مقاله بررسی تطبیقی مناجات خواجه عبدالله انصاری و فغان نامۀ گرگوار نارکاتسی

word قابل ویرایش
20 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
فرهنگ عامه و ادبیات شفاهی دو ملت ارمنی و ایرانی تاریخچه ای طولانی دارد. همسایگی ملت ارمنی در کنار اقوام ایرانی و سلطه ایران بر این قوم ، برای روزگاران طولانی و نیز شرایط سیاسی و اقتصادی مشترک میان این دو، تأثیر عمیقی در سرنوشت سیاسی و زندگی فرهنگی و معنوی هر دو ملت گذاشتند. روابط فرهنگی دو ملت از ابتدای شکل گیری تدریجی هویت آنها آغاز شده و تا دوران ما ادامه پیدا کرده است . در این مقاله ، به بررسی تطبیقی فغان نامۀ گرگوار و مناجات های خواجه عبدالله انصاری پرداخته می شود. این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی به هدف آشکار کردن شباهت ها و تفاوت – های دیدگاه های دو شخصیت ، به منظور افزایش آگاهی از ادیان ابراهیمی انجام شده است . از مجموع مباحث نتیجه میشود که آراء نارکاتسی و خواجه عبدالله انصاری، در موارد بسیاری یکسان یا شبیه هستند. ریشه مشابهت دستورات سلوکی گرگوار و خواجه این است که خواستگاه معرفتی آن دو، ادیان آسمانی مسیحیت و اسلام است که بر اساس فطرت مشترک انسانی است . بازگشت تفاوت مکتب خواجه و گرگوار به این است که مکتب عرفانی خواجه نسبت به مکتب گرگوار پیشرفته تر است .
واژگان کلیدی: ادبیات تطبیقی، خواجه عبدالله انصاری، مناجات ، فغان نامه ، گرگوار نارکاتسی
مقدمه
«ادبیات » پدیده ای جهانی است و ادبیات تطبیقی مطالعۀ ادبیات در فراسوی مرزهای ملی و زبانی است . ادبیات تطبیقی همان ادبیات و بدون هیچ صفت محدودکننده ای برای پژوهشگر است . ادبیات تطبیقی ابزاری برای وانگری ادیبان جهان و دریچه ای برای دیدن افکار و شنیدن حرف های آدم ها از هر رنگ و نژادی است (ر.ک ؛ ساجدی، ١٣٨٧: ٢٩). پژوهنده ادبیات تطبیقی همواره در خط مرز مشترک میان ادبیات ملل مختلف ایستاده است و از این نقطه به بررسی خط سیر ادبیات میپردازد تا بر اساس روابط آنها با هم ، جریان های کلی آنها را کشف کند. تحقیق و مطالعۀ دقیق در آثار سخنوران ، تألیف ها، موضوع ها، احساس ها و افکار به کشف روابط متبادل میان ادبیات منتهی میشود. از این رو، اینگونه مطالعه به معلومات گسترده ای نیازمند است تا تحقیقات در مسیر علمی و روشی تحقیقی قرار گیرد. لازمۀ تحقیق در ادبیات تطبیقی توانایی خواندن متون ادبی گوناگون به زبان های اصلی است . از سوی دیگر، بررسی ترجمه و مقایسۀ متون ادبی گوناگون در ادبیات هایی که روابط متبادل دارند، امری اساسی است ؛ زیرا در بسیاری از ترجمه ها تصرف میشود و همگی از دقت و امانت یکدست نیستند. بنابراین ، هنگام داوری درباره تأثیر نویسنده ای بر یکی از زبان ها و ارزشیابی آن ، باید ترجمه با متن اصلی مقابله شود و اگر محقق با زبان اصلی ترجمه آشنایی نداشته باشد، چگونه میتواند از صحت و سقم آن مطلع شود و با روش علمی به تطبیق ترجمه ها بپردازد (ر.ک ؛ غنیمی هلال ، ١٣٧٨: ١١٩).
داد و ستدهایی که میان زبان و ادبیات ملل مختلف صورت می گیرد، از یک سو موجب غنای ملی آنها میشود، و از سوی دیگر، آنها را به قافلۀ ادبیات جهانی پیوند میزند و به رشد و پویایی رهنمون میسازد (ندا، ١٣٨٣، ص ٣۵). این روابط در عرصۀ ادبیات ، از راه انتقال واژگان ، تعابیر و اصطلاحات ، اندیشه ها و افکار و ترجمه آثار و غیره شکل میگیرد (انصاری. جان نثاری، ١٣٩٠: ۴٠).
یکی از حوزه های پژوهش در ادبیات تطبیقی مطالعۀ ارتباط و تأثیرهای ادبی است . در ادبیات تطبیقی سنتی که تأکید بر خواندن متون به زبان اصلی است ، نقش ترجمه به مثابۀ واسطه در تعاملات و داد و ستدهای فرهنگی انکارناپذیر است . در پژوهش های سنتی، ترجمه به عنوان بررسی منبع الهام محدود میشود؛ یعنی پژوهشگر به منبع تأثیرگذاری دست مییابد که برای تطبیق گر ادبیات ترجمه گاهی اوقات اهمیت ندارد، بلکه او به دنبال واسطه هایی است که این ارتباط و تأثیرپذیری از طریق آنان صورت گرفته است . با تکامل ترجمه پژوهی در قالب رشته ای مستقل با نوعی روش شناسی مبتنی بر تطبیق گری، ترجمه در تکامل فرهنگ دنیا نیروی تشکیل دهنده ای مهم بود و بررسی ادبیات تطبیقی بدون توجه به ترجمه امکان پذیر نیست (ر.ک : باسنت ، ١٩٩٠: ٨٢).

شیخ الاسلام خواجه عبدالله انصاری و کلام او
خواجه عبدالله انصاری در روز جمعه دوم شعبان سال ٣٩۶ (چهارم م ١٠٠۶) در هرات زاده شد. او میگوید: « من به قهندژ زادم . به آنجا بزرگ شدم و ولادت من روز جمعه بوده است . در وقت غروب آفتاب ، الثانی من شعبان ، سنه ست و تسعین و ثلثمائه . هیچ جای به من دوستر از قهندژ نبود. همچنین میگوید: من ربیعیام و در وقت بهار زاده ام و بهار را سخت دوست دارم ، آفتاب به هفدهم درجه ثور بوده که من به دنیا آمده ام هرگاه که آفتاب بدانجا رسد سال من تمام گردد و آن میانه بهار بود وقت گل و ریاحین » (جامی، ١٣٨۶: ٣٣۶).
تبارنامه انصاری را میتوان در قدیم ترین نسخ آثار وی یافت :
عبدالله ابو اسماعیل انصاری، فرزند محمد ابو منصور انصاری، فرزند علی ابو معد انصاری، فرزند احمد انصاری، فرزند علی انصاری، فرزند جعفر انصاری، فرزند منصور انصاری، فرزند ابومنصور مت انصاری، فرزند طبذ- ابو ایوب خالد بن زیاد الخزرجی النجار الازدی .
نام خانوادگی او مشتق است از انصار (یاران )، شهروندان مسلمان یثرب ، بعدها موسوم به مدینه ، که کریمانه به پیامبر و مهاجرین کمک کردند تا در ۶٢٢م و ده سال پس از آن استقرار یابند. ابو ایوب کسی است که اثاثیه رسول الله را به منزل خود برد و وقتی آن حضرت از مکه مهاجرت کرد و به مدینه رسید به خانه او نزول کرد. ابو ایوب عهده دار امور سفرهای پیامبر بود و چندی بعد به صاحب الرحل موسوم گردید. پیامبر پس از ورود به یثرب با اقامت اولیه خود در منزل ابو ایوب ، وی را افتخار بخشید. ابو ایوب سپس در جنگ بر ضد لشکریان روم (بیزانس ) شرکت جست . پسر او، ابو منصورمت الانصاری در عهد خلافت عثمان (٢٣-۶۴۴/٣۵-۶۵۶) همراه احنف ابن قیص فرمانده نیروئی که هرات را (در ٣١/ ۶۵٢) تصرف کرد، به این شهر آمد به نظر میرسد که ابو منصور مت و اعقاب او تا زمانیکه عبدالله انصاری در ۳۹۶/۱۰۰۶ به دنیا آمد، عموما در هرات زندگی کرده اند.
عنوان خواجه که در نوشته های فارسی غالبا جلوی نام انصاری در میآید به معنای سرور است . رسم بوده و هنوز هم هست که اخلاف یاران مهم پیامبر را که در سرزمین های فارسی زبان زندگی میکنند با این عنوان افتخاری مخاطب قرار می دهند.
نام هروی یا هروی نامی است عربی به معنای منسوب به هری یا هری نام قدیم هرات (ات پایانی، صیغه جمع و پسوندی عربی است ). هرات به معنای هری و روستاهای آن است . تذکر این نکته مهم است که زندگینامه نویسان عرب انصاری نام خانوادگی وی را الهروی (یا الهروی)، و نه انصاری نوشته اند (روان فرهادی، ١٣٧٧: ۴)
لقب او شیخ الاسلام ، در فرمان خلیفه عباسی القایم ، مربوط به سال ۴۶٢/ ١٠٧٠ مضبوط است . این لقب را غالبا مؤلفانی که به انصاری استناد میکنند به کار میبرند. فرمان یاد شده شامل القاب شیخ الشیوخ و زین العلما نیز بوده است . او به ناصر السنه نیز ملقب بوده است . ابوالفضل میبدی، نویسنده کشف الاسرار به هنگام استناد به تفسیرهای صوفیانه انصاری او را پیر طریقت میخواند (همان : ۵).
شیخ الاسلام انصاری مفسر، محدث و فقیهی ضد کلامی و صوفی با نفوذی بوده است . مجالس تدریس تفسیر قرآن و وعظ مرتب و پررونقی داشته و بسیاری از طالبان علم و سالکان حق جوی در حلقه درسش به تعلیم مشغول بوده اند.
خواجه عبدالله انصاری در محیط عبادت و زهد و تقوی به دنیا آمد و در مصاحبت علما، صالحین و اولیاء الله بزرگ شد.
او با حافظه قویای که داشت ، توانست اشعار فراوان فارسی و تازی و احادیث را با اسناد ومتون مربوط به آن ها حفظ کند.
خواجه عبدالله ذهنی بسیار تیز و روشن و حافظه ای قوی داشت ؛ چنانکه در دوران مکتب ، بالبدیهه به عربی شعر میگفت و خود درباره قوه قوی حافظه خود چنین گفته است که : « حق سبحانه و تعالی مرا حفظی داده بود که هر چه زیر قلم من بگذشتی مرا حفظ شدی .
وقتی قیاس کردم که چند بیت یاد دارم از اشعار عرب . هفتاد هزار بیش یاد داشتم . و در وقتی دیگر گفته است که : من صد هزار بیت به تازی از شعرای عرب ، چه متقدمان و چه متأخران ، به تفاریق یاد دارم .
همچنین او درباره احادیثی که در یاد دارد چنین میگوید: « من سیصد هزار حدیث یاد دارم با هزار هزار اسناد.» (جامی، .(۳۳۸ :۱۳۸۶
خواجه عبدالله انصاری در فروع دین اسلام ، پیرو مذهب شافعی بود و در اصول دین و اعتقادات بر مذهب امام احمد بن حنبل اعتماد داشت . چنانچه او به صراحت مذهب امام احمد بن حنبل را توصیف کرده و اقرار کرده است که حنبلی مذهب است .
خواجه میگوید: «حنیفی باش نه معتزلی، شفعوی باش نه اشعری، حنبلی باش نه مشبهی.» (سرور مولایی، ١٣٧٢: ۶٨٩).
از شیخ الاسلام عبدالله انصاری سوال کردند که «چه مذهب داری؟ گفت مذهب شافعی دارم ، رضی الله عنه ، به چهار حد: یکی حد با وحدت شود که ویرا مثل ومانند نیست ، دیگر حد با قرآن شود که کلام خدایست ، عز و جل ، مخلوق نیست ، دیگر حد با مصطفی صلی الله علیه و سلم ، که با او خلاف نیست ، حد چهارم با چهار یار رسول ، رضوان الله علیهم اجمعین . هر که جز این گوید او را دین نیست .» (همان : ۶٩٠).
مذهب حنبلی نیز بر پنج اصل استوار است : کتاب الله (قرآن )، سنت رسول الله (محمد)، فتوای صحابه پیامبر اسلام ، قول برخی از صحابه که موافق با کتاب باشد، تمام احادیث مرسل و ضعیف .
«انصاری برای تعلیم شاگردان و مریدان مبتدی درباره مشایخ صوفی گذشته ، طبقات الصوفیه ابوعبدالرحمن سلمی (د. ١٠٢١/۴١٢) را که تا آن زمان کتاب درسی جدید و قابل اعتمادی به عربی در این زمینه به شمار میرفت به عنوان متنی درسی برگزید. ضمن توضیح این متن به فارسی گفتاری انصاری اطلاعات ، گزارش ها و نقل قول های قابل ملاحظه ای بر آن میافزود که همه آنها را مریدانش یادداشت میکردند. یکی از شاگردان یا شاید بیش از یکی مجموعه یادداشت های خود را به فارسی در قالب کتابی عرضه داشته ضمن اینکه اصلاحات بسیار محدودی در آن اعمال نموده و تقریبا هر فقره ای را با عبارت شیخ عبدالله انصاری گفت ، آغاز کرده است . این اثر در شکل فعلیاش بیشتر یک گردآوری است تا یک کتاب به معنای مرسوم آن به نظر میرسد پاره هایی از این مجموعه چند سال پس از درگذشت انصاری افزوده شده است .
گردآورنده بعضی از کلمات قصار، مناجات ها و شرح موضوعات صوفیان را در این مجموعه گنجانده است .» (روان فرهادی، ١٣٧٧: ۴۶-۴٧).
گرگوار نارکاتسی
گرگوار نارکاتسی، طبق شواهد قریب به یقین در سال ٩۵١ میلادی در یکی از روستاهای سواحل جنوبی دریاچه وان (اکنون در ترکیه ) متولد شد و در سال ١٠٠٣ چشم از جهان فرو بست . مادرش اندکی پس از تولد گرگوار درگذشت و پدرش خسرو سرپرستی وی و برادر بزرگترش هوانس را به آنانیا نارکاتسی عموی همسر متوفی خود، از راهبان سرشناس و انک «نارک» سپرد و خود نیز لباس روحانیت به تن کرد و به مقام اسقفی رسید (نارکاتسی، ترجمۀ آزاد ماتیان ، ١٣٨٠: .(۱۱
بدین ترتیب کودکی و بلکه به واقع تمامی عمر گرگوار در دیر نارک سپری شد؛ اما آوازه تقوی و تقدس او به مرور در سراسر زمین ارمنستان پیچید و نامش به عنوان بزرگترین شاعر و ادبیب قرون میانه و در تاریخ ادبیات کهنسال ارمنی و نیز در ذهن نسل های آینده به ثبت رسید.
از جزئیات زندگی نارکاتسی اطلاعات چندانی در دسترس نیست ولی از همان مختصری که به صورت مکتوب یا در شکل روایات عامیانه متعدد باقی مانده است کاملا مشهود است که معتکف بزرگ دیر نارک حتی در خلوت و تنهایی عظیم خویش از تعقیب و تهدید عمال تفتیش عقاید در امان نبوده و از محاکمه ای که از امرا و علما به اتهام ارتداد و فرقه گرایی برای وی ترتیب داده بودند به طرز معجزه آسایی جان به در برده است . قابل ذکر است که هم پدرش «خسرو آندزواتسی» و هم استاد و ولی او «آنانیا نارکاتسی» از جانب جاثلیق اعظم وقت به ارتداد و فرقه گرایی متهم و به نوشتن اعترافنامه و دفاع از ارتدکس بودن خود وادار شده اند.

البته آثار باقیمانده از نارکاتسی هیچگونه انحراف اصولی را از مبانی فقهی کلیسای مسیحی ارمنی نشان نمیدهند ولی از شواهد فوق و بسیاری شواهد دیگر چنین برمی آید که روزگار او تمامی مشخصات یک دوران گذر و دگرگونی را داراست و در چنین زمانه ای هیچ اهل خرد و هیچ جویای حقیقتی از خطر اتهام و افترا در امان نیست و این تصادفی نیست که در فغان نامۀ نارکاتسی کلمۀ مفتری کرارا مترادف شیطان است .
اما آنچه موجب شهرت نارکاتسی بین عموم ارامنه گردیده است ، آن است که وی یکی از قدیسین کلیسای ارمنی است که کتابش بعداز کتاب مقدس بزرگترین کتاب مذهبی ارامنه محسوب می شودو این قوم قرن ها به قدرت اعجازآمیز این کتاب در معالجه امراض روحی و جسمی بیماران ایمان داشتند و چنانکه آن را بر بالین بیماران قرائت کرده و زیر سر آنان قرار می دادند. روایات عامیانه نیز که درباره وی سینه به سینه نقل گشته و نام او را در دل های عارف و عامی زنده داشته است حکایت از کرامات متعدد او دارد (همان : ١١).
فغان نامۀ گرگوار که اکنون ترجمۀ آن به خواننده فارسی زبان تقدیم میگردد واپسین اثر نارکاتسی و بزرگترین اثر او است (همان : ١٢).
اندیشه های نارکاتسی در فغان نامۀ گرگوار
فغان نامۀ گرگوار مجموعه ای است از راز و نیازهای عارفانه که در قالب مناجات نگاشته شده اند و از این نظر این کتاب در متن یک سنت دیرپا و عالمگیر قرار می گیرد که نمونه های آن را در ادبیات عرفانی همۀ اقوام و ادیان کمابیش میتوان یافت و بارزترین نمونه همانا زبور داود است که نارکاتسی خود آن ها را به عنوان منشأ و الهام بخش راز و نیازهای خود معرفی میکند.
اما ارزش واقعی این دعاها در آن است که نویسنده از تکرار مضامین متداول پای فراتر نهاده و به کاوشی ژرف و صادقانه در اعماق تاریک روح انسانی دست مییازد. او با چراغ پرفروغ ایمان تاریک ترین زوایای ضمیر جمعی زمانه را با حساسیتی کم نظیر از درون تجربه ای شخصی روشن ساخته ، خود و دیگران را به اعترافی بیترحم رهنمود میسازد.
انسان در نظر نارکاتسی گرچه به تمثال خداوند آفریده شده است ولی گرفتار دسیسۀ شیطان گشته و با وی هم پیمان شده است و تنها امید رهایی از دام دسیسه گر توبه کردن و امیدوار بودن به رحمت و شفقت خداوند است که در وجود عیسی – مسیح تجسم یافته است . انسان نارکاتسی در جست و جوی معصومیت ازلی است . انسانی در جست و جوی وحدوت و آرامش در جهانی آشوب زده و ناهنجار. «زندگی در این عالم دریایی است توفانی و روحم با تهاجم مداوم و بی لجام امواج در زورق تن ام در تلاطم است .» (نارکاتسی، ترجمۀ آزاد ماتیان ، ١٣٨٠: ١٣).
انسانی که نارکاتسی تصویر می کند مجموعه ای است از عناصر متضاد که با یکدیگر پیوسته در جدال و تعارض اند. او در عین حال غول و فرشته است و این تضاد منشأ تمامی رنج ها و ناکامیهای اوست ، چراکه تضاد تردید را میزاید و تردید اراده را سست می گرداند و سستی اراده انحطاط و سقوط را در پی دارد.
اما نارکاتسی از این جدال درونی نمی هراسد. او مبارزه را با تمامی وجود خویش می پذیرد و با چشمی باز و دلی بیدار زشتیها را عریان و انسان غافل و راه گم کرده را در برابر وجدان خفتۀ خویش قرار میدهد. نارکاتسی بر ضعف ها و سستیهای انسان کاملا آگاه است و می داند که کمتری لغزشی ثمره تمامی کوشش های وی را باطل و بی اعتبار میگرداند، پس به رحمت شفقت بیپایان مسیحیایی امید میبندد و به پیروز از معبود خویش عیسی مسیح تمامی گناهان بشری را به خود نسبت داده از برای همگان طلب آمرزش می کند.
کتاب نارکاتسی موقعیت انسان را در جهانی آشتفه و نابسامان استادانه باز می نماید. انسانی که شاهد از هم پاشیدن ارزش – های معنوی است و تکیه گاهی از برای روح سرگردان خویش نمی یابد، به هیچ پیوند و رابطه ای دل نمیبندد، آتش عشق در وجودش به سردی می گرداید و شعلۀ شهوت در درونش زبانه می کشد. انسانی که بیگانه از خوی و از خدای خویش بی اختیار خود را به گردبار هوس ها و حوادث سپرده و امید رستگاری را از دست داده است :
«دام مستور است و دامگذار نامرئی.
حال ناپایدار است ، گذشته مجهول و آینده نیز گمانی بیش نیست .
من طبعی بیقرارم و مرددم ، با قدم هایی لرزان ، افکاری پریشان و رفتاری ناپرهیزکار شهوت ام غالب ، تن ام گرانبار از گناه و امیال ام دنیا پرستانه .» (نارکاتسی، ترجمۀ آزاد ماتیان ، ١٣٨٠: ١۴).
آیا این انسان درمانده و مضطرب ، این موجود حیران و هراسان تنها انسان قرن دهم است و آیا نارکاتسی همچون بسیاری از فرهیختگان تاریخ از فاصلۀ یک هزار ساله درباره انسان امروز سخن نمیگوید (همان : ١۵). بررسی تطبیقی برخی از مسائل در فغان نامه گرگوار نارکاتسی و مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری الف ) عرفان
– فغان نامه
عرفان یک نظام فکری معنوی جهانی است که در طول تاریخ ،در دوران های مـختلف و در چـارچوب تمامی آیین ها و ادیان بشری به شکل های گوناگون وجود داشته و پیوسته وجود خواهد داشـت .ایـن جـهانی و همیشگی بودن عرفان ،گواه بر آن است که ریشه در یکی از اساسیترین نیازهای معنوی انسان دارد کـه مـا آن را”اشتیاق شناخت مبدأ” و”آرزوی بازگشت به آن “،تعریف میکنیم .
در این ساختار فکری،پیـوسته سـه مـرحله ”وحدت ازلی”،”گسست ”و”بازگشت ”مفروض است .
به طور کلی در ادیان بزرگ جهان دو نوع گرایش عـارفانه مـیتوان تـشخیص داد:
١-عرفان فرارونده یا خدامحور،که ذات مطلق را در ورای وجود دنیوی بشر،مثلا در آسمان ، جـست وجو مـیکند.
٢-عرفا درونی یا انسان محور،که بیشتر به ادیان شرق آسیا ارتباط مییابد(یوگا،ذن ،تایو) و بازگشت بـه خـویشتن را هدف قرار میدهد.
البته نظام های مختلط و آمیزه ای از این دو را نیز نباید از نظر دور داشـت .
بـرای گرگوار نارکاتسی به عنوان یک عارف مـسیحی،ذات مـطلق خـداوند یکتاست که در وحدت سه اصل پدر، پسر و روح القدس مـتجلی میشود و جدایی، همانا از عهدشکنی اولین انسان ، یعنی حضرت آدم ، آغاز میشود:
”خداوندا! من بـر پیـمان زندگی که تو مقرر داشـتی اسـتوار نماندم .
فـرمان حـیات بخش و جـاودانه ات ار اطاعت نکردم .
حساب های زندگی خویش را بـا ابـلیس پاک نکردم تا هم اکنون از دادرسی رهایی یابم .
و اینک از تمامی نعمت ها محروم و درمـانده ام . نـه گل طهارت دارم ،دریغا!و نه عطر رحـمت ”. (نارکاتسی، ترجمۀ آزاد ماتیان ،١٣٨٠: ٢٢٧) گوینده فـغان نامه خـود را وارث گناهان تمامی ابنای بـشر و مـبدع و مبتکر گناهان بیشتر می داند و بازگشت به معصومیت ازلی و وحدت با خداوند را با تمام وجـود آرزو مـیکند.
”ای که ثمره تمامی اعمال شـیطانی را،کـه مـنفور و مکروه پروردگار تـوست ،از اولیـن تا آخرین انسان ،بـا تـمامی ابداعات و ابتکارات نو در وجود خویش انباشته داری…با سنگ سخنن بسان حیوانی سرکش ،سنگسارت خـواهم کـرد”.(همان : ۴٨)
سراسر فغان نامه توصیف احـوال ایـن انسان رمـیده و تـبعید شـده است :
”و اکنون که چـهره آغازینم را به وسوسه ابلیس و از ضعف نفس ،یکباره وانهاده ام ،با روحی افسرده و نوحه ای رقت انگیز،تصویر اکـنونم را در قـیاس با گذشته ،در برابر همه ملل و اقـوام عـریان خـواهم کـرد و بـا صدایی بلند،بـیپرده فـریاد خواهم زد”.( همان : ١۴٢)
و در این حالت بحران و افسردگی،گاه به نظر میآید که نسان گنهکار،امـید نـجات را از کـف مینهد و خویشتن را در
برخورداری از موهبت الهی ناشایست مـیشمارد:
”ایـنک سـزاوار کـدامین مـوهبتم تـا به درگاهت استغاثه برم ؟ ملکوتت کز آن گریختم ،یا جمال پرشکوهت کز آن محروم شدم ؟
حیات جاودانت ،کز آن رانده شدم ،یا رقص فرشتگانت ،کز آن جدا افتادم ؟”(همان : ٩۴)

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 20 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد