دانلود مقاله رابطه بین سهامداران نهادی و قیمت، بازده و حجم معاملات سهام در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

word قابل ویرایش
22 صفحه
5700 تومان

چکیده

به دلیل مشکلات نمایندگی امکان دارد مدیران شرکتها از منابع شرکت در جهت افزایش ثروت سهامداران استفاده نکنند. صاحبنظران امروزه بهترین راه حل این مشکل را در بهبود حاکمیت شرکتها می دانند. حاکمیت شرکتی شامل معیارهایی می شود که می تواند با افزایش عدم تمرکز در کنترل شرکتها، از قدرت مدیران در پیگیری منافع شخصی بکاهد. از موثرترین این معیارها حضور سهامداران نهادی در شرکت است که دارای توان بالقوه در کنترل مدیران هستند. هدف این تحقیق بررسی نقش سهامداران نهادی به عنوان یکی از مهمترین معیارهای حاکمیت شرکتی بر بازده سهام، قیمت سهام و حجم معاملات سهام شرکت ها می باشد. در این تحقیق تعداد ۱۴۸ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران به صورت ترکیبی و با استفاده از رگرسیون چندگانه تحت نرمافزار SPSS در دوره زمانی سال های ۱۳۸۵ الی ۱۳۹۱ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. اطلاعات مورد نظر با مراجعه به کتابخانه بورس اوراق بهادار تهران و همچنین بااستفاده از نرم افزار رهآورد نوین تهیه گردید. نتایج آزمون فرضیه ها با استفاده از آزمون t بیانگر عدم وجود رابطه معنی دار بین مالکیت نهادی و بازده و قیمت سهام بوده و همچنین بیانگر رابطه مثبت معنی دار بین مالکیت نهادی و حجم معاملات سهام شرکت ها می باشد. یعنی افزایش مالکیت نهادی در شرکت ها باعث افزایش حجم معاملات سهام شرکت ها و در نتیجه افزایش قابلیت نقدشوندگی سهام می شود.

واژگان کلیدی : حاکمیت شرکتی، سهامداران نهادی، بازده سهام، قیمت سهام و حجم معاملات سهام

-۱ مقدمه

بدیهی است که همواره افراد به دنبال افزایش ثروت خود و در نتیجه رفاه بیشتر برای خودهستند، به همین منظور جهت نیل به این هدف به سرمایهگذاری در مسیرهای مختلفی روی می آورند که یکی از این راهها سرمایهگذاری در سهام شرکتهای مختلف است ولی معیارهایی میتواند وجود داشته باشد که به آنها در جهت سرمایهگذاری بهتر و در نتیجه افزایش ثروت کمک نماید.

شرکتهای بزرگ معمولاًسرمایه خود را به صورت سهم در اختیار افراد مختلف میگذارند که به این افراد (اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی) سهامدار گویند که این سهامداران هم میتوانند از اداره کنندگان شرکت باشند و یا اشخاصی خارج از موسسه، بدین منظور سهامداران خارج موسسه که غالباً سهم عمدهای را نیز در اختیار دارند نسبت به اداره شرکت در جهت نیل به هدف آنها که همانا افزایش ثروت است باید کنترلهایی را اعمال نمایند تا اداره کنندگان شرکت فقط به فکر منافع خود

نباشند و منافع سایر ذینفعان را نیز مدنظر داشته باشند.
تضاد منافع در شرکتهایی که مالکان و ادارهکنندگان آنها مجزا از یکدیگرهستند باعث شده تا سرمایهگذاران با کنترل بیشتر نسبت به رفتار مدیران که از دیدگاه سهامداران این افراد به دنبال منافع خود کهعمولاًم در کوتاه مدت هستند، خواستار افزایش ثروت خود باشند که با اعمال حاکمیت شرکتی تا حدی میتوانند نیاز خود را برآورده سازند.

با توجه به مفهوم حاکمیت شرکتی که تامین منافع گروههای ذینفع را جهت دستیابی به اهداف شرکت مدنظر دارد، سهامداران نهادی به عنوان یکی از معیارهای حاکمیت شرکتی میتوانند سهامداران را در رابطه با تصمیمگیری کمک نمایند.

در حقیقت اشخاص حقیقی و یا حتی حقوقی که قصد سرمایهگذاری در شرکتهای مختلف را دارند به دلیل آگاهی کمتر نسبت به وضعیت شرکت، اعم از ناتوانی در علم و دانش مالی و یا عدم آگاهی از وضعیت شرکتهای مختلف، به عنوان یکی از راههای تصمیم گیری در سرمایهگذاری و یا عدم سرمایهگذاری به حضور مالکان نهادی توجه خواهند کرد، و از آنجا که تغییرات در قیمت، بازده و حجم معاملات سهام میتواند افراد را در اخذ بهترین تصمیم یاری رساند لذا تاثیر یا عدم تاثیر حضور مالکان نهادی بر این سه عامل مهم مورد بررسی قرار میگیرد تا مشخص گردد سرمایهگذاران میتوانند به اتکای حضور سهامداران نهادی نسبت به سرمایهگذاری اقدام نمایند؟

با ایجاد شرکتهای سهامی بزرگ و حضور گسترده سرمایه گذاران فعال در بازارهای سرمایه، به تدریج با منسجمتر شدن بازار سرمایه کشورها، مالکیت سهام شرکتها از افراد به نهادها انتقال یافت و این مبنایی برای شکلگیری سهامداران(مالکان) نهادی گردید.

مالکان نهادی دارای توان بالقوه تاثیرگذاری بر فعالیتهای مدیران به طور مستقیم از طریق مالکیت و به طور غیر مستقیم از طریق مبادله سهام خود میباشند و تاثیر مستقیم یا غیرمستقیم مالکان نهادی میتواند بسیار با اهمیت باشد.

سه سناریو محتمل نقش بازی شده توسط سرمایه گذاران نهادی که توسط الیاسینی و جیا(۲۰۱۰) ۱ در چنین زمینهای بیان شده عبارتند از:

الف- سناریو نظارت فعال، جایی که سهامداران نهادی قسمت بزرگ و ثابتی از سهام بنگاه را در تملک خود دارند و این اشتیاق آنهارا به تاثیرگذاری مثبت روی عملکرد شرکت افزایش میدهد.

ب- سناریو نظارت منفعل که در آن سهانداران نهادی یک تمرکز کوتاه مدت دارند که اشتیاق آنان را به نفوذ مثبت بر نظام راهبردی شرکت و عملکرد را کاهش میدهد.

ج- سناریو طرفداری از مدیر که در آن سرمایهگذاران نهادی با مدیران بنگاه مشارکت میکنند تا منفعتهای خصوصی باهزینهی متحمل شده توسط ثروت سهامداران اقلیت به دست آورند.

۱ Elyasini and Jia

سناریوهای بالا نمیتواند در مورد اروپا و برخی دیگر از کشورهایی که دارای قوانین محافظت ضعیفی از منافع سهامداران اقلیت میباشند وهمچنین بر روی خصوصیات ساختارهای مالکیت که منجر به موجودیت یافتن سهامداران عمده میشود قابل اعمال باشد.

سهامداران عمده معمولاً سهامداران بخش زیادی هستند که در طول زمان مقدار آن ثابت است که به آنها هم اشتیاق و هم توانایی تحت نفوذ قرار دادن نظام راهبری شرکت و به نوبه خود عملکرد شرکت را به آنها میدهد. به علاوه، برعکس مفاد ایلات متحده و انگلیس، سهامداران عمده گرایش به این دارند که جزء افراد داخلی بنگاه باشند و در نتیجه به طور فعالی در امور جاری شرکت درگیر باشند(رویز و سانتانا۲، .(۲۰۰۹

بنابراین در این تحقیق مسئله این است که حضور مالکان نهادی را میتوان به عنوان عاملی جهت تصمیمگیری برای سرمایه گذاری در شرکتها به شمار آورد یا خیر؟

-۲ مبانی نظری و پیشینه تحقیق

مالکان(سهامداران) نهادی:

به تدریج و با توجه به بحرانهای مالی شرکتهای سرمایه پذیر، لزوم ایجاد نظام جدیدی از حاکمیت شرکتها احساس شد .از مهمترین معیارهای کنترلی حاکمیت شرکتی حضور سهامداران نهادی در شرکت است . در بیشتر نظام نامه های حاکمیت شرکتی بر حضور آنها در جهت افزایش منافع سهامداران تاکید شده است .گزارشهای حاکمیت شرکتی حاکی از آن است که سهامداران نهادی به علت درصد بالای مالکیت خود توانایی اعمال کنترل بر اقدامات شرکت را دارند .پتانسیلی که به ندرت برای سهامداران کوچک وجود دارد(ابراهیمیکردلر، (۱۳۸۴

قیمت هرسهم:
هر سهمی معمولاً دارای چهار نوع قیمت یا ارزش است :
الف- ارزش اسمی : ارزش اسمی سهام، همان است که در روی آن نوشته شده است و سرمایه شرکت مجموع قیمت اسمی آن است.

ب- ارزش تجارتی یا ارزش روز: قیمت تجارتی یا حقیقی هر سهم به فعالیت و سوددهی شرکت بستگی دارد. قیمتی که سهام در بازار و بورسها به فروش میرسد با قیمت اصلی و اسمی سهام فرق دارد و قیمت بازار »ارزش تجارتی« نامیده میشود. ممکن است ارزش تجارتی از ارزش اسمی کمتر یا بیشتر باشد.

ج- ارزش دفتری: عبارت است از ارزش سهام شرکت در حال فعلی آن و یا حقی که صاحبان سهام نسبت به ارزش ویژه ثبت شده در دفاتر دارند. در این گونه موارد، سود تقسیم نشده و اندوخته ها نیز بخشی از ارزش دفتری سهام را تشکیل میدهند. د- ارزش تصفیه: عبارت است از مبلغی که در صورت انحلال و تصفیه شرکت به هر سهم تعلق میگیرد(دوانی و امانی، (۱۳۹۰ با توجه به اینکه در بورس اوراق بهادار ارزش تجارتی یا ارزش روز سهام مبنای خرید و فروش سهام میباشد در این تحقیق از این قیمت استفاده می شود.

بازده سهام :
بازده سهام در طی یک دوره در برگیرنده تمام مزایایی است که به صاحب سهام تعلق میگیرد. بازده شامل تفاوت قیمت سهام در ابتدا و پایان دوره، سود نقدی هر سهم و مزایای ناشی از افزایش سرمایه به صورت حق تقدم خرید سهام و سود سهمی و یا سهام جایزه است(نوروش و ابراهیمی، .(۱۳۸۴

۲ Ruiz-Mallorqui and Santana-Martin

لی و همکاران(۲۰۱۰) ۳ در مطالعات خود عنوان کردهاند سرمایهگذاران عادی معتقدند رفتار سرمایهگذاران نهادی آگاهانهتر و به خصوص سرمایهگذاری آنها در سهامهای بزرگ حاوی اطلاعات بیشتری است و سرعت تنظیم قیمت سهام با حضور سرمایهگذاران نهادی افزایش می یابد. رویز مالورکی۴ و ساناتا مارتین(۲۰۰۹-۲۰۱۰)۵ در مطالعه خود از ۱۱۱ بنگاه غیر مالی اسپانیا۲۰۰۹-۱۹۹۶ تاثیر انواع مختلف از مالکان نهادی بر ارزش شرکت را مورد بررسی قرار دادند. آنها در این تحقیق دریافتند که زمانیکه یک بانک سهامدار عمده است، حق رایهای آن مالک به طور منفی با ارزش شرکت ارتباط دارد. این نتیجه عنوان میکند که در برهه مالکیت تمرکزیافته و قانون حمایت ضعیف از سهامدارن اقلیت، زمانیکه نهادهای بانکی وضعیت مالکیت عمده را دارند، آنها تمایل دارند تا منافع خصوصی را یه هزینهی سهامداران اقلیت به دست آوردند. از این رو اگر چه چنین رفتاری منجر به کاهش در ارزش وضعیت بانک میشود، سود های کسب شده از سلب مالکیت بیشتر از هزینههای انجام شده توسط بانک عمده است(برتری منفعت بر هزینه وجود دارد). این احتمالا به دلیل این واقعیت است که بانکها میتوانند روابط تجاری را با بنگاههایی که سهام آن را نگه می دارند حفظ کنند تا بتوانند منافع را آسانتر بدست آورند. حال زمانیکه یک صندوق سرمایهگذاری مالک عمده است، نتایج آشکار می کند که اثر مثبت از این حق رایهای مالک بر ارزش شرکت وجود دارد(کنترل افزایش یافته). از اینرو، برای صندوق های سرمایهگذاری، هزینههای مرتبط با سلب مالکیت از هرگونه منفعت مربوطه بزرگتر است. بوهل و همکاران(۲۰۰۹) ۶ ، درباره رابطه میان سرمایهگذاران نهادی و نوسانپذیری بازده سهام تحقیق کردند. یافتههای آنها حاکی از آن است، افزایش مالکیت سرمایهگذاران نهادی اثر ثابت کنندگی بر نوسانپذیری بازده سهام دارد، چرا که آنان قیمت قیمت سهام را به سرعت با اطلاعات جدید تنظیم کرده، باعث کاراتر شدن بازار سهام میگردند. کمپل

æ همکاران(۲۰۰۹) ۷، در تحقیقی به بررسی سرمایهگذاران نهادی، بازده سهام و اعلان سود پرداختند. یافتههای پژوهش این محققان حاکی از آن است تغییرا در داراییهای سهام نهادی به صورت متوالی و مثبتی با بازده سهام آینده همبسته است. کرنت و سایرین(۲۰۰۷) ۸ در تحقیقی مالکان نهادی را به دو دسته، (حساس نسبت به فشار) کسانی که تمایل کمتری برای چالش با مدیریت دارند(و غیر حساس به فشار) و افرادی که انگیزه بیشتری برای نظارت بر مدیریت و کنترل او دارند، تقسیم نموده و ارتباط آنها را باعملکرد شرکت مورد مطالعه قرار دادند. آنها به این نتیجه رسیدند که سطح مالکیت نهادی ناظر(غیر حساس) رابطه مثبت با عملکرد شرکت دارد و مالکیت حساس ارتباطی با عملکرد شرکت ندارد. دیتمار و مارت اسمیت۹ (۲۰۰۷) با بررسی دو معیار از حاکمیت شرکتی (سهامداران نهادی و ترکیب اعضای هیات مدیره) و رابطه آن با بازده سهامداران متوجه شدند که در شرکتهای با حاکمیت ضعیف هر یک دلار تغییر در وجه نقد باعث تغییری در حدود ۰/۴۲ تا۰/۸۸ در ارزش بازار (بازده سهامداران) خواهد شد درحالیکه این مبلغ در شرکتهای با حاکمیت خوب دو برابر است. باتچاریا

æ گراهام(۲۰۰۶) ۱۰ به بررسی رابطه بین مالکیت نهادی و سهام و عملکرد شرکتها پرداختند. در این تحقیق برخلاف اکثر تحقیقات، سرمایهگذاران نهادی بهعنوان یک گروه یکپارچه در نظر گرفته نشده و آنها را به طبقات مختلفی تقسیم نمودند. یافتههای حاصل از این تحقیق، بیانگر بازخورد دوطرفه معنیداری بین عملکرد شرکت و مالکیت نهادی سهام میباشد. نویسی

æ نیکر(۲۰۰۶) ۱۱ در تحقیقی به بررسی رابطه بین مالکیت نهادی و ارزش شرکت پرداختند. یافتههای تحقیق آنها حاکی از آن است که سرمایهگذاران نهادی انگیزههای بیشتری برای نظارت بر مدیریت دارند. بنابراین حضورشان رابطه مثبت بر ارزش شرکت خواهد داشت ولی در سطوح بالای مالکیت، سرمایهگذاران نهادی ممکن است هیات مدیره را به اخذ تصمیمات غیر

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 22 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد