whatsapp call admin

دانلود مقاله مه

word قابل ویرایش
87 صفحه
13700 تومان
137,000 ریال – خرید و دانلود

مقدمه
با وجود پیشرفتهای تکنولوژی، هنوز مه، بعنوان خطری جدی برای هوانوردی، دریانوردی و راه و ترابری محسوب می شود. سیستم های حمل و نقل جاده‌ای، هوایی و دریایی به علت وجود مه غلیظ، دچار اختلال می شوند و درصد بسیاری از خسارات جانی و مالی بدلیل وجود مه ایجاد می گردد.
طبق تعریف، مه به هر ابری اتلاق می گردد که میدان دید ناظر را کاهش دهد و آن را از هزار متر به ۱۰۰ و حتی ۱۰ متر محدود کند. مه می تواند از چند ساعت تا چندین روز ماندگار باشد و بطور طبیعی تحت تأثیر نیروی عمودی قوی و گرمای خورشیدی پراکنده شود. بطور کلی مه یک پدیده آب و هوایی در سطح وسیع است و محاسبه رخداد مه تنها از طریق مشاهده می تواند مورد توجه قرار گیرد.

آمار نشان دهنده خسارات بسیار ناشی از مه غلیظ در سرتاسر جهان می باشد. لذا، کشورها را بر آن داشته تا با ابداع سیستم های عملیاتی و قابل استفاده جهت مه‌زدایی در سطح جاده ای، هوایی و دریایی از خسارات وارده احتمالی بکاهند. کشورهای پیشرفته جهان نظیر امریکا، روسیه، ایتالیا، چین و … در خصوص مقابله با پدیده مه آزمایشات و ابداعاتی انجام داده اند و نتایج تحقیقاتی مه‌زدایی آنها نیز انتشار یافته است. لذا همانطور که کشورهای پیشرفته جهان با توجه به فناوری پیشرفته، پراکنش این پدیده مخرب را نیازی مبرم می

دانند، ما نیز باید با در نظر گرفتن آمار خسارات جانی و مالی ناشی از مه به فکر تحقیقات و عملیات توسعه فن آوری در زمینه مه‌زدایی باشیم. شکی نیست که مه را می توان با روشهای مصنوعی از بین برد. با آزمایشات بیشتر در مورد تکنیکهای موجود می توان قوانینی را بوجود آورد که بتوانند در ایجاد تکنیکهای موفق و بهتر و کاهش دادن بیشتر هزینه و خطر عملیات مورد استفاده قرار گیرد. لذا آزمونهای تجربی ما را به سمت استاندارد کردن تکنیکهای مه‌زدایی سوق می دهد.

علیرغم پیشرفتهای تکنولوژیکی، هنوز مه برای هوانوردی و دریانوردی یک خطر جدی محسوب می شود. بعلت وجود مه غلیظ، سیستم های حمل و نقل جدید با سرعت بالا، متناوباً دچار اختلال می‌شوند. درصد زیادی از خسارات جانی، مالی و کاهش بهره‌وری در صنعت، بدلیل وجود مه ایجاد می شود. مه، در هوانوردی نیز مشکلاتی ایجاد می کند.

تعریف مه

طبق تعریف، نام مه به هر ابری اتلاق می شود که میدان دید ناظر را کاهش دهد و آن را به ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ متر محدود کند. مه از قطرات بسیار ریز و بی شمار آب یا بلورهای یخ در تعادل کلوئیدی پایدار با محیط بوجود آمده است. برخلاف بیشتر ابرهای دیگر، مه از چند ساعت تا چندین روز پایدار بوده و بطور طبیعی تحت تأثیر نیروی عمودی قوی و گرمای خورشیدی پراکنده می شود.

اقلیم شناسی مه
مه یک پدیده آب و هوایی در سطح وسیع است. رطوبت و سرمایش مورد نیاز برای شکل گیری آن و شرایط هواشناسی و جغرافیایی محلی در شکل گیری این پدیده بسیار تأثیرپذیرند.
در واقع محاسبه رخداد مه تنها از طریق مشاهده می تواند مورد توجه قرار گیرد. چرا که یک خلبان و یک کاپیتان کشتی برای کشتیرانی نیاز به دید کافی دارند، و مه ملاک بزرگی برای فرودگاه ها، فانوسهای دریایی، بندرگاه ها و کشتیهاست. بنظر می رسد که مه عمدتاً یک پدیده ساحلی است. با توجه به استثناهای جالب توجه در غرب اروپا؛ بیشترین رخداد مه در دنیا تقریباً در نواحی ساحلی دیده می شود. این نوع مه ها عمدتاً در نتیجه سرمایش هوای گرم و نمناک اقیانوس که از روی جریانات هوای سرد اقیانوسها عبور می کند، شکل می گیرند. دو ناحیه از مه خیزترین نواحی دنیا، سواحل غربی و شمال آمریکا و آفریقا هستند که به ترتیب توسط سرمای هامبولت و جریانات بنگولا شکل می گیرند.

با شدت کمتر، کاناریز و جریانات غرب استوایی به ترتیب در ساحل شمال غربی آفریقا و ساحل غربی استرالیا شرایط ایجاد مه را به وجود می آورند. همه این نواحی دارای یک فرکانس (تکرار) تناوب مه در هر فصل می باشد. جریانات دریایی کالیفرنیا مسئول تکرار زیاد مه بر روی سواحل کالیفرنیا در ماههای تابستان است که در مجموع، بیشتر بصورت مه گرم هستند.
مه دریایی مرسوم تابستانی در نواحی گرندبنکس در نیوفوندلند از جابجایی هوای مجاور آبهای گرم گلف استریم با جریانات سرد اقیانوس در مجاورت بنکس بوجود می آید.

در حالت مشابه، هم جواری جریان هوای گرم ژاپن و جریانات سردی که از دریای بنکس تولید می شود، ناحیه ای با فرکانس های بالای مه در میان دریای ژاپن و کره در طول ماههای تابستان ایجاد کرده است. همچنین این شرایط مشابه در جنوب شرقی آمریکای جنوبی، جایی که جریانات گرم برزیل به آبهای سردتر غربی می‌پیوندد؛ مشاهده شده است.

مه‌های هوای نواحی گرمسیری که بر روی اروپای غربی در زمستان رخ می دهند، همان هوای گرم دریایی است که سرد شده و عملاً از روی نواحی سرد قاره ای عبور کرده است. مه‌های تابشی نیز در دره های اروپای غربی در طول تابستان اتفاق می افتند. در هر کدام از این موارد، مه گاهی اوقات ابر سرد است. در دماهای زیر نقطه انجماد یعنی در شمال غربی ایالت متحده، آلاسکا و گرینلند نواحی وجود دارد که مه به دفعات رخ می دهد. بدون شک بیشتر مه‌هایی که در عرضهای جغرافیایی دور تشکیل می شوند، مه های یخی هستند.

انواع مه
از لحاظ فیزیکی بین مه و ابر تفاوت زیادی وجود ندارد، هر دو از قطرات کوچک آب تشکیل شده اند که در هوا معلق اند. اما مه در هوای نزدیک سطح زمین تشکیل می شود و ابر مشخصه هوای ارتفاعات بالاتر است. بنابراین تفاوت موجود بین مه و ابر مربوط به رویش و محل تشکیل است نه شکل ظاهری آنها. ابر هنگامی تشکیل می شود که هوا با صعود و انبساط خود به طور بی رویه خنک شود، اما مه از طریق سرد شدن هوا در اثر تماس و مخلوط شدن و اشباع هوا از قطرات آب تشکیل می گردد. معمولاً تفاوت بین مه غلیظ و ابرهایی که در سطح پایین قرار دارند به قدری کم است که هنگامی که در مجاورت هم قرار می گیرند نمی توان آنها را از یکدیگر متمایز ساخت.

مه را با توجه به علت شکل گیری آن، طبقه بندی می کنند. برای شکل گیری مه، هوای اشباع و حضور هسته های میعان لازم است. نظر به اینکه هسته های میعان در لایه های مرزی اتمسفر به وفور قابل دسترس هستند، چگالش آغاز می شود. مه زمانی شکل می گیرد که هوا به نقطه اشباع خودش رسیده باشد و یا توسط سرمایش و یا افزایش رطوبت به نقطه شبنم رسیده باشد. در اتمسفر وجود جابجایی های مختلف و مکانیزم های سرمایش، مه را افزایش می دهد.
انواع مه، به شرایط موجود برای تشکیل آن بستگی دارد و در چهار گروه تقسیم بندی می شود:

۱٫ مه تابشی
۲٫ مه همرفتی
۳٫ مه جبهه ای
۴٫ مه دره ای
اما از نظر قابلیت دید، مه به انواع مختلفی تقسیم بندی می شود که این تقسیم بندی از نظر کاربری در حمل و نقل هوایی بسیار حائز اهمیت است:

مه در ابتدا بوسیله سرمایش هوای محبوس شده، شکل می گیرد. که این نوع مه را مه توده هوا می نامند. چنین مه هایی طبق مکانیزم های سرمایش و جابجایی بوجود می آیند. مه های فرارفتی هنگامی که هوا در ناحیه ای دارای اختلاف دما باشد، بوجود می آیند. چنین مه هایی به وفور در سواحل آبهای آزاد دیده می شوند. گرما، هوای مرطوب و نم‌داری که بر روی سطح آب بصورت ناگهانی و یا بتدریج سرد شده است را به آرامی جابجا می کند، و باد دمای آنرا پایین می آورد، در این زمان شرایط مساعد برای شکل گیری مه بوجود می آید. چنین شرایطی زمانی اتفاق می افتد که:

۱٫ هوای گرم تابستانی در روی زمین، بطرف آبهای سردتر ساحلی بر روی سواحل شرقی قاره ها و آبهای وسیع، جابجا شود.
۲٫ که هوای گرم اقیانوس بر روی جریان آبهای سرد اقیانوس حمل شود.
۳٫ هوای گرم استوایی بر روی اقیانوس جابجا شود.

از طرفی مه بخار زمانی اتفاق می افتد که هوای سرد از یک توده زمینی سرد کوچک در زمستان بر روی سطوح آب گرم اقیانوسها، دریاچه ها و رودخانه ها جابجا شود.
مه های تابشی زمانی شکل می گیرند که هوای ساکن و مرطوب در نزدیک زمین پایدار و راکد شده؛ و در طول یک شب ابری به علت افزایش تابش خروجی سردتر شود. دره ها فاکتوری جزیی برای مه تابشی هستند. هوایی که در ارتفاعات بالاتر سرد شده، به درون دره‌ها جریان می یابد و در آنجا روی هم جمع شده و انباشته می شود. در نتیجه بعد از آن مه غلیظ دمای هوا را پایین می آورد. مه فراشیبی مه توده هواست و وقتی که هوای ثابت بصورت آدیاباتیک تا نقطه اشباع سرد می شود، بوجود می آید.

مه هایی که بوسیله افزایش بخار آب از طریق هوایی که به نقطه اشباع رسیده، شکل می گیرند؛ ابرهای قدامی (جلویی) نامیده می شوند. در این زمان بارانی گرم از میان هوای سرد در سطح جلویی ریزش می‌کند و با تبخیر باران، هوا اشباع می شود. اگر هوایی که از میان باران گرم عبور می کند. در ابتدا غیراشباع باشد، بوسیله فرآیند تبخیر، تا نقطه شبنم سرد می شود. از نقطه نظر پراکندگی و شکل گیری، مه را می توان به سه دسته تقسیم کرد: مه یخی، مه ابر سرد و مه گرم. این سیستم طبقه بندی بیشتر به پراکندگی مه بستگی دارد تا به مکانیزم شکل گیری.

مه یخی ، ذرات معلق یخ است که در درجه حرارت های بسیار پایین و در طول پاکسازی تحت شرایط آرام رخ می دهد. مه یخی بندرت در دماهای کمتر از در مجاورت چشمه‌های بخار آب برسد. چنین چشمه هایی در نواحی جریانات آب باز و رودخانه ها وجود دارند. بعلت وجود دماهای بسیار پایین، افزودن تنها مقدار بسیار کمی بخار آب برای رسیدن به نقطه اشباع و تشکیل مه یخی کافی است.

مه ابر سرد، عبارتست از قطرات آبی که دمای آنها زیر نقطه انجماد است. اگر چه بخش عمده توده آب در یخ می بندد، اما برخی از قطرات آب در مرحله ای از مایع در دمای پایین ، یعنی دمایی که قطرات آب خالص یخ می بندد، باقی می مانند. فقدان توده های یخ مناسب (هسته های مناسب جهت تشکیل یخ در اتمسفر) مانع تشکیل و شکل گیری بلورهای یخ می شود. مشخص شده است که بیش از ۸۰% ابرهایی که گرم تر از هستند، دارای قطرات مایع و اما تقریباً نصف آنها مخلوط مایع و یخ می باشند. در ، تنها ۱۰% ابرها دارای قطرات مایع هستند، اگرچه ۳۰% آنها هم شامل قطرات ابر سرد و هم شامل بلورهای یخ می باشند.

مه گرم، عبارتست از قطرات آب در بالاتر از دمای انجماد. این مه ها دارای پایداری کلوئیدی ترمودینامیکی می باشند. مه های گرم از عمومی ترین انواع مه هستند.
ساختار فیزیکی مه
با وجود اینکه تحقیقات جالبی در طول ۳ دهه اخیر در مورد پدیده مه انجام شده است، اما میزان اطلاعات موجود و در دسترس در زمینه ساختار مه در حالت کلی بسیار ناچیز است. اندازه گیری های ساختار عمومی مه نیز بطور پراکنده انجام شده است. علت کمبودها فقدان ابزارهای کافی و تغییرپذیری زیاد در خواص مه با توجه به نوع و طول عمر آن است. ضمن اینکه اندازه گیری های صحیح آماری با استفاده از مشخصات فیزیکی مه میسر نیس؛ اما خواص و فواید معمولی مه، قابل دسترس است. مه ها بر اساس ساختمان تشکیل، به مه های آبی و یخی طبقه بندی می شوند. جدول پایین بطور خلاصه و مختصر خواص فیزیکی این مه ها را بیان می کند.

بیشتر مشاهدات منتشر شده در مورد مه یخی از عرضهای جغرافیایی آلاسکا بدست آمده است. به طور کلی مه یخی بیشتر ناشی از تزریق بخار آب به داخل اتمسفر است که بعلت فعالیتهای بشری نظیر وسایل و ابزار صنعتی گرمایی، کارخانجات، منفذهای رطوبتی هوا، سوختن روغن و زغال سنگ جهت ایجاد گرما بوجود می آید. غلظت، مقدار توزیع و گنجایش آب جامد در ذرات مه یخی در مکانهای مختلف به درجه حرارت، رطوبت و میزان نم موجود در آن مکان بستگی دارد. ذرات یخی به سه نوع عمده و اصلی شکل می گیرند. شش ضلعی ها، منشورها و دروگستال ها . یک دروگستال؛ ذره مه یخی بسیار ریز با قطری در حدود ۳ تا ۱۰ میکرون است که از یخ زدن مستقیم و بدون واسطه قطرات آب ابر سرد در دمایی کمتر از شکل گرفته است. تعداد بلورهای یخ از چند عدد در سانتی متر مکعب با دماهای به ۷۰۰ ذره در سانتی‌متر مکعب با دمای افزایش می یابد.

مشخصه‌های مه

مأخذ: WMO ، هفتمین کنفرانس علمی تعدیل آب و هوا، تایلند.
در این زمان دمای هوا در محدوده ای بالاتر از شکل گیری یخ یعنی تا بوده و بخار آب بسرعت تبدیل به مایع می شود و بصورت بلورهای یخی نسبتاً بزرگ در می آید. غلظت بلورهای یخی، به طرز چشمگیری میدان دید را کاهش می دهد. بلورهای یخ کوچکتر و دروگستال ها که در دوره های طولانی تر بصورت معلق باقی می مانند، در دماهای پایین تر از شکل می گیرند. تعداد دروگستال ها با کاهش درجه حرارت بسرعت افزایش می یابد و میدان های دید پایینی را در مه یخی ایجاد می کند.

در اتمسفر بین خواص فیزیکی مه های ابر سرد و گرم تفاوتی وجود ندارد. خواص فیزیکی یک قطره آب در مه، چه گرم و چه ابر سرد، به روشهای شکل گیری آن بستگی دارد. مه های تابشی که دارای ویژگی های درون مرزی در دره ها هستند، تمایل به غلظت بالای قطرات کوچک آب دارند. مه های فرارفتی که از انواع مه های ساحلی و اقیانوسی هستند، تمایل به غلظت نسبی پایین قطرات بزرگ آب دارند. ریزش باران ریزه از مه های همرفتی برای چند ساعت امری عادی است این تفاوتها میان مه های همرفتی و تابشی با ماهیت و غلظت هسته های میعان ، در محیط های دریایی و قاره ای ثابت باقی می‌ماند. ضخامت یک لایه مه می تواند در محدوده ای از چند ده متر برای مه های تابشی تا چند صد متر برای مه های همرفتی تغییر کند.

بطور کلی، بادها میدان دید را در مه های تابشی کاهش می دهند. در مه تابشی معمولاً بیشتر ناهمگنی در فضا و مکان وجود دارد که تحت آن شرایط، در طول یک دوره ۱۰ دقیقه ای تغییرات مهمی را ایجاد خواهد کرد.
مفاهیم کلی تعدیل مه

هدف از پراکندگی مه، بهبود میدان دید است. رابطه (۱) میدان دید هواشناسی مه را نشان می دهد. V میدان دید است که در واقع هدفی تیره را در مجاورت یک ابر افقی در طول روز، با آستانه ۲% آشکار می کند و عبارتست از:
(۱)
در اینجا M ، تعداد قطرات (غلظت مه) یا بلورهای یخ است، r شعاع ذرات مه، K میزان پراکندگی ذرات مه و جمع همه ذرات مه می‌باشد. در یک میدان دید ضعیف با قطرات کروی مه، مقدار پراکندگی، مقدار ثابتی معادل ۲ است.

با توجه به رابطه (۱) می توان به این نتیجه رسید که با افزایش تعداد ذرات مه، یا افزایش شعاع ذرات و یا افزایش هر دو، میدان دید کاهش می یابد. چون میدان دید با عکس مجذور شعاع ذرات متناسب است، پس ۳ برابر کاهش در شعاع می تواند میدان دید را تا ۹ برابر افزایش دهد و بعبارت دیگر اگر تعداد ذرات ۳/۱ شود، ۳ برابر افزایش در میدان دید خواهیم داشت. روشهایی نیز برای کاهش شعاع ذرات مه بوسیله تبخیر طراحی شده است. تکنیکهای تعدیل که در کاهش غلظت ذرات مه در نظر گرفته شده اند، با جابجایی آنها مرتبط است.
روشهای رفع فیزیکی مه

چند روش برای رفع فیزیکی ذرات مه پیشنهاد شده است. در حالت کلی این روش ها به سه دسته تقسیم می شوند:
۱٫ روش هایی که قطرات آب یا بلورهای یخ از حالت معلق در هوا بصورت رسوب بر روی سطوح مناسب در آیند.
۲٫ روش هایی که ذرات مه بعد از انباشته شدن بعلت گرانش یا هم‌آمیزی با ذرات بزرگتر، ریزش می کنند.
۳٫ روش هایی که هم حجم هوای مه آلود توسط هوای پاک جایگزین می شود.

رسوب ذرات مه به روش الکتروستاتیک و جذب آنها بوسیله صفحات فلزی خاص و همچنین درختکاری ها؛ مثالهایی از روش اول هستند. هم‌آمیزی ذرات مه بوسیله امواج صوتی مافوق صوت، تحریک و جذب ذرات مه باردار شده و یا ذرات خنثی و یا جذب آنها توسط پلی الکترولیت ها؛ مثالهایی از نوع دوم روشهای پراکنش فیزیکی مه هستند. استفاده از فن آوری های (الکتروموتورهای قوی) بزرگ بر روی بخشی از مه واقع بر روی زمین نیز نمونه دیگری از روش رفع فیزیکی است. بدلیل غلظت کم ذرات مه، روشهای جذبی نظیر روشهای الکتروستاتیکی یا جذب آنها توسط پلی الکترولیتها، کارآمد نیستند.

اندازه وسایل و ابزارهای مورد نیاز برای کاربرد این پالایش بسیار بزرگ و تعویض و جابجایی آنها غیرعملی است. لذا، روشهای جابجایی فیزیکی بدین شکل، غیرعملی و غیرقابل اجراست.
روشهای تبخیر
استفاده از روشهای تبخیر در پراکندگی مه، امید بخش تر است. از آنجا که مه متشکل از قطرات آب یا بلورهای یخ در موازنه با بخار آب می باشد، لذا می توان از طریق تبخیر و یا افزایش بخار آب در هوا، نسبت به رفع و حذف مه اقدام کرد. حذف بخار آب از طریق میعان آن بر روی مواد جاذب الرطوبه نیز حاصل می شود. این مواد، مشابه بخار آب در اتمسفر نیمه اشباع هستند. خنک کننده های شیمیایی مانند کلرید کلسیم، کلرید سدیم و اوره، مثالهایی از مواد جاذب الرطوبه هستند.

افزایش دمای محیط اطراف مه از طریق گرما، بدیهی ترین روش افزایش ظرفیت بخار آب هوای مه آلود است. مخلوط کردن مه با هوای خشک تر و یا ایجاد چشمه های هوای خشک مصنوعی، روش دیگری برای رسیدن به محیطی نیمه اشباع است که برای افزایش مقدار تبخیر ذرات مه، مورد نیاز است.

توجه به این نکته ضروری است که با افزایش دما، ظرفیت بخار آب هوای اشباع افزایش می یابد. جدول مقابل شدت این اثر فیزیکی را بر روی میزان کاهش رطوبت نسبی بعنوان تابعی از درجه حرارت، نشان می دهد. در دمای ، ظرفیت آب و هوای اشباع شده از بخار آب، صد بار بزرگتر از ظرفیت آب در مه است. بنابراین نیاز است تا رطوبت نسبی تنها اندکی کاهش یابد تا با تبخیر ذرات مه همساز شود. در ، نسبت ظرفیت بخار اشباع به ظرفیت آب مه تنها ۵ است و در نتیجه کاهش رطوبت نسبی بیشتر خواهد بود. در ظرفیت بخار اشباع برابر با ظرفیت آب مه است، بنابراین کاهش رطوبت نسبی مورد نیاز بسیار زیاد خواهد بود. در دماهای زیر رطوبت نسبی مورد نیاز به زیر ۹۰% می رسد، در این حالت انرژی زیادی برای روشهای مختلف تبخیر مورد نیاز است. بنابراین، این روشها تنها برای شرایط مه گرم و بعضی مه های ابر سرد قابل اجرا هستند.

 

رطوبت نسبی بعنوان تابعی از دما

مأخذ: WMO ، هفتمین کنفرانس علمی تعدیل آب و هوا، تایلند
روشهای پیشگیری
تاکنون، همه تکنکیهای از بین بردن مه توصیف شده اند. پیشگیری یکی دیگر از روشهای تعدیل است. کنترل رطوبت، هسته سازی و سرمایش جهت پیشگیری از تشکیل مه ضروری است. جلوگیری از بروز خسارات ناشی از ترکیبات شیمیایی در سطح آبهای آزاد و کاهش رطوبت توسط فعالیتهای انسانی، مثالهایی از روشهای کنترل رطوبت هستند. با روشهای به تأخیر انداختن شیمیایی هسته های میعان می‌توان از تشکیل مه پیشگیری کرد. مشخص شده است که این روش، شکل گیری مه را تقریباً ۱۰ دقیقه به تأخیر می اندازد، اما زمانیکه مه شکل می گیرد بشکل قابل توجهی غلیظ تر می شود. همچنین می توان با ایجاد یک لایه ابر مصنوعی که مقدار بازتاب را بشدت کاهش می‌دهد؛ از تشکیل مه تابشی که جهت شکل گیری به سرمایش شبانه نیازمند است، جلوگیری کرد.

عملیات پیشگیری مه باید در مساحتی به اندازه یک یا دو برابر بزرگتر از روشهای پراکندگی و رفع فیزیکی و روشهای تبخیر انجام شود. چون این روشها فقط بخشی از مه را پاکسازی می نمایند. بنابراین روشهای پیشگیری مه در شرایطی مورد استفاده قرار می‌گیرند که روشهای پراکندگی، چشمه های رطوبتی و هسته هایی که از نظر اندازه و تعداد دارای محدودیت هستند، قابل استفاده نباشند.

استفاده از علم سنجش از دور و کمک گرفتن از عکسهای ماهواره‌ای جهت مشخص نمودن مکانهای مه آلود
سنجش از دور به معنای اعم کلمه موضوع جدیدی نیست. در واقع، از زمانی که بشر دیده به جهان گشود و با چشم جستجوگر خود اطراف خویش را نگریست فن دورکاری انجام گرفته است. انسان اولیه در حقیقت بدون آنکه با اجسام تماس فیزیکی برقرار کند به شناسایی آنها و پدیده های اطراف خویش می پرداخته است، در عصر حاضر به این موضوع، علم سنجش از دور گفته می شود؛ ولی سنجش از دور به معنای اخص کلمه به گونه ای که امروزه آن را می شناسیم، علمی است که تقریباً در اواخر نیمه دوم قرن بیستم پدید آمده و طی بیست سال گذشته به طرز شگفت آوری رشد کرده است. تا آنجایی که امروزه نه تنها به منزله وسیله ای مطمئن و کارآمد برای شناساییهای نظامی در جنگهای منطقه ای و جهانی در دست دولتهای متخاصم است بلکه از اهرمهای مهم سیاسی جهانی در امر کنترل سلاحهای هسته ای و غیره به شمار می رود.

مفاهیم اصولی در سنجش از دور

تعریف دورسنجی (دور کاری): از گذشته های بسیار دور انسان برای مشاهده مناطق اطراف خود از نقاط مرتفع استفاده می کرد، و می‌توانست از این نقطه به مطالعه سطح زمین بپردازد و آنچه را که مشاهده کرده بود، تفسیر کند. جستجوی او احتمالاً بیشتر مربوط به یافتن زمینهای مناسب برای آشکار، آسانترین راه عبور از منطقه و یا بهترین روش حمله به دشمن بوده است.
انجمن بین المللی دور کاوی و فوتوگرافی (ISPRS) دورسنجی را به این صورت تعریف کرده است: دور کاوی علم و فن آوری اکتساب اطلاعات از طریق تحلیل داده ها است که بوسیله ابزرای که تماس مستقیم با موضوع و یا هدف مورد نظر ندارد جمع آوری شده است. در این تعریف منظور از داده ها همان تشعشعات الکترومغناطیسی است که از سطح چشم متساطع می شوند و ابزار دریافت داده ها نیز همان سنجنده های ماهواره ای می باشند که در ماهواره تعبیه شده اند و در نهایت اطلاعاتی که قرار است از داده های خام بدست آیند شامل اطلاعات کمی و کیفی در مورد موضوع مورد مطالعه می باشند.

امروزه با توجه به گسترش فن آوری صنایع فضایی و علوم کامپیوتر، سنجش از دور کاربردهای فراوانی دارد. اغلب نقشه های منابع طبیعی این به طریق تهیه می گردند. همچنین روشهای دورسنجی بطور گسترده تر بمنظور اندازه گیری های مختلف بکار می رود. اندازه‌گیری عوارض موجود در سطح زمین که می تواند از روش دروسنجی با استفاده از هواپیما بدست آید، امروزه جهت تهیه نقشه‌های زمین شناسی و همینطور اکتشافات زمین شناسی مورد استفاده قرار می گیرد. امروزه از سیستم های سنجش از دور ماهواره‌ای برای اندازه گیری پدیده هایی که به طور پیوسته نسبت به زمان در حال تغییر هستند استفاده می شود.

دورسنجی
دورسنجی عبارت است از تکنیک جمع آوری اطلاعات از راه دور، یا به عبارتی دیگر، عبارت است از علم و هنر بدست آوردن اطلاعات از فاصله دور، یعنی کسب اطلاعات درباره اشیا و پدیده ها بدون داشتن تماس فیزیکی با آنها. علم سنجش از دور، ابزار و فناوری لازم برای درک چگونگی آشکارسازی اشیاء و پدیده ها را فراهم می سازد. در اینجا منظور از راه دور بطور قراردادی عبارتست از فواصلی که نسبتاً بسیار بزرگتر از حد دسترسی یا تماس مستقیم انسان باشند، مثلاً صدها فوت، صدها مایل یا بیشتر. اصطلاحاً داده هایی که از دور جمع‌وری می شوند، داده های حاصل از دورسنجی نامیده می شوند. سیستم های سنجش از دور قابلیت انجام اندازه گیری های یکنواخت با سرعت زیاد و برای مناطق وسیع اندازه گیری بشکل رقومی را فراهم می سازد. اما متأسفانه با وجود استفاده گسترده از این روشها تکنیکهای دورسنجی برای اغلب کاربران اطلاعات جغرافیایی هنوز ناآشنا هستند.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 13700 تومان در 87 صفحه
137,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد