دانلود مقاله بررسی پدیده قاچاق مواد مخدر وضرورت مطالعات آمایشی منطقه مرزی ایران و افغانستان برپایه ایجاد چند ناحیه حایل بین مرزی

word قابل ویرایش
16 صفحه
9700 تومان
97,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده

یکی از عوامل انحطاط و عقب افتادگی یک قوم یا ملت، پدیده اعتیاد و قاچاق مواد مخدر است. این افیونها به عنوان سست کننده اعصاب و اراده افراد مطرح هستند که موجبات رخوت و عدم تعادل رفتاری و بی تفاوتی نسبت به خانواده و اجتماع را فراهم میآورند. زنجیرهای از پیامدهای مرتبط با آن نیز مشدد این ابتذال و انحراف اجتماعی است، طوری که نهایتاً جامعهای منفعل را به بار آورده و سرمایههای مملکت را به باد فنا میدهند. از نظر جغرافیای مرزی، کشورهای دخیل در این سیل بنیانکن اجتماع، میتوان به همسایهای اشاره نمود که آمار ناخوشایندی در این زمینه داشته و دارای مرز مشترک طولانی به میزان ۹۲۵ کیلومتر از دهانه ذوالفقار در شمال استان خراسان رضوی تا کوه ملک سیاه در نزدیکی شمال استان سیستان و بلوچستان است، که شهرهای مهمی از ایران را در بر میگیرد. در آن سوی مرز، در خاک افغانستان نیز ۳ ولایت بزرگ: نیمروز، هلمند و زابل قرار گرفتهاند که هر کدام به چندین شهرستان تقسیم میگردند. در دو طرف مرز مذکور، نزدیک به ۴ میلیون جمعیت زندگی میکنند که به نحوی با پدیده قاچاق مواد مخدر درگیر هستند. سکنه مناطق مرزی با جغرافیای منطقهای خاص خود، از اقوام، طوایف و تیرههای متنوعی تشکیل یافتهاند که دارای آداب و رسوم و همچنین سطوح رفاهی زیستی متفاوتی هستند. به عللهای فراوانی نظیر دارا بودن اقلیم خشک و تشدید دورهای آن، فقر مالی و فرهنگی و کمبود سرمایهگذاری و توجه مسئولین جهت تأمین کار جهت معاش آبرومندانه، تعدادی از سکنه را به سمت تهاجم و غارت همسایه و حرفه قاچاق کالا و مواد مخدر تشویق میکند. در این مقاله، به تمهیداتی پرداخته میشود که منجر به تغییر عملکرد افراد مذکور به سمت پایبندی به حقوق دیگران و داشتن مرزی امن و مطمئن، جهت زندگی آسودهتر میگردد. در این راستا، ایجاد چند ناحیه حایل بین مرزی که مشتمل بر چند کیلومتر از خاک طرفین مرز است، پیشنهاد میگردد. این طرح آمایش سرزمین مرزی، از طریق یک مدیریت ویژه مشترک با همکاری سرمایهگذاران خارجی و نظارت سازمان ملل میتواند ایجاد گردد، طوری که با سرمایهگذاری و اشتغال طرفین و ایجاد قطبهای صنعتی، کشاورزی، تجارتی و ایجاد مرکز زیستی شهری باعث تفاهم و همکاری بیشتر شده و رشد سطح رفاهی زندگی سکنه گردیده و پیامد ریشهکنی این حرفهها و امنیت بیشتر شهرهای مرزی را به دنبال خواهد داشت.

واژگان کلیدی: قاچاق – مواد مخدر – امنیت – آمایش

مقدمه :

در بررسی تاریخ ، بشر در سطح کره زمین پیوسته با مسائل مربوط به مواد مخدر سر وکار داشته است . می توان گفت مواد مخدر همزاد با بشر بوده و تا زمانی که انسان به استفاده از گیاهان پی برده به نوعی به مصرف گیاهان دارای مواد مخدر روی آورده است . مسائل مربوط به مواد مخدر تازگی نداشته و اثرات آن نیز همواره در سرنوشت ملت ها و اقوام قابل جستجو است بنابراین پدیده مواد مخدر یک مسئله جهانی است و برای مقابله با آن همفکری ، هماهنگی و همکاری بین المللی ضروری

٢٣٣

ھما ش م ی ی زی و ا ؛ چا ش و ر یا
۳۰ و ۳۱ فروردین – ۱۳۹۱ دانشگاه سیستان و بلوچستان
National Congress on Border Cities and Security; Challenges and Strategies – CBCS 2012

است کنوانسون های متعدد راجع به مواد مخدر ، برنامه های سازمان ملل نهاد های اصلی و فرعی آن و تلاش های بین المللی تا کنون نتوانسته است معضل مواد مخدر را که در حال حاضر به تجارت جهانی پر سود بین المللی تبدیل شده و برخی دولت ها نیز از آن به عنوان ترفندهای سیاسی بهره برداری می کنند و آن را ریشه کن کرده و یا روند سوء مصرف و قاچاق بین المللی مواد مخدر را کاهش دهد ، به طور کلی می توان گفت مواد مخدر یک مشکل جهانی است و مبارزه با آن به دور از برخوردهای سیاسی باید از طریق همکاری های بین المللی منطقه ای و محلی حل شود .

بوته خشخاش از گیاهان آسیای صغیر بوده و سابقه تاریخ مصرف آن به چهار هزار سال قبل از میلاد می رسد . و از آن به عنوان گیاه شادی بخش و برای تسکین اعصاب استفاده می کردند و اولین ترکیب داروئی آن در قرن ۱۶ میلادی بدست آمد .

در بررسی تاریخ کشت و مصرف خشخاش می توان گفت مواد مخدر تا زمانی که انسان در این جهان بوده و هست به نوعی با مواد مخدر سر و کار داشته است .

منطقه جغرافیایی به نام هلال طلایی از لبنان تا کشور پاکستان و افغانستان یکی از کانون های اصلی جهان است که در آن کشت و مصرف و قاچاق مواد مخدر صورت می گرفت اما پس از جنگ دوم جهانی ، بیشتر کشورهای این منطقه با توجه به تعهد خود در کنوانسیون های مواد مخدر از کشت و تولید آن دست کشیدند . در این میان تنها کشور افغانستان است که به تولید و صدور آن به کشورهای دیگر اقدام می کند . گرچه دولت حاکم در افغانستان مخالف تولید و قاچاق مواد مخدر می باشد . به نظر می رسد ، شرایط ضعف بنیان اقتصادی ، نظام حکومتی ، ساختار ناهماهنگ قومی و قبیله ای و دست داشتن سیستم های مافیایی و سوداگران مرگ و کشورهایی که به نحوی از قاچاق مواد مخدر بهره برداری سیاسی می کنند . در تولید و قاچاق مواد مخدر در افغانستان موثرند . بنابراین پدیده مواد مخدر یک مسئله جهانی است و برای مقابله با آن همکاری هایی منطقه ای و بین المللی ضروری است . وجود مرزهای طولانی ایران و افغانستان پیوسته کشو ر ما ایران را در رابطه با پدیده ی قاچاق مواد مخدر بیش از دیگر کشورها مورد تهدید قرار می دهد . این مسئله نه تنها موجب شهادت بهترین فرزندان عزیز کشورمان میشود ، بلکه سبب اعتیاد میلیون ها جوان کشور که می بایست در فعالیت عمرانی و علمی کشور باشند به چنگال اهریمن مواد مخدر افتاده و نیروهای شان به تحلیل می رود از طرفی در جهت کنترل مواد مخدر سالیانه میلیاردها دلار صرف هزینه های مبارزه با مواد مخدر می شود و هزینه هائیکه جهت بازپروری معتادان و تهیه دارو و درمان در بیمارستان ها می شود ، پریشانی خانواده های معتادان ، خانواده شهیدان و یا زندانیان که در رابطه با مواد مخدر دچار مشکل شده اند ، همه و همه ناشی از تولید ، مصرف و قاچاق مواد مخدر است. در راستای جلوگیری و کاهش قاچاق مواد مخدر از افغانستان به ایران ضرورت همکاری مشترک مرزی با ایجاد یک منطقه ویژه اقتصاد آزاد با همکاری سازمان ملل و دیگر کشورهای ذینفع پیشنهاد می گردد ، که در صورت تحقق آن وضعیت اقتصادی ، اجتماعی منطقه تحول پیدا خواهد کرد و مسئله قاچاق مواد مخدر محدود می گردد .

-۱ روش و ادبیات تحقیق :

۱-۱ روش تحقیق

با توجه به چند بعدی بودن موضوع مواد مخدر و معضلات خاص منطقه ای و مرزی و تاریخچه بسیار قدیمی سوء مصرف مواد مخدر ، این پژوهش به صورت بررسی اسنادی ، تاریخی ، آماری ، پرسشنامه ای ، بهره گیری از نقشه های جغرافیایی و تحلیلی انجام گرفته است .

در راستای اثبات فرضیه های تحقیق به علت تمرکز بر روی مرز ایران و افغانستان و مردم کنکاش مشکلات جدید منطقه ، از روش های بررسی میدانی و داده ها و اطلاعات سازمانهای مرتبط با مرز ها استفاده شده است . در رابطه با پیشینه تحقیق ، اکثر تحقیقات بیشتر جنبه ی کلی دارند و از تحقیقات جدید که راجع به مسئله قاچاق مواد مخدر در مرزهای ایران و

٢٣۴

ھما ش م ی ی زی و ا ؛ چا ش و ر یا
۳۰ و ۳۱ فروردین – ۱۳۹۱ دانشگاه سیستان و بلوچستان
National Congress on Border Cities and Security; Challenges and Strategies – CBCS 2012

افغانستان انجام گرفته می توان به دو موضوع : بولتن شناسی معابر و گذرگاه ها ی غیرقانونی مرز سیستان ؛ ۱۳۸۲ و پایان نامه یعقوبی نژاد ، ۱۳۸۹ تحت عنوان ژئوپلتیک مواد مخدر ( بررسی موردی مرزهای ایران و افغانستان ) اشاره کرد .

-۲-۱ اهداف تحقیق :

• بررسی علل و انگیزه های رواج مواد مخدر در منطقه

• ارایه راهکارها در راستای کنترل ، حذف تولید و توزیع مواد مخدر .

• شناخت عوامل و انگیزه های تأثیر گذار در مواد مخدرمنطقه مورد مطالعه .

-۳-۱ متغیرهای تحقیق :

• تأثیر همکاری های محلی ، منطقه ای و جهانی در کاهش تولید ، توزیع و مصرف مواد مخدر.

• پیمانهای اقتصادی و عمرانی و اثرات آن به رفع قاچاق مواد مخدر .

• فقر و بیکاری منطقه و قابلیت شهرهای دو طرف مرز در کاهش مواد مخدر.

• اثر افزایش امنیت برکاهش ترانزیت و تولید مواد مخدر .

• توسعه زیر ساخت های اقتصادی ، عمرانی و اجتماعی در کاهش مواد مخدر .

• اثر جایگاه پخش قومی و قبیله ای در تولید و توزیع مواد مخدر .

فرضیه های تحقیق:

(۱ کنترل مواد مخدر و ریشه کنی تولید و توزیع آن در افغانستان استراتژیهای همکاری محلی ، منطقه ای و بین المللی ضروری است ؟

(۲ پیمانهای عمرانی ، سیاسی و اقتصادی مشترک ایران – پاکستان و افغانستان می تواند با توسعه فعالیتهای عمرانی ایجاد اشتغال نموده و با حذف فقر و بیکاری به کنترل مواد مخدر موفق گردد.

(۳ تشکیل یک دولت دموکراسی و مردمی در کشور افغانستان می تواند در ریشه کنی تولید مواد مخدر در افغانستان موثر باشد .

-۲ادبیات تحقیق :

تعریف مواد مخدر از دیدگاه بهداشت جهانی به چهار دسته زیر تقسیم می شود :

مواد مخدر : مواد مخدر و انواع آن از مواد اعتیاد آور است که مصرف آن تسکین درد ، اختلال در حرکات ارادی را به دنبال دارد . و این مواد شامل : تریاک ، مرفین ، هروئین ، متادون ، … می باشد .

الکل : الکل و مشروبات الکلی مانند شراب و ویسکی و …

دخانیات : انواع دخانیات ( نیکوتین ها ) از جمله سیگارت ، توتون و تنباکو ( مرتضوی قهی ، ۱۳۸۲؛(۲۹

-۲-۲ مراکز تولید و قاچاق مواد مخدر در منطقه مورد مطالعه :

منطقه هلال طلایی از لبنان تا افغانستان و پاکستان ، عمده تولید کننده مواد مخدر بوده و امروزه فقط کشور افغانستان اقدام به تولید مواد مخدر می کند و از طریق راه های هوائی ، دریایی و زمینی تولیدات خود را به کشورهای اروپایی ، امریکایی ، آسیا و آفریقا و دیگر جاها قاچاق می کند ( ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری ، . ( ۱۶ : ۱۳۷۴

-۳-۲آمار سوء مصرف مواد مخدر در جهان :

سالانه حدود ۳۷۰۰ تن تریاک غیرمجاز در سطح جهان مورد مصرف می شود که منشأ تولید آن بیشتر از افغانستان است . بر اساس آمار LINODC در سال ۲۰۰۸ ، حدود ۱۵/۴ میلیون مصرف کننده مواد مخدر در جهان وجود داشت که ۱۱/۳

٢٣۵

ھما ش م ی ی زی و ا ؛ چا ش و ر یا
۳۰ و ۳۱ فروردین – ۱۳۹۱ دانشگاه سیستان و بلوچستان
National Congress on Border Cities and Security; Challenges and Strategies – CBCS 2012

میلیون نفر مصرف کننده ی هروئین و باقی ۴/۱) میلیون نفر ) مصرف کننده تریاک بودند ( ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری ، ۱۳۸۸ ؛ . ( ۳
-۴-۲ارزش میزان سوء مصرف مواد مخدر در کانون تولید آن

ارزش مالی مواد قاچاق شده از مرز افغانستان – ایران حدود ۱ میلیارد دلار برآورد می شود و مصرف کنندگان ایرانی مواد مخدرسالانه حدود ۱/۴ میلیارد دلار هزینه می شود . طبق برآوردهای صورت گرفته ۵۳۱۰۰۰ مصرف کننده ایرانی سالانه حدود ۴۵۰ تن تریاک مصرف می کنند و در فاصله سالهای ۲۰۰۲-۲۰۰۶ به طور میانگین هرسال ۱۷۰-۲۰۰ تن تریاک در ایران کشف و ضبط می گردد . (موسسه مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار، ( ۶ :۱۳۸۸

-۵-۲تولید حشیش در افغانستان :

بر پایه گزارش های سازمان ملل افغانستان نه تنها به عنوان بزرگترین تولید کننده تریاک در جهان به شمار می رود بلکه این کشور بزرگترین تولید کننده حشیش در جهان است و هر ساله ۱۰ تا ۲۴ هزارهکتار زمین کشاورزی در افغانستان برای کشت حشیش بکار می رود . راندمان تولید در هکتار ۱۴۵ کیلوگرم است و ۱۷ استان از ۳۴ استان افغانستان به کشت حشیش اقدام می کنند ( سایت روزنامه همشهری ، ( ۹ : ۱۳۸۶

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 9700 تومان در 16 صفحه
97,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد