دانلود مقاله رئیس جمهور و مسؤولیت اجرای قانون اساسی در جمهوری اسلامی ایران

word قابل ویرایش
30 صفحه
9700 تومان
97,000 ریال – خرید و دانلود

مقدمه

قانون اساسی، محور اصلی نظام سیاسی کشور و انتظامبخش همه شؤون حکومت و تعیینکننده روابط اصلی قوای حاکم میباشد. در واقع، پاسداری تقنینی و اجرایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، »آزادی«، »حرمت انسانی« و »حقوق افـراد« را تضـمین کرده و زمینه نیل به اهداف اصیل نظام مقدس جمهوری اسلامی را هرچه بیشتر فـراهم مینماید. در این راستا، با نگاهی به قانون اساسی، شـاهد آنـیم کـه وظیفـه نظـارت بـر اجرای این قانونمحوری، وظیفهای مختص به یک مقام یا نهاد نبوده؛ بلکه وظیفهای عام و با قلمـروی گسـترده اسـت کـه بـالاترین مقـام کشـور و حتـی مـردم عـادی را نیـز دربرمیگیرد. در این میان، محتویات سوگند ریاسـت جمهـوری نیـز بیـانکننـده نقـش حساس وی در پاسـداری اجرایـی از قـانون اساسـی، حفـظ نظـام و دیـن و … اسـت.

همچنین »مسؤولیت اجرای قانون اساسی«، از جمله وظایفی اسـت کـه در اصـل (۱۱۳)

قانون اساسـی، بـدان اشـاره شـده اسـت. بـا توجـه بـه اهمیـت روزافـزون موضـوع و اختلافیبودن محدوده مسؤولیت مذکور رئـیس جمهـور (مصـرح در اصـل (۱۱۳، ایـن نوشتار در پی پاسخ به این سؤالات است که آیااصولاً نظارت بر اجرای قـانون اساسـی در قوای سهگانه با »اصل استقلال قـوا« قابـل جمـع اسـت؟ تغییـرات پـیش و پـس از بازنگری قانون اساسی در سال ۶۸، چه نتایجی را بر تعیین دقیق محدوده اجرای قـانون اساسی توسط رئیس جمهور داشته است؟ اعمال این صلاحیت توسط رئـیس جمهـور، درون قوه مجریه با چه ویژگیهایی همراه است؟ و…

در بررسی آراء و نظرات مختلـف، نکتـهای کـه جالـب توجـه اسـت اینکـه برخـی حقوقدانان، علیرغم تصریح اصل (۱۱۳) به مسؤولیت »اجرای قـانون اساسـی« توسـط رئیس جمهور، از آن تصور مسؤولیت »نظارت بـر اجـرای قـانون اساسـی« نمـودهانـد؛ برداشتی که مغایرتی صریح با اصول متعدد قانون اساسی دارد. با ایـن توصـیفات، ایـن نوشتار، جهت تحلیل زوایای موضوع، ضمن بررسـی پیشـینه تـاریخی و تقنینـی آن بـه واکاوی ابعاد »اجرای قانون اساسی توسط رئـیس جمهـور« در »قـوه مجریـه« و ادعـای

تسرّی این وظیفه نسبت به »سایر قوا« پرداخته و در نهایت، »نظارت بـر اجـرای قـانون اساسی« راصرفاً در صلاحیت »بالاترین مقام رسمی کشور«؛ یعنی مقام رهبـری دانسـته است.

.۱ کلیات

.۱-۱ پیشینه تاریخی ـ تقنینی

تحلیل صحیح ابعاد یک موضوع حقوقی تا حدود زیادی به بررسی سابقه تاریخی و سیر تقنینی آن وابسته است. ازاینرو، باید دید قوانین مرتبط با موضـوع بحـث از کجـا نشأت گرفته، چه مبانیای را درون خود داشته و چه گذرگاههایی را پیموده است؟

محوریترین اصل قانون اساسی پیرامون مسؤولیت رئـیس جمهـور، جهـت اجـرای قانون اساسی، اصل (۱۱۳) است که تصریح دارد: »پس از مقام رهبری ، رئیس جمهـور، عالیترین مقام رسمی کشور است و مسؤولیت اجـرای قـانون اساسـی و ریاسـت قـوه مجریه را جز در اموری که مستقیماً به رهبری مربوط میشود، بر عهده دارد«؛ اما پیشینه این اصل چیست؟

طبق اصل (۸۹) پیشنویس قانون اساسی که از سوی دولت موقت، جهت بررسی به مجلس خبرگان قانون اساسی، تقدیم شده بود: »رئیس جمهوری، بالاترین مقـام رسـمی کشور در امور داخلی و روابط بین المللی و اجرای قانون اساسی است و تنظیم روابـط قوای سهگانه و ریاست قوه مجریه را به عهده دارد« (ورعی، ۱۳۸۶، ص.(۱۰۶۱

چنانکه پیداست متن پیشـنهادی بـدون درنظرگـرفتن سـاختار حکومـت اسـلامی و جایگاه ولی فقیه در این ساختار، مبتنی بر این پیشفرض بود که رئیس جمهوری بهطور مطلق، بالاترین مقام رسمی کشور بوده و تنظیم روابط قوای سهگانه نیز برعهده اوسـت.
ازاینرو، فرماندهی کل نیروهای نظامی،۱ انتصاب رئیس دیوان عالی کشـور و دادسـتان کل کشور،۲ ضمانت استقلال قوه قضائیه توسط رئیس جمهور۳ و… که حاکی از احـراز

»بالاترین مقام رسمی کشور« توسط وی بود نیز در آن پیشنویس به چشم میخورد. در این راستا، پیرامون مبانی و منبع اصول آن پیشنویس در بخش بعدی به تفصیل، سـخن

عبداللهی محسن و محسنی فرید / ایران اسلامی جمهوری در اساسی قانون اجرای مسؤولیت و جمهور رئیس

۱۱۹ ش

۶۴پیاپی /دوم شماره / دهمهف سال

۱۲۰ ش

خواهیم گفت.

پس از تقدیم پیشنویس از سوی دولت موقت، امام خمینی۱ و جمعی از علمـای قم، راجع به آن اظهار نظر نمودند و آنچه مشخص بود آنکه این پیشنویس با اصـول و مبانی حضرت امام و رهبران مذهبی در زمینه نظام سیاسی اسلام، فاصله زیادی داشت و کاملاً دموکراتیک بود (همان، ص.(۶۴ ازاینرو، در جریان تدوین نهایی قـانون اساسـی جمهوری اسلامی، متن پیشنهادی مذکور دچار تغییرات شد. با تصویب اصلدرپنجم:

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 9700 تومان در 30 صفحه
97,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد