مقاله در مورد مدیریت استراتژیک صنعت توریسم

word قابل ویرایش
40 صفحه
8700 تومان
97,000 ریال – خرید و دانلود

مدیریت استراتژیک صنعت توریسم

 

مقدمه
زمانی که از هر یک از گروها خواسته شد در مورد یک صنعت در پروژه خودبه بحث وگفتگو بپردازند وحتی شاید زمانی که به شما بگویند در مورد صنعتی به گفتگو بپردازید ذهن شما به سوی صنعت هایی مثل لوازم خانگی ،اتومبیل،کامپیوتر،ماشین آلات کشاورزیوسرامیک وغیره می رود شاید کمتر کسی به این فکر کند که توریسم یک صنعت است البته این امر در کشور هایی مثل کشور ماهنوز مورد بحث قرار نگرفته شاید چون ما به توریسم به عنوان یک مجموعه جداگانه ودور از فعالیت های

اقتصادی فکر کرده وهرگز تحولات آن را در درآمد ملی کشورودر ارتقای سطح اقتصادی مناطق دخیل نمی بینیم وشاید چون اقتصاد ما پشتوانه انرژیمثل نفت وگاز دارد وفکر ها به سمت توریسم نرفته است بد نیست بدانید که به عنوان مثال دو سال گذشه رایزن فرهنگی ایران درکشور ترکیه به هنگام برپایی نمایشگاه صنایع دستی ایران درآن کشور اعلام کرد که در آن سال تقریباً ۸۰۰۰۰۰فقط از ایران به ترکیه به عنوان توریسم سفر کرده اند واگر فرض کنیم به ازای هر نفر ۲۰۰دلار ارز وارد آن کشور شده باشد تقریباًمعادل ۱۶۰۰۰۰۰۰۰دلار درآمد کشور ترکیه فقط از

توریست های ایرانی بوده وبماند که از کشورهای دیگر چه مقدار درآمد حاصل شده پس چطور نمی توان آن را به عنوان صنعت شناخت ؟وجدای آن کشور ما جز کشورهای غنی از لحاظ بناهای تاریخی وقدیمی است وچندین بنای ایرانی در فهرست آثار جهانی قرار دارد پس چطور تا به حال به این مطلب اهمیت داده نشده که باید از متولیان امر پرسید اما آنچه مسلم است هنوز هم دیر نشده وهنوزهم می توان از این صنعت یک صنعت تاثیر گذار در اقتصاد کشورساخت ولذا یک از دلایل انتخ

اب این موضوع از سوی اینجانبان همین می باشد به عنوان مثالی دیگر کشور کوچک بحرین ومجمع الجزایر آن که زمانی جزو خاک ایران بوده با آن که جزو کشور های نفت خیز می باشد ولی به عن

وان یک کشور توریستی مطرح است وحتی کشور مالزی که بناهای تاریخی زیادی ندارد ولی بناهای گردشگری فراوانی دارد واز همین توریسم درآمد فراوانی کسب می کند هر چند آین درآمد برای ما در مقایسه با صنعت های دیگر رایج در کشور کم است ولی بخشی از آن است ودر اقتصاد تاثیر گذار .
یکی از شعبات توریسم که به تازگی بوجود آمده توریسم پزشکی است هما طور که میدانیدد

ر هر موردی که صخبت می شود همیشه از کشورهای همسایه و مخصوصاً عربی به عنوان یک فرصت یاد می شودوحال آنکه ما مشاهده می کنیم که توریسم پزشکی در ایران از طریق این کشور ها انجام می شودو این خود یک مقوله ی مهم است هر چند امروزه د اکثر کشورها امکانات درمانی وجود دارد ولی امکانات تخصصی در هر کشوری وجود ندارد وضمنا یادمان نرود که در گذشته ما شاهد سفر هموطنان به کشورهای دیگر برای درمان بودیم ولی اکنون این مقوله دیگر وجود ندارد ولذا لازم دانستیم تا درمورد صنعت توریسم پروژه ای ارائه دهیم امید است که جلب رضایت خواننده کند واطلاعات مطلوبی در مورد این صنعت وچالش هاوفرصت های پیش رو به

خوانندگان ارائه کند .
در ایران مسئله توریسم تاکنون جایگاه واقعی خود را نیافته است و علیرغم موقعیت مناسب و مساعد جغرافیائی بین دنیای شرق و غرب و وجود بسیاری از مواهب طبیعی، فرهنگی و اسلامی و انواع جاذبه‌های قابل عرضه به بازارهای توریستی بین‌المللی، درآمد ارزی ایران از این بابت بسیا

ر ناچیز بوده و قابل توجه نمی‌باشد.
لذا باتوجه به اینکه جمعیت کشور رو به افزایش است و درآمد حاصله از نفت که میزان آن نیز گهگاه رو به کاهش نهاده و بهره‌برداری بیش از حد آن نیز عادلانه نیست، نمی‌تواند نقش عمده‌ای را در توسعه اقتصادی ـ اجتماعی کشور عهده‌دار باشد، به همین علت برای رونق بخشیدن به فعالیتهای

اقتصادی در کشور و ایجاد رشد و توسعه‌ای هماهنگ، بخشهای صنعت و کشاورزی را می‌بایست بازسازی نمود و بخش سومی تحت عنوان توریسم را بدان افزود و به آن بها داد، چرا که رونق بخشیدن به آن نیاز به سرمایه‌گذاری کمتری در مقایسه با بخش کشاورزی و صنعت دارد.
توریسم وتوسعه:
ایران از نظر جاذبه های گردشگری اعم از فرهنگی‌ ،تاریخی ،وزیست محیطی از جمله غنی ترین کشورهای دنیاست.

با وجود این ایران هنوز در زمینه توریسم حتی از کشورهایی نظیر ترکیه سال ها عقب است .در حالی که در بهترین شرایط سالانه ۵/۱الی ۲ میلیون گردشگر از ایران دیدن می کنند ،ترکیه در زمان مشابه و در بدترین شرایط پذیرای دست کم ۱۳میلیون توریست خارجی است .
در واقع با وسعتی حدود یک سوم خاک ایران سالانه چندین برابر از گردشگری در آمد کسب می کند .
این تفاوت فاحش در حالی حادث شده که که دو کشور ایران وترکیه از بسیاری از جهات مشابه هم ودر بعضی موارد دارای بیشینه تاریخی مشترکی هستند از نظر آب وهوایی نیز به نظر می رسد ایران شرائط مطلوب تری داشته باشد .اما این کشور اخیراً نتوانستهبه واسطه جاذبه های تاریخی وطبیعی جایگاه در خور توجهی را کسب کند .در حالی که ایران می تواند سالانه میلیون ها وحتی میلیارد ها دلار از صنعت توریسم درآمد کسب کند از بخش گردشگری درآمد چندانی نصیب این کشور نمی شود .
به اعتقاد برخی از کارشناسان وصاحبنظران در زمینه صنعت توریسم ،کمبود امکانات ،نبود زیر ساخت های مناسب ،تبلیغات اندک ودر بسیاری از مواقع پائین تر از استاندارد های جهانی واتکای بیش از حد به درآمد نفت از عواملی است که باعث عقب ماندگی ایران در عرصه گردشگری شده باشد .
در بخش امکانات ایران از نظر اقامتگاه ها وتفریحگاه های توریستی وضعیت بسیار اسفناکی دارد.برای مثال ،هتل هاواقامت گاه های ما بااستاندارد های جهانی منطبق نیستند.در بسیاری از اقامت گاه ها از پرسنل مجرب اعم از کارمند رسپشن ،مستخدم وپیشخدمت استفاده نمی شود وبه رغم آن که طی سال های اخیر برخی از هتل های قدیمی مورد باز سازی قرار گرفته همچنان کشور با کمبود هتل مواجه است .از نظر تبلیغات نیز طی سال های اخیر وبا اشاعه تکنولوژی برتر نظیر اینترنت در جامعه ،مسئولان میراث فرهنگی وگردشگری تبلیغ رادر اولویت کاری خود قرار دادند.
اما همین تبلیغات نیز از کیفیت نازلی برخوردار خود .از نظر صادرات بیش از ۸۰درصد صادرات ایران

رانفت ومشتقات آن تشکیل می دهند وتازمانی که اتکا به درآمد نفتی کاهش نیابد نمی توان نسبت به بهبود وضعیت گردشگری امیدی داشت .با فراهم شدن زمینه های ورود گردشگر خارجی ارز وارد مملکت شده وبا ارزی که وارد می شود می توان روند کند وبطئی صنایع کشوررا سریع تر به گردش درآورد همان گونه که در کشورهایی نظیر ترکیه واسپانیا نیز رخ داده است .بر اسا آمار ها اسپانیا میان دو تا چهار برابر سود نفتی ایران از توریسم کسب در آمد می کند .در واقع اسپانیا از جاذبه های تاریخی وگردشگری خود به بهترین وجه استفاده کرده واین در حالی است که م

ا همچنان قادر نیستیم امکانات اولیه برای توسعه بخش توریسم را فراهم کنیم توریسم ازجمله صنایعی است که می توان با اتکا به آن وبه دلیل ارز آور بوده آن از وابستگی خارجی کشور نیز به میزان قابل توجه کاست .
سابقه جهانگردی در ایران
سرزمین ایران با آثار تاریخی، هنری و میراثهای فرهنگی خود به طور قطع برای جهانگردان عهد قدیم بهترین مقصد محسوب می‌شد. گرچه از سیاحانی که قبل از اسلام به ایران سفر کرده‌اند اطلاع دقیقی در دست نیست ولی آنچه که مسلم است، بعداز اسلام جهانگردانی به ایران سفر کرده و مشهودات خود را در سیاحت‌ نامه‌های خویش به رشته تحریر درآورده‌اند. مشهورترین جهانگرد

ان خارجی که از ایران بازدید نموده و آثاری به نام سیاحت‌نامه از خود به جای گذاشته‌اند عبارتند از:
ـ ابن حوقل، سیاح عرب که در اواسط قرن چهارم هجری به ایران آمد و مشهودات خود را درباره ایران در کتابی به نام «صوره الارض» نگاشته است.
ـ مقدسی، صاحب کتاب «احسن التقاسیم فی معرفت الاقالیم» که در اکثر بلاد اسلامی منجمله ایران مسافرت و ساحت کرده و در کتاب خود درباره شهرهای ایران سخن به میان آورده است.
ـ یاقوت حموی، مولف کتاب «معجم‌البلدان» در جغرافیا (آغاز قرن هفتم هجری) که به ایران سفر کرده و به شرح بلاد ایران پرداخته است.
ـ ابن بطوطه، از اهل طنجه در مراکش است که به ایران سفر کرده و در سیر خود از نقاط مختلف ایران و از جمله شهرهای ان نام برده و به توصیف آنها پرداخته است.

ـ ابودلف، جهانگرد عرب، شاعر و جغرافیدان معروف که در سالهای ۳۳۱ تا ۳۴۱ هجری قمری در شهرهای مختلف ایران گردش کرده و از آثار تاریخی اصفهان به تفصیل در نوشته‌های خود یاد کرده است.

از جهانگردان اروپایی و غیراسلامی که به ایران سفر کرده‌اند، از معروفترین آنها می‌توان به شرح زیر نام برد:
ـ شش تن از جهانگردان و نیزی که در دوران صفویه به ایران آمدند و در سفرنامه خود از وضع اجتماعی زنان و مردان ایران سخن گفته‌اند.
ـ پیترو دلاواله، سیاح و معمار معروف ایتالیایی که در عصر صفویه به ایران آمد و از اصفهان دیدن کرد و در سفر نامه خود راجع به تمامی آثار و ابنیه تاریخی اصفهان و ارزش معماری هر یک از آنها قلم فرسایی کرد.مدتی در اصفهان اقامت نمود در سفرنامه خود ادعا کرد که اصفهان را بیش از لندن می‌شناسد.
ـ انگلبرت کمپفر، سیاح آلمانی در سال۱۶۸۴ به ایران آمد، سفرنامه وی حاوی مطالب ارزنده جغرافیایی در مورد ایران است.
تاورنیه، سیاح تاجر پیشه فرانسوی در طول سالهای ۱۰۴۱ تا ۱۰۷۸ هجری قمری شش بار به ایران سفر کرد، سفرنامه وی حاکی از انتقاد از بافت قدیمی شهر اصفهان است
ـ آنتونی شرلی، به اتفاق برادرش روبرت شرلی در زمان شاه عباس از انگلستان به ایران آمد. وی در سفرنامه خود از مساجد بسیار عالی و اعتقادات مذهبی ایران سخن گفته است.
ـ مادام دیولافوا، که با زوج هنرمند خود مارسل معمار و نقاش معروف در اواخر قرن سیزده هجری به ایران سفر کرده است. در سفرنامه‌هایی که از خود به یادگار گذاشته اصفهان و آثار تاریخی آن را توصیف نموده و به وصف دیگر شهرهای ایران نیز پرداخته است.
ـ هانری رئه دالمانی، سیاح فرانسوی که در سال ۱۳۲۴هجری به ایران آمد، سفرنامه‌ای از خود تحت عنوان از خراسان تا بختیاری به جای گذاشته است.
ـ پیرلوتی، سیاح و نویسنده معروف فرانسوی در سال ۱۳۲۱هجری به ایران مسافرت نمود. وی سفرنامه خود را تحت عنوان «به سوی اصفهان» به رشته تحریر درآورده است.
ـ اوژن فلاندن، سیاح و نقاش فرانسوی که در دوران قاجاریه به ایران آمد و سفرنامه وی همراه با آلبوم مصور از آثار باستانی ایران است.
ـ لارنس لکهارت، در ایران مطالعاتی انجام داده و کتابی درباره ایران تحت عنوان «انقراض سلسله صفویه و ایام استیلای افاغنه» نوشته است.
ـ جرج کلارک، شهرساز معروف جانی که به ایران سفر کرده و درباره اصفهان می‌گوید که به عقیده وی، اصفهان را بعد از پکن باید بزرگترین و معروفترین شهر قدیمی جهان دانست.
ایجاد تشکیلات توریستی در ایران
صنعت توریسم از نیم قرن بیش از این طرف به منظور شناساندن مفاخر ایران و تمدن کهن این

سرزمین باستانی، رسماً شکل گرفت و برای اولین بار در سال ۱۳۱۴، اداره‌ای در وزارت کشور به نام «اداره امور جهانگردی» تاسیس شد. فعالیت این اداره محدود به چاپ نشریاتی به صورت کتابچه‌های کوچک راهنما، به منظور راهنمایی توریستها و معرفی ایران از نظر جغرافیایی، سیاسی، اجتماعی، و تهیه و توزیع آنها گردید. بعد از شهریور سال ۱۳۲۰ اداره مذکور، جای خود را به «شورایعالی جهانگردی» داد. این شورا هفته‌ای یکبار در وزارت کشور تشکیل می‌شد و امور اداری آن را اداره سیاسی وزارتخانه مزبور انجام می‌داد.
در سال ۱۳۳۳اهمیت جلب توریست خارجی با توجه به جنبه‌های اقتصادی آن و به منظور تحکیم

مبانی حسن تفاهم میان افراد کشورهای مختلف مورد توجه دولت قرار گرفت و اداره امور جهانگردی مجدداً در وزارت کشور تشکیل شد. این اداره طی دوره جدید فعالیت خود، موفق به انجام خدمات زیربنای چندی در زمینه‌های مختلف توسعه جهانگردی کشور شد که از آن جمله می‌توان پیشنهاد تهیه قوانینی مربوط به ورود و خروج اتباع بیگانه را نام برد.
در سال ۱۳۴۰ شورایعالی جهانگردی مرکب از ۱۲ نفر از نمایندگان وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و سه نفر از اشخاص مطلع و بصیر در امور جهانگردی، تشکیل گردید که وظیفه آن تعیین خط‌مشی و برنامه‌های اجرایی اداره امور جهانگردی وزارت کشور بود و اصولاً بر امور مربوط به جهانگردی کشور در سطح عالی نظارت داشت.
ایجاد این تشکیلات یک سلسه فعالیتهای تاسیساتی را موجب شد و با آنکه تحولات انجام شده غیر متشکل و بدون برنامه صورت گرفت ولی توجه و علاقه خارجیان را به بازدید از ایران افزایش داد و زمانی فرا رسید که عدم وجود وسایل پذیرایی مناسب و تجهیزات کافی برای جوابگویی به تقاضای جهانگردی، نیاز به اقدامات اساسی در این زمینه را محسوس گردانید، به همین لحاظ برای شروع اقدامات جدیتر و مؤثرتر در امر جهانگردی نخستین گام، بنیانگذاری سازمانی مناسب برای ایجاد هماهنگی و نظارت بر کلیه فعالیتهای جهانگردی کشور بود، این ضرورت موجب شد که در تاریخ ۱۷فروردین سال ۱۳۴۲ سازمانی به نام «سازمان جلب سیاحان» تاسیس گردد. سازمان جلب سیاحان با تهیه و تنظیم و اجرای طرحها و برنامه‌ریزیهای وسیع و دامنه‌دار اقدامات بسیار موثر و زیربنایی را برای توسعه صنعت جهانگردی کشور به عمل آورد.
در سال ۱۳۵۳ سازمان جلب سیاحان با وزارت اطلاعات وقت ادغام شد و این وزارت تحت نام وزارت اطلاعات و جهانگردی شروع به کار نمود. اداره امور ایرانگردی و جهانگردی توسط چهار شرکت سهامی به اسامی شرکت سهامی تاسیسات جهانگردی ایران، شرکت سهامی گشتهای ایران، شرکت سهامی مرکز خانه‌های ایران و شرکت سهامی سازمان مراکز جهانگردی برای ورزشهای زمستانی تحت نظارت وزارت اطلاعات و جهانگردی اداره می‌شد.
در سال ۱۳۵۸ به منظور جلوگیری از تداخل وظیفه و هماهنگ نمودن تمام فعالیتها و مسائل مربوط به امر جهانگردی در جهت اعمال سیاست صرفه‌جویی، طبق مصوبه ۲۱/۸/۱۳۵۸ شورای انقلاب چهار شرکت مذکور در یکدیگر ادغام گردیده و تحت عنوان سازمان مراکز ایرانگردی و جهانگردی با بافت و خط‌مشی‌های جدید و هدفهای متمایز از گذشته شروع به فعالیت نمود. این سازمان ادار

ه بهره‌برداری از واحدهای اقامتی به شکل هتل، متل، مهمانسرا، اردوگاه، کلبه، چادر، رستوران، چایخانه، پیست اسکی، تاسیسات کنار دریا، حمامهای آب معدنی، تاسیسات و مراکز ورزشی زمستانی، و هر نوع محل مناسب دیگری را برای ایرانگردی و جهانگردی به عهده دارد. در حال حاضر معاونت سیاحتی و زیارتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان سیاحتی و مراکز تفریحی بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی، انجام کلیه فعالیتهای صنعت توریسم را در سطح کشور به عهده دارند که با همکاری سایر ارگانهای ذیربط در سراسر کشور، در پیشبرد توسعه توریسم و رسیدن به هدفهای مورد نظر گام برمی‌دارد. تشکیلات معاونت سیاحتی و زیارتی شام

ل ۵ واحد ذیل است:
۱٫ اداره کل نظارت بر خدمات سیاحتی
۲٫ مرکز مطالعات و تحقیقات ایرانگردی و جهانگردی
۳٫ دفتر برنامه‌ریزی وامور فنی
۴٫ مرکز آموزش عالی ایرانگردی و جهانگردی
۵٫ مرکز امور فرهنگی ایرانیان خارج از کشور
با پایان جنگ تحمیلی و آرامش نسبی منطقه، دولت جمهوری اسلامی ایران با فراهم آوردن شرایط مناسب تلاش بی‌وقفه‌ای را جهت راه‌اندازی و رشد و گسترش توریسم کشور معمول داشته است.

اشتغال و جهانگردی
مجموعه فعالیت های گسترده ای که معمولا توسعه گردشگری در کشور ایجاد می کند بیش از هر بخش فعالیت اقتصادی دیگر فرصت های شغلی فراهم می آورد . این بدان علت است که صنعت

جهانگردی اصولا یک فعالیت خدماتی است و نیروی انسانی بیشتری می طلبد .
اثرات افزایش اشتغال در بخش گردشگری کشورهای در حال توسعه مساعدتر از کشورهای صنعتی است زیرا در کشورهای در حال توسعه زمینه و امکانات رشد صنعتی محدود است . فعالیت های صنعت جهانگردی عمدتا شامل صنایع ساختمانی ( مانند هتل ها ، متلها ، دهکده ها و امثال آنها ) صنایع غذایی ( مانند رستوران ها ، چایخانه ها ، و غیره ) بخش تجاری جهانگردی ( مانند آژانس های مسافرتی ، تور گردانهاو مشابه آن ) صنعت حمل و نقل ( مانند خطوط حمل ونقل

هوایی ، شرکتهای حمل و نقل دریایی ، شرکتهای اتوبوس رانی ، خطوط راه آهن ، شرکت و آژانس های کرایه اتومبیل و غیره ) راهنمایان ، مراکز فروش کالاهای سوغاتی و هدایا ، صنایع دستی ، مراکز تفریحی و امثال آنها می باشد.
بررسیهایی که بخش جهانگردی بانک جهانی در مکزیک و کنیا به عمل آورده است ، نشان می

دهد برای هر واحد سرمایه ای که در بخش گردشگری صرف می شود ، بیش از هر بخش فعالیت اقتصادی دیگر فرصتهای شغلی جدید ایجاد می گردد.
بررسی های مشابه ای که توسط سازمان جهانی در سایر کشورها به عمل آمده ، به نتایج مشابهی رسیده است . رابطه میزان سرمایه گذاری و فرصتهای شغلی که بر اثر آن فراهم می شود ، در تمام کشورها و مناطق مختلف یکسان و به یک نسبت نیست بلکه بر اثر عوامل مشروح زیر متناوب می باشد:
– خصوصیات سیستم اقتصادی و سیاست اشتغال کشور
– ابعاد موسسات توریستی ، نوع مدیریت ، درجه ماشینی بودن صنایع ، میزان استفاده از خدمات کامپیوتری و فصلی بودن فعالیت.
با نگاهی به آمارها و پیش بینی های سازمان جهانی جهانگردی و شورای جهانگردی و مسافرت جهانی ،در می یابیم که صنعت گردشگری به عنوان بزرگترین سازمان یا نهادی که می توان به کارگیری نیروی انسانی را داراست ، در بسیاری از کشورها به صورت بزرگترین کارفرما درآمده است:
این صنعت در اروپای شرقی ۴/۹درصد از حقوق کلیه کارکنان را می پردازد –
– در سال ۱۹۹۴ ، بیش از ۱/۷تریلیون دلار دستمزد یا حقوق از طریق صنعت گردشگری پرداخت شده است،یعنی مبلغی برابر با۱۰/۳درصد کل دستمزدها وحقوقهای کارکنان سراسر دنیا.
– در جزایر و کشورهای حوزه کارائیب ۱۸/۷درصد دستمزد و حقوق کارکنان از طریق صنعت گردشگری پرداخت می شود.
– پیش بینی می شود در سال ۲۰۰۵ مشاغلی که به وسیله صنعت جهانگردی ایجاد می شود ، به میزان ۵/۹درصد رشد یابد.
اشتغال زایی صنعت گردشگری به سه گروه به شرح زیر تفکیک می گردد:
اشتغال مستقیم : مشاغلی که کارکنشان با جهانگردان در تماس هستند و به صورت مستقیم با تجربه های جهانگردی سرو کار دارند ، مانند : مهمانخانه ها ، کارکنان مهمانپذیرها ، شرکتهای هواپیمایی و کشتیرانی ، دفاتر خدمات جهانگردی ، کارکنان مراکز تفریحی و فروشگاههایی که در این بخش کار می کنند.
اشتغال غیر مستقیم : آنهایی هستند که با واحدهایی که در این صنعت به صورت مستقیم ایج

اد شغل می کنند در تماس هستند ، مانند : شرکتهایی که مواد و ملزومات مورد نیاز مهمانپذیرها را تامین می کنند ، شرکتهای ساختمانی که مهمانخانه ها را می سازند و تولید کنندگان هواپیما.
اشتغال القایی : مشاغلی که ازمشاغل مستقیم و غیر مستقیم بخش جهانگردی در اقتصاد ملی به وجود می آیدارقام ارائه شده در بالا ، که منتج از بهره وری نیروی کار و سطوح پرداخت می ب

اشد ، در عین حال نشانگر این نکته است که صنعت جهانگردی در کشورهایی که در سطوح پایین تری از توسعه قرار دارند ، به شکل قابل توجهی در سهم اشتغال نقش دارد.

سازمان جهانی جهانگردی
از آنجا که سازمان جهانی جهانگردی مهمترین تشکیلات و سازمان بین المللی در زمینه فعالیت های گردشگری می باشد،لذا در زیر اشاراتی گذرا به آن سازمان خواهد شد.
سازمان جهانی جهانگردی در سال ۱۹۷۵ تاسیس وبزرگترین تشکیلات جهانی جهانگردی محسوب می گردد . قبل از تاسیس این سازمان ، معتبرترین سازمان بین المللی و تخصصی جهانگردی (اتحادیه بین المللی سازمانهای رسمی مسافرتی).
بود که در سال ۱۹۲۵ تاسیس شده بود و بعدها جای خود را به سازمان جهانگردی سپردسازمان جهانی جهانگردی دارای۱۰۶ عضو رسمی با ملیتهای مختلف و ۱۵۸ سازمان فنی ، موسسه و اتحادیه های بین المللی و منطقه ای است . مقر دائمی این سازمان در مادرید اسپانیا قرار دارد و هدف از تاسیس آن ترویج و توسعه جهانگردی است.
مهمترین زمینه های فعالیت سازمان جهانی جهانگردی
جریان آزاد و بدون مانع جهانگردی از یک کشور به کشوری دیگر و در داخل هر کشور .
کمک به توسعه اقتصادی کشورها از طریق گسترش جهانگردی .
تقویت نقش جهانگردی به عنوان یک عامل حیاطی در بازرگانی جهان .
تاکید بر اثرات فرهنگی و اجتماعی جهانگردی بر زندگی ملل .
-حمایت از منافع ، حقوق جهانگردی و سازمانهای جهانگردی
-آگاهی و نظارت دائم در زمینه های حفاظت محیط زیست و بهبود روش زندگی
برنامه های عمومی کار سازمان جهانی جهانگردی
همکاری برای توسعه
آمار و تحقیقات بر روی بازار

ارتباط و اسناد
آموزش
محیط زیست و برنامه ریزی
کیفیت خدمات جهانگردی
ساختار تشکیلاتی سازمان جهانی جهانگردی

مجمع عمومی : بالاترین رکن سازمان است و جلسات آن سالانه تشکیل می شود. –
– شورای اجرایی : مسئول بررسی فعالیت ها و بودجه و سایر موضوعات مهم سازمان می باشد که جلسات آن سالی دوبار تشکیل می شود.
– کمسیون های منطقه ای : کشورهای عضو توسط مجمع عمومی به شش منطقه آفریقا ،آمریکا ، شرق آسیا و اقیانوسیه ، اروپا ،خاورمیانه وجنوب آسیا تقسیم شده اند،اجلاس این کمسیونها به صورت سالیانه برگزار می گردد.
انواع عضویت در سازمان جهانی جهانگردی
اعضای کامل : شامل دولتهایی که دارای استقلال و حق حاکمیت هستند.
اعضای وابسته : شامل تشکیلات بین المللی ، بین الدولی و غیر دولتی با علایق ویژه جهانگردی.
اعضای پیوسته : دولتهایی که در زمینه امور خارجی خود دارای استقلال نیستند.
سازمان جهانی جهانگردی کمکهای
. کشف جاذبه های موجود و بالقوه جهانگردی ، انجام مطالعات مقدماتی برای سرمایه گذاری در امر جهانگردی ، ارائه برنامه های اساسی توسعه جهانگردی
دستیابی به یک چارچوب استاندارد برای تشکیل ساختار اداری جهانگردی و شرکت های سهامی توسعه جهانگردی .
تدوین آیین نامه ها و مقررات جهانگردی .
جمع آوری آمار جهانگردی و پیش بینی و تحلیل آنها .
تشکیل روابط عمومی به منظور نظام بخشیدن به فعالیت های تبلیغاتی جهانگردی .

اجرای برنامه های آموزشی در زمینه های جهانگردی و هتلداری و فراهم نمودن امکانات لازم برای انجام مطالعات در زمینه تاسیس مراکز آموزش جهانگردی و هتلداری .
ارائه طرحها و پروژه هایی در خصوص تاسیسات جهانگردی ، برنامه ریزی ، بهره برداری ، اصلاح سیستم مهمان پذیری هتلها ، اردوگاههای تعطیلاتی ، استراحتگاهها ، کمپها و امثال آنها

.
سرمایه گذاری در زمینه مطالعات اقتصادی .
تنظیم سیاست ها و برنامه ها و اهداف توسعه جهانگردی داخلی .
ایران از سال ۱۳۴۲ ابتدا به عضویت اتحادیه بین المللی سازمانهای رسمی مسافرتی و سپس در سال ۱۳۵۴ به عضویت کامل سازمان جهانی جهانگردی در آمده است.
سیمای جهانی جهانگردی
مسافرت و صنعت جهانگردی به عنوان یکی از بزرگترین و متنوع ترین صنایع در دنیا به حساب می آید . بسیاری از کشورها این صنعت پویا را به عنوان منبع اصلی در آمد ، اشتغال ، رشد بخش خصوصی و توسعه ساختار زیر بنایی می دانند . در سراسر دنیا در کشورهای در حال توسعه ، یعنی در آنجا که شکلهای دیگر توسعه اقتصادی مثل تولید یا استخراج منابع طبیعی ، از نظر اقتصادی به صرفه نیست یا نقش چندان مهمی در صحنه تجارت و بازرگانی ندارد ، به توسعه صنعت گردشگری توجه زیادی می شود .
صنعت گردشگری یکی از پر رشدترین سیستم های اقتصادی جهان است . اگر چه در برخی از دوره ها به دلایلی دچار رکود و جذر و مدهایی می شود ، ولی همواره عاملی برای بهبود وضع اقتصادی و فرهنگی بوده است .
جهانگردی فرصتی بزرگ برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه است که دارای چشم اندازهای طبیعی و میراث فرهنگی غنی هستند ، زیرا با تکیه بر این منابع می توانند مبنای برای ارتقای توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی فراهم آورند .
از سال ۱۹۵۰ که مسافرت در ابعاد جهانی توسعه یافت و به صورت یک فعالیت عمومی درآم

د، هر سال بر تعداد جهانگردان افزوده شده و نرخ این افزایش به طور متوسط ، ۷/۲درصد بوده که در سال ۱۹۹۷ به ۱۲/۳درصد افزایش یافت . در سال ۱۹۹۷ جهانگردان و کسانی که در سطح جهان با هدف گذراندن تعطیلات و تفریح به مسافرت رفتند ، بالغ بر ۶۰۰ میلیون نفر و در آمد حاصل از آن به بیش از ۴۴۹ میلیارد دلار رسید . سازمان جهانی جهانگردی پیش بینی نموده است که در سال ۲۰۱۰ این تعداد به یک میلیارد و صد و هشت میلیون نفر خواهد رسید

تعداد گردشگران بین المللی در سطح جهان از سال ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۸ رشدی معادل ۱۲/۲درصد داشته است . در دهه ۱۹۸۰ در آمد حاصل از جهانگردی در سطح بین المللی سرعتی بیش از تجارت جهانی داشت و در حال حاضر از نظر ارزش صادراتی ، در صد بسیار بالایی را تشکییل می دهد . بر اساس آمارهای منتشره جهانی ، ۹/۱۰ درصد از کل تولید ناخالص جهان متعلق به صنعت گردشگری است.
۴/۱۱ درصد از کل سرمایه گذاری های جهانی ( تقریبا معادل با ۷۰۰ میلیارد دلار ) به صنعت گردشگری تعلق دارد.
۱۱ درصد از در آمد مالیاتی جهام ( تقریبا معادل ۶۰۰ میلیارد دلار ) از صنعت جهانگردی ناشی می شود.
بودجه ای که به مسافرت و تفریح تخصیص می یابد ، سه برابر بودجه ای است که صرف امور دفاعی می شود.
هزینه گردشگری بین المللی معادل ۱۲ درصد از صادرات جهان و بیش از۲۵ درصد تجارت جهانی در بخش خدمات می باشد.
در آمد حاصل از گردشگری بین المللی طی سالهای ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۸ ، در سطح جهان از ۴۰۷ میلیارد دلار به ۴۴۱ میلیارد دلار افزایش یافته ( یعنی ۸/۳۵درصد رشد داشته است

فصل دوم…………… اهداف و مامویتها

Mission & Vision

ایران و معضلی به نام توریسم! October 15, 2005

ایسکانیوز ـ مطابق با برآوردها و مفاد برنامه چهارم توسعه، می‌بایست تا سال پایانی این برنامه، دو میلیون توریست از ایران بازدید کنند.
هدفی که با توجه به شرایط فعلی تحقق آن اندکی دشوار می‌نمایاند چه آنکه بودجه اختصاص داده شده به سازمان میراث فرهنگی کشور، ‌بودجه امسال، هشت هزار میلیارد ریال، لحاظ شده ا

ست. که با توجه به سهم ۲۰ درصد گردشگری از این بودجه، فقط مبلغی در حدود ۱۶۰ هزار دلار نصیب آن می‌شود.
در کشورهایی که از جاذبه‌های توریستی برخوردار هستند، توریسم به یک صنعت بدل شده است و به واسطه آن درآمدهای هنگفتی حاصل می‌شود، سهم درآمد حاصل از گردشگری در بودجه سالانه مصر، فرانسه و آمریکا گواه این امر است. اما در ایران در حالی که پیشتر مسوولین امر از رشد سالانه ۳۰ درصدی توریسم در کشور سخن می‌رانند، شرایط به گونه‌ای رقم خورده است که این رشد نه تنها محقق نخواهد شد، بلکه تنزل کیفی صنعت توریسم در کشور، بسیار متحمل است. در برنامه سوم توسعه میزان جذب توریست، چهار میلیون نفر برآورده شده بود که تنها جذب ۵/۱ میلیون توریست محقق شد.
کمی آمار، برای روشن شدن موضوع
صنعت توریسم در دنیا سومین صنعت پررونق بعد از صنایع نفت و خودروسازی است، صنایعی ک

ه مهم‌ترین شاخصه‌ی آن‌ها اشتغال‌زایی است. با توجه به حجم سالانه‌ی درآمد توریسم، دولت ایران در برنامه‌ی سوم توسعه، بالا بردن تعداد گردشگران را از ‌۱ میلیون و ‌۳۰۰ هزار نفر در سال ‌۷۸ به ‌۴ میلیون نفر در سال ‌۸۳ با متوسط نرخ رشدی برابر ‌۲۴ درصد در نظر داشت و در همین راستا پیش‌بینی شده بود درآمد ارزی حاصل از گردشگری از ‌۶۳۰ میلیون دلار در سال ‌۷۸ به ‌۲ میلیارد دلار در سال ‌۸۳ با نرخ رشد ‌۲۰ درصد افزایش یابد، اما تنها در سال ‌۷۹ حدود ‌۸۰ درصد از اهداف در

جذب گردشگران خارجی تحقق پیدا کرد و سال ‌۸۰ نیز باز هم کاهش یافت و به ‌۶۰ درصد رسید، این در حالی است که متوسط نرخ پیش‌بینی شده در طول پنج سال برنامه‌ی سوم ‌۲۴ درصد بوده که تنها ‌۸/۳ درصد آن به عمل درآمده است.
متأسفانه ایران اکنون به دلیل برنامه‌ریزی‌های نادرست سال‌های گذشته، حتی در میان ‌۴۰ کشور برتر دنیا در جذب جهانگردان نیز قرار ندارد و درآمد ناچیز آن از این صنعت بزرگ تنها ۷۰۰ میلیون دلار در سال است.
کارشناسان فن معتقدند که به ازای ورود هر گردشگر به ایران پنج شغل و حتی بنا به برآورد برخی از کارشناسان ۱۰ شغل ایجاد می‌شود و این در حالی است که برای ایجاد هر شغلی باید ۱۰ میلیون تومان سرمایه‌گذاری کرد
هر روز بدتر از دیروز
شرایط اسفناک و الزامات محدود کننده‌ای که پیش پای گردشگران خارجی برای ورود به کشور وجود دارد از اصلی‌ترین دلایل تنزل روزافزون صنعت توریسم در کشور محسوب می‌شود. مشکلات صدور روادید، دو نرخی نبودن قیمت هتل‌ها و موزه‌ها و…موجب شده است که گردشگران خارجی رغبتی برای ورود به ایران نداشته باشند. در تیرماه سال گذشته حسین مرعشی ریاست موقت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، تعداد گردشگران واقعی ورودی به ایران، ‌در سال ۸۲ را ۴۰ هزار نفر اعلام کرد که در مقایسه با ۲۰ میلیون گردشگر ورودی فرانسه در سال بسیار تاسف آور است.
اما گویی اراده‌ای برای رفع معضلات قدیمی توریسم در کشور وجود ندارد. در کشوری که قرار

است درآمد صنعت توریسم از ۷ صدم درصد در سال ۱۳۸۳ به ۲ درصد در سال ۱۴۰۴ شمسی ارتقا یابد، هنوز زیرساخت‌های لازم برای نیل به این مقصود ایجاد شده است. سرویس اجتماعی ایسکانیوز این مقوله را با صاحبنظران این عرصه درمیان می‌گذارد.
ورود گردشگران بین المللی به ایران

روند ورود گردشگران بین المللی به ایران طی سالهای ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۶ ( بجز سال ۵۲ که با کاهش ورود گردشگران بین المللی ثبت شده است ) روند افزایشی ، و از سال ۵۶ تا ۶۷ با کاهش روبه رو بوده است . این کاهش در سال ۱۳۶۶ به حداقل مقدار خود طی ۳۰ سال گذشته رسیده ا

ست .ازسال ۶۷ تا۷۸ نیز تعداد گردشگران بین المللی ورودی به کشور با افزایش متناوب روبرو بوده است.
تفکیک ورود گردشگران بین المللی به کشور بر اساس مدل سفر سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۸ بیانگر آن است که طی سالهای گذشته بیشترین ورود گردشگران بین المللی به ایران به ترتیب از مرزهای زمینی و هوایی و دریایی بوده است . طی نه ماهه اول سال ۷۹ ، ۸۰ درصد از گردشگران از مرزهای زمینی ، ۱۹ درصد از مرزهای هوایی و تنها ۱ درصد از گردشگران ورودی به ایران از مرزهای دریایی وارد کشور شده اند.
تفکیک مبدا سفر گردشگران بر اساس مناطق عمده جهانی بیانگر آن است که بیشترین گردشگران ورودی به ایران از کشورهای اروپایی ( با احتساب کشورهای تازه استقلال یافته ) وارد ایران شده اند . پس از اروپا بیشترین مسافران ورودی به ایران از کشورهای جنوب آسیا و پس از آن از کشورهای خاورمیانه بوده اند.
در سال ۱۳۷۸ رقمی بالغ بر ۱۴۷ هزار نفراز گردشگران بین المللی ورودی به ایران به علت عدم ثبت ملیت گردشگران در ستون نا معین ثبت شده است.
خروج ایرانیان از کشور
ملاحظه می گردد از سال ۱۳۴۸ تا ۱۳۷۸ به ازای هر سال تنها تعداد مسافران خروجی از کشور ، بدون تقسیم بندی مربوط به قصد سفر ، زمان (ماه) سفر ، جنسیت و غیره ، موجود می باشد.
همچنین ملاحظه می گردد خروج ایرانیان از کشور طی سالهای ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۲ با روند افزایشی روبه رو بوده است که این روند از سال ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۶ افزایشی بوده اما سرعت آن بیشتر بوده است . این روند طی سالهای ۱۳۵۶ تا ۱۳۶۰ که مصادف با پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز

جنگ تحمیلی بود ، با روند کاهش قابل توجهی مصادف می شود.
خروج ایرانیان از کشور به مقاصد بین المللی طی سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۳ با افزایش سالیانه چشمگیر بوده است و از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۷۳ به غیر از سال ۱۳۷۰ از روند یکنواختی برخوردار بوده ، اما از سال ۷۲ تا ۷۸ با روند افزایشی چشمگیری رو به رو بوده است.
درآمد ارزی حاصل از ورود گردشگران بین المللی به ایران
درآمد ارزی حاصل از ورود گردشگران بین المللی به ایران طی سالهای ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۷ با افزایش روبه رو بوده است . بیشترین درآمد ارزی گردشگران به ایران در سال ۱۳۵۷ با رقمی بالغ بر ۲۳۵ میلیون دلار بوده است . از سال ۵۷ به بعد به علت پیروزی انقلاب اسلامی و سالهای جنگ

تحمیلی تا سال ۶۷ تقریبا ثابت و با تغییرات جزئی مواجه بوده است . از سال ۶۷ تا ۷۸ نیز با توجه به آرامش نسبی اوضاع سیاسی و اجتماعی کشور ، درآمد حاصل از ورود گردشگران بین المللی با روند روبه رشد روبه رو بوده است.
یادآوری می شود که در سطح بین المللی به منظور محاسبه اثر اقتصادی گردشگری بر حسابهای ملی از روش حسابهای اقماری گردشگری استفاده می گردد که در حال حاضر این سیستم به منظور اجرا در سطح ملی توسط سازمان ایرانگردی و جهانگردی در حال بررسی می باشد ، در حال حاضر ارقامی که به عنوان درآمد حاصل از گردشگری بین المللی به کشور مورد بحث قرار می گیرد ، برآوردی براساس هزینه اقامت ، خوراک ، گشت و امثال آن بوده است و حداقل درآمد را بیان می کند.
هزینه گردشگری
با عنایت به عدم برقراری حسابهای اقماری گردشگری در ایران و عدم ثبت ارز خروجی هراه مسافر ، همچنین هزینه های تعمیر و نگهداری مربوط به تاسیسات اقامتی ، جاذبه های گردشگری و غیره ، نمی توان بحث دقیقی در زمینه هزینه گردشگری داشت اما با احتساب خروج ۱۰۰۰ دلار به ازای خروج هر گردشگر ایرانی از چرخه اقتصاد کشور ، ملاحظه خواهیم نمود که هزینه گردشگری در زمان حال از درآمد آن در ایران بیشتر بوده و به عبارت دیگر تراز درآمد و هزینه گردشگری ایران منفی بوده است.

تاسیسات اقامتی
عمده ترین تاسیسات اقامتی در کشور به یکی از گروههای هتل ها ، مسافرخانه ها ، هتل آپارتمانها ، تعلق دارد . البته در برخی از استانهای کشور ، از جمله استانهای ساحلی دریای خزر و استان خراسان ، اقامت در منازل شخصی نیز وجود دارد که با توجه به استانداردهای بین المللی ، خارج از استاندارد خدمات گردشگری بوده است و در بحث فعلی مورد بررسی قرار نمی گیرد.
هتل
در حال حاضر ۲۱۳ هتل ۱ ستاره ، ۱۹۰هتل ۲ ستاره ، ۵۶ هتل ۳ ستاره ، ۲۶ هتل ۴ ستا

ره و ۹ هتل ۵ ستاره ، در کشور به فعالیت مشغول هستند که توزیع استانی آنها در نقشه ها و نمودارهای پیوست قابل مشاهده است . بیشترین تعداد هتل در استان های خراسان با ۸۸ هتل و تهران با ۶۹ هتل مشاهده می شود.
سیستم درجه بندی هتل ها که عمده ترین تاسیسات اقامتی مورد بهره برداری گردشگران بین المللی در کشوراست ، بر اساس درجات ۱ ستاره ، ۲ ستاره ، … ، ۵ ستاره می باشد ک

ه توسط معاونت نظارت بر خدمات گردشگری سازمان ایرانگردی و جهانگردی سنجیده و اعطا می گردد.
هتل آپارتمانها ومسافرخانه ها
علاوه بر هتل ها ، هتل آپارتمان ها و مسافرخانه ها مهمترین تاسیسات اقامتی عمومی صنعت گردشگری ایران را تشکیل می دهند . در سراسر ایران ۹۵ هتل آپارتمان و ۱۷۸۲ مسافرخانه وجود دارد.
بیشترین تعداد هتل آپارتمان متعلق به استان خراسان با ۷۵ هتل آپارتمان است . و بیشترین تعداد مسافرخانه های ایران به ترتیب در استانهای خراسان با ۵۷۷ ، اردبیل با ۱۸۷ و فارس با ۱۴۴ مسافرخانه مشاهده می شوند.
در مجموع بیشترین تاسیسات اقامتی عمومی شامل هتل ، هتل آپارتمان و مسافرخانه در استان خراسان وجود دارد که چنانچه آمار خانه های مسکونی که پذیرای زائران حرم مطهر امام رضا (ع) هستند به آمار تاسیسات اقامتی فوق اضافه نماییم ، اهمیت مدیریت و سیاست گذاری تاسیسات اقامتی مرتبط با گردشگران این استان به خوبی مشاهده می شود.
به منظور مقایسه میزان اقامت مسافر در تاسیسات اقامتی از شاخصی به نام متوسط اقامت ، که ماهیانه محاسبه شده و برابر است با مجموع کل شب اقامتها در یک ماه تقسیم بر مجموع کل مسافران مقیم در همان ماه، استفاده می شود و واحد آن شب اقامت می باشد.
دفاتر خدمات مسافرتی
دفاتر خدمات مسافرتی در ایران شامل سه گروه به شرح زیر است:
دفاتری که تنها اجازه فروش بلیط دارند ( بند الف) ۱)
دفاتری که تنها اجازه تورگردانی دارند ( بند ب) ۲)
دفاتری که هم اجازه فروش و هم اجازه تور گردانی ( بند الف و ب) ۳)
صدور مجوز فعالیت بند الف توسط سازمان هواپیمایی کل کشور و صدور مجوز فعالیت بند ب توسط سازمان ایرانگردی و جهانگردی صورت می پذیرد.
مبادی بین المللی ورودی ایران

بر اساس گزارش اداره اتباع بیگانه مبادی ورودی کشور به سه دسته زیر تقسیم شده اند: .
-مبادی ورودی زمینی
-مبادی ورودی دریایی
از دیدگاه نوع فعالیت نیز مبادی ورودی را می توان به چهار گروه عمده به شرح زیر تقسیم نمود:
-بین المللی مسافری
-گذر مرزی ۴۵ کیلومتری
-کشتیرانی
-بین المللی ترابری پستی
طبق آخرین اطلاعات واصله از اداره کل اتباع بیگانه طی ۹ ماهه اول سال ۱۳۷۹ ، جمعا ۱/۰۳۶/۱۷۶ نفر به ایران آمده اند که ۸۰ درصد آنان ذاز مرزهای زمینی ، ۱۹ درصد از مرزهای هوایی و ۱۰ درصد از مرزهای دریایی وارد شده اند.
از دید تعداد ورودی به کشور مهمترین مرز زمینی ، مرز جلفا ، مهمترین مرز هوایی مهر آباد و مهمترین مرز دریایی ، مرز دریایی بوشهر بوده است . براساس این گزارش بیشترین تعداد گردشگران در مرداد ماه و کمترین تعداد مسافران در فروردین ماه وارد کشور شده اند.
بر اساس گزارش اداره کل اتباع بیگانه طی ۹ ماهه اول سال ۱۳۷۹ ، ۲۰ مرز فعال زمینی ، ۲۵ مرز فعال هوایی و ۱۹ مرز فعال دریایی وجود دارد.
ناهمخوانی منابع و سهم از درآمد جهانی توریسم
در حالی که ایران از نظر منابع طبیعی، فرهنگی و تاریخی جزو ۱۰ کشور اول دنیاست کمتر از یک درصد سهم درآمد و اشتغال جهانی حاصل از صنعت توریسم به ایران اختصاص دارد.« این گفته ی دکتر شکیبایی، عضو هیئت علمی و رئیس دانشکده مدیریت دانشگاه کرمان است که نشان دهنده ی فاصله ی زیادی است که میان داشته های ایرانیان و ماحاصل آن از لحاظ درآمدی وجود دارد.
وی در سمینار صنعت جهانگردی همچنین گفت:«در سالهای اخیر، صنعت توریسم ۱۰/۵ درصد درآمد ملی جهان را به خود اختصاص داده است، در حالی که سهم هر یک از صنایع نظامی، نفت و فولاد به ۵ درصد هم نمی رسد و به همین نسبت نیز صنعت توریسم در دنیا اشتغال ایجاد کرده است.»
اما دکتر شکیبایی به نکته ای اشاره کرد که می تواند قابل توجه باشد:«توزیع جغرافیایی این درآمد به شدت نامتعادل است، به طوریکه۸۰ درصد درآمد و اشتغال ناشی از این صنعت به آمریکا و اروپا اختصاص دارد که از ۲۰ درصد باقیمانده، ۱۶ درصد به آسیای شرفی، ۲/۵ درصد به

آسیای غربی و ۱/۵ درصد به آفریقا اختصاص دارد.» اما از ۲/۵ درصد خاورمیانه سهم ایران کمتر از یک درصد است.
این استاد دانشگاه در این مورد گفت:«برای برخی کشورها نیم درصد هم زیاد است ولی برای کشوری که جزو ده کشور اول جهان از لحاظ منابع تاریخی، فرهنگی و طبیعی است این رقم بسیار پایین است و این منابع با نتیجه ی حاصل همخوانی ندارد.»
در این میان او معتقد است ۳ پارامتر باید برای برون رفت از این وضعیت مدنظر قرار گیرد:«اولا بایستی به امور زیربنایی این صنعت بیش از آنچه که امروز می بینیم بپردازیم. به عنوان مثال هتل ها را به استانداردهای جهانی نزدیک کنیم، شبکه ارتباطی هوایی، زمینی و ریلی را تقویت کنیم و به بحث تجارت الکترونیک توجه بیشتری داشته باشیم. ثانیا نیروی انسانی متخصص تربیت کنیم که مراکز آموزش عالی بیش از این به موضوع توجه کنند و حتی این بحث به مدارس و دبیرستان های ایران کشیده شود و ثالثا دولت باید همان طور که از صنایع بزرگ حمایت می کند بیش از گذشته از صنعت توریسم حمایت کند تا سرمایه گذاری در این صنعت برای سرمایه گذار صرف

ه داشت باشد.»
وی تاکید کرد:«اگر به این مسائل پرداخته شود ایرانی ها خیلی خوب می توانند از این مزیت بهره ببرند و منافع اقتصادی حاصل از آن به همه مردم ایران خواهد رسید.»
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به چشم انداز ۲۰ ساله توسعه کشور گفت:«در ۲۰ سال آینده قرار است با برنامه ریزی هایی که انجام می شود جهانگردانی که به ایران وارد می شوند ۱۰ برابر شوند که اگر به این هدف برسیم سهم ما از درآمد جهانی توریسم به ۱/۵ درصد خواهد رسید.«
به هر حال این افزایش سهم چندان قابل توجه نیست و لازم است که با نگاهی تازه به این صنعت سهم بیشتری از مزایای فراوان توسعه صنعت گردشگری در جهان نصیب مردم ایران شود.

فن‌آوری اطلاعات، ابزار استراتژیک هزاره سوم
توسعه فن‌آوری اطلاعات در دهه ۱۹۹۰ بدون توجه به اندازه، محصول یا پوشش جغرافیایی، در اقتصاد و تجارت جهانی انقلابی به وجود آورد و آنها را متحول کرد. در سطح اقتصاد کلان، فن‌آوری اطلاعات به نحو فزاینده‌ای به عنوان ابزار توسعه سرزمین‌ها و شکوفایی بلند مدت آن به حساب می‌آید، بین تجارت کشورهایی که بر جامعه اطلاعاتی جدید و قدرت‌های اقتصادی دانش محور استوار هستند، نوعی نیاز به رقابت وجود دارد. بنابراین رقابتی بودن اقتصاد ناحیه‌ای و شرکت‌های تجاری تا حدود زیادی وابسته به شرایط استفاده و توسعه کاربرد این فن‌آوری‌هاست.
توریسم به نحو اجتناب‌ناپذیری، تحت تاثیر معماری نو تجاری به وجود آمده در نتیجه انقلاب فن‌آوری است. همانگونه که اطلاعات شریان حیاتی صنعت سیر و سفر به حساب می‌آید، استفاده مهم از فن‌آوری، یک امر اساسی برای بخش توریسم است. بنابراین یک سیستم کلی فن‌آوری اطلاعات به سرعت در حال منتشر شدن در تمامی صنعت توریسم است و هیچ بازیگری نمی‌تواند از اثرات آن بگریزد. انقلاب فن‌آوری اطلاعات در زمینه مدیریت صنعت توریسم از طریق فراهم کردن همک

اری کارآمد و ارائه ابزار جهانی‌سازی واقعی، القائاتی را فراهم آورده است.
بدون شک همان‌گونه که در دیگر فعالیت‌های اقتصادی، زایش، تجمیع، فرآیندسازی و ارتباطات اطلاعاتی برای عملیات‌های روزمره اهمیت دارند. فن‌آوری اطلاعاتی نیز تبدیل به مهمترین عامل در صنعت توریسم می‌شود. در نتیجه توسعه سریع عرضه و تقاضای توریسم، فن‌آوری اطلاعات جزء فرمانده این صنعت محسوب می‌شود و بنابراین در بازاریابی، توزیع و ارتقای توریسم نقش مهمتری را ایفا خواهد کرد.
برخلاف کالاهای مدت‌دار، خدمات نامحسوس توریستی از لحاظ فیزیکی قبل از خرید، قابلیمحل مصرف خریداری می‌شوند. بنابراین بازار محصولات توریستی منحصراً وابسته به توضیحات اطلاعاتی چاپ شده یا سمعی و بصری جلب مصرف‌کننده، هستند. اطلاعات دقیق، به موقع و مرتبط با احتیاجات مصرف‌کننده معمولاً کلید موفقیت در ارضای تقاضای توریسم است. مسافران باتجربه به‌طور روزافزون به وسیله استفاده از اطلاعات و سیستم‌های رزرو تقویت می‌شوند. فن‌آوری اطلاعات اثر گیرایی بر روی صنعت سیر و سفر دارد زیرا انها این بخش را به دوباره اندیشی در سازماندهی تجارت، ارزش‌ها و هنجارهای رفتاری وادار می‌کند. تاثیرات فن‌آوری اطلاعات در صنعت توریسم در کارکردهای تعاون، توزیع و بازاریابی بخش‌های خصوصی و دولتی، مشهود است. فن‌آوری اطلاعات، توزیع توریسم را به یک بازار الکترونیکی که در آن دسترسی آسان به اطلاعات وجود دارد، ارتقا داده است و در نتیجه تعامل بین صاحبان صنعت و مصرف کننده‌ها بیشتر می‌شود. این پتانسیل جدید می‌تواند برای شرکت‌های توریستی کوچک و بزرگ که تاکنون ابزار کمی برای ارتباط مستقیم با مصرف کننده‌ها و همچنین دفاع از خود در برابر ادغام شرکت‌های بزرگ چندملیتی توریستی،در دست داشته‌اند، بسیار سودمند باشد.
دیدگاههای کلان تغییر کند
اما سخنران دیگر سمینار، دکتر وحیدی از سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان بود که در ابتدای صحبت هایش تصریح کرد که اگر حتی یک گردشگر از ایران ناراضی خارج شود تبلیغات منفی او می تواند در نهایت به ضرر صنعت گردشگری ایران تمام شود.
وی تاکید کرد: برای تغییر در وضعیت صنعت گردشگری کشور باید در سطوح بالای مدیریتی دیدگاههای کلان در مورد این صنعت تغییر کند.
وحیدی به چالش های پیش روی صنعت گردشگری در برنامه ۲۰ ساله نیز اشاره کرد و گفت:«در سطح کشور برنامه ریزی جامعی در این زمینه وجود ندارد، درساختار تشکیلاتی سازمان های مرتبط با گردشگری پست های خالی زیاد است و بخش خصوصی نیز با کمبود نیروی متخصص روبه روست، در زمینه صنعت گردشگری تنها بخش دولتی تصمیم می گیرد و با این شرایط بخش خصوصی نمی تواند به راحتی سرمایه گذاری کند و کشورمان دیپلماسی فعالی برای جذب

گردشگر ندارد. این کارشناس تصریح کرد:«صنعت گردشگری با بسیاری از بخش های دیگر مرتبط است و رشد آن می تواند باعث رونق بسیاری از فعالیت های اقتصادی در کشور شود.
برگزاری این سمینار حداقل این حسن را داشت که رشته مدیریت جهانگردی در دانشگاه کرمان بیشتر معرفی شود. زمانی که علی کارنما رئیس جدید سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان کرمان سالن محل برگزاری سمینار را ترک می کرد در پاسخ به سئوال خبرنگاران گفت: مهم تری

ن مشکل فعلی در این سازمان نیروی متخصص و ساختار استفاده از نیروهاست که به درستی تعریف نشده است.
به هر حال با ایجاد وضعیت جدید در دانشگاه کرمان از لحاظ تربیت نیروی متخصص می توان مشکل کمبود نیروی متخصص را برای رونق صنعت گردشگری تا حدی حل کرد البته به شرطی که در آینده این تحصیلکردگان مجبور نشوند در بخش های غیرمرتبط مشغول به کار شوند…
مدیر سازمان ایرانگردی وجهانگردی مازندران درگفتگو با “مهر ” مطرح کرد:

تشکیلات گسترده ، صنعت گردشگری را در کلاف بوروکراسی سر در گم می کند
مدیر سازمان ایرانگردی وجهانگردی مازندران گفت: گسترده کردن تشکیلات سازمان ایرانگردی ومیراث فرهنگی صنعت توریسم را دچار سر در گمی می کند و از رونق آن می کاهد .
روح الله اسحاقی درگفتگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر با بیان مطلب گفت: برای ارتقاء

وپیشرفت صنعت توریسم وگردشگری با همین ترکیب سازمان فعلی باید بودجه آنرا افزایش می دانند نه اینکه آن را با سازمان دیگری که از نظرفعالیت هیچ ربطی به سازمان ایرانگردی ندارد ادغام کنند.
وی درادامه افزود: با توجه به اینکه مرکز پژوهشهای مجلس بعد ازکار کارشناسی که درزمینه ادغام سازمانهای ایرانگردی ومیراث فرهنگی انجام داد آنرا رد کرد مشخص نیست نمایندگان مجلس بر چه اساسی بدون مطالعه ، آنرا تصویب کردند.

مدیر سازمان ایرانگردی مازندران تاکید کرد: درصورتیکه وظایف از یک سازمانی به سازمان دیگرمنتقل شود ادغامی صورت نگرفته ومشکلی برطرف نمی شود ، باید ساختار موجود اصلاح شود وبرای این کارحداقل باید با کسانی که متخصص وکارشناس توریسم هستند مشورت می شد.
اسحاقی خاطر نشان کرد: درحال حاضرمهمترین عامل توسعه کشورپرداختن به توریسم است ام

ا با این ادغام هم میراث فرهنگی کشور از بین می رود وهم وضعیت توریسم درحاشیه قرار می گیرد وکمتر به آن پرداخته می شود.
وی گفت: برای ارتقای این صنعت باید ساختار موجود تغییر کند ودراین زمینه فرهنگ سازی شود وهمچنین مدیران ومسوولین باید به این صنعت اعتقاد پیدا کنند تا پیشرفتی صورت بگیرد.

وی تصریح کرد : با شورا ی عالی گردشگری که درحال حاضروجود دارد هیچ کدام از سازمانها ونهادهای ذیربط همکاری نمی کنند وما نمی توانیم انتظار داشته باشیم که با تشکیل شورای عالی گردشگری جدید کاری صورت گیرد .
UNWTO برگزاری کنفرانس
دبیر کمیته خبرنگاران و روزنامه نگاران گردشگری ومیراث فرهنگی انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران گفت :
کنفرانس جهانی گردشگری و صنایع دستی که اردیبهشت امسال در تهران برگزار می شود فرصت مطلوبی را برای معرفی جاذبه های گردشگری ایران به جهان فراهم می کند .
افشین امیر شاهی افزود :
برگزاری کنفرانس جهانی گردشگری وصنایع دستی با حضو ر۴۰ وزیر جهانگردی ،۱۵۰ کارشناس برجسته از کشورهای مختلف و بسیاری از خبرنگاران خارجی یکی از فرصت های بی نظیر صنعت توریسم ایران در سالهای اخیر به شمارمی رود که در اختیار مسئولان حوزه های مرتبط با گردشگری قرار گرفته است تا مناسبترین اطلاع رسانی در این زمینه صورت پذیرد.
به اعتقاد این کارشناس رسانه ای ،با توجه به شرایط سیاسی و بین المللی که نسبت به ایران وجود دارد، برگزاری کنفرانس UNWTO در چنین سطحی می تواند دستاوردهای ارزشمندی برای کشور داشته باشد . بویژه از جنبه تاثیر گذاری بر افکار عمومی و تصحیح ذهنیت ها ی نادر
وی افزود: به عنوان نمونه اگر از گردشگران خارجی درباره تجربه سفرشان به ایران بپرسید ایران را کشوری زیبا باجذابیت های فراوان وبرخوردار از غنای تاریخی و فرهنگی توصیف می کنند . این در حالی است که پیش از سفر به کشورمان ، فضای ذهنی که از ایران داشته اند کاملاٌ مغایر با آن چیزی بوده است که در کشورمان جریان دارد.
به گفته امیرشاهی برگزاری نشستی به اهمیت کنفرانس UNWTO که با حضور مقاما

ت بلند پایه صنعت توریسم از بسیاری از کشورهای جهان و نیز دهها تن از خبرنگاران خارجی حوزه توریسم برگزار می شود می تواند بر تصحیح ذهنیت های بعضاٌ نادرست از ایران تاثیر مطلوبی داشته باشد.
اما نکته مهم در خصوص برگزاری کنفرانس جهانی گردشگری و صنایع دستی به عوایدی برمی گردد که از این طریق نصیب بخش صنایع دستی کشور می شود.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 40 صفحه
97,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد