دانلود مقاله قدرت نرم و جایگاه بینالمللی دولتها در هندسه ی قدرت جهانی ( مطالعه موردی : ایران و چین )

word قابل ویرایش
28 صفحه
21700 تومان


چکیده:

در سدههای بیست و یکم شاهد چهرههای جدیدی از قدرت هستیم که حکومتها برای ارتقاء جایگاه جهانی، منطقهای و حتی داخلی خود، بدون اینکه به ابزارهای زور متوسل شوند، از آن استفاده مینمایند. بهعبارتدیگر، جهانیشدن و تحولاتفنّاورانه عصر جدید ضمن تغییر نظم سلسله مراتبی گذشته و شکلدهی هویتهای جدید، بر قدرت، تواناییها، ایدهها، اولویتها و منافع دولتها و افراد و درنتیجه امنیت بینالمللی تأثیر شگرفی بر جای گذاشتهاند. یکی از نمودهای این تحولات ظهور بعد جدیدی از قدرت تحت عنوان »قدرت نرم« در عرصهی قدرت دولتهاست که بر تأثیر علی ایدهها و »نفوذ بر قلوب و اذهان« تأکید دارد. در این راستا، کشور چین و جمهوری اسلامی ایران بهطور فزایندهای از این شکل قدرت سیاست خارجی و درنتیجه تغییر جایگاه خود در نظام جهانی استفاده نمودند. بنابراین، فرض مقاله این است که ابعاد قدرت نرم، عملکرد مثبتی بر بهبود جایگاه چین و جمهوری اسلامی ایران در نظام جهانی داشته است.

واژگان کلیدی: قدرت نرم، توسعهی نامتوازن، جایگاه بینالمللی، جمهوری اسلامی ایران، چین.


1


مقدمه

ظهور و توسعه شبکههای اطلاعاتی، الکترونیکی، اجتماعی و رسانهای، نشاندهندهی شروع دوران تازه و پیچیدهتری در روابط بینالملل است. فرافنّاوریها1 یا بهعبارتدیگر فنآوریهای نوین اطلاعاتی- ارتباطاتی که از اوایل دههی 90 در مقیاس جهانی گسترشیافتهاند، موجب شتاب تغییرات نهادی، افزایش تعاملات بینالمللی و تغییر مفاهیم اصلی روابط بینالمللی ازجمله قدرت، امنیت و .... شدند و درنتیجه هم به لحاظ عملی و هم به لحاظ نظری عرصهی روابط بینالملل را دستخوش تحول نمودند. یکی از حوزههای این تحول که باعث تحول در کنشگری بازیگران بینالمللی بهویژه بازیگران بزرگ شد، حوزهی قدرت بود که مطابق با آن بعد جدیدی در قالب نرم پدیدار گردید بهگونهای که در نظام بینالملل امروز، بهکارگیری قدرت نرم از ابزارهای تعیینکنندهی تحقق اهداف ملی و تأمینکنندهی اهداف ملی کشورها محسوب میشود. در این میان کشورهای غربی بهویژه مبدعان این مفهوم همواره تلاشهایی نمودهاند تا برداشت خود از این قدرت (هنجار، ارزشها و فرهنگ) را در ادبیات این حوزه حاکم سازند. اما چین و جمهوری اسلامی ایران در راستای بومیسازی قدرت نرم تلاش نمودند از آن برای ارتقاء ارزشها و هنجارهای داخلی خود بهره ببرند. در این راستا، جمهوری اسلامی ایران بعد پیروزی انقلاب با ابداع مفاهیمی که همواره مقوم معنایی نظام بوده همواره سعی نموده منابع و امکانات را بر مبنای این مفاهیم بسیج نموده و با مطرح ساختن خود بهعنوان یک الگو و صدور این کالا خود تأثیرات نرم خود را به بهترین نحو اعمال نماید. از سوی دیگر، نخبگان چینی نیز با بهرهگیری از فرهنگ، ارزشها و آموزههای سنتی این کشور میکوشند قدرت نرم خود را درصحنهی جهانی به نمایش بگذارند. بر همین مبنا متفقالقول هستند که »پیروزی بر دشمن و کنترل درآوردن آن بدون جنگ و پیروزی اوج مهارت است« (جینگ لی، :1390 .(28 با توجه به این، سؤالی که در این پژوهش مطرح است این است که قدرت نرم چین چه نقشی بر تغییر جایگاه این کشور در نظام جهانی ایفاء نموده است؟ برای پاسخ به این سؤال ابتدا مفهوم قدرت نرم و ابعاد آن موردبررسی قرار میگیرد. در ادامه، ابعاد قدرت نرم ایران و چین را با توجه به این ابعاد مورد ارزیابی قرار میدهیم. درنهایت، ضمن نشان دادن تأثیر ابعاد قدرت نرم این کشورها بر جایگاه آنها در نظام جهانی، با ارائهی راهکار بحث را به پایان میبریم.

مبانی نظری

اساساً قدرت از زمان توسیدید از اهمیت بالایی در علوم سیاسی و روابط بینالملل برخوردار بوده است، اما به ابعاد و شکلهای مختلف و مکانیسمهای پیچیدهی اعمال آن کمتر توجه شده است؛ اینکه چگونه این اشکال مختلف قدرت با یکدیگر ارتباط

1 - Meta Technologies

2


برقرار میکنند و همپوشانی دارند. اما همانطور که دبلیو گالی در یک جملهی مشهور گفته است: »قدرت یک مفهوم مورد منازعه است چون در شکلهای مختلف اعمال و جلوههای متنوعی دارد، لذا تعریف و درک یکسانی از آن وجود ندارد (وحیدی، .(308 :1389 در این راستا، نظریهپردازان روابط بینالملل اشکال مختلفی از قدرت ارائه نمودند که اشکال رایج آن عبارتاند از:

- قدرت اجباری:1 از دیدگاه بارنت و دووال (2008) قدرت اجباری بر دامنهای از روابط بازیگران تأکید میکند که به یک بازیگر اجازه میدهد تا بهطور مستقیم وضعیت یا کنشهای دیگری را شکل دهد. این تعریف وبری از قدرت، قدرت را بهعنوان توانایی یک بازیگر در درون روابط اجتماعیای تعریف میکند که در موقعیتی قرار دارد که خواستههای خود را بهعنوان توانایی یک بازیگر در درون روابط اجتماعیای تعریف مینماید که در موقعیتی قرار دارد که خواستههای خود را بهرغم مقاومت دیگری به وی تحمیل میکند. مشکلی که در این رویکرد رئالیستی از قدرت وجود دارد این است که به قدرت بر اساس توانایی

æ منابع مینگرد و بیشتر بر بعد نظامی آن تأکید دارد.

- قدرت ساختاری:2 عبارت است از ساخت دوجانبه و مستقیم توانایی بازیگران. این قدرت به ساختارها یا به روابط متقابل برساخته موقعیتهای ساختاری توجه دارد که تعیین میکند بازیگران چه نوع مجردات اجتماعی هستند. قدرت ساختاری نیز مثل قدرت ابزاری به دولتها و شرکتها توجه نمیکند امکاناتفنّاوریها اطلاعاتی، دانش و ایدهها، ساختارها و درنتیجه رفتار انسانی را تغییر شکل میدهند.

- قدرت نهادی:3 کنترل بر دیگران از طریق اجتماعی و بافاصله و بهطور غیرمستقیم هست. در اینجا تأکید مفهومی برنهادهای رسمی و غیررسمیای است که بین A و B واسطه هستند ، از طریق قواعد و رویههایی که آن نهاد را تعریف مینمایند، عمل کرده و برای کنش و وضعیت وجودی بازیگران محدودیت ایجاد میکند. این برداشت از قدرت به برداشت لیبرالی و لیبرالیسم نهادگرا نزدیکتر است

- قدرت مولد:4 محصول پراکنده اجتماعی بینا ذهنی در سیستم معانی و مفاهیم است. برای مثال، جهتگیریهای فعالیتهای اجتماعی در جهات خاصی تعیین میکند که چه چیزی مشروع و شناخت چه کسانی مهم است. بهعبارتدیگر، قدرت مولد تولید سوژگی از طریق روابط اجتماعی پراکنده میباشد .(Barnet and Duvall, 2008: 39- 75)

- فراقدرت:5 این شکل از قدرت از کارهای جامعهشناسانی جون تام برنز6 نشأتگرفته که جیمز روزنا7 و استفان کراسنر1 آن را بسط دادند. این مفهوم به معنای داشتن توانایی یک بازیگر به کنترل شکل بازی، روابط و ساختارهای اجتماعی، عقاید، هنجارها و پیامدها و درواقع کنترل رفتارهاست .(Hal, 1997: 394-418)


1 - Compulsory Power 2 - Structural Power 3 - Institutional Power 4 - Productive Power 5 - Suprapower 6 - Tom Burns 7 - James Rosenau

3


- قدرت هوشمند:2 این نوع قدرت که بعد از قدرت نرم مطرح شد، عبارت است از ظرفیت و توانایی یک بازیگر برای ترکیب ماهرانهی عناصر قدرت سخت و نرم که بهطور متقابل یکدیگر را تقویت نمایند و موجب شوند اهداف آن در محیط بینالمللی و منطقهای به نحو مؤثر و کارآمدی توسعه یابد .(Wilson,2008) و ؛

قدرت نرم:

قدرت نرم اولین بار توسط »ژوزف نای« در کتاب »الزام برای رهبری« در سال 1990 بهکاررفته است (مینگ، .(29 :1390 وی این شکل قدرت را در برابر قدرت سخت (منابع ملموس مثل نظامی و اقتصادی) قرارداد که بر نیروی نظامی، تحریم اقتصادی و ارعاب مبتنی است. ازنظر نای وقتی سیاستهای یک کشور در نظر دیگران مشروع جلوه نماید، قدرت نرم آن کشور افزایش مییابد. این شکل قدرت اغلب بهطور غیرمستقیم و از طریق شکل دادن به محیط عمل مینماید و مدت زیادی طول میکشد تا نتیجه دهد. در این زمینه، کنترل رسانههای گروهی، باورها و ایدهها در سطح جهانی از اهمیت زیادی برخوردارند ( Rosenau, .(2002: 275-287

وی نخست قدرت نرم را در »تقابل باقدرت فرماندهی بر دیگران بهمنظور آنچه شما میخواهید« مفهومسازی کرد. ازنظر نای، قدرت نرم زمانی روی میدهد که کشوری، کشورهای دیگر را وادار نماید آنچه میخواهند، آنها نیز بخواهند. از این گذشته، اعمال قدرت نرم دربرگیرندهی تعیین دستور کار و ساختاربندی موقعیتها در سیاست جهانی است، بهطوریکه دیگران را وادار میکند در وضعیتهای خاص تغییر یابند .(Nye,1990:166) درواقع، اگر یک کشور ارزشهایی ارائه نماید که موجب جذب و جلب دیگر کشورها گردد و دیگران خواهان پیروی از آن باشند، آن کشور واجد قدرت نرم بوده و رهبری آن نیاز به هزینهی کمتری برای اجرای سیاستهای داخلی و خارجی خود خواهد داشت .(Nye,2004: 5-6)

از دید وی، قدرت نرم یک کشور عمدتاً بر سه منبع استوار است: فرهنگ درجاهایی که برای دیگران جذاب است؛ ارزشهای سیاسی زمانی که در داخل و خارج برآورده میشود؛ و سیاستهای خارجی زمانی که مشروع تلقی میشوند و اقتدار اخلاقی دارند. وی بابیان اینکه منابع قدرت »جذب« ایدهها، توانایی در شکل دادن به هنجارهای بینالمللی متناظر با هنجارهای اجتماعی و رهبری در عصر اطلاعات میباشد، بازدهی اقتصادی یا ترغیبها و بهاصطلاح هویجها را بهعنوان مؤلفههای سازندهی قدرت نرم مستثنا میکند .(Nye, 2004: 33-72)

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 21700 تومان در 28 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

مقاله ترجمه شده شرکت های ژنتیک احشام - تراکم و استراتژی های مالکیتی یک قدرت نوظهور در اقتصاد تغذیه جهانی

Word قابل ویرایش
30 صفحه
18700 تومان
مقاله ترجمه شده شرکت های ژنتیک احشام - تراکم و استراتژی های مالکیتی یک قدرت نوظهور در اقتصاد تغذیه جهانیسوزان گورامقدمهمعمولاً به مصرف کنندگان گفته نمیشود که تخم، شیر یا گوشتی را که در سوپرمارکت یا قصابی خریداری میکنند از کدام نژاد مرغ، گاو یا خوک است. البته آنها باید به این مسئله توجه کنند چون به توسعه یک تک ...

دانلود مقاله دیپلماسی و تحکیم قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران در هندسه قدرت نظام جهانی

word قابل ویرایش
13 صفحه
21700 تومان
چکیدهدیپلماسی مهمترین شاخصه سیاست خارجی کشورهاست که در طول تاریخ ظهور دولتها، تحولات گوناگونی در شکل، محتوا و ساختار آن پدید آمده است. با ظهور و گسترش رسانهها و شکسته شدن اسطوره جغرافیا، تحول مفهومی شگرفی در شکل و معنای دیپلماسی پدیدار شده است. امروزه فرایند جهانیشدن وجوه گوناگونی دارد که بر تمامی جنبههای زند ...

دانلود مقاله مؤلفههای دینی و ملی قدرت نرم نظام جمهوری اسلامی ایران

word قابل ویرایش
24 صفحه
21700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
مقدمه93 زمستان / هشتم و شصت شماره هفدهم/ سالبا وجود کاربرد فراوان دانش واژه قدرت در حوزه های مختلف علوم سیاسـی، بـه تعبیـر رابرت دال، هنوز توافقی درباره مفهوم آن به وجود نیامده است(عالم، 1380، ص.(89 دلیل این امر شاید بیشتر از این جهت باشد که به گفته جـوزف نـای، قـدرت از جملـه مفـاهیم بدیهیای است که تجربه آن ا ...

دانلود مقاله جایگاه قدرت نرم در اندیشه ی سیاسی امام علی ( علیهالسلام )

word قابل ویرایش
13 صفحه
21700 تومان
 مقدمه از اوایل دههی 1990، مقولهی قدرت نرم توسط جوزف نای در گفتمان لیبرالیستی مطرح شد. به عقیدهی وی قدرت نرم، توان ایجاد جذابیت برای رسیدن به نتایج دلخواه، بدون تهدید و تشویق آشکار و ملموس است. بر این پایه مهمترین عنصر قدرت نرم، توان ایجاد جذابیت است، جذابیتهایی که در بازتاب ارزشهای انساندوستانه در فرهنگ، سیا ...

دانلود فایل پاورپوینت ناکارآمدی احزاب در نفوذ مؤثر بر عوامل قدرت در نظام دولتی جمهوری اسلامی ایران

PowerPoint قابل ویرایش
13 صفحه
23700 تومان
  اسلاید 1 : مقدمه : بعد از پذیرش قطعنامه 598 و خاتمه جنگ 8 ساله عراق با ایران و فعال شدن نیروهای سیاسی در عرصه سیاسی و اجتماعی , جناح بندی درون نظام سیاسی نیز وضوح بیشتری پیداکرد و آشکار گردید و درچهارچوب آن احزاب و گروه هایی  به فعالیتهای سیاسی با هدف کسب قدرت پرداختند.اوج فعالیتهای حزبی انتخابات ریاست ...

مقاله قدرت نرم و خیزش مسالمت آمیز چین در جنوب شرق آسیا

word قابل ویرایش
29 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
قدرت نرم و خیزش مسالمت آمیز چین در جنوب شرق آسیا چکیده هدف اصلی نوشتار حاضر بررسی مفهوم قدرت نرم و بهکارگیری آن توسط چین میباشد. بنابراین پرسش اصلی مقاله این است که چین از چه ابزارهایی برای گسترش نفوذ و قدرت خود در منطقه جنوب شرق آسیا بهره میگیرد. در پاسخ به پرسش فوق، فرضیه مقاله این است که چین با اتکا به م ...

مقاله جایگاه مدیریت دانش در صنایع هوایی مطالعه موردی : شرکت هواپیماسازی بوئینگ

word قابل ویرایش
15 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
جايگاه مديريت دانش در صنايع هوايي مطالعه موردي : شرکت هواپيماسازي بوئينگ چکيده امروزه دانش به عنوان «منبعي » ارزشمند و استراتژيک و نيز يک «دارايي » مطرح است و ارايه محصولات و خدمات با کيفيت مناسب و اقتصادي ، بدون مديريت و استفاده صحيح از اين منبع ارزشمند، امري سخت و بعضا ناممکن است . لذا به عنوان يک پارا ...

مقاله ارزیابی معماری نرم افزار مبتنی بر سناریو : روش ها و مطالعه موردی

word قابل ویرایش
24 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
ارزیابی معماری نرم افزار مبتنی بر سناریو : روش ها و مطالعه موردی چکیده با توجه به پیچیدگی سیستم های نرم افزاری امروزی، معماری نرم افزار یک موضوعی با اهمیت است .این موضـوع همچنین به عنوان یک عنصر کلیدی در طراحی و توسعه سیستم در نظر گرفته شده و برای ترویج/مجـازات برخـی از ویژگی های با کیفیت تواناست. کیفیت ع ...