مقاله بررسی نقش ورزش در بهبود کیفیت زندگی زنان در گذرگاه های زنانه

word قابل ویرایش
20 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

Investigating of Role of Sport at Women Quality of Life During Feminine Pathes

Abstract
This study is a library research which investigate the quality of life and evaluate it in relation to physical activity so that a number of the latest research findings about quality of life, sport, medical and women in books and reliable domestic and foreign publications has been collected by the researcher and after translating and adjusting, it has become as the present paper which investigate the effect of exercise on women’s quality of life in different periods experienced in life normally. Physical activity can be considered as a public health tool that can be used in prevention and treatment of many physical and mental disease such as depression and anxiety and consequently improve the quality of life. Women as half of population in Iran have their own needs and particular interest; however insufficient attention has been given to their exercise issue. Multiple roles that women usually are responsible for them- housekeeping, babysitting, job sponsibilities- can increase stress and led to increase rate of illness among them. Accumulation of impacts and consequences of these various tasks, is the
main determinant of women’s health status. Thus, any analysis about women’s health should consider the interaction between social, mental and biological factors.

Key words: quality of life, women, physical activity, adolescence, pregnancy, postmenopausal.

بررسی نقش ورزش در بهبود کیفیت زندگی زنان در گذرگاه های زنانه
چکیده
این پژوهش که کیفیت زندگی زنان را می پاید و آن را در ارتباط با فعالیت ورزشی می سنجد از نوع کتابخانه ای می باشد به طوری که یافته های شماری از تازه ترین پژوهش های حوزه کیفیت زندگی، ورزش ، پزشکی و زنان در کتاب ها و نشریات معتبر داخلی و خارجی، توسط محقق گردآوری و پس از ترجمه و تنظیم به صورت مقاله حاضر در آمده است که در آن تاثیر ورزش بر کیفیت زندگی زنان در دوره های مختلفی که زنان ، به طور طبیعی، در زندگی تجربه می کنند بررسی گردیده است . فعالیت جسمانی به عنوان یک ابزار سلامتی عمومی در نظر گرفته می شود که می توان در پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری های جسمی و روانی مثل افسردگی و اضطراب و به دنبال آن بهبود کیفیت زندگی از آن بهره برد. زنان به عنوان نیمی از جمعیت ایران دارای نیازها و علایق خاص خود هستند با این وجود تاکنون به مقوله ورزش آن ها توجه کافی نشده است . نقش های چندگانه ای که زنان معمولا بر عهده دارند- خانه داری، بچه داری، مسئولیت های شغلی- می تواند فشار عصبی وارد بر آن ها را افزایش دهد و موجب بالا رفتن میزان بیماری در میان آن ها شود. انباشته شدن آثار و عواقب این وظایف متعدد، اصلی ترین تعیین کننده وضعیت سلامتی زنان است .
از این رو، هر تحلیلی درباره تندرستی زنان باید تعامل میان عوامل اجتماعی، روانی و زیستی را مدنظر قرار دهد.
کلید واژه ها: کیفیت زندگی، زنان ، فعالیت ورزشی، بلوغ ، بارداری، یائسگی

مقدمه
زنان به اعتراف محققان و صاحبنظران ، سنگ بنای جامعه و در حقیقت ستون هر خانواده هستند. آنان با احراز نقش مادری مسئولیت های خطیری را به عهده می گیرند که در نوع خود در هر خانواده مهم و اساسی است . زنان به عنوان نیمی از جمعیت ایران دارای نیازها و علایق خاص خود هستند با این وجود تاکنون به مقوله ورزش آن ها، تسهیل دستیابی زنان به امکانات ورزشی، نهادینه سازی فرهنگ ورزش در میان بانوان از طریق رسانه ها، نهادهای آموزشی و محیط های کار توجه کافی نشده است به علاوه نظریه ها و مطالعات تجربی کیفیت زندگی عمدتا محصول جوامع غربیاند این مطالعات در کشورهای درحال توسعه به طور قابل توجهی کم هستند همچنین ، عناصر عمده تاثیرگذار بر کیفیت زندگی مردم در کشورهای درحال توسعه به گونه ی موشکافانه ای شناسایی نشده اند از این روست که پژوهش در امر ورزش زنان به ویژه آن زمان که در ارتباط با کیفیت زندگی قرار بگیرد راه را برای برنامه ریزی و سیاستگذاری کاراتر در این زمینه باز کرده و رویای داشتن جامعه سالم را به حقیقت نزدیک تر می کند.
کیفیت زندگی ١ سازه ای است که از نیمه دوم قرن بیستم مورد توجه نظریه پردازان شاخه های مختلف علوم اجتماعی و مطالعات توسعه و مدیران و کارگزاران سیاست اجتماعی قرار گرفته است . امروزه سطح زندگی تنها به مفهوم وضعیت مادی نیست ، زندگی خوب بیشتر ناظر بر ارزش های اجتماعی و فرهنگی است نیز کیفیت زندگی به عنوان عنصری کلیدی در سیاستگذاری و بررسی سیاست های حوزه عمومی مورد بحث قرار میگیرد و روابط میان عوامل عینی و ذهنی، سطوح عملکرد، نیازهای اجتماعی و میزان دستاوردهای آن برای افراد در زمینه های بهداشت ، آموزش ، رفاه اقتصادی، شادکامی، توانایی انجام کارها و کنترل داشتن بر موقعیت ها و فرصت های زندگی، توسط محققان با روش های مختلف مورد پژوهش قرار گرفته است . دراین راستا محققان علوم انسانی ضمن تعریف مفهوم کیفیت زندگی تلاش نمودند ابعاد و شاخص های مختلف این مفهوم را تعیین و مورد سنجش قرار دهند.
اگرچه تعریف مورد توافق واحدی از کیفیت زندگی سلامت محور وجود ندارد، کیفیت زندگی معمولا به عنوان عنصری مرتبط و وابسته به انتظارات فرهنگی یا شخصی و اهداف آنها ملاحظه میشود. سازمان بهداشت جهانی کیفیت زندگی را بهزیستی در حوزه – های اجتماعی، روانی و فیزیکی می داند و آن را چنین تعریف می کند: کیفیت زندگی، ادراک فـرد از موقعیـت خـود در چـارچوب نظام های فرهنگی و ارزشی است که درآن زندگی می کند و با اهداف ، معیارها و دغدغه های او رابطه دارد. ایـن امـر بسیارگسـترده است و به شیوه ای پیچیده تحت تأثیر سلامت فیزیکی، حالت روانی و میزان استقلال و روابط او با جنبه های مهم محیط وی قـرار دارد. اما منظور از کیفیت زندگی در این نوشتار عبارت است از تندرستی در ابعاد عینی و ذهنی آن در بعد عینی، سلامت فیزیکـی، فقدان درد، برخورداری از ساختار بدنی قوی، اندام و ماهیچه های ورزیده ، چابکی، توانایی انجام اموری که منطقا از فرد انتظـار مـی رود و عملکرد مناسب و منظم غدد و هورمون هاست . در بعد ذهنی امـا آرامـش فکـر و خـاطر، فقـدان تـنش ، اضـطراب ، اسـترس ، افسردگی، ناامیدی و برخورداری از اعتماد به نفس ، خودباوری و رضایت از زندگی مد نظر می باشـد.منظور از فعالیـت ورزشـی نیـز فعالیت بدنی منظم فرد در یکی از رشته های ورزشی مانند شنا، ایروبیک ، پیلاتس ، دو، تنیس ، بسکتبال و غیره می باشد که معمولا
۱ – Quality of life (QOL)

در هفته سه روز انجام می شود این ورزش ها می توانند در باشگاه ها و زیر نظر مربیان کارآزموده یا بـا رعایـت پارامترهـای توصـیه شده در منزل یا در مکان های عمومی نظیر پارک ها صورت گیرد(اجکار و دیگران ،٢٠٠٣) (صانعی،١٣٩١).
تحقیقات فراوان نشان داده اند که ورزش بر ارتقای سطح سلامت روحی و جسمی و در نتیجه ارتقای کیفیت زندگی و شادکامی بسیار موثر است دلیل احتمالی تاثیر مثبت فعالیت بدنی بر کیفیت زندگی را می توان این گونه توجیه کرد که فعالیت بـدنی باعـث کاهش محدودیت فعالیت و افزایش توان انجام دادن کارها و ایفای نقش گردیـده و در نتیجـه باعـث ایجـاد احسـاس خـوب بـودن ، توانمندی و اعتماد به نفس می شود که از نشانه های بهبود کیفیت زندگی است . در مقابل عادت های زندگی کم تحرک به روشـنی یک مشکل عمده در سلامتی عمومی ایجاد می کند(دپارتمان سلامتی و خدمات انسانی آمریکا:١۶٨،١٩٩٨).
مک نویل (٢٠٠٣)عواملی را در ایجاد شادکامی و سلامت روانی مهم دانسته که یکی از مهم تـرین آنهـا پـرداختن بـه ورزش و فعالیت های بدنی است . فلاناگان معتقد است که اعضای یک جامعه از این نظر که کیفیت زندگی، تا چه حـد بـر آن هـا تـاثیر مـی گذارد متفاوت هستند. این اختلاف نظر بخصوص در میان گروه های سنی و جنسی قابل مشاهده است چون افراد از ایـن نظـر کـه کدام بعد اهمیت بیشتری در کیفیت زندگی آن ها دارد متفاوت هستند. او در گروه بندی خود از ابعاد کیفیت زندگی بـه اجتمـاعی شدن و شرکت در فعالیت های سرگرم کننده نظیر ورزش اشاره می کند(سلیمانی،نوربخش ،علیجانی،١٣٩١)(صانعی،١٣٩١).
پارکر اذعان می دارد که اوقات فراغت زنان نسبت به مردان کمتر و طیف فعالیت های تفریحی آنان نیز محدودتر است زیرا زنان کمتر از مردان به ورزش می پردازن ).گرین و رجک به فعالیت های تفریحی هماهنگ با کار خانگی مانند تماشای تلویزیون اشاره می کند. این جاست که زنگ خطر در نبود فعالیت جسمانی به صدا در می آید. کوپر و همکارانش (١٩٨٩) نشان داده اند که تمرینات هوازی تاثیر معناداری در افزایش میزان شادی و لذت از زندگی افراد شرکت کننده در تمرینات و فعالیت های هوازی به وجود آورده است (سلیمانی،١٣٩١)(شفیعی و قادری،١٣٩٠).
نورول و بلس (١٩٩٧) به این نتیجه رسیدند که شرکت در فعالیت های بدنی موجب افزایش آمادگی قلبی و عروقی آزمودنی هـا شده و این بهبود در شاخص قلبی-عروقی، کاهش افسردگی، اضطراب و افزایش رضایت را به همراه دارد. نمونه این پژوهش ۶٠ نفـر بوده که در سه گروه ٢٠ نفره ی ایروبیک ، ورزش در آب و کنترل تقسیم شدند. در این پژوهش از فرم کوتاه ٢۶ سـوالی پرسشـنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی ١ استفاده شد. آن ها به این نتیجه رسیدند که هم ورزش در آب و هم تمرینات ایروبیـک در افزایش کیفیت زندگی و شادکامی زنان میانسال غیر ورزشکار موثر بوده است به طوری که بین میزان کیفیـت زنـدگی گـروه هـای ایروبیک و ورزش در آب با گروه کنترل تفاوت معناداری وجود دارد، اما بین میزان کیفیت زندگی دو گروه ایروبیـک و ورزش در آب تفاوت معناداری وجود ندارد(سلیمانی،١٣٩١).
اصلانخانی، محمدعلی و دیگران (١٣٨٩) تحقیقی با عنوان نقش تعاملی فعالیت بدنی و ابعاد سلامت روانـی بـر کیفیـت زنـدگی زنان سالمند انجام دادند. نتیجه تحقیق نشان داد تفاوت معناداری در کیفیت زندگی و مولفه های سلامت روانی سالمندان زن فعال و غیرفعال وجود دارد و به طور کلی می توان نتیجه گیری کرد که فعالیت بدنی و ورزش تاثیر مثبتی بر پارامترهای سلامت روانی و
۱ WHOQOL-26

کیفیت زندگی زنان سالمند داشته باشد. گودوین (٢٠٠٣) در پژوهشی نشان داد فعالیت جسمانی منظم بـا کـاهش افسـردگی، استرس و اضطراب رابطه معناداری دارد. دیلورنزو ١و همکاران (١٩٩٩) به این نتیجه رسیدند که تمرینات مناسب بـدنی در افـزایش سطح سروتونین (هورمون موثر در اصلاح خلق و خو) تاثیر بسزایی دارند. یافته های پژوهش کیفیت زندگی زنان باردار شـهر کاشـان نشان داد، بین میانگین تمامی ابعاد کیفیت زندگی زنان باردار بجز عملکرد اجتماعی با جمعیت زنان ایران تفـاوت معنـاداری وجـود دارد(بیات ها،١٣٩٠)(سلیمانی،١٣٩١).
خانم ها معصومه ومحبوبه بیات (١٣٩٠) در مشهد درباره کیفیت زندگی زنان این شهر مطالعه کرده انـد بـه ایـن ترتیـب کـه از بررسی یک نمونه ٣٢٠ نفری به این نتیجه رسیدند که زنان مورد مطالعه در بعد عملکرد جسمی بیشترین نمره و در بعـد مشـکلات روحی کمترین نمره را داشته اند. در مطالعه کیفیت زندگی سالمندان زن آسایشگاه کهریـزک، کیفیـت زنـدگی در کـل و در ابعـاد فیزیکی، خودمراقبتی، اجتماعی و رضایت از زندگی در سطح خوب و در بعد افسردگی و اضطراب و بعد شناختی در سطح ضعیف به دست آمد.در مطالعه ای که تئومن ، ازکان و آکار انجام دادند دو گروه از زنان یائسه به عنوان گروه آزمایش و گـروه کنتـرل انتخـاب شدند که برای ارزیابی آمادگی جسمانی و کیفیت زندگی آن ها، تست های آمادگی جسمانی و پروفایل سلامتی ناتینگهام ٢ بـه کـار برده شد. گروه مورد مطالعه در یک برنامه ورزشی ۶ هفته ای که سه روز در هفته انجام می شد شرکت کردنـد. بعـد از اتمـام دوره ، مقایسه گروه ها، تفاوت های مهم آماری در پارامترهای توانایی، تحمل ، انعطاف پذیری و تعادل را بـین آن هـا نشـان داد همچنـین یک تفاوت آماری بسیار مهم دیگر به نفع گروه تمرین یافت شد و آن بهبود کیفیت زندگی بـود. در حقیقـت ایـن مطالعـه بـه ایـن نتیجه رسید که سطح آمادگی و کیفیت زندگی زنان یائسه می تواند با یک برنامه ورزشی ۶ هفته ای منظم و کنترل شده ارتقا یابد.
در مطالعه ای که توسط ساروی و همکاران با هدف مقایسه کیفیت زندگی زنان شاغل و خانه دار با یک نمونه ٢٢٠ نفـری در شـهر زاهدان انجام شد، آزمون تی نشان داد که زنان شاغل در تمامی سنجش های کیفیـت زنـدگی بجـز عملکـرد جسـمانی از میـانگین امتیاز بیشتری برخوردار بودند و وضعیت سلامتی خود را در مقیاس سلامت روانی و نشاط ، بهتر از خانه داران ارزیابی نمودنـد(بیات ها،١٣٩٠)(تئومن ،٢٠٠۴) (کرمان ساروی،منتظری،بیات ،١٣٩٠).
به این ترتیب محقق به بررسی مراحل سه گانه بلوغ ، بارداری و پس از زایمان و یائسگی که بیشتر زنان آنها را تجربه مـی کننـد پرداخته ، مسائلی که زنان را در این دوره ها دچار می سازد برشمرده و آنگاه نقش فعالیـت ورزشـی را در تخفیـف ایـن مسـائل مـی سنجد پس به دو مشکل عمده که اکثر زنان را تهدید می کند پرداخته می شود که گرچه طبیعی محسوب نمی شوند اما بـه دلیـل تاثیر عمیقی که بر سلامت و کیفیت زندگی زنان دارند در این نوشتار مدنظر قرار گرفته انـد بـه ایـن ترتیـب تـاثیر ورزش در مهـار عارضه چاقی و کنترل افسردگی لحاظ گردیده است .
۱ Dilorenzo
۲ Nttingham Health Profile(NHP

ورزش در دوران بلوغ
کودکان و جوانان باید فعالانه برای کاهش مقدار زمان صرف شده در فعالیت های کم تحـرک تشـویق گردنـد.دختران در همـه سنین کم تحرک تر از پسران هستند.در دسترس بودن تجهیزات ، به گونه مثبتی با فعالیت جسمانی دختران ، در دوران بلوغ و پیش از بلوغ ارتباط دارد.احیای کلاس های ضمن خدمت ، دقت در انتخاب معلمان شایسته ورزش و تربیت بدنی، تشـکیل مجـدد کـانون های ورزش دانش آموزی، ضمانت اجرایی کافی برای برخی قوانین مسکوت مانده ماده درسی تربیت بدنی در مدارس و اقدام جـدی و اساسی برای تجهیز مدارس ، دانشگاه ها و خوابگاه ها به اماکن و ابزارهای ورزشی، می تواند از پیشروی فزاینـده کـم تحرکـی، بـه ویژه در مدارس دخترانه بکاهد. افراد در دوره بلوغ باید به عنوان قسمتی از فعالیت های سبک زندگی کلی، فعـال باشـند و بایـد بـه طور متوسط ، سه جلسه ٢٠ قیقه ای یا بیشتر از سه جلسه در هفته درگیر ورزش قدرتی باشند(بیتس ،٢٠٠۶)(دپارتمـان سـلامتی و خدمات انسانی آمریکا،١٩٩٨)(مرزبان پناه ،١٣٨٩).
هورمون رشد که هورمون سوماتوتروپ ١ یا سوماتروپین هم خوانده می شود، از بخش قدامی هیپوفیز ترشح مـی شـود و تقریبـا روی بافت های بدن که قابلیت رشد دارند، تـاثیر مـی گـذارد. هورمـون رشـد عـلاوه بـر رشـد بـدن ، در سـوخت و سـاز مـواد سـه گانه (کربوهیدرات ، چربی و پروتئین ) و مواد معدنی نیز نقش دارد، به طوری که در عمل پروتئین بدن را زیاد، ذخایر چربی را مصرف و کربوهیدرات ها را حفظ می کند. هورمون رشد در دوران کودکی و نوجوانی عامل تحریک رشد استخوان های دراز(در دست هـا و پاها) و تنظیم کننده اصلی و نهایی قد است . این هورمون همچنین رشد بافت های نرم عضـلات و تانـدون هـا را کنتـرل مـی کنـد.
عواملی مانند افزایش اسیدهای چرب خون ، افزایش گلوکز خون ، افزایش کـورتیزول و چـاقی، غلظـت پلاسـمایی هورمـون رشـد را کاهش و غلظت پلاسمایی استرادیول ، خواب عمیق و فعالیت بدنی، ترشح آن را افزایش می دهد. سطح آمادگی بدن ، سـن و جـنس نیز از عواملی اند که بر ترشح این هورمون اثر دارند. تحقیقات نشان می دهد که کمبود هورمون رشد(GH) در دوره کودکی متفاوت از کمبود آن در دوران بزرگسالی است ، به طوری که در کودکان با کوتاهی قد، کاهش سرعت رشد و تاخیر در مرحلـه بلـوغ همـراه است ، درحالی که در بزرگسالی به علت بسته شدن اپی فیزها، تاثیرات کمبود این هورمون به شکل کاهش چگالی استخوان ، کـاهش عملکرد و کیفیت زندگی نمود پیدا می کند. هنگام بلوغ افزایش سریعی در اندازه بدن و جثه فرد رخ می دهد که همزمان بـا آن در نتیجه تغییرات پیچیده هورمونی این دوره ، حجم عضلات اسکلتی افزایش می یابد. در ایـن دوران ترشـح تستوسـترون در پسـران و غلظت پلاسمایی خون در دختران زیاد می شود این دو هورمون پس از تبـدیل شـدن بـه اسـترادیول ، تـاثیر هورمـون رهـا کننـده هورمون رشد را بر سلول های سوماتوتروپ هیپوفیز قدامی تقویت می کنند و ترشح هورمون رشد را افـزایش مـی دهنـد. بنـابراین ملاحظه می شود که میزان ترشح هورمون رشد در دوران بلوغ به بیشترین حد می رسد. پاسخ هورمون رشـد بـه تمـرین بـه طـور وسیعی، بررسی شده است و نتایج بیشتر تحقیقات انجام شده نشان میدهد که غلظت هورمون رشد پلاسما با تمـرین افـزایش مـی یابد. عواملی همچون شدت و مدت تمرین و بازده کاری در طول آن ، توده عضله به کارگرفته شده طی تمرین ، آمـادگی فـرد و نـوع
۲ تمرین ، ممکن است در پاسخ هورمون رشد به تمرین موثر باشد که از این بین ، شدت و مدت تمرین نقش کلیدی دارد.سـارتوریو و همکارانش (٢٠٠۴) تاثیر جنس و سن و تفاوت های مربوط به سطح تمرین را بر پاسخ هورمون رشد در ٩٩ ورزشکار (۶١ مرد و ٣٨
۱ Somatotrope
زن ) بررسی کردند و نتیجه این تحقیق نشان داد که هورمون رشد هم در حالت پایه و هم بعد از ورزش در زنان نسبت به مردان بـه طور معناداری بیشتر بود(خسروی،١٣٨٨).
داده های پیمایش رفتار مخاطره آمیز جوانی در ١٩٩٠ نشان داد، بیشتر نوجوانان در رده های ٩-١٢ سال فعالیت منظم قدرتی انجام نمی دهند. فعالیت جسمانی دربرابر پیشرفت بیماری های قلبی – عروقی همچنین به گونه مطلوبی دیگـر عوامـل خطرآفـرین بیماری های قلبی- عروقی، شامل فشارخون بالا، سطوح چربی خون ، دیابت و چاقی را اصلاح می کند(دپارتمان سلامتی و خـدمات انسانی آمریکا،١٩٩٨).
ورزش ، بارداری و پس از زایمان
بارداری از حساس ترین مراحل زندگی زنان است . حاملگی همچنین به نظر می رسد که زمان آسیب پذیری برای افسـردگی و کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی در مقایسه با دوره های دیگر زندگی زنان باشد. این دوره با تغییر نیازهای
روانشناختی(مانندافزایش اضطراب و افسردگی) و نیازهای جسمانی(مانند افزایش وزن و برون ده قلبی) همراه است . زنان بـاردار نسبت به زنان غیرباردار سطوح پایین تری از کارکرد فیزیکی، استقامت ، کارکردهای اجتماعی و محدودیت های بیشتری کـه منجـر به مشکلات روانی می شوند را گزارش می کنند. حدود ۶٠درصد زنان حامله فعالیت ورزشی خود را حذف می کننـد، در حـالی کـه بسیاری از مطالعات نشان دهنده اثرات مفید ورزش بر مادر و جنـین و گذرانـدن یـک حـاملگی بـدون مشـکل مـی باشـد. انجمـن متخصصین زنان و مامایی آمریکا در سال ٢٠٠٢ بیان می کند که زنان حامله در صـورت فقـدان اخـتلالات پزشـکی و مامـایی مـی توانند در اغلب روزهای هفته به فعالیت های ورزشی که عوارض بالقوه برای جنین نداشته و ایجاد صدمه مستقیم به شکم مادر نمی کند، با شدت متوسط و با زمان حدود ٣٠ دقیقه بپردازد. کاهش غلظت گلوکز خون مادران دیابتی، کاهش میزان کمـردرد، افـزایش سلامت روانی و بهبود کیفیت زندگی، افزایش عملکردی جسمی مادر و بهبود وضعیت بدنی زن باردار از جملـه اثـرات مـوثر انجـام ورزش منظم در زمان حاملگی هستند که در مطالعات مختلف تایید شده اند. اما زنـان بـارداری کـه در طـول سـه ماهـه اول و دوم حاملگی ورزش می کنند به طور قابل توجهی حالت افسردگی، اضطراب و استرس ویژه حاملگی ١ کمتری در مقایسه با نبود فعالیـت ورزشی گزارش می کنند. هم چنین فقدان تمرین پیش از و در خلال حـاملگی بـا سـلامتی خـود ارزیـابی شـده ٢ ضـعیف و ضـعف کارکردهای بدنی در دوران بارداری ارتباط دارد(تندایس ،٢٠١١) (معماری و دیگران ،١٣٨۵).
پدیده زایمان و تولد نوزاد برای مادر واقعه ای بالقوه استرس زاست ، تغییرات این دوره می تواند با تاثیرات نامطلوبی همراه باشد.
چنان که به دنبال برهم خوردن تعادل در سطح هورمون ها پس از زایمان ، مسئولیت مراقبت از نوزاد، پذیرش نقش جدید مادرانه و مراقبت از خانواده ، اغلب زنان (به خصوص زنان نخست زا) در این دوره تغییرات بسیاری را تجربه می کننـد و در معـرض تجربیـات ناخوشایندی از جمله تغییرات الگوی خواب قرار می گیرند. زنانی که به تازگی مادر شـده انـد بـه طـور طبیعـی ٢٠درصـد افـزایش بیداری شبانه را در دوره پس از زایمان تجربه می کنند. محرومیت از خـواب سـبب ایجـاد تغییراتـی در عملکـرد سیسـتم ایمنـی، متابولیسم ، خلق وخو و کارایی مادر می شود و حتی چگونگی رشد و نمو شیرخوار را تحت تاثیر قرار می دهد. از مهم ترین

پیامدهای کیفیت ضعیف خواب بروز و شدت یافتن افسردگی پس از زایمان است انجام تمرینات ورزشی مـنظم در ارتقـای سـلامت فیزیکی و ذهنی در سراسر دوران زندگی حائز اهمیت است ، به خصوص در دوره پس از زایمان ، زنـانی کـه فعالیـت فیزیکـی مـنظم دارند، به سطح بالاتری از سلامت و بهبودی دست می یابند(میرمحمدعلی یی،١٣٩١).
تغییرات الگوی خواب پس از زایمان به طـور عمـده ناشـی از تغییـرات هورمونی(کـاهش پروژسـترون )، تغییـر سـطح هورمـون
۱ ملاتونین و مراقبت از شیرخوار می باشد که چرخه شبانه روزی خواب را تحت تاثیر قـرار مـی دهـد. یافتـه هـای مطالعـه هـانتر و همکاران نشان داد، بین تجربه محرومیت از خواب مادر و در اثر تغییرات هورمونی و مراقبت از شیرخوار با فرکانس امواج مغزی دلتا و تتا ارتباط وجود دارد. آنان لزوم به کارگیری مداخلات موثر را در بازگشت الگوی خواب ، مورد تاکید قرار دادنـد. امـروزه تمرینـات ورزشی به عنوان یک روش غیر دارویی با تاثیر مثبت مورد توجه قرار گرفته و در تحقیقات متعددی به صـورت ورزش هـای متنـوع مورد آزمون قرار گرفته اند لیکن سازوکار زیست شناختی تاثیر ورزش بر کیفیت و الگوی خواب همچنان در تحقیقات گونـاگون بـه صورت ناشناخته باقی مانده ، ممکن است افزایش آمادگی جسمانی به دنبال انجام ورزش که با افزایش امواج انسفالوگرافیک دلتـا در طول مرحله سوم و چهارم خواب همراه می باشد و تحت تاثیر قرار دادن سیستم نورواندوکرین به ویژه
تغییرات متابولیک در مغز با وضعیت مناسب تری از خواب و در نتیجه بهبود کیفیت خواب همراه باشد. در دوره پـس از زایمـان بـا توجه به موانعی که برای مادران وجود دارد به خصوص مسئولیت مراقبت از شیرخوار، انجام تمرینات ورزشی به صـورت خـانگی بـا سهولت دسترسی، نداشتن عوارض و موثر بودن می تواند گام موثری در جهت بهبود کیفیـت خـواب مـادران و در نهایـت ، سـلامت شیرخواران و کل خانواده باشد(همان ).
نقش ورزش در کیفیت زندگی در دوران سالمندی
تقریبا در همه کشورهای جهان امید زندگی زنان بیش از مردان است . در عین حال ، میزان ابتلا به بیمـاری نیـز در بـین زنـان ، مخصوصا در اواخر عمر، بیش از مردان است . زنان بیش تر به دنبال دارو و درمان می روند و بیش از مردان بیماری خـود را گـزارش می کنند تصویر کلی سلامتی زنان در دنیای در حال توسعه چنین است که زنان بیش از مردان عمر می کنند، اما بیمارترند و عجـز و ناتوانی بیشتری را تجربه می کنند. با توجه به این که امروزه به دلایل زیادی بیشتر افراد جامعه دچار فقر حرکتی انـد و پیشـرفت تکنولوژی باعث فراگیر شدن زندگی ماشینی شده است ، این خطر وجود دارد که زنـان میانسـال غیـر ورزشـکار از نظـر فاکتورهـای آمادگی جسمانی وضعیت مطلوبی را نداشته باشند و نیز به دلایل کاهش متابولیسم بدن با افزایش سن ، اضافه وزن و چاقی از دیگـر مشکلات احتمالی است (سلیمانی ،١٣٩١)(گیدنز،١٣٨٩).
در دوره میانسالی(۴٠ تا ۶٠سالگی) زنان غیر ورزشکار با کاهش استقامت قلبی و تنفسی و به طور کلی کـاهش سـطح آمـادگی جسمانی و نیز با آغاز دوره یائسگی روبرو هستند. با افزایش امید زندگی در کشورهای توسعه یافته ای چون ایـران ، پدیـده یائسـگی نیز بیشتر دیده می شود.بروز عوارض زودرس یائسگی می تواند کیفیت زندگی این زنان را به شـدت تحـت تـاثیر قـرار دهـد(جهان فر،رمضانی تهرانی،سادات هاشمی،١٣٨١)(سلیمانی،١٣٩١).

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 20 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد