دانلود مقاله دیپلماسی صلح آمیز پیامبر اسلام

word قابل ویرایش
20 صفحه
9700 تومان
97,000 ریال – خرید و دانلود

مقدمه

یکی از ابزارهای بسیار مهم در دستیابی به اهداف سیاسـت خـارجی کشـورها در صحنههای مختلف جهانی، استفاده از دیپلماسـی اسـت کـه اهمیـت آن در اسـلام از ابتدای رسالت پیامبر اکرم۹ از سوی ایشان مورد توجه و اهتمام جدی قرار گرفتـه است. فرستادن سفیر و نماینده به سوی قدرتهای بزرگ آن زمـان، فرسـتادن سـفیران اسلام جهت تبلیغ و ارشاد مردم سرزمین حجاز و دیگر مناطق به دین مبـین اسـلام و مذاکرات و پیمانهای مختلف با قبایل و سران آنها، همگی نشـان از اهمیـت و توجـه مضاعف به دیپلماسی صلحآمیز در اسلام و سیره حضرت رسول بوده است. بنابراین، شناخت ابعاد مدیریتی و رفتار سیاسی پیـامبر اکـرم و راز و رمـز موفقیـت ایشـان در روابط خارجی دولت اسلامی، امری لازم و ضروری بهنظر میرسد؛ بهویـژه اینکـه آن بزرگوار، علیرغم مشـکلات فـراوان، توانسـتند بـا بـهکـارگیری شـیوههـای مناسـب دیپلماسی، اسلام را به فراسوی مرزهای دولت اسلامی گسترش دهند. بر این اسـاس، پرسشی که در این پژوهش، مطرح میشود این است که رمز موفقیت سیاست خارجی پیامبر اکرم۹ در گسترش فرامین الهی بر چه اصولی مبتنی بوده است؟ با نگاهی بـه عملکردها و سیره حضرت رسول، بهنظر میرسـد کـه دیپلماسـی مبتنـی بـر صـلح و تجویز آموزههای مبتنی بر همزیستی مسالمتآمیز در حکومت پیامبر اسلام، در توسعه دین مبین اسلام، مؤثر بوده و ضمناً در منشور سیاست خارجی ایشان نیـز از جایگـاه بالایی برخوردار بوده است.

.۱ دیپلماسی

دیپلماسی با ریشهای یونانی بهمعنای نوشـته طومارماننـدی اسـت کـه بـه موجـب آن امتیازات خاصی به کسی داده میشود. بعدها این واژه بر منشور یا سند رسـمی سـفیران و فرستادگان دولتها نزد دولتهای دیگر اطلاق گردید. علیرغم اجماع نظر نسبی در تلقی از مفهوم دیپلماسی، تعاریف متعددی از آن ارائه شده که برخی از تعاریف ناظر به ماهیت دیپلماسی و برخی دیگر ناظر به کارکرد ویژه آن است (آلادپوش، ۱۳۷۲، ص.(۶ آنچه از

مجموع تعاریف دیپلماسی به دست میآید این است کـه دیپلماسـی، دارای مـاهیتی مسالمتجویانه بوده و مذاکره و گفتوگو از ویژگیهای بارز آن میباشد؛ بهطـوری که برقراری و ایجاد صلح و زندگی مسالمتآمیز در دستور کار اصـلی ایـن فعالیـت قرار داشته و تمام این فعالیتها در حوزه موسوم به سیاست خارجی، انجام میشود.

بر این اساس، دیپلماسی را بهعنوان فن اداره سیاسـت خـارجی و یـا تنظـیم روابـط بینالمللی و همچنین حلّ و فصـل اختلافـات بـینالمللـی از طریـق مسـالمتآمیـز، تعریف و توصیف کردهاند (قوام، ۱۳۸۱، ص.(۲۰۷ به عبارت دیگر، میتـوان گفـت: »دیپلماسی وسیلهای است که سیاست خارجی با بهرهگیری از آن، بهجای جنـگ، از راه سازش به هـدفهای خـود مـیرسـد« (آشـوری، ۱۳۸۱، ص.(۱۷۰ در ایـن میـان، دیپلماسی به مفهوم بـهکـارگیری شـیوههـای مسـالمتآمیـز و اسـتفاده از مـذاکره و گفتوگو برای ختم جنگ، اعاده صلح و تأمین اهداف، به بهترین شکل در حکومت پیامبر اکرم۹، مورد توجه قرار گرفته و ایشان در راستای تعقیب اهـداف سیاسـت خارجی خود؛ یعنی دعوت افراد بشر بـه سـوی تعـالیم الهـی، از آن بیشـتر اسـتفاده کردند. در دیپلماسی پیامبر اسلام، راهبردها و تدابیر عملی و اجرایی، همگی منطبـق بر اصول و مـوازین الهـی مـیباشـد. بـر ایـن اسـاس، منظـور از دیپلماسـی رسـول اکرم۹، فعالیتهایی است که آن حضرت بهعنوان رئیس حکومت و نماینـدگان و سفرای منتخب او در راه نیل به مقاصـد و ادای وظـایف سیاسـی دولـت اسـلامی و تحققبخشیدن خط مشیهـای کلـی اسـلام در زمینـه سیاسـت خـارجی و همچنـین پاسداری از حقـوق و منـافع دولـت اسـلامی در میـان قبایـل و گروههـای دینـی و دولتهای غیر مسلمان در خارج از قلمرو حکومت اسلامی، انجام میدادنـد (عمیـد زنجانی، ۱۳۷۳، ج۳، ص.(۱۱۶ به هر حال، آنچه از مجموع دیپلماسی پیامبر۹ بـر میآید این است که ایشان، همواره نگاهی رحیمانه به افـراد بشـر داشـته و صـلح را مبنای سیاست خارجی حکومت خود قرار داده بودند.

نیاحضی ناصر ۹/اسلام پیامبر آمیزصلح دیپلماسی

۱۴۷ ش

۶۸پیاپی /شمارهدوم / هجدهم سال

۱۴۸ ش

.۲ صلح

صلح، یکی از اهداف اساسی در صحنه بینالمللی و حالـت طبیعـی و بـدون جنـگ است؛ حـالتی کـه در آن همزیسـتی مسـالمتآمیـز رواج دارد و جـزء ارزشـمندترین و اصولیترین نیازهای بشری است. مراد از صلح، سازش، تسلیم یا استسلام نیست؛ بلکـه منظور، وجود روابط عادی، طبیعی و آرام بین کشورهاست، بدون آنکـه زمینـهای بـرای تهدید یا توسل به زور و برخورد مسلحانه فراهم آید. به عبارت دیگـر، مـیتـوان آن را همزیستی مسالمتآمیز، شرافتمندانه و دوستانه تعریف کرد که براساس آن کشـورها بـا پــذیرش موجودیــت یکــدیگر و رعایــت صــمیمانه حقــوق متقابــل، بــه تعهــدات و مسؤولیتهای خود در قبال دیگر کشورها پایبند باشند (ملکمحمدی، ۱۳۷۲، ص.(۶۸

دین اسلام دین صلح است، نه دین جنگ و مسلمانان، حق جنگافروزی نسبت به سایر ملتها حتی دارالحرب را ندارند، مگر اینکه جنگ از سوی آنان آغاز شود. بـه عبـارت دیگر، تنها جنگ مشروع در اسلام، جنگ دفـاعی اسـت. اسـلام، هرگـز بـه خـونریزی برنخواسته و »سلام« اسلامی، صلحجویانهترین شعاری است که دینی در عالم بـه خـود دیده است (آل احمد، ۱۳۸۸، ص.(۱۷ در اسلام، صلح یک قاعده اصلی اسـت و جنـگ یک استثناء و جواز جنگ، فقط در تحققبخشیدن به رستگاری، امنیت و عـدالت بـرای بشریت است. در شریعت اسلام، ممیز »دارالاسلام« و »دارالحرب«، حالت جنگ و ستیز بین آن دو نیست؛ بلکه شاخص، عبارت از وجود امنیت و صلح میباشد که نبود آن دو برای مسلمان در هر سرزمین و کشوری که باشد موجب صدق عنـوان دارالحـرب بـر آن خواهد بود؛ زیرا وقتی مسلمانی در جایی از امنیت برخوردار نباشدالزامـاً شـرایط تجـاوز حاکم پدید خواهد بود و هرگاه امنیت باشد جایی برای تجاوز بـاقی نخواهـد مانـد

(عمید زنجانی، ۱۳۶۷، ج۲، ص.(۲۴۳ ضمن اینکه در صورت وجود روابط مسالمتآمیز، دارالاسلام میتواند از روابط با دارالحرب به صورت یک سلاح تعیینکننـده در پیشـبرد اهداف اسلامی و سیاستهای کلی اسلام، بهرهبرداری کنـد. حـدود صـد آیـه در قـرآن کریم وجود دارد که مسلمانان را به صلح دعوت میکند و جنگ را جز در مـوارد دفـاع از نفس یا دفاع از دین، جایز نمیشمرد. برخی از این آیات بدین قرارند:

یالفاأَی)» هالﱠذاینَآمادنُواْخُلُواْالسفیلْمِکَĤفﱠهًتَتﱠبِعولاَخُطُوواْاتالشﱠـیطَانإِنﱠـهلَکُـم

عدموبِـینٌ« (بقـره((۲۰۸ :(۲؛ ای مؤمنـان! همگـی از در ایمـان و اطاعـت درآییـد و از گامهای شیطان پیروی مکنید که او دشمن آشکار شما است.

الْمإِنﱠمب)»ؤْماإِخْونُونفَأَصهٌ لأَخَحبیوانَیکُم« (حجرات((۱۰ :(۴۹؛ مؤمنان برادران

یکدیگرند، پس میان برادران خود صلح دهید.

ینْهج)لَ»اکُماللﱠهعنِالﱠذینلَمیاتقَلوکُمفیالـدوینلَـمِخْرِجـوکُممـارِکُمدـنیأَن

تَبووهرﱡتُقْسمإِلَیطُواهِمإِناللﱠهیالْمحبقْسطینَیإِنﱠمنْه*اکُماللﱠهعنِالﱠذینَقـاتَلوکُمفـی

والدأَخْرَجینِدوکُمیمارِکُمنوظَاهرُواعإِخْرَاجِکُملَیتَوأَنـولﱠهم« (ممتحنـه((۸-۹ :(۶۰؛

خداوند، شما را منع نمیکند که با کسانی که با شما در کار دین، نجنگیـده و از خانـه و شهرتان بیرون نکردهاند، دوستی نمایید و با عدالت و انصاف با آنان رفتار کنید، به یقین خداوند مردم عادل را دوست میدارد. فقط خداوند، شما را از دوستی و اتحاد با آنهایی که در کار دین با شما جنگ کردهاند و از شهرتان بیرون نمودهاند و با یکدیگر بـر ضـد شما همکاری کردهاند، نهی میکند و کسانی که آنها را برای خود دوست انتخاب کننـد همانا ظالمند.

از دیدگاه قرآن کریم، صلح خود، ارزش و هدف است و کافی است که پیامد خطرناک و فریبی به دنبال نداشته باشد. هدف از صلح، مصلحتگرایـی نیسـت، بلکـه خـود صـلح مصلحت است؛ زیرا با زندگی فطری انسانها سازگارتر اسـت و در شـرایط صـلح، رشـد و تعالی انسان و تفاهم برای رسیدن به توافقها و سرانجام به یگانگی آیین بشـری و گـرایش انسانها به حق، امکانپذیرتر است. قرآن، وصول به اهداف خود را از طریق صلح نزدیکتر، آسانتر و معقولتر میداند. ازایـنرو، بـدان تأکیـد مـیورزد (عمیـد زنجـانی، ۱۳۷۳، ج۳،

ص.(۱۴۳ بر این اساس، صلح اسلامی معنای عمیق و گستردهای دارد که عبـارت اسـت از

»همزیستی مسالمتآمیز« و یا به تعبیر شهید مطهری، »همزیسـتی شـرافتمندانه« بـا رعایـت حقوق متقابل و پایبندی متقابل به وظایف و مسؤولیتها (مطهری، بیتا، ص.(۱۶ بنابراین، صلح اسلام بهمعنای عدم جنگ و صرف خودداری از جنگ، آن هم به هر قیمتـی نیسـت، بلکه حالت طبیعی مسالمتجویانهای است که طی آن، بشر به رشد و کمال خود میرسد.

نیاحضی ناصر ۹/اسلام پیامبر آمیزصلح دیپلماسی

۱۴۹ ش

.۳ اصول دیپلماسی صلحآمیز پیامبر اسلام۹

به دلیل انسانیبودن مناسبات در روابط دیپلماتیک، آزادی، اختیـار، احتـرام متقابـل، حسن نیت و صداقت از جمله اصولی است که پیامبر اسلام۹ در برخورد بـا قبایـل، نمایندگان اقوام و زمامدارانی که به نحوی بـا آنـان ارتبـاط دیپلماتیـک داشـتند، پایـه و اساس مذاکرات و مناسبات قرار میگرفت. اگر دیپلماسی را هنر مذاکره بدانیم یـا آن را یک وسیله کاربردی بـرای رسـیدن بـه هـدفها توصـیف کنـیم، ایـن تعریـف در مـورد دیپلماسی فعال پیامبر اسلام۹ به صورت بارزی، صادق خواهد بود. امتیاز دیپلماسـی پیامبر اسلام در این است که بر قوانین اجتمـاعی و جهـانبینـی واقـعبینانـه و اصـول و ارزشهای انسانی متکی است و اساس آن را اصول و ضوابطی تشـکیل مـیدهـد کـه از وحی و موازین شناختهشده عقلی نشـأت مـیگیـرد (عمیـد زنجـانی، ۱۳۷۹، ص.(۱۳۴

دیپلماسی حضرت رسول۹ در راستای تحقق فـرامین الهـی، دارای مفـاهیم بنیـادینی است که در ذیل به برخی از آن مفاهیم، اشاره شده است:

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 9700 تومان در 20 صفحه
97,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد