دانلود مقاله بررسی میزان باقی مانده آنتی بیوتیکی در شیرهای پاستوریزه توزیع شده در استان لرستان با استفاده از آزمون کوپن (CMT)

word قابل ویرایش
15 صفحه
5700 تومان

چکیده

در اغلب نوشته های باستانی و در طب قدیم از شیر به عنوان دارو در درمان بعضی بیماری ها یاد شده است. امروزه نیز این عقیده وجود دارد که شیر، بهترین غذا برای بیماران است. شیر به عنوان یک ماده ی مغذی در رشد جسمی و فکری افراد,
بسیار مفید بوده و مصرف آن از دوران کودکی به افزایش تمرکز و حواس کمک کرده و سبب پیشگیری از بسیاری از بیماری ها همچون پوسیدگی دندان ها و استخوان ها در دوران بزرگسالی می شود. آنتی بیوتیکهای که در درمان امراض دامی به کار میروند، یکی از عوامل اصلی آلوده کننده شیر محسوب میشوند و وجود باقیماندههای آنتی بیوتیک در شیر میتواند عوارض فراوانی داشته باشد. در این طرح به بررسی میزان باقی مانده آنتی بیوتیکی در شیر پرداخته شد. در این مطالعه ۴۰ نمونه شیر پاستوریزه از ۴ برند مختلف از جهت وجود آنتی بیوتیک توسط آزمون جستجوی آنتی بیوتیک در شیر توسط تست کوپن مورد ارزیابی قرار گرفت. از مجموع ۴۰ نمونه ۳ نمونه از شیر ها دارای باقی مانده آنتی بیوتیکی بودند. با توجه به اینکه شیر خام جهت تهیه سایر فر آورده های لبنی بخصوص فرآورده های تخمیری شیر مورد استفاده قرار می گیرد باقیمانده داروهای آنتی بیوتیکی در شیر خام، ضررهای اقتصادی جبران ناپذیری به صنایع لبنی تحمیل می کند پس وجود روش های آزمایشگاهی با حساسیت بالا ضروری به نظر می رسد.

کلمات کلیدی:

باقی مانده آنتی بیوتیکی، شیرپاستوریزه، لرستان، آزمون کوپن

١

مقدمه

شیر با ارزش ترین ماده غذایی است و تقریبا تمامی مواد لازم برای رشد و ادامه زندگی انسان را داراست . شیر تنها ماده غذایی است ، که می تواند به طور متعادل بیشتر نیازهای غذایی انسان را تأمین کند و به عنوان یکی از مهمترین منابع پروتئین های حیوانی محسوب می شود و حاوی انواعی از ویتامین های با ارزش و انواعی از مواد معدنی است،که مهمترین آنها کلسیم می باشد. با توجه به مصرف شیر در برنامه غذایی روزانه انسان به عنوان یکی از گرو ههای ا صلی غذایی، بهداشت و سلامت این محصول ا زاهمیت ویژه ای برخورداراست .(۱)آنتی بیوتیک ها نوعی مواد ضد میکروبی هستند که محصول متابولیسم ثانویه میکروارگانیسم ها می باشند که در غلظت های پایین قادر به تخریب باکتری ها یا ممانعت از رشد آنها از طریق تاثیر بر عناصر

ساختمانی یا متابولیکی مورد نیاز برای زندگی آنها هستند.

متابولیتهای ثانویه ترکیباتی هستند که برخلاف متابولیت ها ی اولیه برای رشد و تولید مثل ضروری نیستند و به دلایل متنوعی توسط میکروارگانیسم ها تولید می شوند. استفاده از آنتی بیوتیک ها جهت کنترل و درمان بیماری های عفونی و

همچنین به منظور تحریک رشد در دامداریها رایج است . بیماری ورم پستان شایع ترین مورد مصرف آنتی بیوتیک در گاوداری

به حساب می آید .طبق بررسی های به عمل آمده معمولاً ۴۰ درصد گاوهای گله د ر طول سال به این عارضه مبتلا می شوند(.(۲

آنتی بیوتیکها روی واکنشهای بنیادی یک سلول اثر می کنند. بعضی از آنها خاصیت ضد سرطانی دارند زیرا اثر آنها بیشتر روی سلولهایی است که در حال تقسیم سریع هستند و به همین دلیل باکتریها و سلولهای مغز استخوان که سازنده گویچه های سفید خون و گویچه های قرمز خون می باشند و همچنین سلولهای سرطانی در مقابل آنتی بیوتیک ها حساسیت بیشتری دارند . آنتی بیوتیک ها از جمله ترکیباتی هستند که در صنعت پرورش دام ، طیور ، آبزیان جهت پیشگیری ، تحریک رشد و یا درمان بیماریها به فراوانی مورد استفاده قرار میگیرند و مصرف بیش از حد ، بدون نظارت کنترل شده ، باعث ایجـاد مقـاومت در دامهـا و افراد مصـرف کننده می شود و افراد به مـرور زمان در معـرض دریافـت باقیمانده آنتی بیوتیکها از طریق مصـرف این فـرآورده ها قرار می گیرند و این منجر به افزایش مقاومت باکتریهای بیماریزای انسانی می گردد حتی بدون اینکه عامل بیماریزای دامی مستقیماً برای انسان بیمـاریزا باشد . مثـلاً زمـانی که انسـان به علت عفـونـت ، آنتی بیوتیک درمانی می شود و نتیجه مطلوبی از این درمان دریافت نمی کند این امر می تواند نتیجه مقاومت دارویی در اثر وجود باقیمانده های دارویی در غذای مصـرفی باشد . وجود باقیمانده های دارویی بر میکروفلور روده ای انسان نیز اثرات نامطلوبی می گذارد و باعث تجزیه و فروپاشی کلونی میکرو فلورها میگردد

٢

بقایای داروهای دامپزشکی در مواد غذایی می توانند در انسان سرطان زا، جهش زا، عجیب الخلقه زا، حساسیت زا و یا مسموم

کننده باشند .طی سالهای زیادی بهداشت مواد غذایی منحصر به تحقیقات در زمینه میکروب شناسی مواد غذایی و آلودگیهای

میکروبی بوده و اکثر استانداردها دررابطه با عوامل فوق تدوین می شدند .در یکی دو دهه اخیر توجه دانشمندان و محققین بیشتر به مواد شیمیائی عامل بیماری ها و ضایعات و مسمومیتهای شیمیائی معطوف گشته و برای مواد مختلفی که کم و بیش مواد غذایی به ویژه مواد غذایی با منشا دامی را آلوده می سازند و موجب مخاطراتی برای سلامت مصرف کنندگان میشوند، استانداردهایی تدوین و به مورد اجرا گذارده می شود. بنابراین کنترل کیفی و بهداشتی شیر از نظر باقیمانده آنتی بیوتیک ها

ضروری به نظر می رسد . برای این منظور آزمون های مختلفی تاکنون ارائه شده اند که هر یک دارای معایب و محاسنی

هستند .انتخاب روش آنالیز به نوع آنتی بیوتیک ، محدودیت های زمانی مورد انتظار، حساسیت روش و هزینه آن بستگی دارد(.(۴

با توجه به مشکلات بهداشت عمومی و زیان های اقتصادی ایجاد شده به سبب استفاده ناصحیح از آنتی بیوتیک ها، این مطالعه به منظور تعیین باقی مانده آنتی بیوتیکی در شیرهای پاستوریزه توزیع شده در استان لرستان صورت گرفت.

مواد و روش ها

ضمن هماهنگی با سازمان جهاد کشاورزی وشناسایی کارخانجات تولید شیر پاستوریزه دراستان دراین مطالعه ۴۰ نمونه شیرپاستوریزه از ۱۰ کارخانه تولید فرآورده های لبنی در استان لرستان به صورت تصادفی جمع آوری و از نظر وجود باقیمانده آنتی بیوتیک مورد بررسی قرار گرفت نمونه ها پس از انتقال به آزمایشگاه توسط آزمون جستجوی آنتی بیوتیک در شیر توسط
تست شیر کوپن (P&S) Chr.hansen انجام گرفت. این کیت یک کیت آزمایشگاهی جهت پایش حضور آنتی بیوتیک ها در شیر بصورت کیفی می باشد. برای انجام آزمون ابتدا با پیپت ۱۰۰ میکرولیتر از نمونه شیر را برداشته و داخل لوله کیت

ریخته و لوله در بن ماری ۱±۶۴ درجه سانتی گراد به مدت ۳ ساعت قرار گرفته سپس نتایج با توجه به راهنمای کیت قرائت می گردید. حساسیت کیت کیت کوپن به نوع و میزان آنتی بیوتیک های موجود در شیر بستگی دارد این کیت توانایی

تشخیص آنتی بیوتیک های پنی سیلین، آمپی سیلین- آموکسی سیلین – کلوکساسیلین- دیکلوکساسیلین-اکساسیلین-

نفسیلین -سفتی فور-سفالکسین -سفورکسیم سفازولین – کلرتتراسایکلین اکسی تتراسایکلین – تتراسایکلین- دیوکسی

سایکلین –سولفاتیازول-سولفامتازین- سولفادوکسین-سولفادی متوکسین-سولفادیازین-سولفامتوکسازول- سترپتومایسین-

نئومایسین– جنتامایسین-اسپکتینومایسین اریترومایسین‐اسپیرامایسین- لوزین-تایلومیکوزین—داپسون- تری متو پریم-

تیامفنیکول -کلرامفنیکل را دارد(.(۵

٣

نتایج

در این مطالعه ۴۰ نمونه شیرپاستوریزه از ۱۰ کارخانه تولید فرآورده های لبنی در استان لرستان به صورت تصادفی جمع آوری

و از نظر وجود باقیمانده آنتی بیوتیک مورد بررسی قرار گرفت که از کل نمونه ها در %۷٫۵نمونه ها باقیمانده داروهای آنتی

بیوتیک مشاهده گردید که درصد نسبتا بالایی را نشان می دهد.

بحث و نتیجه گیری

بطور کلی در کشورهای پیشرفته بقایای باقیمانده های آنتی بیوتیکی اغلب در شیر دام هایی دیده میشود که با در بیش از حد مجاز درمان شده باشند در حالیکه در کشورهای در حال توسعه و کشورهای جهان سوم بعلت عدم رعایت زمان پرهیز از مصرف شیر و گوشت متعاقب مصرف آنتی بیوتیکها و سایر داروهای دامی، در اغلب نمونه ها بقایای داروهای دامی قابل مشاهده میباشد. تا کنون بررسی هایی درخصوص باقیمانده آنتی بیوتیک درشیر انجام پذیرفته که درزیر تعدادی از آنها ذکر می شود .
تحقیقات انجام شده درسال۱۳۸۲که توسط غنوی وهمکاران طی طرح جامعی درموسسه استانداردها و تحقیقات صنعتی کشوردرارتباط باآلودگی شیربه بقایای آنتی بیوتیک ها درمحل دریافت شیر درکارخانه های صنایع شیرایران درسطح کشور انجام گرفت علاوه بربررسی میزان آلودگی شیر،روش های تشخیص نیز با هم مقایسه شدند.دراین مطالعه روش های دلوو،کوپن ، بتا استار وآزمون سیلندرپلیت برای تشخیص پنی سیلین درشیر با یکدیگر مقایسه شدند. نتایج به دست آمده نشان دهنده آلودگی به میزان ۲۷ درصد درشیر خام و۵۳ درصد در شیر پاستوریزه بود.دراین تحقیق پاسخ های مشکوک نیز آلوده قلمداد شده ودرمحاسبه درصد آلودگی در نظر گرفته شده است.با توجه به نتایج حاصل، شیرپاستوریزه تقریبا دو برابر بیشتر از شیر خام آلوده است .دراین تحقیق که دارای گستره وسیع کشوری است در۱۱درصد از موارد آلودگی شیرخام با بقایای آنتی بیوتیک های بتا لاکتام مشاهده گردید وبهمین ترتیب ۲۵ درصد ازنمونه های آلوده شیر پاستوریزه نیز آلوده به بقایای آنتی بیوتیک های بتا لاکتام بودند. بنا براین بیشترین میزان آلودگی ۵۰)درصد) درشیرخام وپاستوریزه مربوط به آنتی بیوتیک بتا لاکتام است.این گروه از آنتی بیوتیک ها از نظر سلامت و بهداشت انسان اهمیت فرآوانی داشته وبیشترین استفاده را درموارد ورم پستان وتجویز داخل پستانی دارو دردامپزشکی دارند.

یک بررسی با استفاده از آزمون کوپن دراستان خراسان برروی ۱۹۶ نمونه شیر ۷دامداری درمنطقه از نظر جستجوی باقیمانده آنتی بیوتیک ها نشان دهنده وجود این ترکیبات در۴۰/۸ درصد ازنمونه ها بود(.(۶ که میزان باقی مانده آنتی بیوتیک در تحقیق حاضر کمتر بود.

۴

علاوه بر این، در مطالعه ای که توسط رسولی و همکاران انجام شد ( ۸/ ۷( ۱۳۸۸ درصد از نمونه های شیر پاستوریزه ی آزمایش شده، دارای تتراسایکلین و اکسی تتراسایکلین بودند(.(۷ حدودا مشابه تحقیق حاضر بود.

فلاح راد و همکاران ( ۱۳۸۴ )نیز ۷/ ۱۱ درصد از کل نمونه های شیر خام و پاستوریزه ی جمع آوری شده از سطح شهر مشهد را، دارای بقایای جنتامایسین گزارش کردند(.(۸ نتایج این تحقیق نیز تقریبا مشابه تحقیق حاضر بود.

در مطالعه ای دیگر که توسط قایم مقامی و همکاران روی نمونه های تحویلی شیر پگاه انجام ،۸۲ درصد از ۷۷ نمونه ی آزمایش شده، دارای میانگین ۵ میکروگرم در کیلوگرم تتراسایکلین بود(.(۹ که بسیار بیشتر از تحقیق حاضر بود.

در مطالعه ای که در سال ۲۰۰۴ میلادی توسط یاماکی و همکاران در اسپانیا انجام شد ۷/ ۱ درصد از ۲۶۸۶ نمونه ی آزمایش شده ی شیر خام گوسفندی حاوی بقایای آنتی بیوتیکی بودند(.(۱۰

در مطالعه ای که توسط فقیهی و همکاران در ۲۲۰ مزرعه پرورش گاو شیری در دو استان تهران و قم انجام شد علت مصرف

بالای آنتی بیوتیک ها، تراکم زیاد دام در مزرعه، وضعیت بهداشتی نامناسب و مدیریت ضعیف مزرعه گزارش شده است .این مطلب نشان دهنده اثر مدیریت مزرعه بر سلامت جامعه است(.(۱۱

ای کی کانگ ات در سال ۲۰۰۵ میلادی در کنیا میزان تتراسایکلینها و بتا لاکتام ها را در ۸۵۴ نمونه شیر خام و ۱۱۰ نمونه

شیر پاستوریزه توسط روش غربالگری سریع میکروبی بررسی نمود .نتایج این بررسی نشان داد که تقریباً در ۱۶ درصد از نمونه های شیر، آلودگی وجود داشت(.(۱۲

آنتی بیوتیک ها علاوه بر آنکه به عنوان دارو جهت درمان برخی از بیماریها بکار می روند، بصورت مکمل غذایی و به همراه

جیره غذایی به عنوان افزایش دهنده رشد و بازدهی دام نیز به مقادیر زیادی مصرف می گردند .وجود باقیمانده آنت یبیوتیک

در شیر نامطلوب است .بحث های فراوانی وجود دارد که نشان می دهد مصرف خوراکی منظم آنتی بیوتیک ها ممکن است احتمال به وجود آوردن سویه های مقاوم به ارگانیس مهای مختلف را در انسان افزایش دهد و منجر به عدم پاسخ دزهای آنتی

بیوتیکی در درمان بعدی گردد.همچنین برخی افراد به شدت به برخی آنتی بیوتیک ها حساسیت نشان م یدهند که بعنوان

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 15 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد