مقاله در مورد کارکرد سیاستهای پولی و مالی

word قابل ویرایش
8 صفحه
18700 تومان

کارکرد سیاستهای پولي و مالی

مقدمه:
در ادبیات اقتصاد پول و بانکداری گفته می شود بانک مرکزی می تواند برای اجرای سیاست انقباضی یا انبساطی پولی، به روش های گوناگونی عمل کند. تجربه نشان داده است که مهمترین و کاراترین ابزار اعمال سیاست پولی انجام عملیات بازار باز ( انتشار یا خرید و فروش اوراق قرضه) می باشد.


اما مشکل در این جاست که انتشار این اوراق به طور صریح با مبانی اقتصاد اسلام متناقض است و آشکارا ربوی می باشد. انتشار اوراق مشارکت را اگر بتوان در مورد دولت و با تکیه بر فعالیت های عمرانی دولت توجیه کرد و توضیح داد (که به کار سیاست پولی نیز نمی آیند چرا که با فاصله کمی به عرصه اقتصاد باز می گردند)، انتشار اوراق بانک مرکزی تحت عنوان "مشارکت" به هیچ وجه قابل پذیرش نیست چرا که اساسا برای خارج کردن پول از گردونه ء اقتصاد انجام می گیرد.
آیا همانگونه که گفته می شود سیستم بانکی اسلامی از مهمترین ابزار سیاست پولی محروم

است؟ آیا جایگزینی که به اندازهء همین ابزار کارایی داشته باشد وجود ندارد؟ و یا اینکه در نهایت می بایستی با توجیهات و شعبده بازی های کلامی – نظیر آنچه که سالیان گذشته و بر سر جریان مصوبه اوراق مشارکت بانک مرکزی شاهد آن بودیم – از عملیات بازار باز استفاده کنیم.
2- مساله را باز شکافته و با هم مرور می کنیم. هدف از اعمال سیاست پولی انقباضی، جمع آوری پول از دست مردم و خارج کردن نقدینگی از عرصهء اقتصاد است. در نگاه اول چنین به نظر می آیدرا چنان که اقتصاددانان می گویند "هیچ ناهار رایگانی در اقتصاد وجود ندارد" و بانک مرکزی نیز از این قاعده خارج نیست. (البته روش های دیگری نیز پیشنهاد شده اند که تمامی آنها به دلیل "اقتصادی نبودن" (پولی یا اصطلاحا واقعی نبودن انگیزه) ناکارا می باشند).
در مبحث سیاست های پولی در دام نقدینگی و یا سیاست های پولی در نرخ بهره صفر نیز گفته می شود در چنین وضعیت هایی، یکی از روش های اعمال سیاست پولی، انتقال وظیفهء سیاس

ت پولی از فدرال رزرو (بانک مرکزی) به دولت فدرال (دولت) می باشد، به این ترتیب که دولت با خرید و فروش کالا و "پولی کردن بدهی" به اعمال سیاست پولی بپردازد. گرچه ناکارا بودن و غیر عملیاتی بودن این روش نیز بارها مورد اشاره قرار گرفته است.
3- نکته ای که تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است، استفاده از مهمترین ابزار مالی دولت اسلامی – یعنی مالیات – برای اعمال سیاست پولی است. به عبارت دیگر این ابزار که مهمترین اهرم عدالت ساز دولت نیز می باشد، در اینجا می تواند از مسیری دیگر نیز به عنوان بدیلی برای یک روش ضد عدالت (اوراق قرضه بانک مرکزی) بکار رود. هدف، جمع آوری نقدینگی است، دولت با ایجاد "صندوق سیاست پولی ِمالی (مالیاتی)" ، بدون تزریق هیچ گونه مشوق غیر مشروع و نابرابری زا، پول را از

اقتصاد جمع آوری می کند و در اختیار بانک مرکزی قرار می دهد. به این ترتیب مالیات به عنوان ابزار عدالت گستر، اینک در نقش مضاعف خود ظاهر خواهد شد. به این معنی که سیستم اقتصادی به جای تزریق بخش اعظم پول مشوق به دهک های درآمدی متوسط و بالا برای جمع آوری نقدینگی، این بار روش عکس را در پیش گرفته و بخش اعظم نقدینگی ای که می بایستی جمع آوری شود را از همین دهک ها و به صورت مالیات دریافت می کند. این صندوق می تواند به صورت پسیو (غیر

کنشی) یا اکتیو (فعال) تشکیل شود. به این معنی که یا جزئی از مالیات به این صندوق ریخته شود و یا این صندوق خود را بر مالیات تحمیل کرده و علاوه بر مالیات معمول، در مواقع مورد نیاز، مالیاتی نیز به عنوان "مالیات سیاست پولی" گرفته شود. این صندوق برای اطمینان بیش تر می تواند بر اساس مصوبات قانونی، در اختیار بانک مرکزی باشد و دولت صرفا به عنوان مجری سیاست پولی بانک مرکزی، نقدینگی را در حجمی که بانک مرکزی تعیین می کند جمع آوری کرده و به بانک

مرکزی انتقال دهد. انتقالی که به معنای ایجاد تعهد مالی برای بانک مرکزی از جانب دولت نخواهد بود و صرفا دولت نقش عملیاتی این سیاست را بر عهده خواهد گرفت. بدیهی است که شریعت اسلام نیز این روش - یعنی مالی کردن سیاست پولی - را بیشتر تایید می کند تا آنچه که به عنوان استدلال یا شبه استدلال و مجوز ظاهرا شرعی سیاست پولی عملیات بازار باز و انتشار اوراق

قرضه از جانب رئیس بانک مرکزی مطرح شده است، استدلالی که بر مبنای "نفع منطقی سیاست پولی برای کل اقتصاد" ارائه شده است. اگر قرار است این امر یعنی "نفع منطقی برای همه اقتصاد" مجوز اعمال سیاست پولی باشد، چرا نباید این کار را به صورت معکوس و به شیوه ای که در بالا گفته شد انجام داد؟ روش گفته شده منافع و مزیت های جانبی دیگری نیز در بر دارد. به این معنی که سیستم اقتصادی مجبور نیست هر بار با انتشار اوراق جدید، اوراق قدیمی تر را نیز تمدید

کرده و به انباشت اوراق نابرابری زا از یکسو و تحمل بار سنگین بهره های فزاینده و انباشت شده از سوی دیگر بپردازد، تا آنجاکه حجم "اوراق قرضه ء عمومی در دست مردم که توسط دولت و فدرال رزرو ایالات متحده منتشر شده اند منهای اوراق قرضه ای که خود دولت و یا سازمان های دولتی از هم می خرند" – که بخش عمده ای از آن را اوراق منتشرهء فدرال رزرو تشکیل می دهد – از چند دهم درصد در سالیان گذشته به رقم باور نکردنی ای معادل دو سوم حجم اقتصاد آمریکا تبدیل شده است و البته نابرابری نیز در تمام این مدت روند صعودی داشته است.
4- ناگفته نماند که این سیاست در حالت اکتیو، احتمالا تاثیرات مالی شدیدی را بر جای خواهد گذاشت و در حالت پسیو، موجب نوسان و نااطمینانی در هزینه های دولت و بودجه ریزی خواهد شد که هر دو مورد می بایستی مورد مطالعه و نکته سنجی قرار گیرد.


5- "مالیات سیاست پولی" از منظر عملیاتی کاملا قابل اجراست. روش اکتیو اعمال این نوع مالیات، یعنی این نوع مالیات در کنار مالیات معمول، مشکل عملیاتی ندارد. برای روش پسیو نیز، ارقام حاضر به امکان اجرایی شدن آن گواهی می دهند. به عنوان مثال در سال گذشته بانک مرکزی اجازه انتشار مبلغی معادل هفت دهم تریلیون تومان اوراق مشارکت را داشت که این رقم تقریبا معادل پنج صدم حجم مالیات های اخذ شده در این سال و دو یا سه صدم بودجه کل کشور در سال

گذشته می باشد. حتی با فرض انتشار یک و شش دهم تریلیون تومان اوراق مشارکت، این نسبت ها به ترتیب به دوازده صدم و شش صدم می رسد که کاملا قابل اجراست. حال مساله مهم در اینجاست که دولت اسلامی به اجرای کدام روش راضی خواهد شد؛ سیاست نابرابری زای غیر مشروع پولی یا عکس آن؟
نتيجه گيري
هر تجربه بحران تعارض های خاصی را در جوامع صنعتی نمایان ساخته و درس هایی را ارائه کرده است. گاهی از این درس ها استفاده شده و تدارک شیوه های جدید و تصحیح ساز و کارهای نهادی و سیاستگذاری مورد توجه قرار گرفته و بعضاً نیز به دلایل مختلف پس از رفع بحران، همان شیوه های قدیمی تداوم یافته است. هر مرحله از تحول سرمایه داری همراه با نوآوری هایی بوده است. بحران بزرگ 1929 پس از ظهور صنایع و شرکت های بزرگ و نوآوری جدیدی در امر تشکیل شرکت های سهامی آغاز شد. یعنی در سال 1811 مجلس ایالت نیویورک قانونی تصویب کرد که برای نخستین بار اجازه می داد ثبت آزادانه شرکت های سهامی با مسئولیت محدود انجام شود

. این تجربه همراه با نوآوری های جدید در خلق پول و اعتبار از یک سو رشد سریع اقتصاد صنعتی شرکت های سهامی بزرگ و از سوی دیگر، در شرایطی که هنوز ابزارهای سیاستگذاری و نظارتی مناسب تعبیه نشده بود، زمینه ظهور بحران مزبور را فراهم ساخت. از تجربه اخیر نیز می توان دریافت که به دلیل پیشرفت فناوری عصر اطلاعات و تحولات مربوط به فناوری های جدید از جمله در بازارهای مالی و فراگردهای جدید خلق ثروت بر مبنای دانش و مهارت های فکری، سرمایه داری در مرحله جدیدی از تحول خود قرار گرفته است، لیکن شیوه های مدیریت اقتصادی و دیدمان های سیاسی و اجتماعی نتوانسته اند خود را با این شرایط جدید تطبیق داده و تنظیم کنند. در متن

مقاله برخی از این تعارض ها برشمرده شده و نظریه اصلاحی مطرح شده توسط برخی اقتصاددانان نیز ارائه شده است. چاره جویی برای رفع آثار بحران ها و برون رفت از آن ها خود نیازمند اتخاذ سیاست های اقتصادی و از جمله سیاست های پولی است که در ابتدا در تعارض با شرایط بحرانی قرار می گیرند.
منبع:
الف- فارسی:
مجد، محمدقلی: قحطی بزرگ، ترجمه کریمی، محمد، مؤسسه مطالعات پژوهش¬های سیاسی تهران، 1387

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 18700 تومان در 8 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

دانلود مقاله خط مشی پولی و ( مالی ) چرخه های اقتصادی در کشورهای صادر کننده نفت

word قابل ویرایش
24 صفحه
18700 تومان
چکیده :این مقاله مقدماتی و کلی نباید به عنوان نشانی از دیدگاه های Imfگزارش شود. دیدگاه ما کدر این مقاله مقدماتی ارائه شدند، مواردی از بیانات نویسندگان و الزاماً نشان دهده نظریات مربوط به Imf یا سیاست های مر تبط با آن می باشند. مقالات کلی، تحقیقاتی را توسط نویسندگان توصیف می کنند و برای استنتاج نظریات و مباحثا ...

دنلود پاورپوینت طرح ریزی محل شرکت و انگیزه های کارکرد غیر مالی

PowerPoint قابل ویرایش
41 صفحه
23700 تومان
اسلاید 1 :تأثير پيوسته روي كاركرد شركتيبرخي پژوهشها  نشان مي‌دهد كه اجراي سيستم‌هاي طرح ريزي محل شركت EPR بهبود‌دهنده كاركرد شركت است در صورتيكه پژوهش ديگري نشان مي‌دهد كه مشمول انگيزه هاي كاركرد غير مالي NFPI در قرردادهاي جبراني اجرائي نيز افزايش دهنده كاركرد است . چون سيستم هاي EPR طراحي مي‌شوند براي تغيير ...

دانلود مقاله تأثیر شوک نفتی بر تولید و تورم از طریق واکنش سیاستهای پولی و مالی در ایران

word قابل ویرایش
21 صفحه
21700 تومان
چکیدهاقتصاد تک محصولی کشور ایران، اثر پذیري شدیدي از نوسانات قیمت نفت دارد. به دلیل اینکه بخش عمده درآمدهاي نفتی در اختیار دولت قرار دارد و هزینههاي جاري و عمرانی دولت را شکل میدهد، شناخت نحوه و شدت اثرگذاري شوكهاي ناشی از رشد درآمدهاي نفتی بر تولید و تورم براي سیاستگذاري اقتصادي از اهمیت بالایی برخوردار است. ...

دانلود فایل پاورپوینت سرمایه گذاری و بازارهای پولی و مالی

PowerPoint قابل ویرایش
25 صفحه
23700 تومان
  اسلاید 1 : سرمایه گذاری وبازارهای پولی ومالی žتعریف سرمایه گذاری žاهداف سرمایه گذاری žابزارهای سرمایه گذاری žتعریف بازار مالی žنقش واهمیت بازارهای مالی žانواع بازارهای مالی  ž اسلاید 2 : تعریف سرمایه گذاری عبارت است از هرگونه فدا کردن ارزشی در حال حاضر به امید بدست آوردن ارزشی در زمان آینده ( ...

دانلود فایل پاورپوینت بازارهای پولی و مالی

PowerPoint قابل ویرایش
16 صفحه
23700 تومان
--- پاورپوینت شامل تصاویر میباشد ---- اسلاید 1 :   در بورس اوراق بهادار، خرید و فروش اوراق بهادار توسط واسطه های رسمی و دارای مجوز صورت می گیرد که از تخصص لازم و تجربه در این زمینه برخوردار باشند. اسلاید 2 : "کارگزار" موسسه‌ یا شرکتی است که با مجوز سازمان بورس به نمایندگی از طرف اشخاص و یا به حساب خود حس ...

دانلود فایل پاورپوینت سیاست های پولی و مالی

PowerPoint قابل ویرایش
24 صفحه
23700 تومان
--- پاورپوینت شامل تصاویر میباشد ---- اسلاید 1 : 1.تعريف سياست هاي اقتصادي 2.مفهوم تعادل دراقتصاد كلان 3.تعاريف عناصر موجود در فرمول تعادل 4.مدل سه بخشي اقتصاد كلان 5.تعريف سياست هاي مالي 6.انواع سياست هاي مالي 7.اهداف سياست هاي مالي 8.مبناي كار دولت ها براي اتخاذ سياست هاي مالي چيست؟ 9.تعريف سياست ...

دانلود فایل پاورپوینت نقش تسهیلات پولی و مالی در گسترش بنگاه های کوچک

PowerPoint قابل ویرایش
80 صفحه
23700 تومان
--- پاورپوینت شامل تصاویر میباشد ---- اسلاید 1 : سرمايه گذاري مستمر لازمه رشد و توسعه در هر اقتصاد پويايي است . در اين راستا اعتبارات و تسهيلات بانكي به متقاضيان طرح ها و پروژه ها يكي از مهمترين منابع داخلي براي سرمايه گذاري محسوب ميگردد. از اينرو با اتخاذ سياستهاي پولي صحيح و بكارگيري ابزارهاي پولي مناس ...

دانلود فایل پاورپوینت مفهوم مدیریت مالی و بازارهای پولی

PowerPoint قابل ویرایش
11 صفحه
23700 تومان
--- پاورپوینت شامل تصاویر میباشد ---- اسلاید 1 :  تعریف مدیریت مالی  اهداف مدیریت مالی   وظایف مدیریت مالی  محیط عملیاتی مدیر مالی  بازارهای مالی و پولی  نقش مدیریت مالی در بازارهای مالی   اسلاید 2 : - مدیریت مالی شاخه ای کاربردی از مدیریت بازرگانی است که با مطالعه و بررسی بازارها و نهادهای مالی و ...