مقاله گردشگری شهری و نظریه های مرتبط

word قابل ویرایش
12 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
10700 تومان

گردشگری شهری و نظریه های مرتبط
چکیده
امروزه برای ایجاد توسعه همه جانبه و پایدار خصوصا در زمینه توسعه پایدار شهری و همچنین جایگزینی منابع جدید کسب درآمد به جای منابع نفتی، نیازمند استفاده از تمامی توان ها و قابلیت های یک سرزمین به صورت سیستماتیک می باشیم . ازجمله اقداماتی که در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه برای تحقق این منظور پیشنهاد می شود، کاستن از فشارهای اقتصادی و اجتماعی و خطرات زیست محیطی و نیز اجرای برنامه های توسعه توریسم وگردشگری در سطوح محلی ، ملی و بین المللی است . توسعه پایدار شهری، توسعه ای همه جانبه و ناظر بر ابعاد مختلف است و مفهوم پایداری در کلان شهرها حول محورهای متعدد قابل بررسی است . توریسم پایدار توریسمی است که قادر به پاسخگویی نیازهای نسل حاضر باشد بدون اینکه از ظرفیتهای مربوط به نسلهای آینده برای پاسخگویی به نیازهای خود بکاهد. امروزه صنعت توریسم به عنوان صنعتی پویا و با ویژگیهای توسعه مدارانه است که بخش مهمی از فعالیتهای اقتصادی و تولیدی کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه را به خود اختصاص داده است . در همین چهارچوب این مقاله با هدف توریسم شهری نقش آن در توسعه پایدار شهری با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای تهیه شده است در نهایت با پرداختن به ، انواع توریسم ، تعریف توسعه پایدار و انواع توسعه و توسعه پایدار شهری، رابطه توریسم شهری و توسعه پایدار به این نتیجه رسیدهایم که توریسم شهری یکی از اساسی ترین اقدامات و برنامه ها در جهت توسعه پایدارشهری است و برنامه ریزی در جهت این امر یکی از الزامات در کشور ما با توجه به تنوع آب و هوایی، تاریخی، فرهنگی، قومی و مذهبی می باشد.
کلمات کلیدی: گردشگری، شهری مدیریت ، شهری زیرساخت

مقدمه
امروزه صنعت گردشگری به اندازه ای در توسعه اقتصادی- اجتماعی کشورها اهمیت دارد که اقتصاد دانان آن را صادرات نامرئی نام این صنعت به عنوان یکی از منابع درآمد و ایجاد اشتغال در سطح ملی و منطقه ای می تواند : نهاده اند (محسنی:١۵٠، ١٣٨٨)
رهیافتی برای توسعه اقتصادی در قلمرو ملی باشد. گردشگری به خصوص در زمانی که سود فعالیت های دیگر بخش های اقتصادی در حال کاهش باشد، جایگزین مناسبی برای آنها و راهبردی برای توسعه است . بر این مبنا دلیل اصلی توسعه گردشگری غلبه بر پایین بودن سطح درآمد و ارائه فرصت های جدید شغلی و تحولات اجتماعی در جامعه است و می تواند امید هایی را برای کاهش فقر بخصوص در نواحی که به نوعی دچار رکود اقتصادی شده اند، فراهم آورد (پاپلی یزدی و سقایی،٨٢:١٣٨۶) گردشگری شهری جنبه ای نسبتا جدید از مطالعات گردشگری است ( موحد، ١٣٧)
شهرها به عنوان یکی از پربیننده ترین مقاصد گردشگری جهان به شمار می آیند که هر ساله پذیرای میلیون ها نفر گردشگرند فراوانی گردشگری شهری اکنون به فعالیتی مهم بدل گشته است که جریان کارها، اقدام های اجتماعی و تغییرات فضایی فضایی ویژه در کشورهای اروپایی شکل می دهد( کازس، ١٣٨٢:١٠) به را در جریان گردشگری، شهرهایی مورد توجه گردشگران قرار می گیرند که چند جاذبه یا لااقل یکی از آنها را همچون وجود زیارتگاه، آثار علمی، فرهنگی و تاریخی، طبیعت زیبا و متنوع، امکانات تفریحی و اقامتی، تسهیلات ارتباطی و وجود بازارهای متنوع خرید و فروش دارا باشند. با این وجود گردشگری را نمی توان تنها در وجود جاذبه ها خلاصه نمود، به گونه ای که به عنوان یک محصول حاصل در هم تنیدگی عوامل مختلفی می باشد که هریک در جریان گردشگری تاثیرات بسزایی دارند. علاوه بر آن شناخت گردشگری نیز در زمینه گردشگری شهری دارای اهمیت است . شناخت گردشگری در رابطه با ماهیت و الگوی فضا مندی آن کمک می کند تا در تطبیق پذیری، جریان گردشگری با مکان مندی محلی روند رو به توسعه پایدار را بپیماید (سقایی٢٣:،١٣٨۵)
نخستین شرط موفقیت هر شهر در توسعه گردشگری شهری، وجود زیر ساخت های مناسب شهری و مدیریت عاقلانه در عرصه های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی است . شهر نیاز به مدیریت آگاه، سازش پذیر با معیارهای جهانی و باخبر از سازوکار و ویژگی های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی است . شهر نیاز به مدیریت آگاه، سازش پذیر با معیارهای جهانی و باخبر از سازوکار و ویژگی های روحی و خلقی گردشگران و خواسته های آن دارد، علاوه بر این تنسیق و آمایش جاذبه های شهر و ایجاد نسهیلات و امکاناتی که دسترسی به جاذبه ها را بیش از پیش می سازد، در کنار بهداشتی بودن شرایط زندگی در مهمان سراها، رستوران ها، معابر: عمومی و نیز پاکی هوا از دیگر شرایط لازم برای موفقیت شهرها در عرصه گردشگری شهری محسوب می شود(شیخ کاظم ، ٣۶۴:١٣٨۴)
بطور کلی توسعه شهری زمانی می تواند در جهت پایداری قرار گیرد که بتواند راهکارهایی مشخص را برای تامین مطلوب نیازهای خدماتی ساکنان ارا ئه نماید (٢٠٠۵ Varaz Moradie Masihi,) در سال های کنونی، توسعه پایدار به عنوان روشی تازه مطرح است که جوامع می توانند بدان وسیله درباره سطح زندگی، عدالت در واقع اندیشه توسعه پایدار بر این اساس شکل گرفت , اجتماعی و حفظ منافع بیندیشند(٢٠٠٠ English Tourist Board) که رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی به گونه ای صورت گیرد که سرمایه های زیست محیطی و منابع توسعه را برای نسل های بعد دچار نقصان نسازد.
در اواخر دهه ١٩٩٠ مشخص شد که برای شناسایی بهتر توسعه پایدار لازم است مباحث اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیست محیطی به طور همزمان مورد توجه قرار گیرند. گردشگری پایدار به مفهوم اهداف پایدار که ضرورت شناخت بر آینده تولیدات گردشگری را ملزم می کند می باشد به عبارت دیگر گردشگری پایدار می باید اهداف کارا و موثر را منتقل کند (اتخاد تصمیمات راهبردی و اجرایی کردن آنها) و برخورد دقیق و استادانه و امکان پذیر با فرآیند توسعه گردشگری و ضمانت تکمیلی اهداف مورد نظر را داشته باشد.، به طور کلی سیاست های موثر در گردشگری پایدار شهری به شرح زیر می باشد:
١) ارتقای توسعه محلی و اصلاح کیفیت زندگی جامعه میزبان
٢) ترویج ویژگی های فرهنگی، محلی و تاریخی
٣) هماهنگی بین نیازهای کیفیت تجارب گردشگری و کیفیت زندگی ساکنان
۴) حفظ کیفیت محیط زیست که هم جامعه میزبان و هم گردشگران به آن وابسته هستند.(سرور و بلواری زاده دشتستانی، (۱۳۸۶: ۴۵۸
گردشگری پایدار در سطح شهرها می تواند سطح زندگی و رفاه عمومی مردم را بالا ببرد و به عنوان منبع پایدار اقتصادی با گردشگری مالی بالا ظاهر شود واین بدان معناست که بخش اقتصاد گردشگری شهری دارای منافعی برای عموم جامعه بوده و اقتصادی، اجتماعی و کالبدی است .
نتیجه ، بافت کالبدی فضایی شهرها به این شیوه تحت تأثیر گردشگری قرار خواهد گرفت من جمله تأثیرات فضایی تاثیرات فضایی تأثیراتی است که گردشگری بر بافت کالبدی شهرها بر جای می گذارد . تغییرات فضایی بخش های مختلف شهرها ازجمله شبکۀ خیابان ها، بافت های مسکونی و سایر بخش های تشکیل دهنده شهر را دربرمی گیرند .گردشگری می تواند با ایجاد تغییر در مؤلفه های مختلفی ما نند اقتصادی، جمعیت و فرهنگ و خصوصیات دیگر اجتماعی، در تغییرات فضایی شهرها مؤثر باشد . ( حاجی نژاد، و همکاران: ١٣٨٨)
است این عناصر شاخص می توانند نقش مهمی در روند توسعه شهری خرم آباد داشته باشند. اما آنچه امروزه نمایان گردیده پیشی -٢ گردشگری و توسعه پایدار شهری( مبانی نظری) توسعه پایدارشهری دارای ابعاد گسترده و پیچیده است .
تکیه بر یک عامل منفرد شکل دهی به آن اقدامی سنجیده و آگاهانه محسوب نمی گردد. بهترین عاملهای که باید در تکوین این پدیده شهر سازی مورد توجه قرار گیردعبارتنداز: عوامل اقتصادی، این ابعاد دارای ساختاری مشخص و نظامی سلسله مراتبی : زیست محیطی، اجتماعی و کالبدی (معصومی اشکوری، ١٣٧٩:١٣٨ ).
بنابراین توسعه پایدار تنها مبتنی بر سیاست زیست محیطی نیست و مسائل اقتصادی، اجتماعی و کالبدی این امر محقق نخواهد شد امروزه در اقتصاد جهانی بخش خدمات و صنعت گردشگری مولفه اصلی توسعه محسوب می شود و در این میان گردشگری و ابعاد تاثیر گذار آن بر رشد و توسعه بنیان های اقتصادی و فرهنگی شهرها امری مهم و تعیین کننده محسوب می شود.
یکی از انواع پرطرفدار گردشگری، گردشگری شهری است . به نظر کارشناسان امور گردشگری در تمام دنیا، گردشگری ابتدا با توریسم شهری شروع شده و توسعه پیدا کرده است ، چرا که بالاترین مرحله بلوغ یک فرهنگ در شهر و بعبارتی در فضاهای شهری به وقوع می پیوندد. نقش کارکردی فضاهای شهری به عنوان محل فعالیت های عمومی و در کلی ترین تعبیر به عنوان بازتاب کالبدی عرصه عمومی در شهرهای کنونی آنها را برای ایجاد مناسبات چهره به چهره، تجربه مشترک فضا، رابطه انسانی با کالبد شهری و برگزاری فعالیت های جمعی و عمومی و البته گذران اوقات فراغت و تفریح مناسب و کارآمد می سازد( انوری آریا و نساجی١٣٨۶)
در رویکردهای جدید به گردشگری شهری سعی بر آن است تا برای کاهش آثار منفی فعالیت های گردشگران و نیز دست یابی به توسعه پایدار شهری، ضمن توسعه زیر ساخت های مختلف خدماتی، رفاهی، ارتباطی و پیوند عملکردی بین کانو نهای شهری و حوزه های طبیعی واقع در مجاورت شهر وجود آید تا از این رهگذر توسعه پایدار گردشگری شهری محقق گردد( نوری کرمانی١۴٠ : همکاران ١٣٨٨)
در کشور های در حال توسعه برای دستیابی به محیط زیست پایدار شهری ، لازم است که شهر ها در زمینه حل مشکلات ساختاری نظیر کاهش فقر ، ایجاد تغییرات اجتماعی و نهادی ، توسعه زیر ساخت ها و خدمات ، کنترل آلودگی و مدیریت اکوسیستم ها ، اقدام نمایند . در واقع اگر این شهر ها بخواهند امکانات رفاهی ساکنین خود را بهبود بخشند ، باید پایدار بوده و عملکرد مناسبی داشته باشند . مهمترین نکته برای دستیابی به پایداری قابل زیست بودن و ارائه کیفیت مناسب زندگی و فرصت های عادلانه به تمام شهروندان (حتی فقیر ترین آنها) است . در عین حال این شهر ها باید قابل رقابت با شهر های دیگر بوده ، به درستی اداره و مدیریت شوند و از پایداری مالی برخوردار باشند.
بنابر این مسأله این نیست که تنها به حفاظت از محیط زیست اهمیت داده شود بلکه تلاش این است که محیط زیست حفظ شود.
سه اصل اساسی پایداری عبارتند از:
پایداری زیست محیطی، بدین معنی که توسعه با حفظ فرآیندهای زیست محیطی، بیولوژیک و منابع ذیربط سازگار است .
پایداری عوامل فرهنگی و اجتماعی، بدین معنی که توسعه موجب افزایش کنترل انسان بر زندگی خود می شود و توسعه با عوامل فرهنگی و ارزشی که در این راه تحت تاثیر قرار می گیرند، منافات ندارد و موجب تقویت هویت جامعه می گردد. پایداری اقتصادی، بدان معنی است که توسعه از نظر اقتصادی با راندامانی بالا انجام شد، به گونه ای که نظارت و کنترل لازم برمنابع اعمال می شود و می توان آن را برای نسل های آینده حفظ کرد.
یکی از فضاهای که در کشورهای مختلف مورد بازدید گردشگران قرار می گیرد، فضای شهری است . تاثیر گردشگری بر شهرها و ساختار شهری به حدی است که امروزه فصل نوینی در گردشگری به نام گردشگری شهری گشوده شده است .
گردشگری موجب نوسازی شهرها، ایجاد تاسیسات مورد نیاز گردشگران، مهمانسراها، اماکن تفریحی و ایجاد تجهیزات میشود و درآمد و ساختار شهری به حدی است که امروزه فصل نوینی در گردشگری به نام گردشگری شهری گشوده شده است . گردشگری موجب نوسازی شهرها، ایجاد تاسیسات مورد نیاز گردشگران، مهمانسراها، اماکن تفریحی و ایجاد تجهیزات میشود و درآمد موجب نوسازی شهرها، ایجاد تاسیسات مورد نیاز گردشگران، مهمانسراها، اماکن تفریحی و ایجاد تجهیزات میشود و درآمد در اینجاست که نقش برنامه ریزی شهری در جهت توسعه ، هنگفتی برای شهرها به ارمغان می آورد.
زیرساختها و تجهیزات و ارایه تسهیلات به گردشگران در شهر نمود می یابد. در برنام هریزی شهری مطالعات در این خصوص باید صورت گیرد تا علاوه بر ایجاد تسهیلات رفاهی برای گردشگر منافع میزبان را نیز در نظر گیرد و زمینه را در جهت ایجاد انگیزه برای سفر مجدد در گردشگر ایجاد نماید. مطالعات در زمینه گردشگری شهری از سابقه چندانی برخوردار نیست و مفهوم جدید آن به خصوص در برنامه ریزی شهری به سال ١٩٩٠ بر می گردد. تا قبل از این دهه در برنام هریزی شهری کمتر بدان توجه می شد، به طوری که آشورث خاطرنشان اما با پیشرفت ، میکند که حدود ۶٠ سال گردشگری در مدل های فضای شهری نادیده گرفته شده است . (تقوایی ١٣٨٨:٢٠ ) روزافزون علم برنامه ریزی شهری و توسعه جامع اطلاعات شهری و پ ژوهش های زیادی که در این حیطه انجام گرفته و انگیزه اقتصادی و سودآوری بالایی که گردشگری شهری به دنبال دارد متخصصین این امر و سرمایه گذاران در این بخش را به تحرک وا داشته تا دراین زمینه به مطالعه و تحقیق پرداخته و سرمایه گذاری بیشتری نمایند. به طور کلی باید توجه داشت در طرحها و برنامه ریزی های شهری و در هرگونه اقدامی در جهت شهر مورد مطالعه ، بایستی امکانات شهر از نظر فیزیکی، اقتصادی و، خواست مردم در رابطه با منطق طرحهای توسعه مورد توجه واقع شود. (شیعه ٢٠ :١٣٨١)

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 10700 تومان در 12 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد