مقاله بررسی فراوانی نسبی اختلالات گفتاری در ناهنجاری های ساژیتالی دندانی– فکی

word قابل ویرایش
8 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
10700 تومان

بررسی فراوانی نسبی اختلالات گفتاری در ناهنجاری های ساژیتالی دندانی– فکی
چکیده
مقدمه: ارتباط مهمترین کارکرد گفتار است و هرگونه اختلال در گفتار بدون تردید در تعامل انسان با افراد دیگر تأثیر میگذارد. اختلالات گفتاری اثر قابل توجهی بر بلوغ اجتماعی انسان دارند. هدف این مطالعه بررسی فراوانی نسبی اختلالات گفتاری در ناهنجاریهای ساژیتالی دندانی– فکی بود.
مواد و روشها: در این مطالعه توصیفی تحلیلی، ابتدا از بین بیمارانی که به بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی خوراسگان مراجعه کردند، ۹۵ نفر که واجد شرایط ورود به مطالعه بودند (بیمارانی که طی ارزیابی اولیه در یکی از ۳ دسته مالاکلوژن انگل قرار داشتند، سابقهای از درمان ارتودنسی نداشتند و دارای مشکلاتی از قبیل عقب ماندگی ذهنی و یا شکاف کام نبودند) بهصورت تصادفی انتخاب شده و مورد معاینه فکی دندانی قرار گرفتند.
سپس به کمک آسیب شناس گفتار، اختلالات گفتاری با استفاده از آزمایش فونتیک و گفتار محاورهای فرد، مورد ارزیابی قرار گرفت. دادهها با استفاده از تست chi-square و نرمافزار SPSS نسخه ۱۶ تجزیه و تحلیل شدند .(α = ۰/۰۵)
یافتهها: آزمون آماری chi-square نشان داد میان وجود اختلالات گفتاری و مالاکلوژن انگل ارتباط معنیداری وجود ندارد .(p value = 0/07) گروه دچار اختلال گفتاری و گروه فاقد آن به لحاظ جنس (p value = 0/092) و سن (p value = 0/543) همگن بودند، همچنین میان انواع همخوانها بیشترین اختلال مربوط به همخوان سایشی بود و میان انواع همخوانها توزیع اختلال گفتاری یکسان نبود .(p value < 0/001)
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که بین اختلالات گفتاری و مالاکلوژن انگل رابطه ای وجود ندارد. در افراد دچار اختلالات گفتاری، بیشترین اختلال مربوط به همخوان سایشی میباشد.
کلید واژه ها: اختلالات گفتاری، مالاکلوژن کلاس I انگل، مالاکلوژن کلاس ІІ انگل، مالاکلوژن کلاس ІІІ انگل

مقدمه
تکلم فعالیتی است که خیلی پیچیده، مستقل و بدون آگاهی انجام میشود. در تولید آن فاکتورهای عصبی، عضلانی، مکانیکی، صوتی و شنوایی درگیر میباشند. چون خصوصیات مورفولوژی دهان، تکلم فردی را تحت تأثیر قرار میدهند، بنابراین دندانپزشک باید تا حدی با این عوامل آشنا باشد.
رابطه ویژهای بین دندانپزشکی و پاتولوژی تکلم وجود دارد.[۱]
در کنار لبها، زبان و اوروفارنکس، دندانها نیز از طریق مسدود کردن و تغییر مسیر عبور هوا نقش مهمی در تولید همخوانها (صامتها) دارد.[۲] همخوانها یا صامتها آواهایی هستند که میتوانند در آغاز واژه واقع شوند. در فارسی ۲۳ همخوان وجود دارد که بسته به ویژگیهای تولید به گروههایی تقسیم میشوند: همخوان/صامت سایشی: فشار هوا باعث تولید سایش میگردد و با صدای صوت مانند مشخص میگردد مثل: /s/ و ./z/ همخوان انفجاری– سایشی: هوای فشرده بهصورت یک انفجار ملایم خارج میشود و بقیه آن بهتدریج و همراه با سایش خارج میشود. همخوان انفجاری: درصورتیکه در تولید آوا، بازشدگی کامل و ناگهانی و رهایی تمام هوای بند آمده به یکباره باشد، در اینصورت به شکل یک انفجار خواهد بود مثل /p/ و ./b/ همخوان لرزشی: بهصورت باز و بسته شدنهای متوالی که در طی آن هوا بهتدریج خارج میگردد و بهصورت لرزش یک بافت نرم مثل زبان میباشد مثل .[۳]/r/
هر نوع ناهنجاری که فضای قابل دسترس زبان را محدود کند، حرکت زبان را محدود سازد، مانع از تحرک فک یا لب گردد و بر شکل ساختمان هایی چون دندانها، لثه و کام که بهطور عادی با زبان یا لبها تماس پیدا میکنند تأثیر بگذارد، تولید گفتار و ادای همخوانها را مختل میسازد۵]، .[۴
از آنجاییکه ۸۰ درصد حرکات مربوط به تولید گفتار در ناحیه قدامی حفرهی دهان صورت میگیرد، وجود رابطه ی علت و معلولی میان اختلالات گفتاری و مالاکلوژن از زمانهای گذشته مطرح شده است.کام تنگ و عمیق، نامرتبی انسیزورها، دندان غایب، اپن بایت و رابطه قدامی- خلفی غیر نرمال (کلاس II و III انگل) مالاکلوژنهایی هستند که در ارتباط با اختلالات گفتاری مطرح میشوند.[۶]
رابطه ی میان اختلال گفتاری و مالاکلوژن قطعی نیست.[۶] مطالعات مختلف نظیر مطالعه Hopkin و [۷]McEwen و [۸]Lubit نشان دادند که مالاکلوژن دلیل اصلی ایجاد اختلالات گفتاری نیست برای مثال Hopkin و [۷]McEwen در مطالعهی خود به این نتیجه رسیدند که بیش از نیمی از کودکانی که به کلینیک گفتار درمانی مراجعه کردند اکلوژن نرمال داشتند. این محققان بر این باورند که وقتی مالاکلوژن بدون وجود پاتولوژی دیگری موجود باشد فاکتورهایی از قبیل شخصیت، سطح هوش، کنترل عضلات، وضعیت اجتماعی و احساسی که در توانایی فرد برای تطابق اعضای دخیل در تولید گفتار با نقایص موجود نقش دارند، اهمیت بیشتری خواهند داشت.

Doshi و [۲]Bhad-Patil نیز در مطالعهی خود نشان دادند که گرچه بین برخی انواع مالاکلوژن و اختلالات گفتاری ارتباطی یافت شده ولی هیچ رابطه ی علت و معلولی مستقیمی بین این دو مشاهده نشده لذا نمیتوان درمان ارتودنسی را بهعنوان درمانی قابل اعتماد جهت بهبود اختلالات گفتاری به بیمار پیشنهاد داد.
از سوی دیگر برخی مطالعات نتایج متفاوتی نشان دادند و مالاکلوژن را عاملی مهم در ایجاد اختلالات گفتاری دانستند.[۹-۱۱]
افراد بسیاری بهخصوص کودکان در سن دبستان به درجات مختلف دچار اختلالات تولیدی گفتار هستند که این خود باعث عدم ایجاد رابطه خوب با دیگران و کاهش اعتماد به نفس آنها میشود. درصورتیکه علت اختلال، ناهنجاریهای فکی دندانی باشد، درمان بیمار نیازمند یک تیم درمانی متشکل از ارتودنتیست و آسیب شناس گفتار میباشد. اگر درمان به تأخیر افتد بهدلیل سازماندهی شدن آن اختلال گفتاری در مغز، دیگر با انجام درمان ارتودنسی مناسب هم به آسانی بهبودی در گفتار حاصل نمیشود.[۱۲]
بهدلیل نتایج متضاد مطالعات صورت گرفته در این زمینه[۷-۱۰] و از آنجایی که این اختلالات در گویش فارسی کمتر مورد توجه قرار گرفته است، این مطالعه با هدف بررسی فراوانی نسبی اختلالات گفتاری در ناهنجاریهای ساژیتالی دندانی– فکی در میان مراجعهکنندگان به بخش ارتودنسی انجام شد.
مواد و روشها
این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی بود و بهصورت مقطعی انجام شد. جهت انجام کار ابتدا از بین بیمارانی که در بهار ۱۳۸۷ به بخش ارتودنسی مراجعه کردند، ۹۵ نفر که واجد شرایط ورود به مطالعه بودند بهصورت تصادفی انتخاب شده و پس از کسب رضایتنامه کتبی مورد معاینه فکی دندانی قرار گرفتند. شرایط ورود به مطالعه شامل بیمارانی بود که طی ارزیابی اولیه در یکی از ۳ دسته مالاکلوژن انگل (مالاکلوژن کلاس :І رابطه مولری نرمال ولی خط اکلوژن بهدلیل نامرتبی دندانها، چرخش و … ناصحیح است. مالاکلوژن کلاس :ІІ مولر اول پایین نسبت به مولر اول بالا دیستالیتر قرار گرفته ولی خط اکلوژن مشخص نیست. مالاکلوژن کلاس :ІІІ مولر اول پایین نسبت به مولر اول بالا مزیالیتر قرار گرفته ولی خط اکلوژن مشخص نیست(.[۱۳] قرار داشتند، سابقهای از درمان ارتودنسی ذکر نکردند و طی مصاحبه مقدماتی و بررسی تاریخچه بیمار معلوم گردید که علاوه بر اختلالات فکی دندانی مشکلات دیگری از قبیل عقب ماندگی ذهنی (بیمارانی انتخاب شدند که مشکلات تحصیلی و اجتماعی نداشتند) و یا شکاف کام ندارند.
بیماران واجد شرایط که متشکل از ۶۶ فرد مؤنث و ۲۹ فرد مذکر بودند و در گروه سنی ۷- ۳۲ سال قرار داشتند (سن دندانی بیماران مورد ارزیابی متناسب با سن کرونولوژیک آنها میباشد)، ابتدا از نظر اختلالات فکی دندانی مورد ارزیابی قرار گرفتند. این معاینه بر اساس طبقهبندی انگل بود، یعنی بیماران بر اساس مالاکلوژن خود در یکی از کلاسهای سه گانه انگل قرار میگرفتند. در گام بعدی اختلالات تولید گفتار به کمک یک گفتار درمان مورد ارزیابی قرار گرفت. این اختلالات در دو مرحله بررسی شد. مرحلهی اول استفاده از تست فونتیک بود که شامل ۶۶ عکس میباشد که همخوانهای مورد نظر را در موقعیتهای اول، وسط و آخر کلمه بررسی میکند. بیمار تصاویر را نام میبرد و صدای او در طول نامیدن تصاویر ضبط میشد، سپس آزمونگر صدای ضبط شدهی بیمار را گوش کرده و درصورت وجود اختلال در تولید همخوان در موقعیت مورد نظر (اول، وسط یا آخر کلمه) در برگهی ثبت اطلاعات آوایی او ثبت می کرد.
مرحلهی بعد استفاده از گفتار محاورهای فرد بود، بدینترتیب که از بیمار خواسته شد راجع به یک موضوع ۵ دقیقه صحبت کند و صدای او ضبط شد سپس صدای ضبط شده آوانگاری شده و اختلالات تولیدی از آن استخراج شد (به این دلیل که خیلی از اشکالات گفتاری، خود را در موقعیت محاورهای نشان میدهند ولی در تلفظ یک کلمه این اشکالات ممکن است بروز پیدا نکند)۱۵]، .[۱۴ پس از جمعآوری اطلاعات، دادهها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون chi- square در نرمافزار SPSS نسخه version 16 , SPSS ) 16 (Inc., Chicago, IL تجزیه و تحلیل شدند .(α = ۰/۰۵)
یافتهها
درصد فراوانی اختلالات گفتاری در افراد مذکر۴۸/۲۷ درصد و در افراد مؤنث ۳۰/۳ درصد بود. آزمون آماری chi-square حاکی از آن است که گروه دچار اختلال گفتاری و گروه فاقد آن به لحاظ جنسی همگن بودند .(p value = 0/092) رده سنی به دو قسمت کمتر از ۱۷ سال و بیش از ۱۷ سال تقسیم شدند.
درصد فراوانی اختلالات گفتاری در افراد کمتر از ۱۷ سال ۳۷) درصد) و در افراد بزرگتر از ۱۷ سال ۳۰) درصد) بود. آزمون آماری chi-square حاکی از آن بود که دو گروه به لحاظ سنی همگن هستند .(p value = 0/543) توزیع فراوانی اختلالات گفتاری طبق مالاکلوژن انگل در جدول ۱ قابل مشاهده است.

آزمون آماری chi-square نشان داد که میان وجود اختلالات گفتاری و کلاسبندی مالاکلوژن انگل ارتباط معنیداری وجود ندارد .(p value = 0/070)
در کل ۳۴ نفر از افراد مورد معاینه ۳۵/۷) درصد) دچار اختلالات تولیدی گفتار بودند. جدول ۲ توزیع فراوانی اختلال را در گروه همخوانهای مختلف مورد بررسی قرار میدهد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 10700 تومان در 8 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد