مقاله در مورد عدالت از دیدگاه مولای متقیان

word قابل ویرایش
17 صفحه
18700 تومان

عدالت از ديدگاه مولاي متقيان

پايه ي سوم ايمان عدالت است که خود نيزبرچهار پايه استوار است. امام عليه السلام در مورد پايه هاي عدل اينگونه مي فرمايند :
«والعدل منها علي اربع شعب : علي خائص الفهم وغور العلم وزهرة الحکم ورساخة الحلم فمن فهم علم غور العلم ومن علم غور العلم صدر عن شرائح الحکم ومن حلم لم يفرط في امره وعاش في الناس حميدا »

قبل از ترجمه ، بهتر است با معاني بعضي از کلمات اين قسمت ، بيشتر آشنا شويم :
غائص: غاص في الماءاي غطس ونزل فيه فهو غائص فهو في المعاني اي بلغ غايتها القصوي1
غور: غار الماء اي ذهب في الارض فهو غائر ، غورا في الامر اي دقق النظر فيه 2
زهرة: زهر السراج اي تلألأواضاء، الزهرة :الحسن والرونق والبياض والجميل3
رساخة: رسخ اي ثبت في موضعه ، ارسخه : اثبته 4

در ترجمه ي اين قسمت بايد توجه داشت که عباراتي مثل «غائص الفهم »و«غورالعلم » از باب اضافه شدن صفت به موصوف است.5


ترجمه :
وعدل نيز برچهار پايه برقرار است : فکري ژرف انديش ، دانشي عميق وبه حقيقت رسيده ، نيکوداوري کردن واستوار بودن درشکيبائي . پس کسي که درست انديشيد ، به ژرفاي دانش رسيد وآن کس که به حقيقت دانش رسيد ، از چشمه زلال شريعت نوشيد وکسي که شکيبا شد ، درکارش زياده روي نکرده ، با نيکنامي درميان مردم ، زندگي خواهد کرد .6

با توجه به اين قسمت ،خواهيم فهميد که جهت پايه هاي يقين ، دراينجا هم نوعي سلسله بندي را پيش رو داريم . به اين ترتيب که فکر ژرف انديش ودرک عميق ، انسان را به درياي علم وعمق آن مي رساند ورسيدن به عمق اين دريا ، باعث دستيابي به احکام شريعت مي گردد ولي درظاهر ، قسمت چهارم يعني استواري حلم ، ربطي به سه قسمت قبلي ندارد که البته در صفحات بعدي رابطه ي حلم را با سه پايه ي ديگر بررسي خواهيم نمود انشاءا....

رابطه ي علم وفهم:
در ابتدا بايد رابطه ي علم با فهم را دريافت . اينکه چرا فهم عميق باعث علم ژرف مي شود .

همانطور که درکتب لغت نوشته شده است ، فهم امر يعني دانستن ، شناختن وادراک آن ، فهم يک امر دريچه اي است به سوي عالم شدن به آن . يعني فهم رابطه اي ناگسستني ولازم با علم دارد «العلم بالفهم»7 اگر فهم نباشد کسي عالم نخواهد شد

ما افاد العلم من لم يفهم8
فايده ندهد علم ، به کسي که فهم آن نکرده باشد .

اگر بخواهيم بنا بر فرمايش امير المؤمنين عليه السلام ، به دانش عميق برسيم ، بايد فهمي ژرف انديش وعميق داشته باشيم . هرچه درک ما از مسئله اي بيشتر باشد ثمرات آن علم برايمان بيشتر خواهد گشت .
«لقاح العلم ، التصور والفهم »9
باروري علم ، تصور (صورت آنرا در ذهن آوردن )وفهميدن آن است .

هر ضربه اي که به علم وارد مي گردد ، نتيجه ي کج فهمي آن است :
«لا يؤتي العلم الا من سوءالسامع »10

فهم عميق، قضاوت صحيح:
فهم ژرف وعلم عميق از پايه هاي قضاوت صحيح برشمرده شده اند زيرا براي دادن يک حکم درست ، ابتدا بايد مسئله ي مورد قضاوت به خوبي فهميده شود . اگر براي حل يک مسئله خوب آنرا بفهميم ،نيمي از کار حل آن را انجام داده ايم ، همانطور که دراينجا هم دو پايه از چهار پايه ي قضاوت به درک عميق ونتيجه ي آن اختصاص داده شده است .

درقران هم فقط دريک مورد از ماده« فهم » استفاده شده است وآن هم درمورد قضاوت وداوري است .11

در آيه ي 79 سوره ي انبياء مي خوانيم :
ففهمناها سليمان وکلا آتينا حکما وعلما
وآن را به سليمان فهمانديم وهردو را حکمت وعلم بخشيديم .

اين آيه بخشي از ماجراي قضاوت داوود وسليمان است :
وداوود وسليمان اذ يحکمان في الحرث اذ نفشت فيه غنم القوم وکنا بحکمهم شاهدين 12
داوود وسليمان را ياد کن که درباره کشتزاري که گوسفند کساني ، شبانه درآن چريده بود ، داوري کردند وما شاهد داوريشان بوديم .

درشرح آيه ي 79 سوره انبياءنوشته اند : « ففهمناها » از ماده فهم وبه معني دانستن وپي بردن به حقيقت مطلبي است وتفهيم يعني فهماندن وحالي کردن .

سليمان که درآن زمان کودک بود ، حکم صحيح را به پدر پيشنهاد کرد مفهوم اين سخن آن نيست که حکم داوري اشتباه ونادرست بود چرا که بلافاصله اضافه مي کند «ما به هريک از اين دو آگاهي وشايستگي داوري وعلم بخشيديم »13

همانطور که دراين آيه شريفه ، خداوند متعال ريشه ي قضاوت صحيح حضرت سليمان عليه السلام را فهم مطلب مي داند ، امير المؤمنين عليه السلام هم دراين قسمت ازحکمت 31 ، پايه وريشه اصلي داوري درست ودريافت حکم الهي را ، فهم ژرف ودرک عميق نام مي برند .

مسلم است که هرکس براثر فهم عميق به کنه دانش دست يابد ، احکامي که صادر مي کند صد درصد درست خواهد بود واين همان معناي «من علم غور العلم ،صدر عن شرائع الحکم » است .درترجمه ي اين جمله تفاوتهاي جزئي درميان ترجمه ي مترجمين ديده مي شود ،به بعضي از اين ترجمه ها نگاهي مي اندازيم :


سپهر : آنکه به عمق دانش رسيد ، از شريعت واحکام آن پيروي کرد .14
آيت الله مکارم : آنکه به عمق علم برسد ، سيراب از سرچشمه ي احکام باز مي گردد .15
بهشتي : هرکه حقيقت دانايي را دريافت از روي قواعد دين ،احکام درست صادر مي کند .16
كسي كه حقيقت دانش را درك كرد، از راههاي بردباري وارد مي شود.17


تحمل شرط لازم عدالت:
درتوضيح وشرح پايه ي چهارم عدالت ، به ترجمه ي شرح نهج البلاغه ابن ميثم مراجعه مي کنيم .ايشان مي نويسد : «پايه ي چهارم عدالت ملکه ي شکيبايي است وامام عليه السلام از آن تعبير به« رسوخ ونفوذ » کرده است .

زيرا از ويژگي هاي ملکه بودن ، نفوذ ورسوخ است .شکيبايي عبارت است از اقدام نکردن به داوري ، مطابق خواست قوه ي خشم . بايد توجه داشت که دو فضيلت بينش دقيق ودانش عميق داخل در فضيلت حکمت اند .وهمينطور فضيلت حلم وبردباري وارد در ملکه ي شجاعت است .وچون عدالت در هر سه فضيلت مزبور ، وجود دارد درحقيقت تمام آن فضايل وفروعشان ، شاخه هايي از عدالتند . توضيح آنکه اين فضايل ، ملکاتي ميان دوطرف افراط وتفريطند وهمين درميان ووسط دو طرف بودن ، معناي عدل است بنابراين تمام اينها نشاخه هايي براي عدل وجز ئياتي زير پوشش آن هستند .

تمامي پايه هاي عدل که بحث آنها گذشت در عدالت صحيح وداوري منصفانه نقش کليدي دارند به طوريکه اگر يکي از آنها درکار قضاوت دخالت نداشته باشد ، حکم صادره منصفانه نخواهد بود دراين ميان بعضي از پايه ها درحکم اصل وبرخي ديگر درحکم فرع هستند مثلا دراينجا فهم عميق پايه اي

براي علم ژرف وحقيقي است وعلم عميق وموشکافانه پايه اي براي رسيدن به احکام واقعي است واز طرف ديگر حلم يک اصل مهم ديگر است که اگر نباشد سه پايه ي ديگر عدالت فرو خواهد ريخت .

حلم باعث مي گردد که درشدت ورخاء ، فشاري برانسان وارد نگردد وصدورحکم درشرايطي کاملا عادلانه صورت گيرد .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 18700 تومان در 17 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

دانلود مقاله صبر از دیدگاه مولای متقیان

word قابل ویرایش
64 صفحه
27700 تومان
  حضرت علي عليه السلام پايه هاي صبر را چهار چيز برشمردند :والصبر منها علي اربع شعب :علي الشوق والشفق والزهد والترقب دراينجا و در اين قسمت به شرح پايه هاي صبر مي پردازيم و ابتدا از شوق که اولين پايه هاي آن است آغاز مي نمائيم.  شوق و رغبت:اميرالمؤمنين (عليه السلام) در بيان اين پايه از صبر مي ...

مقاله در مورد ویژگیهای حکومت عدالت محور از دیدگاه امام علی

word قابل ویرایش
30 صفحه
18700 تومان
تقدیم به: تقدیم به حضرت علی( ع) که پیشوای عدالت خواهان و حق پیشگان است و همچنین تقدیم به مردان و زنان باوفا و باایمانی که خدمتگزاران شایسته دولت هستند که تنها به خداوند منان وسرای باقی می اندیشند و دلشان برای ملاقات با خداوند و رسیدن به وعده هایش چون پرنده ای سبکبال بی قراری می کند و پیشرفت امور نظام نیز براس ...

مقاله در مورد عدالت از دیدگاه امام علی ، عدالت و فضیلت از دیدگاه قرآن

word قابل ویرایش
75 صفحه
27700 تومان
مقدمه تشنگی دل و جان ما را معارف و سخنان اهل بیت (ع) سیراب می کند. گنجینه پایان ناپذیر کلمات ائمه، سرمایه های عظیم و ماندگاری است که پس از قرنها که از آن دوران اولیای الهی می گذرد، هنوز توفیق بهره بردن از آن را داریم. در این میان، سخنان امیر(ع) بیان و خورشید حکمت و هدایت و پیشوای عدالت، از درخشندگی و بلاغت و ...

دانلود مقاله مقدمه درباره اهمیت عدالت و جایگاه آن در دین مبین اسلام

word قابل ویرایش
21 صفحه
18700 تومان
مقدمه درباره اهمیت عدالت و جایگاه آن در دین مبین اسلامحضرت محمد (ص) درباره اهمیت وجود عدالت در یک نظام سیاسی و اجتماعی و رابطه حکومت گران با حکومت شوندگان می فرمایند : اساس یک حکومت عدالت است و حکومت همراه با کفر می تواند استمرار یابد اما بدون عدالت دوام آن ناممکن است. اصولاً اجتماع متشکل از انسانها بر مبنی و ...

دانلود مقاله عدالت کیفری از دیدگاه حمورابی

word قابل ویرایش
47 صفحه
21700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته حقوق
عدالت كيفري از ديدگاه حمورابيكلياتتا اواخر قرن نوزدهم علماء حقوق را عقيده بر آن بود كه قوانين يونان ورم : قوانين زالوكس, (1) دراكن (2), سلن(3), الواح دوازده گانه(4) و قوانين ژوستينين(5), قديمي ترين مجموعه هاي قوانين مدوني هستند كه بدست بشر رسيده و تحول و تكامل مقرات حقوقي بويژه در مغرب زمين بر مبناي اصول و قو ...

تحقیق در مورد عدالت در دیدگاه علی

word قابل ویرایش
11 صفحه
18700 تومان
عدالت در دیدگاه علیارزش عدالتاميرمؤمنان(ع) در مقام تبيين ارزش و جايگاه عدالت در پاسخ پرسشي درباره اين كه آيا ارزش عدالت برتر است يا ارزش بخشش؟ بر اين باور است كه ارزش عدالت بيشتر است و دو دليل براي آن ذكر مي كنند: .1 «عدالت هر چيزي را در جاي خود مي نهد، در حالي كه بخشش آن را از جاي خود خارج مي سازد.» (8) در ع ...

دانلود فایل پاورپوینت عدالت از دیدگاه نهج البلاغه

PowerPoint قابل ویرایش
32 صفحه
23700 تومان
  اسلاید 1 : 1- تعریف عدل قصار 437 ص 553 از امام پرسيدند عدل يا بخشش، كدام يك برتر است، فرمود: عدالت هر چيزى را در جاى خود مى‏نهد، در حالى كه بخشش آن را از جاى خود خارج مى‏سازد. عدالت تدبير عمومى مردم است، در حالى كه بخشش گروه خاصّى را شامل است، پس عدالت شريف‏تر و برتر است. . اسلاید 2 : 1- تعریف عدل 4 ...

مقاله عدالت جنسیتی از دیدگاه تعالیم اسلامی

word قابل ویرایش
9 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
عدالت جنسیتی از دیدگاه تعالیم اسلامی   چکیده: عدالت جنسیتی به معنای رعایت تناسب زنان و مردان در دسترسی به همه امکانات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است به گونه ای که در حق هیچ کدام ستم یا اجحافی نشود. هدف از این نوشتار تبیین دیدگاه اسلامی و شاخصه های عدالت جنسیتی است که در این مقاله به روش کتابخانه ای مورد برر ...