مقاله انتخاب محل مناسب برای احداث کارخانه آلومینا – سیمان با روش VIKOR

word قابل ویرایش
15 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده: یکی از مهمترین مسائل در طراحی موفقیت آمیز کارخانه ها، انتخاب محل مناسب آن می باشد. انتخاب محل مناسب یک مساله تصمیم گیری چند معیاره می باشد. مجموعه معیارها مشخص میشوند و این معیارها برای محل های مختلف مورد بررسی قرار می گیرند. در این مقاله به منظور انتخاب محل مناسب برای احداث کارخانه آلومینا – سیمان در استان آذربایجان شرقی از روش VIKTOR استفاده شده است. ۵ محل احتمالی احداث کارخانه مورد ارزیابی قرار گرفته است. معیارهای مورد بررسی ملاحظات حمل و نقل، تامین آب، تامین برق، تأمین سوخت و زمین مورد نیاز بوده اند. معیارهای دیگری که در تعیین محل احداث کارخانه موثرند، تاثیر یکسان برای ۵ محل احتمالی مورد نظر داشته؛ لذا مورد ارزیابی قرار نگرفته اند. در نهایت محلهای احتمالی امتیاز دهی و محل مناسب انتخاب شده است.

Abstract
One of the most important factors leading to the success of a cement plant is its location. A multi-criteria decision-making method is used to rank alternative plant locations. The set of criteria is established and corresponding criteria should be established for each case study, although this multi-aiteria decision-making approach has broader applicability. In this paper, VIKOR method with five criteria is used to develop a location evaluation for Alumina – cement plant in East Azerbaijan province of Iran. Five alternatives for the plant location are evaluated. The main aiteria are transportation consideration, water supply, power supply, fuel supply and land consideration. Other criteria have the same importance as for five alternatives. Finally, Alternatives are ranked and the best site is proposed. Keywords:Plant location, Multi-etterla dedsion making, VIKOR, Cement
مقدمه : بدون تردید سیمان یکی از کالاهای مهم و استراتژیک کشور و جزو مهمترین مصالح ساختمانی برای ساخت و ساز بوده که در ساختمانهای کوچک یک طبقه گرفته تا سدهای عظیم و سایر طرحهای عمرانی بزرگ مورد استفاده قرار می گیرد. مزایای نسبی تولید این کالا از جمله وجود معادن غنی که تقریبا در عمده نقاط کشور پراکندگی دارد، انرژی ارزان در دسترس، موقعیت جغرافیایی کشور و … باعث حمایت دولت از این صنعت شده است. مصرف سیمان به موازات توسعه صنعتی و گسترش شهر نشینی رو به افزایش است. با توجه رشد روز افزون مصرف سیمان، احداث کارخانه های سیمان در کشور ضروری به نظر میرسد نظر به کاربردهای وسیع نفلین سینیت در صنایع الومینیوم، شیشه، سرامیک، پلاستیک، کائوچو، کودهای شیمیایی، رنگ سازی، کاغذ سازی لوله های زهکشی، لوله های تاسیساتی و..، شناسایی ذخایر نفلین سینیت برای تولید آلومینا از دیر باز مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات مقدماتی نشان دادند که اکثر ذخایر نفلین سینیت کشور در استان آذربایجان شرقی قرار دارند و توده های نفلین سینیت کلیبر، بزگوش و رزگاه در این استان شناسایی شده اند. به منظور رفع نیازهای سیمان و نفلین سینیت کشور، طرح احداث کارخانه آلومینا- سیمان در استات آذربایجان شرقی ارائه شده است. تامین بخشی از آلومینای مورد نیاز کشور، تامین بخشی از سیمان مصرفی در آذربایجان شرقی و استانهای مجاور و تامین بخشی از کربنات های پتاسیم و سدیم مصرفی در صنایع داخلی از جمله اثرات مثبت اقتصادی اجرای این طرح خواهد بود. در این تحقیق سعی شده است با در نظر گرفتن معیارهای مختلف، محل مناسب برای احداث این کارخانه تعیین شود.
۱ – مبانی انتخاب محل ساختگاه کارخانه
به طور کلی، پس از مرحله مطالعات مهندسی و طراحی و تعیین پارامترهای زیربنائی برای تولید محصول از یک کارخانه، انتخاب محل مناسب برای احداث کارخانه و یا انتخاب محل ساختگاه مد نظر قرار می گیرد. این انتخاب خود وابسته به پارامترهائی است که بخشی مستقیما مربوط به نتایج طراحی کارخانه و بخشی نیز وابسته به فاکتورهای محیطی و یا اقتصادی می باشد. مهمترین این معیارها عبارتند از: فضاهای مورد نیاز بخش های صنعتی و جنبی و پشتیبانی، نحوه دفع پسابها و پسماندهای صنعتی کارخانه، میزان مواد اولیه مصرفی کارخانه و محل تامین آنها، تامین زمین مناسب، بازار های مصرف محصولات و تولیدات کارخانه، شرایط جوی محل استقرار کارخانه، حمل و نقل مواد اولیه مصرفی و تولیدات، مقدار مصرف آب و نحوه تامین و انتقال آن، مقدار مصرف برق کارخانه و نحوه تامین و انتقال آن، مقادیر مصرف سوخت کارخانه و نحوه تأمین و انتقال آنها، نحوه تهیه مصالح ساختمانی کارخانه، لرزہ خیزی و وضعیت زمین از نظر گسلهای زلزله، مراکز تامین و اسکان نیروی انسانی، عوامل محیطی از قبیل اثرات اجتماعی، زیست محیطی و ….
٢- مواد خام مورد نیاز
بر اساس تکنولوژی در نظرگرفته شده جهت تولید سالانه ۲۰۰ هزار تن آلومینا، ۳٫۴ میلیون تن سیمان و ۱۵۳ هزار تن انواع کربناتها به ۲۸/۱ میلیون تن سنگ نفلین سینیت و حدو۷/۳ میلیون تن سنگ آهک نیاز خواهد بود[۳]. سنگ نفلین سینیت مورد نیاز کارخانه از معدن رزگاه وسنگ آهک مورد نیاز از معادن سنگ آهک ارشتناب و اسماعیل آباد تامین خواهد شد. تولید سالانه این دو معدن سنگ آهک به ترتیب۳۸/۲و۲۴/۱ میلیون تن خواهد بود. در شکل ۱ موقعیت جغرافیایی این معادن نشان داده شده است. بوکسیت، سنگ آهن و گچ دیگر مواد خام لازم برای این کارخانه هستند. تمام این مواد به ندرت در یک نوع ماده خام وجود دارد. بنابراین برای دستیابی به ترکیب شیمیایی و رساندن مدول های سیمان سازی (مدول هیدرولیکی، نسبت اشباع اهک، نسبت الومین و نسبت سیلیس) به حدود قابل قبول، لازم است مخلوطی از چند نوع ماده خام با نسبت های اختلاط مناسب، مورد استفاده قرار گیرد. همچنین مصرف سالیانه بوکسیت، سنگ آهن و گچ به ترتیب در حدود ۱۴۳، ۶۸ و ۱۷۰ هزار تن می باشد که باتوجه به مقدار کم آن از منطقه و استان قابل تامین خواهند بود.
۴- محل های احتمالی ساختگاه کارخانه
با بررسی اولیه عوامل زیر بنائی موثر در انتخاب محل احداث کارخانه از قبیل وجود زمین با وسعت و مورفولوژی مناسب برای محل کارخانه، امکان تملیک زمین و وجود مورفولوژی مناسب جهت دفع پسابها در فاصله ای مناسب از آن، امکان تأمین آب و برق، دسترسی به جاده های اصلی و… ، در منطقه ای بین سه معدن رزگاه، اسماعیل آباد و ارشتناب پنج محل احتمالی برای احداث کارخانه مشخص شده است که در شکل ۲ نشان داده شده است. این که در نهایت چه محلی جهت احداث کارخانه انتخاب خواهد شد، به بررسی و مقایسه معیارهای موثر بستگی دارد.
۵- معیارهای موثر در انتخاب محل کارخانه
در انتخاب محل مناسب برای احداث کارخانه آلومینا – سیمان معیارهای ذیل مورد توجه قرار گرفته است

-۵-۱حمل و نقل
همانگونه که گفته شد موادی همچون سنگ نفلین سینیت، سنگ آهک، بوکسیت، سنگ آهن و گچ مواد خام کارخانه هستند که باید به کارخانه حمل شوند و سیمان، آلومینا و کربناتها محصولات کارخانه هستند که باید به بازار عرضه شوند. بدیهی است که از نظر حمل و نقل باید ضمن در نظر گرفتن فواصل، مقدار محموله ای را که قرار است حمل شود نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

– ۵- ۲تأمین آب
کارخانه آلومینا – سیمان به مقدار قابل توجهی آب (۵ میلیون متر مکعب در سال) نیاز دارد. با توجه به ۲۸۷ روز کاری در سال و سه شیفت در هر روز، در هر ثانیه به ۲۰۰ لیتر آب نیاز خواهد بود. این مقدار آب باید از طریق حفر چاههای آب در مناطق شربیان و اوجان چای تامین شود. مطالعات آب شناسی منطقه نشان می دهد که چاههای این منطقه، ۲۵ لیتر در ثانیه آبدهی خواهند داشت. بنابراین حفر حداقل ۸ حلقه چاه جهت تامین آب کارخانه الزامی است. بر اساس اطلاعات اخذ شده از بخش مطالعات سازمان آب استان آذربایجان شرقی، تامین آب کارخانه از دشت شربیان به میزان ۳ میلیون مترمکعب در سال و ۲ میلیون متر مکعب در سال از حوالی اوجان چای میسر است. لذا از ۸ حلقه چاه تأمین کننده آب کارخانه، ۵ حلقه بایستی در دشت شربیان و ۳ حلقه بایستی در حوالی اوجان چای حفر شود. آب از دهانه چاههاتا محل کارخانه با استفاده از خط لوله انتقال خواهد یافت. لذا فاصله چاهها تا هر یک از محل های انتخابی احداث کارخانه باید مورد توجه قرار گیرد.

– ۵- ۳تأمین برق
برق مورد نیاز کارخانه آلومینا – سیمان باید از نزدیکترین پست برق منطقه (پست برق تکمه داش) تأمین شود. لذا فاصله این پست برق تا هر یک از محل های انتخابی احداث کارخانه باید مورد توجه قرار گیرد.

– ۵ – ۴تامین گاز
مجتمع صنعتی تولید آلومینا – سیمان سالانه به ۷۰۰ میلیون مترمکعب گاز نیاز خواهد داشت که از خط سراسری گاز تامین خواهد شد. لذا فاصله خط سراسری گاز تا هر یک از محل های انتخابی احداث کارخانه باید مورد توجه قرار گیرد.
۵۵- تأمین زمین
کارخانه آلومینا – سیمان باید در زمینی به مساحت ۴۰۰ هکتار احداث شود. محل های احتمالی A و E از نظر کشاورزی مرغوب لذا قیمت خرید آنها زیاد و سایر محل های احتمالی از نظر کشاورزی نامرغوب لذا قیمت خرید آنها کم خواهد بود. لذا از نظر زمین، محل های احتمالیB,C وD مساعد و محل های احتمالی A وE نامساعد خواهند بود. در جدول ۱ محل های احتمالی مختلف از نظر معیارهای مختلف مورد مقایسه قرار گرفته اند.

۶- روشVIKOR
yu در سال ۱۹۷۲ راه حل توافقی بر اساس نزدیکی به نقطه ایده ال را پیشنهاد کردzeleny. در سال ۱۹۸۲ استفاده از یک تابع توافقی (تابع تصمیم گیری توسط گروه متخصص برای تعیین نزدیک یا دور بودن گزینه ها نسبت به نقطه ایده آل را پیشنهاد کرد [۶]. روش VIKOR یکی از روش های حل مسائل چند معیاره می باشد. مسائلی با معیارهای نامتناسب و ناسازگار به طوری که تصمیم گیرنده نیاز دارد به راه حلی که نزدیک به راه حل ایده آل باشد و تمام گزینه ها مطابق با معیارها مورد ارزیابی قرار گیرد[۲]. در شرایطی که فرد تصمیم گیرنده قادر به شناسایی و بیان برتری های یک مساله در زمان شروع و طراحی آن نیست، این روش می تواند به عنوان ابزاری موثر برای تصمیم گیری مطرح شود[۳]. این روش توسط Oprioovic وTzeng در بخش هایی نظیر مهندسی زلزله و محیط زیست مورد استفاده قرار گرفته است]۷ و ۸]. اگر در یک مساله تصمیم گیری چند معیاره m معیار وn گزینه وجود داشته باشد، به منظور انتخاب بهترین گزینه با استفاده از این روش، مراحل روش به شرح ذیل می باشد]۴[

– ۶ – ۱تشکیل ماتریس تصمیم با توجه به تعداد معیارها، تعداد گزینه و ارزیابی همه گزینه ها برای معیارهای مختلف، ماتریس تصمیم به صورت زیر تشکیل می شود

که در آن تا عملکرد گزینه j ام در رابطه با معیاره iام می باشد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 15 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد