مقاله تاثیرخمس وزکات در حسابداری اسلامی بر کاهش فقر

word قابل ویرایش
25 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
فقر مایه پریشانی انسان ، سر گردانی عقل و فراهم شدن غم و اندوه است . مهمترین دغدغه ها تأمین مالی برنامه های فقر زدایی است .کشورها سعی دارند از ظرفیت های خود در این راه استفاده کنند.زکات یـک واجب عبادی مالی است که مهمترین موارد مصرف آن تأمین زندگی فقراء و مساکین و تـأمین نیازهـای عام المنفعه (فی سبیل الله )است . وجود زمینه های اعتقادی مردم مسلمان شیعه و سنی و همچنین فقـر موجود در آن انگیزه بر رسی توان زکات وخمس در کاهش فقر در ایـن تحقیـق اسـت .با بررسـی عوامـل حسابداری اسلامی (زکات وخمس ) می توان نگاههای کلان جوامع اسلامی را به نگاه خرد تبدیل نمود تا شاید بتوان بعنوان درآمدهای دولت به درستی برای کاهش فقر صرف شود.نتیجه تحیقیق نشان می دهد چنانچه گرد آوری و هزینه کردن زکات وخمس با مدیریت انجام شود زکات وخمس می تواند به عنـوان منابعی برای تأمین مالی خرد نظام های اسلامی مورد ارزیابی قرار گیرد .
واژگان کلیدی: حسابداری اسلامی، کاهش فقر، زکات ، خمس ،تأمین مالی خرد.
همایش بین المللی مدیریت
International Conference on Management, Effect of Alms Tax and Khums in Islamic Accounting on Reduction of Poverty
– M.S. student of accounting and member of the Elites and Young Researchers Club of Islamic Azad University, Eslamshahr Branch.
-M.S. student of accounting and member of the Elites and Young Researchers Club
of Islamic Azad University, Eslamshahr Branch.
Abstract
Poverty is the source of distress in human, wandering of reason and sadness and caring. The most important issue is financing of poverty elimination programs. Countries try to use their capacities for this purpose. Alms is a financial religious obligation which aims to help the poor and indigent people and fulfil the public needs. Beliefs of the Shiite and Sunnite Muslims and also poverty in it lead us to study power of alms and khums in reduction of poverty in this research. By studying factors of Islamic accounting (alms and khums), major attitudes of Islamic societies can be converted into minor attitudes to properly spend revenues of government for reduction of poverty.
Result of the research shows that in case alms and khums are collected and disbursed through management, alms and khums can be evaluated as sources for financing Islamic microsystems.
Key words: Islamic accounting, reduction of poverty, alms tax, khums,
microfinance.
مقدمه
فقر بد ترین چیزی است که کام بشر را تلخ کرده است .فقر در کلام امام علی(ع )بزرگ ترین مرگ ؛و قبر بهتر از فقر است (حکیمی و دیگران ، ١٣۶٧:ج ٢٨١، ۴).
فقر مایه پریشانی انسان ، سر گردانی عقل و فرا هم شدن غم و اندوه است .فقر پدیده ای چند بعدی اسـت کـه شـامل کمبود در آمد و محرومیت از نیازهای اساسی و انسانی است .تلاش های زیادی از سوی مجـامع بـین المللـی ماننـد، بانک جهانی و صندوق بین المللی پول و سازمان ملل و کشورهای جهان برای محو ایـن پدیـده زشـت صـورت مـی گیرد.کاهش فقر، اولین و مهمترین هدف توسعه در ابتدای هزاره سوم است که تصمیم گیران بـر اجـرای آن متعهـد شده اند.جوامع مختلف سعی می کنند از ظرفیت ها و توان جامعه خود در این راه کمک بگیرند.دین اسلام علاوه بـر ترویج روح نوع دوستی، انفاق ، وقف و ایثار، مالیات های اسلامی نظیر زکات و خمس را نیز واجـب کـرده اسـت .وجوه زکات منبع مهمی است که می توان برای تأمین مالی برنامه های فقر زدائی از آن بهره گرفت .وجود زکات نه تنهـا از طریق برنامه های حمایتی می تواند در ارتقاء سطح زندگی اقشار آسیب پذیر و غیر مولد مؤثر باشـد بلکـه بـا هزینـه کردن آن در امور عام المنفعه و زیر بنایی و فرا هم کردن فرصت های شغلی و افزایش سر مایه انسانی برای طبقـات کم در آمد ولی مولد زندگی مستقل و آبرومندانه و پایداری را تضمین می نماید. کات سومین رکن اسلام اسـت کـه شخص را پس از اقرار به یگانگی خدا و به جا آوردن نماز در زمره امت اسـلام قـرار مـیدهـد. خداونـد مـیفرمایـد :
فان تابوا واقاموا الصلوه واتوا الزکوه فاخوانکم فی الدین (توبه / ١١) »پس اگر توبه کردند و نمـاز بجـا آوردنـد و زکـات دادند، برادران دینی شما هستند «.در کتابهای فقهی، بسیاری از احکام زکات آمـده اسـت ; از جملـه منـابع زکـات ، مقداری که باید پرداخت ، موارد مصرف آن و غیره . اقتصاددانان مسلمان به اهمیـت اقتصـادی و اجتمـاعی زکـات در زندگی فقرا اولویت میدهند. چندان که پیامبرصلی الله علیه وآله فرموده است هدف اصلی فرمان بـه زکـات ، کـاهش فقر در جامعه است . زمانی که پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله معاذبن جبل را به یمن فرستاد به وی فرمـود: «بـه آنهـا بگو که خداوند صدقه را بر ثروت ایشان قرار داده است تا از ثروتمندانشان گرفته و به فقرایشان داده شود.» (بخـاری، مسلم و ابن ماجه .)
خداوند این وظیفه را به عهده حاکمان مسلمان قرار داده است ، چون توانایی بیشتری برای انجام آن دارنـد. از ایـن رو نقش زکات در کاهش فقر را نمیتوان کم اهمیت دانست . قبل از بحث درباره این کـه زکـات چگونـه فقـر را کـاهش میدهد، شایسته است ابتدا نظر اسلام درباره فقر، در مقایسه با دیدگاه سنتی غرب ، میزان فقر در جهان و در جهـان اسلام ، و چگونگی روش غرب در حل مساله فقر در برابر اسلام را به اختصار بیان کنیم .و برای از بین بـردن فقـر آن را باید در حسابداری اسلامی و مباحث بانکداری اسلامی و عقود اسلامی جست .علی ایحال اینکـه رسـیدن بـه ایـن مقصود توهم است یا یک واقعیت آینده بیان واقع بینانه ای است از آنچه که بر سر این مباحث خواهد آمد.گروهی از حسابداران مسلمان معتقدند بنابه ملاحظات جهان بینی اسلامی و غربی، حسابداری سنتی که مبتنیبر جهـان بینـی غربی است نمیتواند پاسخگویی جهت تأمین نیازهای گزارشگری مالی در کشورهای اسلامی باشـد. لـذا حسـابداران مسلمان باید در کشورهای اسـلامی تعریفـی از حسـابداری اسـلامی ارائـه کننـد و بـا تبیـین اهـداف و خصوصـیات حسابداری اسلامی، الزامات گزارشگری را روشن کنند. در این زمینه تحقیقاتی انجام شده است که نتـایج آنهـا همـه در یک جهت نمی باشد.
گروه دیگری از حسابداران مسلمان اصرار دارند که حسابداری اسلامی یا غربی ندارد، اگر حسابداری اسـلامی مطـرح شود قاعدتا حسابداری مسیحی یا حسابداری یهودی هم میتواند مصداق داشته باشد. جان کلام مخالفان حسـابداری اسلامی این است که حسابداری، حسابداری است . در این مقاله تلاش بر این است کـه ایـن دیـدگاهها در چـارچوب شرایط محیطی ایران بررسی شود و نهایتا تحلیلی از دید نگارنده ارائه گردد.
حسابداری اسلامی در سطح نظری
در کشورهای اسلامی نقش تعالیم اسلامی در زندگی جمعی پررنگ میباشـد و در قـوانین و مقـررات حکومـت داری، قرآن و سنت درنظر گرفته میشود. بعضی از صاحب نظران مبانـی اقتصـاد اسلامی را بــا اقتصــاد غـربــی کـامــلا متفاوت میداننـد . (٢٠٠٠ ,Baydoun and Willet ,١٩٩٩ ,Rahman ;١٩٩٩ ,Taheri)
در اسـلام انسـان امانـت دار است . درصورتی که در غرب انسان مالک نهایی شناخته میشود .لـذا پاسـخگویی نهـایی مسلمان از نظر مسائل مالی در برابر خداوند اسـت و چنـین پاسـخگویی از طریـق زکـات و خمـس در عمـل پیـاده می شود. در غرب حداکثرسازی سود، فردگرایی، منافع شخصی زیربنای حرکتهای اقتصادی اسـت امـا یـک مسـلمان پایبند به ارزشهای اسلامی در پی سود معقول ، منافع جمعی و انصاف و عدالت اسـت . در اسـلام بعضـی از معـاملات رایج در غرب مانند ربا، قمار، تجارت مشروبات الکلی عملی حرام و ممنوع است . بعضـی از رهبـران دینـی معتقدنـد، فعالیتهای اقتصادی در اسلام بر دو ستون اخلاقی عدالت و احسان استوار است . بنابراین تجارت اسلامی بایـد برپایـه این ارزشها انجام شود. (٢٠٠۴ ,Yaya and Hameed) تفاوتها، محرک اصلی حسابداران مسلمان برای ارائه یک تعریف و الگو برای حسابداری اسلامی می باشد.
زید (١٩٩٧ ,Zaid) حسابداری اسلامی را به شرح زیر تعریف کرده است :
حسابداری فرایند منظم ثبت معاملات مشروع در دفاتر و اندازه گیری نتایج مالی برمبنـای ایـن معـاملات بـه منظـور استفاده در تصمیم گیری است .
در اینجا تنها تفاوت اصلی آن با تعریف حسابداری سنتی اضافه کردن واژه ” مشروع “ اسـت . بـه نظـر نمـیرسـد بـا اضافه کردن این واژه بتوان حسابداری سنتی را به حسابداری اسلامی تغییر داد. این موضوع در کشـور مـا کـه تمـام قوانین ازجمله قوانین حاکم بر تجارت توسط شورای نگهبان از نظر انطباق با شرع بررسی میشود بیشـتر زیـر سـؤال میرود، زیرا بنابر مشروع بودن معاملات است . افزون بر این ، حسابداری باید تمام معـاملات را ثبـت و گـزارش کنـد.
حتی اگر برخلاف شرع ، معامله غیرمشروع انجام شود حسابداری ناگزیر به ثبت واقعیت اسـت و نمـیتـوان بـه دلیـل غیرمشروع بودن از گزارش آن خودداری کرد. عـلاوه بر مشروعیت ، مسئـله زکـات را در تعریف حسابـداری اسـلامی گنجـانـده است . (٢٠٠١ ,AL-Khadash)
حسابداری اسلامی عبارت است از فرایند شناسایی، اندازه گیری و گزارشگری مشروعیت فعالیتهـای مـالی کـه بـرای تصمیم گیری، محاسبـه زکات و محاسبه سود واقعی عملیات سرمایه گذاری اسلامی براساس دستورات اسـلام ، مفیـد باشد.
در مذهب شیعه زکات به کالاهای معدودی (شتر، گاو، گوسفند، خرما، جو، کشمش ، طلا و نقره ) تعلق میگیـرد، امـا به منفعت کسب به طور عام تعلق نمیگیرد. لذا نمیتوان در ایران مسئله زکات را به عنوان یک عامل مهـم در تعریـف حسابداری اسلامی بیان کرد. حوزه گزارشگری مالی اساسا مربوط به شرکتها و دیگر شخصیتهایی است که محاسـبه زکات برای آنها مورد ندارد. در مذهب شیعه خمس به منفعت کسب تعلق میگیرد اما خمـس هـم اساسـا در حـوزه فردی است و انتقال آن یا پرداخت آن توسط شخصیت حقوقی یا شرکت تاکنون مطرح نشده است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 25 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد