دانلود مقاله معمـاری معاصـر غرب

word قابل ویرایش
44 صفحه
8700 تومان
97,000 ریال – خرید و دانلود

معمـاری معاصـر غرب

مقدمه :
با پیدایش مصالح جدید و تحولات علمی ، معماری معاصر در جهان با بیان وسیع تری به جریان افتاد که همراه خود مفاهیم و مباحث بسیار گوناگون و متنوع اندیشه بشری را به همراه آورد .

معماری متداول و مرسوم خشت ، آجر و سنگ که نوعی سکون و بیان شناخته شده ای را در قرون متوالی در پرتو تظاهرات خویش از نوعی معماری سنگین و تا حدودی بسته داشت . تدریجاً به سوی معماری شفاف ، باز و آشکار متمایل گشت و همراه با گونه ای اتفاقات دنیای جدید لایه های ممتازی از دریافت و ادراک تحولات روز را مطرح کرد و عقل و خرد در کنار تلاش های فنی و تکنولوژیک جدید و پیشرفته ، زمانه ای استثنایی را در عرصه معماری باز نمود .

اگر ویژگی های گذشته ، سنت و سنگینی را در پرده اول قرار داد زبان جدید معماری معاصر درباره حقیقت اجتماعی همه جانبه مردم سالار و شفاف ، ریشه های بارز خود را گشود . عصر شکست سلطه ها ، حکومت های استعمارگر ، روابط سیاسی یک جانبه ، تبدیل به آگاهی های منطقه ای گشت که معماری دیگر نمی توانست در پرتو شکل وتظاهرت جهان نوین را نادیده گیرد .

شاید تمام داستان معماری نهضت مدرن یا به گونه ای دیگر معماری عصر نوین منشاء گونه ای رشد بوده که در جریان آن بسیاری از حصارها و محدودیت های تاریخی جای خود را به تعمق ، اکتشاف ، میل به پیشرفت و آگاهی داده است .

حضور طبیعت درداخل فضای معماری نوین بی همتا بوده است و نگاه در پرتو افقی لایتناهی جستجوگر صورت پنهان موفقیت ها گشته و میل به ترقی مترادف به میل به نفوذ در معماری شده و کاخ های با وقار حکومت های سیاسی و یا دینی جای خود را به جوامع متعادل تر داده که بستر تمدن آن معماری است که قرن ها از حد و ید مردم خارج بوده و اکنون به عنوان وسیله ابزار اندیشه و فرهنگی نوپا خود را بیان و آشکار می سازد و شگفتی های تکنولوژیک درمبارزه انسان برای پیش بردن مرزهای دانش و به دست آوردن موفقیت های جدید حائز اهمیت بسیار است .

انفجار آزادی در فضای معماری گونه ای از حکایت انسان است که نگاه خود را به پویایی آینده تنظیم نموده و آشکار بودن مطلبی دیگر متعلق به تک حوزه دانش بشری باقی نمی ماند .

در چند دهه اخیر گام های گسترده اطلاع رسانی از طریق شبکه های بین المللی رایانه ای مضمونی جدید از حقیقت دیگری است که در نقطه مقابل آن ، سکون و جزم گرایی اندیشه و عقاید کاملاً بی مفهوم و فرسوده قرار می گیرد .

مطالعه انجام شده دراین نوشته گویای این تلاش و حرکت در زمان است . تلاشی که برای دریافت کامل آن نیاز به نگاهی گسترده و چند منظوره به جوامع دنیای امروز است . به زبان دیگر چگونه می توان تئوری معماری را بدون پایه اجتماعی جاویدان تمدن بشری دریافت نمود . جوهر وجودی آن که از قلب تحولات و مبارزات بشر بوجود آمده نیرویی را در معماری جدید تزریق کرده است که صرفاً می توان آن را با تحولات علمی استثنایی تاریخ مقایسه کرد . معماری نوین اندیشه ای نو را داراست که انسان کوچه و خیابان خود را در سفردر زمینه های آن شریک و هم دل می داند و نعمت تکنولوژیک وسیله پرواز ذهنیت آزاد وی می گردد .
تمام مورخان و نظریه پردازان تاریخ و معماری معاصر از بنه ولو گرفته تا تافوری ، نوربرگ شولز ، فرامپتون ، جنکز و کورتیس و بسیاری دیگر سعی در معرفی پردهای از معماری داشته اند که در ظرفی مرتبط با اصول و رشته های دیگر متومدن بشری بوده است مانند جامعه شناسی ، فلسفه ، زیبایی شناسی ، اقتصاد ، هنر و کلیه رشته های فعالیت بشری که درشکل گیری محیط مصنوع نقش بسزایی داشته اند .

بررسی معماری از جوهر وجودی و یا مبنای فکری و اندیش های نهفته در آن تا پردازش در شکل و صورت و ترکیب های هنرمندانه استقرار عناصر مصالح و سازه ها در کنار هم شاید کل داستان این رشته بوده باشد که ارزش گذاری آن در نوسانات نگاه چند پرده ای رشد و حرکت می نماید و هر کدام از عوامل ذکرشده شاید زمینه و بستر ویژه خود را دارا بوده اند و شناخت این ارزشها به ما اجازه می دهد محصول معماری را در بستر و محیطی که به وجود آمده بررسی و ارزیابی نماییم .

مطالعه انجام شده توسط دکتر وحید قبادیان درهمان راستا در حرکت است و معرفی محصول همراه با اندیشه و فلسفه های وجودی نوین شاید درکشورمان گامی مفید برای معرفی آثار جاویدان جهان و معماری های به وجود آمده ای باشد که برای انسان ها ، هنرمندان و معماران برجسته تلاش بسیاری کرده اند ؛ تلاشی که بتوان هویتی نو را از گذشته ترمیم کرد .

اصولاً معماری خارج از تمدن بشری نیست و شاید بهترین تظاهر اتفاقات روز آن است و زیبایی شناسی آن یا عدم وجود آن در نیروهای جوامع و حرکت ها می بایست جست و جو نمود . شاید اگر در رشته معماری اتفاقی نمی افتاد می بایست در زمینه های روابط انسانی ، باورهای اجتماعی و آزادی ها و عدالت های ضروری جوامع انسانی به طور اساسی بررسی می شد و درباره آن سؤالات جدیدی مطرح می شد .

آشنایی ما ایرانیان با معماری غرب به حدود صد و پنجاه سال قبل یعنی اوایل سلطنت ناصرالدین شاه می رسد . از این زمان است که اولین نمونه ساختمان هایی که در آن عناصری ازمعماری غرب استفاده شده بود درتهران ظاهرشد . و از همین زمان است که فرنگ رفته ها با انواع و اقسام سوغات و آلات جدید و بدیع به کشوربازگشتند . گراورها و عکس های کاخ ها و بناهای زیبا در غرب از جمبه این سوغاتی ها بود که همواره به کشور آورده می شد و به صورت الگو مورد استفاده معمار باشی ها قرار می گرفت .

باید اذعان نمود که درطی این صد و پنجاه سال و درگیر شدن هر چه بیشتر ما با معماری غرب ارتباط ما با آن معماری همواره به صورت شکلی بوده و نه مفهومی . همیشه آنچه که عیان و واضح بوده ، شکل ها ، گراورها و عکس های ساختمان های غربی بوده که به ایران می آمده و آنچه که غایب بوده ، مبانی و مفاهیمی بوده که این بناها بر اساس آن شکل می گرفته است .

تحقیق حاضر تلاش و کوششی در جهت تبیین این مبانی و مفاهیم است . شرط ارتقاء معماری ایران و ورود به حوزه فکری در حیطه فرهنگی کشور و مطرح شدن در سطح معماری بین المللی در گرو توجه به زیر بناهای فکری در معماری امروز خود و منابع الهام آن است . معماری ما در صورتی می تواند از خوش نشینی خارج شود که حرفی و مطلبی برای ارائه داشته باشد و بتواند در پیشبرد قافله فرهنگی کشور عاملی راهگشا باشد .
اگر چه ذکر این نکته ضروری است که مبانی فکری معماری غرب جملگی مباحثی ثابت و قطعی نیستند و در هر دوره ای اصول دوره گذشته نقد و یا منفی شده است . ولی باید توجه داشت که مزیت آشنایی با آنها ، آشکارشدن تفکرات در ورای اشکال زیبا است . به علاوه این آشنایی باعث مطرح شدن سؤالات در مورد مبانی معماری معاصر ایران و احتمالاً تبیین اصول فکری آن خواهد شد .

مبحث اصلی این تحقیق تحولات در معماری غرب در طی یک صد سال گذشته یعنی عمدتاً قرن بیست میلادی و ریشه ها و زمینه های وقوع این تحولات است .
معماری های ـ تک و اکو ـ تک :

در سال ۱۹۷۱ دو معمار جوان ایتالیایی تبار به نام های ریچارد راجرز ساکن انگلستان و رنزوپیانو ساکن ایتالیا در مسابقه طرح ساختمان مرکز ژرژپمپیدو در پاریس در بین ۶۸۱ شرکت کننده برنده اعلام شدند . نمای این ساختمان را مجموعه ای از دود کش ها ، آبگردان ها ، لوله های تأسیساتی و ستون ها ، تیرها ، بادبندها ، راه پله ها و مسیرهای رفت و آمد تشکیل می داد . این معماران آغازگر سبکی بودند که به نام های تک یا تکنولوژی بسیار پیشرفته معروف گردید . لذا مجدداً در دهه هفتاد ماشین و فن آوری به عنوان یک موضوع محوری در معماری مطرح شد .

معماران این سبک تکنولوژی را دستاورد بزرگ مدرنیته و مهم ترین عامل توسعه و پیشرفت درقرن بیست می دانند . از نظر آنها عصاره و مشخصه هر عصر در معماری آن دوره شکل کالبدی یافته است . به عنوان نمونه معابد یونان باستان با آن نظم و تناسب کامل هندسی ، تبلور ذهنیت کمالگرای یونانیان باستان است . بناهای عظیم روم باستان ، نمایش قدرت امپراتوری و حکومت سزارها می باشد . و بالاخره کلیساهای سر به فلک کشیده گوتیک نمایش دهنده قدرت کلیسا و ذهنیت قرون وسطا است . به همین ترتیب ساختمان های امروز می باید نمایش دهنده عصاره فکری و تکنیکی عصر حاضر یعنی تکنولوژی باشد .
نظریات و مبانی معماری مدرن و های ـ تک در اصول بسیار به یکدیگر نزدیک است و می توان گفت که معماری های ـ تک فرزند خلف معماری مدرن است . ولی از نظر شکلی تفاوت هایی بین این دو مکتب معماری مشاهده می شود .

به طور کلی می توان بیان کرد که آن سادگی و بی پیرایگی که در معماری مدرن وجود دارد در های ـ تک ملاحظه نمی شود و اگر معماران مدرن درطرح های خود ماشین را به نمایش میگذارند ، معماران های ـ تک داخل ماشین و اجزاء آن را نشان می دهند . ریچارد راجرز در مصاحبه خود با تلویزیون بی بی سی این عقیده را چنین بیان می کند :

«ایده هایی که ما معماری می کنیم از خیلی لحاظ ریشه درباورهای ما دارد و به این ربط پیدا می کند که ما ساختمان را مثل یک کتاب بخوانیم . برای اینکه ساختمانی خوانا باشد باید جریان ساختن آن قابل رؤیت باشد . این شیوه ای است که ما معماری می کنیم و احساس ما این است که این کار در گذشته هم انجام می شده است . این موضوع اصلاً تازگی ندارد ، کلیساهای عظیم گوتیک مثالی بسیار روشن است . زمانیکه آب از درون ناودان شرشرکنان تخلیه میشود خیلی هیجان انگیز است این بسیار روشن و خیلی خوانا است . این نوع معماری مورد علاقه من است .

علم همه ما را به هیجا می آورد ما معماران عقیده داریم که قرن حاضر قرن علم است ، فیلسوفان نیز همین عقیده را دارند . منظورم از علم خیلی کلی است ما شاهد انقلابات شگفت آوری درعلم بوده ایم و عقیده داریم که علم و تحقیق علمی ما را با آهنگ معماری بهتر آشنا می کند و این مورد علاقه ماست که می توان به شکلی مفاهیم علمی را با تعبیر شاعرانه ای طرح و تبیین کرد ».

راجرز می گوید : «همانند کلیساهای گوتیگ ما ساختار را نمایان می کنیم » و در جایی دیگر می نویسد :«تکنولوژی به ما کنترل بیشتری عرضه می کند و نه کمتر . ساختمان های آینده بیشتر شبیه روبات خواهند بود تا معبد . مانند آفتاب پرست ،‌آنها خود را با محیط پیرامون تطبیق می دهند » . شاید بتوان زیر بنای فکری این سبک را در این جمله راجرز خلاصه کرد که می گوید در عصر مدرن باید در ساختمان های مدرن زندگی کرد .

برج ایفل درنمایشگاه ۱۸۸۹ پاریس ساختمان ایده آل و آرمانی معماران های ـ تک است برج ایفل با ۳۳۰ متر ارتفاع و اسکلت فلزی نمایان نمادی از دستاوردهای تکنولوژی در عصر مدرن است .
اصول فکری و طراحی این سبک را می توان درده مورد ذیل خلاصه کرد :
۱٫ بینش پوزیتیویسم و خوش بینی به علم و پیشرفت علمی و تکنیکی ؛
۲٫ نمایش تکنولوژی به عنوان عصاره و دستاورد عصر جدید ؛
۳٫ نمایش پروسه ساخت ؛

۴٫ شفاف نمودن ، لایه لایه کردن و نمایش حرکت در ساختمان ؛
۵٫ نمایش ساختار و اجزاء درون بنا در نمای ساختمان ؛
۶٫ استفاده از رنگهای روشن و ساده ؛

۷٫ سازه و ساختار به عنوان تزئینات ؛
۸٫ استفاده از اجزاء کششی سبک ؛
۹٫ جدا کردن بخش های سرویس دهنده از قسمت های سرویس شونده ؛
۱۰٫ طراحی بام ساختمان به عنوان نمای پنجم ساختمان .

موضوعی که لویی کان در دهه شصت عنوان کرد هم اکنون یکی از موارد بسیار مهم در ساختمان های ـ تک است . لذا داکت ها ، لوله ها و اجزاء‌ تأسیساتی ساختمان و به علاوه راه پله ها از بدنه اصلی ساختمان جدا می شوند . حسن این کار ـ بنا به نظر معماران های ـ تک سهولت تعمیر و نگهداری ساختمان است .
به علاوه قسمت های سرویس دهنده که عمر نسبتاً طولانی دارند به صورت دو قسمت مجزا از هم عمل می کنند . در اکثر ساختمان ها ، بام ساختمان به عنوان سطح پنهان و فراموش شده ساختمان فرض می شود ولی در ساختمان های ـ تک بام سطح پنجم بنا است و کاملاً طراحی می شود . بخش هایی همچون برج های خنک کننده آبگردان ها ، پمپ های حرارتی ، داکت ها ، لوله های تأسیساتی ، خرپاها ، کابل های سازه ای و همچنین جرثقیل پاک کردن شیشه ها و خرپشته ها همواره به عنوان بخش مهمی از ساختمان در روی بام طراحی می شوند . طرح این بخش ها با توجه به چهارنمای دیگر انجام می شود و در معرض دید قرار می گیرد .

از دیگر معماران معروف این سبک می توان از نورمن فاستر ، مایکل هاپکینز ، نیکولاس گریمشاو و سانتیا گوکالاتراوا نام برد .
بر خلاف تصور عمومی ،‌ معماران های ـ تک به تاریخ علاقه مند هستندو خود را جدای از آن نمی دانند ولی برداشت و نگرش آنها نسبت به تاریخ به کلی متفاوت از دیدگاه معماران پست مدرن از تاریخ است . ریچارد راجرز به عنوان نظریه پرداز اصلی سبک های ـ تک معتقد است که «ساختمان های عصر رنسانس در فلورانس شباهتی به بافت مجاور خود و معماری گوتیک قرون وسطا نداشتند بلکه این معماری جلوه ای از تبلور عصر جدید را نوید می داد».

معماری عصر رنسانس منعکس کننده بینش و اندیشه جدیدی بود که در آن زمان و مکان درحال شکل گیری بود . از نظر تکنیکی نیز در این مقطع تاریخی شاهد نوآوری در ساختمان سازی هستیم . فیلیپوبونلسکی با قرار دادن یک زنجیر فلزی بسیار قطور به دور کلیسای سانتاماریادلفیوره توانست درسال ۱۴۲۰ میلادی بزرگترین گنبد ساخته شده با مصالح بنایی تا به امروز را اجرا کند .

راجرز معتقد است که «هر بنایی باید نمایانگر زمان خود باشد» به نظر وی در عصر تکنولوژی نمی توان در خانه های یونان باستان و یا قصرهای امپراتوری روم باستان زندگی کرد . راجرز در نقد معماری پست مدرن می نویسد :«کسی نمی تواند معماری را با نماد قرار دادن درخت نخل ، تخم مرغ ، پرندگان و نظام هندسی معیوب شده یونانی و رومی که از مبلمان فروشی های چیپندیل خریداری شده توسعه دهد . تمامی این موارد از خاستگاه و زمینه سیاسی ، اجتماعی و تکنیکی خود مجزا شده اند » .

نکته جالب توجه این که در حال حاضر مرتفع ترین ساختمان و بزرگترین فرودگاه جهان توسط یکی از شاخص ترین معماران این سبک یعنی نورمن فاستر طراحی شده است . برج هزاره توکیو ۸۴۰ متر ارتفاع و ۱۷۰ طبقه دارد . این برج تقریباً دو برابر مرتفع ترین ساختمان کنونی جهان ، یعنی برج های دوقلوی پتروناس در کوالالامپور مالزی به ارتفاع ۴۵۲ متر است . مساحت مجموع زیر بنای این آسمان خراش عظیم بیش از یک میلیون متر مربع است .

این برج در خلیج توکیو در فاصله دو کیلومتری ساحل احداث خواهد شد . ارتباط با آن از طریق خطوط اتوبان و راه آهن و همچنین از طریق کشتی ، قایق و هلیکوپتر صورت خواهد گرفت . این برج چند منظوره دارای پارکینگ چند طبقه در زیر آب و دفاتر اداری ، هتل ها ،‌ سالن های کنفرانس ، آپارتمان های مسکونی ، رستوران های متعدد ،‌فروشگاههای مختلف ، پاسیوهای بسیار مرتفع و یک دکل مخابراتی است . دراین برج پنجاه هزار نفر زندگی و کار خواهند کرد . آسانسورهای سریع الانتقال در آن واحد می توانند ۱۶۰ نفر را جا به جا کنند .

این مقابله با نیروهای جانبی مانند باد و زلزله ، شکل برج همانند یک مخروط بسیار مرتفع طراحی شده و بادبندها همانند یک پوسته ممتد ، کل سطح خارجی ساختمان را پوشانیده اند . به علت سقوط قیمت املاک در توکیو اجرای این برج هنوز آغاز نشده است .

فرودگاه جدید هنگ کنگ در چک لپ کک در یک جزیره مصنوعی به ابعاد ۶ در ۵/۳ کیلومتر واقع است . مرحله اول این فرودگاه درسال ۱۹۹۸ کامل شده است . پس از اتمام پایانه شماره دو فرودگاه در سال ۲۰۴۰ این فرودگاه ۸۷ میلیون مسافر در سال را پذیرا خواهد بود . یعمی مجموع مسافرانی که از فرودگاه هیترو در لندن و جان اف کندی در نیویورک استفاده می کنند .

طول پایانه شماره یک ۵/۱ کیلومتر است و مسافران در داخل آن توسط قطار ، تسمه نقاله و یا به صورت پیاده جا به جا می شوند . نورمن فاستر در طرح خود برای این بزرگترین فرودگاه جهان ، قاب های سه بعدی فلزی به صورت طاق گهواره ای با قطر دهانه ۳۶ متر برای پوشش سقف در نظر گرفته است . ستون های بتنی بار این سقف را تحمل می کنند . اگر چه اکثر معماران های ـ تک انگلیسی و یا مقیم انگلستان هستند ولی در عین حال مهم ترین منتقد معماری های ـ تک پرنس چارلز ولیعهد انگلستان است . وی معتقد است که تکنولوژی ابزار است و نه غایت و ما با تکنولوژی مدرن شرایط زیستی کره زمین را به مخاطره

انداخته ایم . پرنس چارلز به معماری انسان پست مدرن که ریشه در نظریه های مطرح شده در آن سوی اقیانوس اطلس یعنی امریکا دارد بیشتر علاقه نشان داده است. دیگر منتقدان این سبک گروه های طرفدار محیط زیست همچون احزاب سبز در اروپا هستند . این گروه ها معتقدند که انسان با اتکاء بیش از حد به تکنولوژی ، زیست بوم کره زمین را ئر معرض نابودی قرار داده است . و اگر تعادل شکننده زیستی موجود درکره زمین به هم بخورد ، بازگشت به شرایط زیستی مناسب امری مشکل و یا غیر ممکن خواهد بود . لذا با توجه به این اعتراضات ازاواسط دهه هشتاد تغییر نگرشی در بینش فکری و کارهای طراحی این معماران دیده می شود .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 44 صفحه
97,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد