whatsapp call admin

مقاله در مورد ایمنی راه

word قابل ویرایش
28 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

ایمنی راه

مقدمه
به هنگام طراحی یک جاده و متعلقات آن طراحان باید با بکارگیری ضوابط طرح هندسی راه و در نظر گرفتن کلیه شرایط احتمال خارج شدن اشتباهی وسایل نقلیه از مسیر اصلی را به حد اقل برساننداماباید دانست که حتی با بکارگیری عالیترین استانداردها هم نمی توان به طور کامل از خارج شدن سهوی وسایل نقلیه جلوگیری کرد . رانندگان وسایل نقلیه به دلایل مختلف از جمله حواس پرتی ،خواب آلوده بودن ،بی توجهی به جلو ، استفاده از مشروبات الکلی و داروهای خواب آور ، سرعت زیاد (اشتباهات انسانی) ، عوامل طبیعی نا بسامانی طرح هندسی راه و عیوب و نواقص وسیله نقلیه ، کنترل وسایل خود را از دست می دهند و وسیله نقلیه آنها از مسیر اصلی منحرف می شود .

یک راه ایمن شامل محدوده ای ایمن و عاری از اشیاء و نقاط خطر ناک برای عبور راه بر اساس سرعت ، حجم عبور و شرایط هندسی محل می باشد که برای دستیابی به این امر ، ایجاد یک محدوده حفاظت شده ایمن با توجه به ضوابط و معیارهای استاندارد ایمنی در کنار راه و مسیر اصلی ، امری حیاتی و ضروری است
تا وسیله نقلیه منحرف شده از مسیر اصلی ، بتواند در محدوده ای با امنیت مناسب متوقف شود ویا به مسیر اصلی باز گردد .

سیستم های ایمنی ترافیک جاده ها در اصل جهت جلو گیری از تصادفات شدید زنجیره ای ، جلو گیری از عبور وسایل نقلیه از حفاظ های میانی و سرعت گیری از وسایل نقلیه منحرف شده و جهت دهی دوباره به آنها طراحی شده اند .
حفاظها
جهت کاهش شدت تصادفات وسایل نقلیه منحرف شده از مسیر اصلی بکار گرفته می شوند ، بدین صورت که وسیله نقلیه انحرافی را از شیبهای تند کنار جاده یا موانع ثابت دور کرده و انرژی جنبشی آنرا زایل می کنند . به هر جهت این امر زمانی مفید است که برخورد با حفاظ از برخورد با موانع ثابت کنار جاده یا پرت شدن از شیب موجود ، خطر کمتری در بر داشته باشد . بنابرین حفاظهای ایمنی را تنها زمانی باید نصب کرد که از افزایش ایمنی اطمینان داشته باشیم .

ضربه گیر یا زایل کننده انرژی تصادم
وسیله محافظی است که مانع از بر خورد مستقیم وسیله نقلیه منحرف شده با اجسام سخت و موانع جاده ای می گردد . این ویژگی با کم کردن تدریجی سرعت خودرو و کاهش انرژی جنبشی آن و گاهی اوقات با تغییردادن جهت خودروی منحرف شده از امتدادی که منجر به تصادم با مانع می شود و تبدیل آن به یک توقف ایمن ، بدست می آید . برای اجسام سختی که جای ثابتی در مسیر دارند (همچون پایه پل ها ، تیرهای برق و …) که نمی توان با استفاده از حفاظ های ایمنی از برخورد وسایل نقلیه با آنها جلوگیری کرد، میتوان از ضربه گیرها ، استفاده نمود.
موانع کنار راه
اشیای بسیاری در کنار راه قرار دارند که میتوانند سبب بروز خطر شوند . بعضی از آنها همچون درختان موانعی طبیعی هستند و مابقی تجهیزاتی هستند که توسط نهادهای مختلف در کنارراه قرار داده شده اند . از جمله موانع خطر آفرین برای وسایل نقلیه در کنار راه می توان به موارد زیر اشاره کرد :

۱- ستون های برق : معمولا˝ شبکه های انتقال برق به موازات مسیرهای حمل ونقل جاده ای قرار دارند و پایه های آنها اغلب کاملا˝ صلب طراحی شده اند . این دسته از پایه ها مانع خطرناک محسوب شده و باید ازقرار گیری آنها در محدود بازیابی ممانعت به عمل آورد .

۲- پایه های تابلوها و علا ئم راهنمایی : گاهی اوقات تابلوها به گونه ای نصب شده اند که پایه آنها کاملا˝در محدوده بازیابی واقع شده است . چنانچه پایه این تابلوها قابل شکست طراحی نشده باشد ، این پایه ها مانع صلب محسوب شده و با یستی از منطقه بازیابی خارج شوند .
۳- درختان : هر درخت با قطر بیش از ده سانتی متر و با فاصله کمتر از پانزده متر مانع ثابت به حساب می آید
۴- ستون ها، پایه های جانبی ساختمان هاو پل ها
۵- سمت قابل رو یت دیوار حائل (بتنی یا سنگی )

۶- آبروهای عرضی و طولی
محدوده بازیابی
درمجاورت جاده مکانی عاری از موانع باید وجود داشته باشد تا وسایل نقلیه منحرف شده از مسیر اصلی بتوانند مسیر خود را بازیابی کنند . تحقیقات نشان دهنده این واقعیت است که در جاده های پر سرعت ، در
۸۰درصدموارد یک کناره ۶متری در لبه جاده برای بازیابی وسایل نقلیه منحرف شده مناسب است . حداقل
عرض محدوده بازیابی ۹مترتعیین میشود . با این وصف در بیشتر بزرگراه های متعارف به علت سرعت پایین تر وحجم کمتر ، به علت موارد زیست محیطی ، مهندسی یا اقتصادی ، تأمین چنین عرضی امکان پذیر نیست و در چنین مواردی معمولا یک فضای خالی ۶متری در اکثر جاده ها به صرفه تر است . عرض مطلوب محدوده حفاظت شده به چگونگی خارج شدن وسایل نقلیه از راه و سرعت آنها و نیز حجم ترافیک وابسته است . هر چه حجم ترافیک زیاد تر باشد احتمال خروج وسایل نقلیه از مسیر بیشتر بوده ولزوم طراحی مناسب محدوده بازیابی بیش از پیش خواهد بود .
روش های ایمن کردن محدوده بازیابی

۱- قابل شکست کردن موانع : اگر اشیایی همچون پایه های تابلوها قابل جابجایی نباشد باید آنها را شکست پذیر ساخت . وسیله شکست پذیری عبارتست از یک پایه با سه نقطه اتکای مثلثی سه بولت در داخل این سوراخ ها قرار می گیرد و هنگامی که برخورد صورت می گیرد این بو لتها از سوراخ ها خارج میگردد و باعث میشود که پایه تابلو بشکند .

۲- سپر کردن جلوی مانع :چنانچه از بین بردن ، یا قابل شکست کردن موانع عملی نباشد آنها باید به نحوی پوشش داد . کل سیستمهای پوششی نیز مانند مانع ثابت بشمار می آیند . اینکار از حادثه جلو گیری
نمی کند اما برخورد را تضعیف می کند و صدمه کمتری بر جای می گذارد .
 حفاظ های طولی مانند گاردریل ، نیو جرسی ، و نرده های پل ها برای باز گردانیدن وسیله نقلیه منحرف شده به مسیر اصلی میباشند و باید از نظر استحکام سازه ای و امنیت سر نشینان آزمایشهای لازم صورت پذیرفته شده باشند .

 ضربه گیرها برای کم کردن سرعت وسیله نقلیه به هنگام تصادفات طراحی شده اند . هنگامی که وسیله نقلیه به ضربه گیرها بر خورد می کند ، انرژی جنبشی خود را به تدریج از میدهند . ضربه گیرها معولا برای اجسام کوچک از قبیل ستون ها ،پایه ها و تابلو های کنار راه و ….. طراحی میشوند
حفاظ های ایمنی
حفاظ های ایمنی عبارتند از : انواع تأ یید شده
۱- حفاظ های فلزی ۲- حفا های بتنی
حفاظ های فلزی : حفاظ های فلزی به دو گونه انعطا ف پذیر ونیمه صلب تقسیم می شوند اشیای ثابتی هستند که در محدوده بازیابی راهها واقع می شوند و قابل جابجایی نبوده وامکان برداشتن آنها موجود نباشد ، باید توسط حفاظ های ایمنی تحت پوشش قرار گیرند .
فاصله حفاظهای فلزی تا مانع یا ناحیه خطر باید از مقدار حداکثر تغییر شکل حفاظ بر اثر ضربه بیشتر در نظر گرفته شود وچنانچه امکان رعایت این فاصله وجود نداشته باشد باید با رعایت تمهیداتی حفاظ را در نزدیکی مانع محکم تر ساخت تا پس به مانع از تغییر شکل برخورد ننماید.

بخش انتقالی
حفاظهای فلزی باید زمانی که به یک مانع سخت چون پایه پل ، دیوار حائل ، پایه های جانبی و یا پایه های سازه های دیگر میرسند ، به تدریج سخت تر شوندحفاظهای ایمنی وسیله نقلیه رابه نوعی، از سازه دور میکند و ضربه ای به آن نمی رساندوازبرخورد آن با مانع بزرگ مثل ساختمان یا پایه پل جلوگیری وشدت صدمه به را کمتر میکند . به عنوان مثال افزایش تدریجی سختی در حفاظهای فلزی با کاهش فاصله میان پایه های حفاظ بدست می آید . گاهی اوقات نیز چند پایه آخر نزدیک مانع از نظر اندازه بزرگتر طراحی می شوند . نواحی انتقالی برای حفاظ های ایمنی نزدیک سازه ، لازم هستند . همچنین زمانی که فاصله ما بین حفاظ تا مانع سخت مثل پایه پل یا فاصله میان پایه های پل کم باشد نیز باید از ناحیه انتقالی استفاده شود .

همچنین در مواردی که تغییر نوع حفاظ از بتنی به فلزی به نرده پل و یا بتنی وجود دارد باید از ناحیه انتقالی استفاده شود .
مهار انتهایی
انتهای آزاد حفاظ های ایمنی ، خود یک مانع بسیارخطر ناک برای جریان ترافیک است . جهش کاهش واز میان بردن این خطر تا کنون تمهیدات گوناکونی ابداع و مورد بهره برداری قرار گرفته که بعضی از
آنها موفق و بعضی نا نوفق بوده اند .
۱- خطر بالقوه ای برای وسایل نقلیه ایجاد ننماید .

۲- در صورت برخورد وسیله نقلیه ، با کمترین صدمه وسیله نقلیه را به نحوی ایمن به مسیر اصلی هدایت ویا آن را متوقف سازد .
حفاظ های میانی
وضایف حفاظهای میانی عبارتند از :
الف)کاهش خطر خروج وسیله نقلیه انحرافی از وسط میانه و برخورد به ترافیک جهت مقابل
ب) کاهش خطر بازگشت نا گهانی وسیله نقلیه به ترافیک هم جهت
ج ) کاهش شتاب وسیله نقلیه منحرف شده در محدوه های قابل تحمل
ضرورت نصب حفاظ میانی تا حد زیادی به میزان ترافیک عبوری بستگی دارد زیرا هر چه این ترافیک بیشتر باشد احتمال خروج وسیله نقلیه از مسیر و ورود به ترافیک جهت مقابل بیشتر است . عامل دیگر در طراحی حفاظ های میانی ، نسبت حجم ترافیک به عرض میانه است در نصب حفاظ میانی برای راه های غیر آزادراه باید به تعداد تقاطع ها تاریخچه تصادفات ، مسیر ، شیب و مسافت دید ، حجم تردد و عرض میانه توجه خاصی مبذول داشت.
به هنگام استفاده از حفاظهای میانی هر تقا طعی که میانه را قطع می کند منجر به بروز حالتی می شود که در ان دو سر حفاظ ازاد می ماند وباید برای ان چاره ای اندیشیده شود . بجز در مورد گذرگاهای اضطراری در ازاد راهها، مجازبه ایجاد بازشو در میانه و حفاظ آن نیستیم این بازشوها باید به حداقل رسانیده شده وبه نحوی تعبیه شوند که مسافت دید توقف د ر آنها بخوبی تامین شده باشد . بطور کلی ساخت
گذر گاههای اضطراری در موارد زیر میتواند توجیه پذیر باشد :
الف ) عبور خودوههای پلیس
ب ) عبور وسایل نقلیه خدماتی اضطراری شامل آمبولانس ها ، ماشین های آتش نشانی و تجهیزات نگهداری راه
حفاظ های بتنی
حفاظ بتنی ، از رده صلب به شمار آمده ودر اثر ضربه تغییر شکل نمی دهد بلکه انرژی برخورد در زوایای کم ، توسط سیستم تعلیق وسیله نقلیه ودر زوایای بزرگ توسط جابجا شدن وله شدن ورق فلزی بدنه وسیله نقلیه ، مستهلک میشود . این حفاظ هزینه نگهداری کمی داشته ودر هنگام فعالیت های مختلف تعمیر و نگهداری ، تردد وسایل نقلیه مختل نمی شود و کارگران راهداری با حجم و سرعت بالای ترافیک مواجه نمی شوند .

کاربرد ضربه گیرها از ضربه گیرها جهت حفاظت از سازه های سخت و غیر قابل دور زدن به ویژه در پایه های پل ، پیچ جاده ها ، رمپ ها و انتهای شیب های تند جاده ها استفاده می شود . از آنجایی که احتمال از کنترل خارج شدن وسایل نقلیه یا عملکرد نا مناسب آنها در شیبهای تند وجود دارد میزان آسیب پذیری وسیله نقلیه در برخورد با مانع سخت افزایش یافته وچون غیر از راننده و سرنشینان این وسیله نقلیه ، سایر خودروها نیز در معرض خطر تصادفات قرار میگیرند ، لذا نصب ضربه گیر ومحافظت از سازه های سخت وموانع صلب الزامی می باشد .

انواع ضربه گیر
انواع متعارف ضربه گیرها عبارتند از ردیف های بشکه های پلاستیکی پر شده از ماسه و ضربه گیرهای پر شده از آب یا تشکیل شده از هسته قابل خرد شدن یا تغییر شکل پذیر برای جذب انرزی . از آنجا که ضربه گیرها اغلب از سلول های مجزا تشکیل می شوند ، آنها را می توان به صور مختلفی شکل داد . بسته به جهت و میزان ضربه ، نحوه آرایش سلول ها و قرار گیری آنها در جلوی مانع تعیین می شود . چنانچه قابلیت جهت دهی مجدد به وسایلی که بر خورد جانبی با ضربه گیر دارند ، در نظر گرفته شده باشد ، صفحات هدایت کننده ای به طرفین این ضربه گیر ها اضافه شده و نصب می گردد .
نصب ضربه گیر ها
به هنگام نصب ضربه گیر ها باید دقت کافی داشت تا محوطه جلوی آن کاملا مسطح بوده و محور طولی آن به موازات خط انحرافی وسایل نقلیه باشد. نکات طراحی نیز بهنگام نصب کاملا رعایت گردند ودر مورد ضربه گیرها بشکه ای پر شونده بشکه ها باید با ماسه تمیز و خشک پر شوند . ضمنا ضربه گیرها باید به گونه ای نصب شوند که از انباشته شدن برف در جلوی ضربه گیر وما بین بشکه ها جلوی گیری شود .
برسی میدانی نمونه های حفاظ و ضربه گیر ایمنی موجود در ایران

 

در این قسمت با برسی میدانی وضعیت موجود حفاظ ها وضربه گیر ها ومروری بر اشکالات و نواقص موجود طراحی ونصب این وسایل ویا شناسایی مواردی که نیاز به نصب این تجهیزات به دلایل فنی وعلمی مبرم بوده واز دید طراحان ومتولیان این امر دور مانده است ، اهمیت موضوع ولزوم این پروزه را مشخص تر نموده است .
مکان های نیازمند نصب حفاظ فلزی و فاقد آن
گاهی اوقات به منظور اجتناب از سقوط به شیب های غیر قابل پیمایش به جهت مقدور نبودن ایجاد فضای بازیابی در کنار راه و نیز خطراتی که در محدوده عاری از موانع کنار راه وجود دارند و قابل جابجایی یا از میان برداشتی نیستند ، استفاده از حفاظ های فلزی ضروری است.با توجه به این مفهوم تصویر شماره (۱) موقعیتی را نشان میدهد که جهت جلوگیری از رویارویی وسایل نقلیه با خطر بالقوه جوی آب کنار بزرگراه ، کاری صورت نگرفته است وهمچنین پوشش نامناسب روی آ ن نیاز به نصب حفاظ را افزایش
می دهد . علاوه بر آن اگر پوشش نامناسب روی جوی کنار هم نادیده گرفته شود در محدود

ه عاری از موانع
کنار راه شیب خطرناک و غیر قابل پیمایشی وجود دارد که نصب این تجهیزات ایمنی را اجتناب ناپذیر
می نماید .

تصویر شماره (۲) نیز موقعیت دیگری را نشان می دهد که به علت وجود شیب بسیار تند در کنار مسیر، نصب حفاظ ضروری است .

گاهی اوقات به دلایل وجود دیواره صلب بتنی یامانع صلب کنار راه ، نیازمند به نصب حفاظ فلزی وایجاد ناحیه انتقالی الزامی است (تصویر شماره ۳ )

پایه های صلب علائم و تجهیزات جانبی راه ونیز درختان ، در صورت دارا بودن شرایط خاص (مثلا قابل شکست نبودن برای پایه ها و قطر بیش از ۱۰ سانتی متربرای درختان ) از جمله موانع به حساب آمده و نیاز به حفاظت دارند . تصویر شماره (۴) موردی را نشان می دهد که در آن در ختان و پایه های علائم کناری راه ، خطر بالقوه ای برای تردد ترافیک به شمار آمده ونیاز به حفاظت و یا نصب حفاظ وجود دارد .

تصویر شماره (۵) دیوار حائل نزدیک مسیر را نشان میدهد که نیاز به سپر کردن دارد . در صورت نصب حفاظ فلزی مناسب ، که به علت محدودیت تغییر مکان (کش آمدگی) جانبی باید از صلبت بالایی نسبت به حفاظ فلزی قسمت های متعارف مسیر بر خوردار باشد ، ضمنا اگر امکان در نظر گرفتن فاصله کافی برای نصب حفاظ فلزی مسیر نبود باید از حفاظ بتنی استفاده نمود .

تصویر (۶) مورد دیگری از شیروانی های خطرناک کنار مسیر رانشان میدهد که به دلیل واقع شدن در پیچ و بالا رفتن احتمال خروج از مسیر وسایل نقلیه ، اهمیت نصب حفاظ های فلزی دو چندان شده است .

در برخورد وجود پل یا کالورت (آبروی عرضی ) بدون پوشش ایمنی ، یک خطر جدی برای پرت شدن وسایل نقلیه به پایین است ومانند شیروانی خطرناک ، نیلز به محافظت با حفاظ به خوبی احساس می شود تصویر(۷)

مکان های دارای حفاظ نامناسب
چنان چه حفاظ دارای طراحی مناسب نبوده ویا در نصب آنهانکاتی اساسی رعایت نشده باشد ،خود خطری جدی برای وسایل نقلیه به شمار می آیند . گاهی اوقات شدت این نقصان به حدی است که اگر حفاظ مناسبی جهت سپر کردن موانع یا ممانعت ازپرت شدن وسایل نقلیه منحرف شده به شیبها وجود نداشت ،خطر آن مانع یا شیروانی موجود ،به مراتب کمتر می بود . با این توصیف ،در نصب حفاظ ها باید نکات اساسی را مد نظر داشت تا وسیله ایمنی طراحی شده از کارایی لازم برخوردار باشد . دراین قسمت به ذکر مواردی پرداخته می شود که حفاظهای نصب

 

شده دارای نقایص کلی از جهت طراحی ویا نصب می باشند واین نقصان به خوبی قابل برسی است (تصویر شماره ۸) قسمتی از یک بزرگراه را نشان می دهد که با توجه به خطر سقوط در شیب ووجود قسمت صلب بتنی نیازمند ادامه حفاظ واستفاده از قسمت تبدیلی می باشد .

چنانچه در تصویر نیز مشخص است حفاظ در محل نا مناسبی (در پشت جدول ) نصب شده واین خود کارایی حفاظ ایمنی را زیر سوال می برد . به علاوه استفاده از دو ردیف حفاظ فلزی در پشت این ناحیه برای جلو گیری از پرت شدن عابرین به پایین شیب ، توجیه فنی علمی ندارد واستفاده از نرده های جدا کننده معمولی برای این منظور کفایت می کند . نکته قابل ذکر دیگر در تصویر مشهود است وجود پایه حفاظ پیچیده و رها شده به همراه قطعات بتنی و صلب در کنار مسیر است که خطر بسیار شدیدی را برای وسایل نقلیه موجب می شوند .

اتصال سپری ها به یکدیگر مستلزم رعایت اصول خاص و دستورات طراحی است . بعنوان یک قاعده کلی نحوه همپوشانی سپری ها مشابه همپوشانی لوله های آبرسانی ودر جهت جریان است . با این وجود بکرات شاهد آن هستیم که همپوشانی ، معکوس صورت پذیرفته که خطر بالقوه ای را برای وسیله نقلیه منحرف شده از مسیر ایجاد می کند (گیر کردن در داخل حفاظ فلزی یا پاره شدن ورق آهنی بدنه وسیله نقلیه توسط لبه بیرون زده سپری ) . تصویر شماره (۹) نمونه ای از همپوشانی نامناسب حفاظ فلزی را نشان می دهد که نه تنها نکته فوق در آن رعایت نشده بلکه سطح محل اتصال نیز پرداخت خوبی ندارد که خود این امر موجب وارد آمدن صدمات جدی به وسیله نقلیه برخورد کننده می شود .

یکی از اصول ابتدایی در طراحی و نصب حفاظ های ایمنی قابلیت سپر کردن موانع است . با برسی اشیایی که احتیاج به سپر شدن دارند ، مشخص خواهد شد که جداول نهر های آب یا زهکشهای طولی مسیر که ارتفاع بیش از پنج سانتی متر از سطح آسفالت سواره رو دارند مانع به حساب

آمده وباید سپر شوند . چنین نکته ای در نصب حفاظهای فلزی کمتر مورد توجه قرار گرفته وبعضا دیده می شود که حفاظ حتی پس از جداول کنار سواره رو نصب شده که در اینصورت واضع است که کارایی خود را بمیزان بسیار زیادی از دست می دهد . در تصویر شماره (۱۰) نمونه ای از این معضل مشاهده می شود که اثرات برخورد های قبلی با حفاظ پس از جدول نیز کاملا مشهود است .

همان طور که بیشتر اشاره شد ، اتصال سپری ها به یکدیگر باید کاملا مناسب ، یکنواخت وبا محاسبات کافی صورت بگیرد وچنان چه اتصال از مقاومت کافی برخوردار نبا شد پس از بز خورد ویا حتی در اثز عوامل متفرقه از هم باز شده و منجر به پدید آمدن خطر شدید برای رانندگان می گردد . تصویر (۱۱)

 

در تصویر (۱۲) حفاظ کنار شیب خطرناک ، فاصله مناسب و کافی تالبه شیب را ندارد و چنان چه وسیله نقلیه ای با آن برخورد کند بعلت آنکه حفاظ یاد شده فلزی بوده وکاملا صلب نیست ، بعلت تغییر شکل جانبی احتمالا به پایین شیب سقوط خواهد کرد .

تصویر (۱۳) موردی از اتصال نا مناسب سپری به پایه ونیز مقاومت نا کافی پایه را نشان می دهد .

جدا از طراحی نامناسب و نصب نادرست حفاظ و اجرا آن ، نگهداری آنها ، تعمیر و مرمت حفاظ پس از برخورد وسایل نقلیه با آنها امری مهم واساسی است چرا که در غیر این صورت حفا ظ های آسیب دیده نه تنها به ایمنی مسیر کمک نمی نمایند بلکه ممکن است خطر بزرگتری را برای ترافیک مسیر فراهم سازند .
تصویر (۱۴) موردی از عدم تع

میر و نگهداری بموقع را بوضوح به تصویر کشانیده است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 28 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد