دانلود مقاله مسجد جامع ساوه

word قابل ویرایش
30 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

مسجد جامع ساوه
این مسجد در منطقه نیستانک قرار دارد .
پیشینه نیستانک
سابقه تاریخی نیستانک به قرنها پیش از اسلام و اولین دوره های شکل گیری تاریخ ایران می رسد ( رهاورد تحقیق نیستانکدکتر هدایت الله نوری فرهنگ اصفهان شماره ۱۳ ) ا
در عهدی که تاریخ آن را به یاد ندارد در جای کویرهای مرکزی دریای بزرگی بوده که بتدریج خشک شده و بقایای آن هنوز به صورت دریاچه ها و شوره زارها خودنمایی می کند. تصور می رود در عهدی که هنوز رطوبت داخله فلات بیشتر از امروزه بوده حاشیه اطراف کویر را مراتع و جلگه‌هایی که در دهانه دره های کوهستانی قرار گرفته و پوشانده و موجبات یک نوع زندگی

فعال شبانی را فراهم کرده است و مردمی که مربوط به دوره حجر بوده اند و زندگی قبلی آنها در دره های کوهستان از راه شکار و سکونت در غار تامین میشده از دره ها به طرف پایین سرازیر شده ، در این دشتهای خرم سکونت اختیار کرده ، پایه یک مدنیت بر سکونت در ده را ریخته. (تاریخ ایران تالیف گیرشمن.) ا

دریاچه ساوه که در شب میلاد پیامبر اسلام خشک شده تا نواحی مرکزی ایران امتداد داشته و نائین بر ساحل آن بوده است. برخی گویند نائین جایی که در آن نی می روید ، چنانچه روستاهای نیستانک و نیستان در آن حوالی گویای این وجه تسمیه اند و در کوه مشهور به ( کلیزه ) واقع در شمال نائین آثار لنگر دست ساخته ای موجود است. ( سیمای نائین تالیف غلامرضا علی زواره ) . ا

و هنوز در دره نیزار نیستانک نی میروید. این دره و چند دره دیگر در کوه چهار گنبد واقع و نیستانک قدیم همان منطقه بوده است که نیزاریها در آنجا سکونت داشته اند و تاریخ آن روشن نیست. ا
از آثار قبل از مهاجران آریایی ها که مهاجرتشان ظاهراً در اواسط هزاره دوم قبل از میلاد آغاز شد و به فلات ایران و سواحل بحر خزر دست یافتند بومی های ساکن ایران را دیو خوانده اند. دیوها مردمان قهرمان و پیکار جوی بومی بوده اند. جنگ آریانها با دیوان از زمان کیومرث پیشدادی آغاز شد و تا پادشاهی تهمورث دومین پادشاه از سلسله پیشدادیان به درازا کشید. ا

از آثار توتمیزم در نیزار نمادین عقاب – اژدها و درخت کهنسال وًّن می باشد. ا
ایمان و احترام خاص به بعضی نباتات و حیوانات و موجودات از افکار باستانی و اندیشه های بدوی انسان عصر حجر است ( تاریخ ادیانتالیف علی اصغر حکمت ) که هر قبیله و عشیره در اعصار قبل از تاریخ نسبت به یک درخت خاص و حیواناتی حرمتی قائل می شده و آن را حافظ و نگاهبان قوم و قبیله خود می دانسته است. در شاهنامه اشاره ای به پرچم های گوناگون ایرانیان قدیم آمده که عشایر و طوایف لشکریان شاهنشاه ایران هر کدام دارای پرچمی با نقوشی مخصوص خود داشته اند. توتمیزم که از افکار باستانی و اندیشه های بدوی انسان عصر حجر بود در نیزار نیز مرسوم بوده است. ا

در دوران مادها مردم نیزار تغییر مکان داده و در دشت عٍّز ( نام یکی از خدایان باستان ) آی ( آباد ) شده اند. بقایای عزّت آباد کهن به شکل تپه هایی است که طی قرون متمادی از عمارات مخروبه ، آرامگاه مردگان و بقایای همه نوع وسایل زندگی اکنده شده است و استخوان مردگان بچشم می خورد. معمولاَ مردگان را به پهلو خوابانیده پاهای آنان را کمی جمع و دستهایشان را دم دهن قرار داده اند ، آذوقه مورد نیاز آنها در ظروف گلی درون قبر نزدیک دستشان دیده می شود. بدین ترتیب ساکنین عزّای به زندگی پس از مرگ معتقد بوده اند. (بنابر ادعای ژ- کونتنو قدمت این گورها به ۳ هزار سال قبل از میلاد مسیح می رسد ) . ا

بنابر ادعای زردتشیان و افسانه های محلی در دوران کهن این محل یکی از مراکز مهم دینی زردتشت محسوب می شده و موبدها برای تعلیمات عالیه از سراسر نقاط به این مرکز دینی مراجعه و در نزد موبد موبدان ( موبد موبدان که قدرتش فقط از شاه کمتر بود بر یک طبقه مقتدر و حاضر در صحنه که افراد آن مغان یا مجوسان نامیده می شوند و مقامشان ارثی بود حکومت می کرد ) نیستانکی بتدریس مشغول می شده اند از آثارهای تاریخی عزای که نامی از آن باقی مانده برج و بارو و آتشکده و معبدی است که در آغاز شهر عزّای بنا شده و سپس در اثر مرور زمان و جنگلها از بین رفته است.

نیستانه ( نیستانک ) در عهد کیانیان جزو یکی از هفت شهرهای لیلاز یا لاسون محسوب می شده است. ( حدود این شهرها از موغار شروع و تا نزدیکی کویر و از طرف دیگر تا نزدیکی یزد امتداد داشته است. ) که لیلاز پدر کیخسرو ( سومین پادشاه داستانی از سلسله کیانیان ) کیانی آنها را احداث کرده است و بمرور شاهزادگان کیانی به عمارات آن افزوده و قناتهایی حفر نموده اند که عبارتند از مهرداران و قنات مهرآباد لغت مهر که در اول اسم ذکر شده اصولا وابسته به زمان مهر پرستان و زردتشتان عصر باستان است ، چه دیده و شنیده شده که غالباً امکنه ایکه در آن دوران احداث گردید به این گونه اسامی که از خورشید یا آتش یا ماه یا رب النوع ایرانیان یا معابد اتخاذ شده نامیده اند و همانطور که اشاره شد اعتقاد

آنان بوده که هر فعلی از طرف رب النوع صادر می شد و از مظاهر رب النوع ایرانیان مهر ( مهر یا (میترا ) از خدایان مشترک هند و ایرانیان ) و ماه و آتش بوده است در دوران باستان قلعه هایی در محله مسجد جامع وجود داشته است که مرکز آتشکده و معبدها در آنجا بوده است بدین رو محل را بنام قلاع یا قلعه ها خوانده اند بنابر افسانه ایی که از عهد کیانیان ( دومین سلسله پادشاهی از دوره تاریخ افسانه ای ایران کریستین سن و گروهی دیگر باستناد اوستا و داستانهای ملی و دینی ساسانی معتقدند که تاریخ کیانیان واقعی است ). نقل شده است برزو ( پسر سهراب نوه رستم ) در نیستانک متولد می شود و در جوانی قنات نیفرزان را حفر می کند مادرش اصل و تبارش را پنهان می دارد تا مبادا به انتقام خون پدر به جنگ رستم رود شاعری بنام عطائی در قرن پنجم هجری منظومه ای بنام برزونامه در شصت و پنج .هزار بیت سرود .ا

آغاز مهاجرت
. در قرن چهاردهم بتدریج در منطقه ناامنیی حکمفرما گردید غارت ها و چپاول های نایب حسین کاشی و پسرانش ، انتظام الملک ، قشقایها و آخر هم بختیاریها به آنها پیوستند و هر آنچه در نیستانک مانده بود بغارت بردند و از آن تاریخ مهاجرت نیستانکیها آغاز گردید و در دهه های اخیر نیستانک کوچک و کوچکتر شد چنانکه طبق آمار دولتی سال ۱۳۲۵ هجری شمسی نیستانک ۱۱۶۳ نفر سکنه داشته است و در سال ۱۳۸۱ هجری شمسی جمعیت نیستانک به کمتر از دویست نفر می رسد
هفت شهر لیلاز ویالاسون که از نزدیکی موغار و مه آباد اردستان آغاز و از کناز زواره و امیر آباد گذشته به یزد منتهی میشده است .
جغرافیای تاریخ ایران باستان دکتر محمد جواد مشکور

برای آگاهی از مناطق کهن به سروده شادروان رفیع مهر آبادی رجوع می کنیم : ا طلیعه دیدی چو مدائن را بادیده عبرت هان ………… زانجا قدمی بگذار در خطه اردستان
موغار که بدمغ آر دیگر نبود آثار………… پندار که ذکر مغ گردیده دگر دستان
مه باد که بد آباد در عهد مهابادان ……….. بینی که شده اینسان ویرانه چو قبرستان
لیلازو دگر لاسون گردید چنان هامون……….. اطلال همه بینی در معبر ریگستان
بس قصر زمرد گون چون طاس شده وارون………. در قعر زمین مدفون گریده نگارستان

زانجا نگهی بنما با دیده خون پالا…….. بر باروی اردستان یا بارگه دستان
آتشکده بهمن شاهنشه شیر اوژون ……….. ویرانه شده از بن ایوان بهارستان
آن قلعه بد سالان آتشکده ایران………… سودندهمی شاهان بس جبهه برآن آستان
اکنون شده مشتی خاک آلوده بصد خاشاک………… روئیده هزاران تاک گریده انارستان

آن زادگه کسری شاهنشه نوشروان………… خوش بین که شده ویران معموره ارگستان
گامی تو فراتر نه بین با روی ازواره…………. یکباره شده شوره آن قزم شهرستان
بنگیره کشتیها افتاده زمنظرها………….. و انجای که کوبیدند نقاره شده بستان
آنجا که زواره سود بس جبهه بر آتشگاه…………… اثار نیابی زان مسجد شده نارستان
کن قطع سخن نزهت در کار گه خلقت………دمدرکشوشوخاموشمدهوشترازمستان

نیستا نک را بیشتر به عنوان تجسّم تاریخ ریشه داری باید دانست که درپهنه جغرافیا ی ایران جلوه گر است وسر گذشتش با افسانه ها وداستانها آمیخته وفر هنگ اصیل وسالمی را در دامان خود پرورده است ، گذشته ای که هزاران سال است پشت سرگذاشته ایم گذشته ای که یادگا ر هزاره های تاریخ است گذشتهایکه مملو از مو فقیت ها ومجمو عه ای از علوم میباش نیا گانمان نسل اندر نسل حتی در دوران پر آشوب از میراثها حفاظت نموده اند وسالم به نسل ماانتقال داده اندولی ما نتوانستیم از آنها حفا طت کنیم بلکه آنهارا به نابودی کشاندیم به همین دلیل سا یت در جستجو وجمع آوری گذشته دیر ینه وپیشنه گهن نیستا نک میا شد از تک تک نیستانکیها عزیز استدعاداریم چنانچه اسناد –مدارک یا منابع در اختیار دارند در اختیار سا یت قرار دهند .

………………………………..
از میراث فرهنگی که تا کنون نسبت به آثارهای نیستا نک بی تفاوت بوده تقا ضا داریم وظیفه قانونی خود که حفظ ونکهداری بنا های تاریخی است، قلعه –مسجد هنف ورباط را به ثبت برساند وکارشناسانی برای مرمت قلعه به نیستانک اعزام دارند

مو قعیت قدیم وجدید نیستانک
نیا ستانه-نیا =نیاگان –ستانه –ا. {بفتح سین } آستانه
در قرن چهارم هجری قمری مقدسی از نیستا نک بنام شهر نیا ستا نه نام برده است
محله ها
۱ –محله پا درخت
۲ –محله ملخصبو
۳ – محله قلاع {قلعه ها}
۴- محله تو حسینه
۵-محله با لا ده
۶ –محله قلعه
۷ – محله دروازه{پا ئین ده}

سا با طها

۱ – سا با ط امر بمعروف واقع در محله قلاع {قلعه ها} دراردستان هم محله ای بنا م محله قلاع وجود دارد که مر کز آتشکده ها وقلعه ها در آن محل واقع گردیده بوده است همانند محل قلاع نیستا نک
۲ – سا با ط حا ج ملا صادق ……محله قلاع {قلعه ها}
۳ – سا با ط حاج ملا علی اکبر ….محله قلاع {قلعه ها}
۴ –سا با ط اقا سید محمد علی ……محله ملخصبو
۵ –سا با ط علی عسکر ………….محله ملخصبو
۶سا باط جواهری ………………..تو حسینه
۷سا باط جنب مسجد حضرت صا حب الزمان {عج}
۸-چند سا با ت بن بست

مسجد ها
۱ – مسجد جامع واقع در محله قلاع {قلعه ها}
۲ – مسجد حنف ………محله قلا ع {قلعه ها}
۳ –مسجد حضرت امام حسین {ع} ….محله قلاع {قلعه ها}
۴ – مسجد حضرت امام موسی کا ظم {ع} …محله تو حسینه
۵ –مسجد حضرت امام حسن {ع}…………..محله بالا ده
۶ –مسجد حضرت صا حب الزمان {عج}….محله با لا ده
۷ –مسجد هفت دختران ………………………محله ملخصبو
۸ مسجد چهل دختران ………………………..محله دروازه {پا ئین ده}
۹ –مسجد النبی .قوری..سابق…………………………….محله قلعه

مسجد جامع ساوه در حالی که با نوع معماری و ارزش های تاریخی قابلیت ثبت در فهرست آثار جهانی را دارد پس از ۴۵ سال از شروع مرمت این بنا هیچ کار جدی انجام نشده است .

” سید محمد حسینی” مدیر کل میراث فرهنگی و گردشگری استان مرکزی در گفت وگو با خبر نگار ایسنا با اعلام این خبر تصریح کرد:” در صورتی که فعالیت های مرمتی و حفاظتی مسجد جامع ساوه با برنامه ریزی هدفمند انجام شود می توان به ثبت جهانی آن امیدوار بود اما برای تحقق این امر باید از توان اجرایی همه مسئولان میراث فرهنگی کشور یاری گرفت.

رئیس سازمان میراث میراث فرهنگی و گردشگری استان مرکزی با تصریح این موضوع که پیگیری های سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مهمترین عامل آماده شدن مقدمات ثبت جهانی مسجد جامع ساوه است افزود: از مسئولان رده بالای سازمان انتظار داریم برای ثبت این اثر منحصر به فرد در فهرست میراث جهانی از این پس توجه خود را نسبت به مسجد جامع ساوه بیشتر کنند.

وی با بیان اینکه اعتبارات مصوب حوزه میراث فرهنگی استان مرکزی از جمله اعتبار مرمت مسجد جامع ساوه که در سفر هیات دولت به این استان تخصیص یافته بود هنوز به طور رسمی به اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان ابلاغ نشده است ،افزود: این اداره از هم اکنون فعالیت های خود را آغاز کرده تا در صورت ابلاغ رسمی اعتبارات از برنامه پیش باشد.

به نقل از میراث فرهنگی و گردشگری استان مرکزی مسجد جامع ساوه که چهار هزار و ۲۰۰ متر مربع وسعت دارد در سال ۱۳۱۰ به عنوان نخستین مکان تاریخی استان مرکزی در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. این اثر سال گذشته برای مرمت ، ساماندهی و حفاظت در ردیف پروژه های ملی کشور جای گرفت. که « با ویژگی‌های معماری از دوره‌های آل بویه، ایلخانی، صفوی قابلیت ثبت در فهرست آثار جهانی را داراست.

 

این بنا در جنوب شهر ساوه یکی از آثار ارزشمند هنر معماری، نقاشی، کاشیکاری و گچبری و دارای نقشه‌ای به شکل مربع مستطیل با ورودی رو به شمال و غرب است.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 30 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد