مقاله پیامدهای تأثیر گردشگری روستایی بر اقتصاد روستایی

word قابل ویرایش
16 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده :
امروزه ،گردشگری و به ویژه گردشگری روستایی گستره ای جهانی یافته است وپدیده ای برآمده ازتوسعۀ همه جانبۀ نوآوریهای فناوری دردوران نوین به شمارمیرود. آنچه گردشگری را به عاملی در روند توسعه مبدل کرده است ،جریانهای سرمایه ،فرهنگ واطلاعات دریک همپوشی باعواملی چون افزایش درآمد، سطح رفاه ، اوقات فراغت بیشتر وبهبود ارتباطات است . گردشگری و اقتصاد گردشگری در حال حاضر، در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی اقتصاد تجاری جهان است ، در این راستا گردشگری روستایی نیز جزئی از صنعت گردشگری به حساب می آید که می تواند با برنامه ریزی اصولی و مناسب و شناسایی مزیت ها و محدودیت ها ی گردشگری روستایی، نقش مؤثری در توسعه ی ملی و تنوع بخش به اقتصاد ملی و روستا بر عهده داشته باشد. گردشگری روستایی از طریق نفوذ و تأثیر به کلیه جوانب زندگی روستایی، آن هارا از نظر اقتصادی به رشد می رساند. گردشگری روستایی در واقع شکلی از مشارکت همه ی اقشار جامعه روستایی در فرایند توسعه است که پژوهش حاضر نیز به بررسی تأثیر گردشگری روستایی بر اقتصاد روستایی می پردازد. سؤال این است که گردشگری روستایی چه نقش در توسعه اقتصادی نقاط روستایی دارد. مقاله حاضر از نوع کاربردی و توصیفی – تحلیلی است و گردآوری اطلاعات به صورت اسنادی- کتابخانه ای است . نتایج بدست آمده بیانگر این واقعیت است که بخش اعظم مشکلات عقب ماندگی و توسعه نیافتگی روستاها به فقدان صنعت گردشگری برمی گردد. همچنین در روستاهای که هدف گرشگری بوده اند، گردشگری تاثیرات اقتصادی مثبت ومنفی زیادی به وجود آورده است .
کلمات کلیدی : گردشگری، گردشگری روستایی، توسعه پایدار، اشتغال ، اقتصاد روستایی
مقدمه
گردشگری درجهان کنونی،صنعتی پاک وسومین پدیده اقتصادی پویا، پررونق و رو به توسعه است که پس ازصنایع نفت وخودرو سازی گوی سبقت را از دیگرصنایع جهانی ربوده اند(غفاری،١٣٨۶) .به گونه ای که براساس برآورد سازمان جهانی جهانگردی، ارزش وجوه حاصل ازجهانگردی ومسافرت در دهه آتی با سرعتی افزون ترازتجارت جهانی به سطحی بالاتراز اقلام صادراتی دردیگربخش های اقتصادی خواهد رسید١٩٩۵٢١,World Tourism Organization همچنین پیش بینی میشود که در٢٠١٠، شمارمسافران وجهانگردان ازمرز٩٣٧میلیون نفر خواهد گذشت )١٩٩۴٣۶,World Tourism Organization).
تاکنون صنعت جهانگردی بیش ازصدمیلیون فرصت شغلی مستقیم ایجاد کرده و مبنای تحولات شگرف اقتصادی – اجتماعی درسراسرجها نقرارگرفته است )١٩٩٣١٨,World Tourism Organization(. از این رو با توجه به ویژگی بارز گردشگری روستایی به مثابه یکی از مردمی ترین اشکال گردشگری، میتوان انتظار داشت که این صنعت ، ازیکسو، به رشد اقتصادی وتنوع فعالیتهای روستایی وازسوی دیگر، با جذب مازاد نیروی انسانی، به ایجاد اشتغال و درآمدزایی برای ساکنان روستاها کمک کند؛ وبدین ترتیب ، فرصتی برای توسعۀ همه جانبه قلمداد می شود(سقایی،٢:١٣٨٢).
فعالیتهای گردشگری درمناطق روستایی به طورچشمگیری از دهه ١١درتمام کشورهای توسعه یافته افزایش یافته ونقش کلیدی را درتوسعه ی بعضی مناطق روستایی که از نظراقتصادی دچاررکود شده اند داشته است (٢٠٠٢١٠٠١,Rosa ( هرچند طی سالهای اخیرگردشگری به مثابه ابزاری برای ارتقای توسعه ی اجتماعی واقتصادی نواحی روستایی که دچار بحران ورکود شده اند، موردتوجه قرارگرفته است امابه عنوان یک ابزار رشد روستایی، بایدخودرا با سازوکارهای بازاریابی معاصر وفق دهد )٢٠٠۵٩۵١,Isabel). درکشورهای عضوسازمان همکاری وتوسعه ی اقتصادی و به ویژه درکشوراسپانیا تمایل شدید درمردم شهر برای انتخاب نواحی روستایی برای گذراندن تعطیلات به وجودآمده است )٢٠٠٢١٠٠٣,Rosa). اغلب برآوردها نشان می دهد که گردشگری درنواحی روستایی١٠ تا ١۵درصد تمام انواع فعالیت گردشگری رابه خود اختصاص داده است رضوانی،٨۶:١٣٨٧). نبود ظرفیت و درک کافی ازفرهنگ گردشگری به وسیله مردم یک مشکل عادی است که درهر جایی درتوسعه گردشگری روستایی پیدا میشود (٢٠٠۶٨٧٨,Liu (
بسیاری از نظریه پردازان و برنامه ریزان به گردشگری روستایی به چشم صنعتی که ثبات اقتصادی و جمعیتی را برای جوامع روستایی به دنبال دارد،می نگرند و بسیاری نیز می پندارند که توسعه ی گردشگری روستایی راه حل بسیاری از مشکلاتی است که مناطق روستایی با آنها دست و پنجه نرم می کنند(منشی زاده ،نصیری،١٣٨٠).آنچه مسلم است گردشگری روستایی به طور فزاینده ای توان اقتصادی و درآمد زایی را در مناطق روستایی و زندگی بخش سکونتگاه های روستایی بالا برده است (٢٠٠۴,Briedenhann). این موضوع در بسیاری از مناطق جهان وسیله ای در جهت حمایت از محیط زیست و فرهنگ روستایی نیز به شمار می رود که اگر گردشگری روستایی به نحوی مناسب برنامه ریزی و حمایت شود،منجر به یک فرآیند توسعه یافته برای حصول به پایداری توسعه در نواحی روستایی و نیز پایداری جوامع روستایی در کلیه ابعاد اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی می شود (٢٠٠٠,Reinholde) برای دست یابی به مزایای گفته شده باید دقت داشت که گردشگری روستایی فعالیتی بسیار پیچیده است که با بخش اقتصاد وجوه مشترکی دارد،در نتیجه دارای آثار و پیامدهای مختلفی می باشد که می بایستی در فرآیند برنامه ریزی تمامی جوانب آن مورد توجه قرار گیرد تا از اثرات منفی جلوگیری شود و تاثیرات مثبت عوامل اقتصادی،محیطی مرتبط با آن افزایش پیدا کند (١٩٩٧,Sharpley)باتوجه به آنچه گفته شد در تحقیق حاظر نقش گردشگری روستایی به مثابه استراتژی در ایجاد تنوع معیشتی و بهبود وضع اقتصادی روستاییان و نیز تأثیرات آن در ابعاد مختلف توسعه ی روستایی مورد مطالعه قرار گرفته است .
پیشینه ی تحقیق
طی چند دهه ی گذشته مطالعات متعددی درارتباط با ارزیابی اثرات گردشگری درزمینه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی وزیست محیطی بر جوامع میزبان انجام شده که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
شریف زاده و مرادنژادی(١٣٨١)،آورده اند که با گسترش گردشگری روستایی، امکان انجام فعالیت های اقتصادی و ایجاد مشاغل گوناگون در مناطق روستایی فراهم می شود.
مراد نژاد و نظری(١٣٨٢)،درتحقیق خود به بررسی تأثیر توسعه ی گردشگری بر توسعه ی روستایی پرداخته و گردشگری را یک عامل اقتصادی عمده و بسیار مؤثر دانسته است .که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته ،گردشگری می تواند اثرات گوناگون از جمله ،ایجاد مشاغل گوناگون و نیز گستردگی زمینه ی اشتغال در گردشگری،به گونه ای که همه ی کارگران ساده و بدون مهارت و همچنین همه ی صاحبان مهارت می توانند در این رشته شاغل شوند.
رحمت میرازی:در تحقیقی با عنوان «تأثیر توسعه ی گردشگری روستایی بر اشتغال در منطقه ی اورامانات کرمانشاه »در سال ٨٨.گردشگری روستایی را از بخش های مهم در فعالیت های اقتصادی به شمار می آورد.که باعث ایجاد اشتغال و درآمدزایی و جذب شاغلان دیگر بخش های اقتصادی و بویژه کشاورزی را به خود داشته است . همچنین در تحقیقات خارجی به عمل آمده :
لوییس ( ١٩٩۶ )باهدف مطالعه تبیین گردشگری روستایی درایالتایندیانا به تاثیرات توریسم براقتصاد وجامعه روستایی بدون حمایتهای دولتی توجه دارد وبه برنامه ریزی وارائه مدلهایی برای توسعه توریسم درمنطقه می پردازد.
لیپر(١٩٩٩,Liper) بر این عقیده بوده است که در کشورها ی مختلف مردم ،گردشگری را صنعتی بسیار بزرگ اقتصادی با فرصت های شغلی فراوان می دانند.
کوکییر و همکارانش (٢٠٠٢,.Cukier.snow et al)دریک مطالعه ی موردی با عنوان «اشتغال غیر رسمی گردشگری:
فروشندگان دربالی اندونزی»به بررسی اهمیت اشتغال غیر رسمی گردشگری در دو منطقه ی بالی اندونزی پرداخته که یافته های آنها حاکی از آن است که بیشتر فروشندگان را نوجوانان ١٣ تا ١٩ ساله و جوانان مجرد تشکیل می دهند.البته لازم به ذکر است که بحث اصلی در تحقیقات مذکور اعم از خارجی و داخلی، به رابطه ی گردشگری و اقتصاد باز نمی گردد، اما در جریان تحقیق اشاره هایی به گردشگری و تأثیرات آن بر اقتصاد شده است .
کیم ( ٢٠٠۵ ) دربررسی نقش توریسم به عنوانی محرکی برای از بین بردن مشکلات اقتصادی درجامعه روستایی کره ، به نقش مهم دولت و بازار درمشارکت دربرنامه های توسعه توریسم درمنطقه می پردازد.
روش تحقیق
روش تحقیق مقاله حاظر،توصیفی-تحلیلی با استفاده از شیوه کتابخانه ای است . بر این اساس ابتدا به مفهوم گردشگری روستایی پرداخته می شود و دیدگاه ها و نظرات موجود در متون مختلف در ارتباط با گردشگری روستایی در جاه هایی که این طرح ها اجرا شده ،مطالعه و مقایسه می شود و در نهایت ابعاد مختلف تأثیرات گردشگری روستایی بر اقتصاد روستایی بررسی خواهد شد.
مبانی نظری تحقیق
در سال های اخیر،گردشگری به عنوان یکی از راه های از بین بردن فقر روستایی،در تحقیقات و پژوهش های مکتوبدر مورد اقتصاد روستایی وارد شده و توجه روز افزونی را کسب کرده است (٢٠٠٣,.Holland et al:١٩٩٨,.Butler et al). و قصد این را دارد تا آسیب های محیطی را به حداقل برساند،رضایت بازدید کننده را فراهم سازد و در درازمدت مقدمات رشد اقتصادی روستا را ایجاد کند (٢٠٠٧,Anderson).یکی از اثرات مثبت اقتصادی گردشگری در نواحی روستایی اشتغال زایی است بر این اساس مطالعات بلیس و هوی درنواحی روستایی بریتیش کلمبیا حاکی از آن است که بیش از ٨۴ درصد ساکنان ، گردشگری را عامل ایجاد اشتغال در ناحیه می دانستند(١٩٨٠٨٩,Belis,Hoy).به طوری که دبیر کل پیشین سازمان جهانگردی در٨٩٩١،اعلام کرد:«گردشگری در پایان قرن ٠٢ به صنعت شماره یک جهان تبدیل خواهد شد»(١٩٩۴١۶,Gee).که بسیاری از کشورها این صنعت پویا را منع اصلی درآمد،اشتغال زایی،رشد بخش خصوصی و… می دانند(لی،۵۴:١٣٧٨ـ۵۶).
شارپلی:در مورد رابطه ی گردشگری روستایی و اقتصاد بر این باور است که چون گردشگری روستایی منبع مهم و جدید برای ایجاد درآمد در جوامع روستایی است ،بنابراین :
ـ در کارهای مرتبط با گردشگری مشاغل جدید به وجود می آید.
ـ از فعالیت های خدماتی موجود (حمل و نقل ،مراقبت های پزشکی،صنایع دستی و درآمد ها) حمایت می شود.
ـ ایجاد مشاغل جدید و با کاهش هزینه های کشاورزی اقتصاد محلی تقویت می شود(شارپلی،١٣٨٠:۴١).
بول :بر این باور است که گسترش گردشگری داخلی در مناطق متعدد موجب باز توزیع درآمد و اشتغال خواهد شد. گردشگری اشتغال ایجاد خواهد کرد و بسته به ساختار بازار کار بر میزان درآمدها می افزاید(بول ،١٣٧٩: ٢٠٣ـ ٢٠۴).
با توجه به نوشته های لاندبرگ در زمینه ی نقش گردشگری در اقتصاد،اگر منطقه ی مورد بررسی جهت توسعه ی گردشکری دارای میزان بیکاری بالایی باشد،مزایای گردشگری آشکار تر خواهد شد. درآمد حاصل از گردشگری هرچند ممکن است از سایر منابع درآمدی کمتر باشد اما بهترین گزینه ی ممکن در شرایط موجود خواهد بود؛ چون ضمن افزایش درآمدهای مالیاتی،بیکاری را کاهش می دهد و بر کیفیت زندگی شهروندان خواهد افزود (لاندبرگ ،١٣٨٣:٨۶)
لی:در مورد تأثیرات اقتصادی گردشگری می گوید که گردشگری باعث افزایش درآمد ملی،تولید خالص ملی و همانطور که در شکل ١ می بینید ایجاد انواع اشتغال و نیز منبع درآمدی برای دولت شده است .(لی،۵۴:١٣٧٨ـ۵۵).
نمودار ١ـ گردشگری و اشتغال
منبع : لی(١٣٧٨)
ـ اشتغال مستقیم : ناشی از هزینه کردن برای تسهیلات گردشگری مانند (هتل ها جاذبه ها و… )
ـ اشتغال غیر مستقیم : در بخش بازرگانی متأثر از گردشگری در مرحله ی ثانویه ، مانند (حمل و نقل ،صنایع دستی و… ).
در جدول ١ می توان تعداد جاذبه های گردشگری را در کشور و روستاها بر اساس آمارهای سرشماری سال ١٣٨۵ ملاحظه کرد.
جدول ١- جاذبه های گردشگری موجود در روستاها

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 16 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد