دانلود مقاله تعیین مناسب ترین ترتیب تجاری – منطقه ای برای اقتصاد ایران براساس شاخص های همگرایی و جهانی شدن

word قابل ویرایش
26 صفحه
21700 تومان

چکیده

جهانی شدن به فرایندی اشاره میکند که طی آن مرزها رفته رفته ناپدید میشوند و همزمان مبادلات بینالمللی و تعاملات فرا ملی افزاش مییابد. از مهمترین تأثیرات جهانی شدن، تحول ساختاری در اقتصاد جهانی است که وابستگی متقابل اقتصادی را فراهم میکند. یکی از ابزارهایی که جهانی شدن اقتصاد را در سالهای اخیر فعال کرده، تجارت بین الملل است که نقش حساس و اساسی را در مهفوم جهانی شدن ایفا میکند.. روند افزایش تعداد اعضای سازمان تجارت جهانی در طول زمان، میتواند اهمیت برقراری تجارت آزاد و ایجاد وابستگی و همگرایی اقتصادی کشورهای جهان را به درستی آشکار کند.

یکی از دغدغههای مهم و اساسی کشورهای در حال توسعه، آثار و پیامدهای جهانی شدن اقتصاد است. از جمله واکنشهای انفعالی این کشورها برای مقابله با پدیده جهانی شدن، ورود آنها به همگراییهای اقتصادی و منطقهای است. در واقع، روی آوردن به ترتیبات تجاری و همگراییهای اقتصادی – منطقهای میتواند یکی از راههای مقابله با فرایند جهانی شدن باشد و اقتصاد بسیاری از کشورهای در حال توسعه را در مقابل رقابت جهانی حفظ کند. کشور جمهوری اسلامیایران نیز، با تکیه بر مزایای نسبی و تواناییهای مختلف اقتصادی و کسب

 اعضای هیئت علمی دانشگاه اصفهان

Email:Karim_azar@econ.ui.ac.ir Email: komail@econ.ui.ac.ir

 دانشجوی دورۀ دکترای اقتصاد دانشگاه اصفهان

Email:H_karimi@yahoo.co.in


67 تعیین مناسبترین ترتیب تجاری – منطقهای برای...

تجارت متفاوت از همگراییهای مختلف اقتصادی –منطقهای میتواند توان خود را برای حرکت در روند جهانی شدن افزایش دهد.

در این مقاله، افزون بر بررسی فرایند جهانی شدن و منطقهگرایی، با بهره گیری از الگوی جاذبه و روش دادههای گروهی1 تعمیم یافته، مناسبترین ترتیبات تجاری – منطقهای برای اقتصاد ایران بر اساس شاخصهای همگرایی و جهانی شدن مورد بررسی قرار گرفته است.

نتایج عملی الگو نشان میدهد که همگرایی اقتصادی اکو توانسته است حجم جریانهای تجاری دو جانبه کشورهای عضو را افزایش داده، فرصتهای مناسبی برای افزایش واردات و صادرات ایجاد کند. همین نتایج دوهمگرایی بر اساس شاخص تولید ناخالص داخلی2 و جمعیت3 نشان میدهد که حجم جریانهای تجاری ایران ناشی از این دو همگرایی افزایش مییابد، در حالی که شاخص موقعیت جغرافیایی دارای تأثیر معنی داری بر روی حجم جریانهای تجاری دو جانبه نیست. افزون بر این، نتایج همگرایی D-8 با عضویت کشور ایران به عنوان وضعیت موجود نتوانسته حجم جریانهای تجاری دو جانبه را افزایش دهد.

واژههای کلیدی: جهانی شدن اقتصاد، ترتیبات تجاری – منطقهای، الگوی جاذبه.

1. Panel Data 2. Gross Domestic Product 3. Population

فصلنامه پژوهشهای اقتصادی ایران/ شماره 77 13


.1مقدمه

همانگونه که گفته شد، جهانی شدن به فرایندی اشاره می کند که طی آن مرزها رفته رفته ناپدید میشوند و همزمان مبادلات بینالمللی و تعاملات فرا ملی افزایش مییابد. از مهمترین تأثیرات جهانی شدن، تحول ساختاری در اقتصاد جهانی است که وابستگی متقابل اقتصادی و شرایط ایجاد دهکدۀ اقتصاد جهانی را فراهم می کند. از جمله سؤالات مهمی که در این خصوص مطرح میشود آن است که آیا جهانی شدن موجب افزایش رفاه در کشورهای مختلف خواهد شد یا خیر؟

از جمله واکنشهای انفعالی کشورها برای مقابله با پدیدۀ جهانی شدن، میتـوان بـه همگرایـیهـای اقتصادی و منطقه ای اشاره کرد. از آنجا که روبهرو شدن با پدیدۀ جهانی شدن اقتصاد به مثابـه حرکـت در مسیری بدون تابلوهای راهنمـا اسـت، کشـورها بـرای آمـادگی و کسـب شـرایط لازم و مناسـب بـه مشارکتهای مختلف روی میآورند که تأثیرات آنها میتواند اقتصاد این کشورها را در مقابل این فراینـد حمایت کرده و آنها را در مقابله درست همراه با بیشترین رفاه اقتصادی، کمک کند.

کشورجمهوری اسلامی ایران نیز، با تکیه بر مزایای نسبی و تواناییهای مختلف اقتصادی مـیتوانـد شرایط و فضای مقابله با روند جهانی شدن را اتخاذ نماید و با کسب تجـارب متفـاوت از همگرایـیهـای مختلف اقتصادی – منطقه ای توان خود را برای حرکت در روند جهانی شدن افزایش داده و با شـناخت مزیت نسبی، موجبات رشد اقتصادی، افزایش رفاه، افزایش حجـم تجـارت خـارجی و رفـاه اقتصـادی را فراهم کند. کشور ایران در این مسیر، میتواند با استفاده از اثرات و منافع ایستا و پویای همگرایـیهـای اقتصادی و ترتیبات تجاری از یکسو رفاه اقتصادی و از سوی دیگر با تقویت پدیدۀ ایجاد تجارت و پرهیز از پدیدۀ انحراف تجاری، حجم جریانهای تجاری دو جانبه را افزایش دهد.

.2 جهانی شدن اقتصاد و همگرایی اقتصادی ـ منطقهای

جهانی شدن اقتصاد با پیشینهای طولانی در مفهوم جدید خود از اوایل دهه1980 با مفاهیم ادغام اقتصادی، تجارت بینالمللی و کاهش موانع تجاری آغاز شد و امروزه با مفاهیم گسترده و شعاع عملکرد وسیع از یکطرف، و افزایش اهمیت بازارها و نهادهای مالی، سیاست های آزادسازی اقتصادی، انقلاب در فناوری اطلاعات، ارتباطات و حمل و نقل از طرف دیگر، تمامی ابعاد ارتباطی جهان موجود را فرا گرفته و کشورهای مختلف را از نظر فعالیتهای اقتصادی تحت الشعاع قرار داده است.

پژوهشگران و دانشمندان علم اقتصاد، جهانی شدن را درمفاهیم متعددی بیان کـرده انـد کـه از ایـن میان، میتوان به کروگمن1 و رنه بالز2 اشاره کرد که جهانی شدن را ادغام بیشتر بازارهای جهانی تعریف

1. N.T. Krugman 2. R. Balz


87 تعیین مناسبترین ترتیب تجاری – منطقهای برای...

کرده اند و پروفسور کول1 آن را الگوی تکامل یا بنده ای از فعالیتهای فرامـرزی بنگـاههـا و شـرکتهـا میداند. همچنین، مک ایوان 2جهانی شدن را گسترش بینالمللی مناسـبات تولیـدی و مبادلـه سـرمایه سالارانه میداند و صندوق بینالمللی پول3 آن را ادغام وسیعتر و عمیقتر تعریف کـرده اسـت. براسـاس تعاریف بالا میتوان مشخصههای اصلی جهانی شدن اقتصاد را در موارد زیر خلاصه کرد:

1. یکپارچه شدن تجارت از راه حذف مرزهای تجاری و تخصصی شدن تولیدات

2. حرکت شفاف سرمایه و سیال شدن بازارها و سرمایه بینالمللی

3. تسریع در مبادله تکنولوژی و کاهش طول عمر تکنولوژی در عصر حاضر

4. افزایش عمومی در مصرف گرایی جهانی

5. افزایش سرمایهگذاریهای خارجی

6. کوتاه شدن زمان ومکان

یکی از ابزارهایی که جهانی شدن اقتصاد را فعال کرده، تجارت بین الملل است که نقشی حسـاس و اساسی را در مفهوم تازۀ جهانی شدن ایفا میکند. در فرایند فعلی جهانی شدن، گسترش تجارت خارجی از جایگاه مناسبی برخوردار است. روند افزایش تعـداد اعضـای سـازمان تجـارت جهـانی در طـول زمـان میتواند اهمیت برقراری تجارت آزاد و ایجـاد وابسـتگی و همگرایـی اقتصـادی کشـورهای جهـان را بـه درستی توضیح دهد. به بیان دیگر، میتوان به رشد تجارت کالا و خدمات در دهه 1990 میلادی اشـاره کرد که رشدی معادل دو برابر رشد تولید ناخالص داخلی داشـته، همچنـین، سـهم کشـورهای در حـال توسعه از کل تجارت جهانی را ملاحظه کرد که از %23 به %29 افزایش یافته است. این مسئله میتوانـد اهمیت تجارت خارجی را به روشنی توجیه کند (بهکیش، .(1380 در همین راستا، میتـوان بـه حرکـت انفعالی برخی از کشورهای جهان اشاره کرد که به سمت تشـکیل اتحادیـههـا و منـاطق اقتصـادی روی آوردند و از این راه، بحث آزاد سازی تجارت را در مناطق مختلف جهان به صورت همگراییهای مختلـف مورد آزمایش قرار دادند. موج جدید4 این ترتیبات تجاری که از دهه 1990 آغاز شـد، بـه شـدت تحـت تأثیر فرایند جهانی شدن قرار داشته و اثرات مناسبی را نیز به دنبال آورده است.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 21700 تومان در 26 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

دانلود مقاله شاخص‌های جهانی شدن اقتصاد و موقعیت ایران

word قابل ویرایش
73 صفحه
27700 تومان
شاخص‌هاي جهاني شدن اقتصاد و موقعيت ايرانفهرست مطالبچكيده 3مقدمه و طرح موضوع 41- جهاني شدن اقتصاد 52- شاخص‌هاي جهاني شدن 83- شاخص‌هاي تركيبي 104- شاخص‌هاي غير تركيبي 191-4- شاخص‌هاي «باز بودن تجاري» 201-1-4- شاخص‌هاي وقوعي 202-1-4- شاخص‌هاي پيامدي 232-4- شاخص‌هاي باز بودن مالي 335- فرآيند جهاني شدن در آئينه شا ...

دانلود مقاله بررسی شرایط هم اقلیمی گندم و جو و تعیین مناسبترین تاریخ کشت در شهرستان بجنورد

word قابل ویرایش
28 صفحه
18700 تومان
خلاصه عمده ترين عوامل و متغيرهايي كه براي تعيين رشد گندم و جو به كار برده مي شود ، شامل نزولات جوي و توزيع آن ،متوسط درجه حرارت ، نور خورشيد و نوع خاك هستند. مقدار بارشي كه مي تواند در كشت و رشد غلات ديم به كار آيد حدود 500 تا 250 ميليمتر است ، لذا ميزان بارش ساليانه بجنورد بيش از 250 ميليمتر است كه قدرت تامي ...

دانلود مقاله بایسته های انتخاب معیار واحد تعیین تابعیت ( با تکیه بر ضرورت همگرایی دولت ها در جامعه جهانی )

word قابل ویرایش
7 صفحه
21700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
چکیدهبا افول عصر نوزایی که برمبنای ملیگرایی و تعدد حکومتها بناشده بود و پیدایش و ترویج جهانی شدن بر پایه ایجاد حاکمیتهای متحد در قالب اتحادیهها و گروههای بینالمللی حول محور همگرایی در منافع ،مفهوم تابعیت بر اساس قومیت و ملیت با چالشی روبرو گردید که بارزترین آن را در تعارض میان ایجاد این اتحادیه با حفظ تابعیت ...

مقاله شاخصی برای تعیین اندازه اقتصادی دولت

word قابل ویرایش
20 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
شاخصي براي تعيين اندازه اقتصادي دولت چکيده امروزه نقش دولتها در دستيابي به توسعه هاي مطلوب و تحقق اهداف استراتژيک آن بسيار تعيين کننده و اساسي است . بسياري از مطالعات عليرغم تجربه هاي متفاوت ، عامل اساسي در توسعه را کارآمد بودن دولت ميداند. بيگمان بدون وجود دولتي کارآمد حرکت در جهت توسعه پايدار و توفيق در ...

مقاله ارزیابی اقتصادی و زیست محیطی روش های دفع زباله در مدیریت پسماندهای شهری و ارایه مناسب ترین روش ( مطالعه موردی : مدیریت پسماندهای خانگی شهر قزوین )

word قابل ویرایش
10 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
ارزيابي اقتصادي و زيست محيطي روش هاي دفع زباله در مديريت پسماندهاي شهري و ارايه مناسب ترين روش (مطالعه موردي: مديريت پسماندهاي خانگي شهر قزوين ) چکيده در مديريت پسماندها انتخاب بهترين روش به لحاظ اقتصادي ، زيست محيطي و بهداشتي از اهميت فوق العاده اي برخوردار است . در شهر قزوين ، زباله شهر به ميزان٢٨٠ تن ...

مقاله ارزیابی کاربرد شاخصهای تعیین تنوع در اختلاط کاربری های شهری ( مطالعه موردی نواحی و محلات منطقه هفت شهرداری تهران )

word قابل ویرایش
33 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
ارزیابی کاربرد شاخصهاي تعیین تنوع در اختلاط کاربري هاي شهري (مطالعه موردي نواحی و محلات منطقه هفت شهرداري تهران) چکیده طی چند دهه گذشته توسعه اختلاط کاربريها، به الگوي برنامهریزي مکانی مهـم در کشـورهاي پیشـرفته تبدیل شده است. نحوه قرار گیري کاربريهاي شهري، تأثیر بسزایی در سطح کیفیت زندگی و کارایی خدمات مر ...

مقاله بررسی تقویم گردشگری مناسب براساس شاخصهای بیوکلیمایی به منظورتوسعه گردشگری شهر کرمان

word قابل ویرایش
20 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
چکيده : شناخت آسايش زيست اقليمي در مناطق مختلف جغرافيايي مي تواند به فرايند برنامه ريزي و توسعه منطقه کمک کند آسايش و سلامتي انسان در محيط طبيعي رابطه مستقيمي با عناصر اقليمي دارد . امروزه اکثر مطالعات و برنامه ريزي هاي بيوکليمايي انساني اساس و مبنا ي برنامه ريزي هاي شهري ؛ عمراني؛ سکونتگاهي ؛ معماري و حتي ...

مقاله جهانی شدن و تأثیر آن بر اقتصاد شهری

word قابل ویرایش
17 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
چکيده : در قرن آينده شهرهاي دنيا نقش مهمي در شکل گيري توسعه ي اقتصاد جهاني دارند، پيشرفت هاي فني و دسترسي سريع به اطلاعات ، شهرها را قادر خواهد کرد تا راه هاي توليد مؤثر و سرمايه گذاري روي منابع ارزان قيمت را تکامل بخشند. شهرها در عصر اطلاعات نقش مولد، پردازنده و حافظ اطلاعات را ايفا ميکنند و با انجام تحقيق ...