whatsapp call admin

مقاله در مورد کشت چغندرقند

word قابل ویرایش
51 صفحه
11700 تومان
117,000 ریال – خرید و دانلود

کشت چغندرقند

مقدمه
چغندرها و سوئیس چاردها از کنوپودیاسیها ( خانواده غازپاها) هستند . علاوه بر چغندهها و سوئیس چاردها این خانواده شامل منگل ورزلها، چغندرقندها و لمس کوارترها می باشند . مجموعه چغندقنندها شامل پیبل بیت، فرش مارکت و پروسیسنگ و سوئیس چارد می باشند . ولی شامل منگل ورزل (چغندرهایی) که به عنوان غذای دامها استفاده می شود ) یا چغندرقند که به عنوان محصولی جهت تولید تجاری شکر پرورش داده می شود ، نمی باشد.

تصور براین است که چغندرها از چغندر دریایی بومی اروپای شمالی گسترش یافته اند . چغندرها حداقل از قرن سوم میلادی کشت شده و در قرن سوم به عنوان یک محصول کشاورزی توسط تولیدکنندگان فرانسوی و آلمانی کشت شده اند.
چغندرها به خاطر سبزیهای دست چین شده ، ریشه های دست چین شده و ریش های چغندر و برای تولیدات مختلف دیگر توسط تهیه کنندگان به کاربرده می شوند . برگهای تر و تازه سوئیس چارد برای برنج سازی و مخلوط سالاد برداشت می شود و برگهای بزرگ برای بسته بندی برداشت می شوند. (۱)
انواع و کشت
چغندر پروسیسنگ چغندرهایی هستند که برای پروسیسنگ پرورش داده می شوند . معمولاً استوانه ای شکل هستند . چغندرهای استوانه ای برای تولید چغندرهای قطعه قطعه شده یکنواختی شکل و کارایی بیشتری دارند و نیاز بزرگی برای پروسیسرها می باشند . غیر پیوندها : دارای شاخه های کوتاه ، ریشه گرد و قرمز رنگ دارای انتهای قرمز مایل به زرد هستند . پیوندیها: رد ای سی اف یک ضد سرکسسپرا ( نوعی بیماری) چغندرهای پیوندی دارای مزیت بذردهی بالا، تقویت و رشد ریش ها و شاخه ها و پایداری ایجاد کردن در مقابل بعضی بیماریها چون سرکسپرا می باشد . در مقابل توان بالای چغندرهای پیوندی منجر به رشد بیش از اندازه ریشه ها شود که در اثر به تعویق افتادن زمان برداشت آب و هوای نامناسب یا دلایل دیگر این رشد سریعتر صورت گیرد. (۲)
تیبل بیت
تیبل بیت که بعنوان چغندرهای فرش مرکت هم شناخته شده اند انواع گرد و قرمز آن عبارتنداز : استینهای دترویتی، رابی کوئین، پیوندها: رد سی اف یک، پیس مارکر پیوندتری، برای آزمایش: اونگراف یک ، بیگ رد، ایواکس، واریوراف یک. برای دسته چین کردن : کروسبیرگرین تاپ و نیترکیپر . (۳)
ناولتی بیت

بعضی از چغندرها رنگها و شکلهای غیرمعمولی دارند . اپن چغندرها به عنوان چغندرهای ناولتی شناخته شده اند . قرمز و دراز: سیلیندرا، فورنو. رنگ قرمز و سفید متناوب ، چیاگیا، زرد و گرد: بارپی گرلدن ، گرد و سفید:‌ شووایت ، آلبینو بیشتر انواع چغندرهای استوانه ای شکل مزه خاک می دهند که باعث شده عرضه آنها محدود شود . (۳)
چغندرهای اسفناجی
چغندرهای اسفناجی ، تیبل بیت هستند که به خاطر برگهای آبدارشان پرورش داده می شوند

. این نوع چغندر در دوره های زیادی می تواننند برداشت شوند . نوع اصلی آن بارپی رد بول است .(۳)
سوئیس چارد
سوئیس چارد چغندری است که به خاطر برگهای خوردنی آن پرورش داده می شود . گلبرگهای بزرگ و پهن دارد که ممکن است سبز، قرمز یا رنگانگ ( چند رنگ) باشد . گلبرگ سبز، کولوموس، گلبرگ قرمز‌، شارلون، روبارب چارد . گلبرگ های چند رنگ : رنگهای روشن ( قرمز، زرد ، سفید نارنجی، ارغوانی و صورتی ). (۴)
زراعت پاییزه چغندرقند در مناطق گرمسیری
از مزایای کشت پاییزه در مقایسه با کشت بهاره چغندرقند می توان به موارد زیر اشاره نمود:
۱- بهره گیری گیاه از بارندگیهای پاییزه و زمستانه در نتیجه مصرف آب کمتر در مقایسه با کشت بهاره به میزان ۲۰ الی ۳۰ درصد
۲- پایین بودن هزینه تولید در مقایسه با کشت بهاره
۳- پایین بودن تراکم علفهای هرز و آفات در فصل زمستان در مقایسه با کشت بهاره
۴- امکان کشت دوم بعد از زراعت چغندرقند
۵- بازده تولید در واحد سطح بیش از مناطق دیگر ا زمتوسط عملکرد در کشت پاییزه ۴۰ تن در کشت بهاره ۲۷ تن در هکتار است .
شرایط اکولوژیکی لازم برای کشت چغندرقند
چغندرقند گیاهی از تیره اسفناج می باشد . مناسبترین درجه حرارت برای جوانه زدن بذر چغندرقند ۸ درجه و برای رشد و نمو آن در دوره رشد ۲۸-۲۰ درجه سانتیگراد است . یخبندان در مراحله جوانه زدن موجب از بین بردن جوانه اولیه آن می گردد.
چغندرقند برای رشد و نمو کامل و ذخیره قند در غده احتیاج به نور خورشید گرما و رطوبت مناسب دارد . این گیاه نسبت به خاکهای شور و قلیایی مقاومت خاصی نشان داده و احتیاج به خاکهای با PH خنثی و قلیایی دارد . خاکهای رسی و رسی لیمونی بهترین نوع خاک برای کشت چغندرقند می باشد .
طول مدت رشد و نمو در کشور معمولاً حدود ۸ ماه خواهد بود و در این مدت هر هفت روز و در نواحی سردسیر هر ده روز به آبیاری نیاز دارد که به صورت غرقابی انجام می گیرد.(۶)
تاریخچه کشت چغندرقند در ایران

این گیاه در گذشته به عنوان سبزی در ایران کشت و مصرف می شد . از سال ۱۲۷۵ اولین کارخانه قند ایران در قریه کهریزک نصب گردید و عملاً کشت چغندرقندبه منظور تولید قند و شکر شروع شد ولی متاسفانه به خاطر اوضاع و احوال سیاسی آن زمان کارخانه تعطیل شد و باعث متوقف شدن کشت چغندرقند گردید . در سال ۱۳۱۰ کارخانه مجدداً آغاز بکار گردید. و تا کنون با استقرار و فعالیت ۱۰ کارخانه در استان خراسان، ۵ کارخانه در فارس، ۴کارخانه د رآذربایجانغربی و حدود ۱۶ کارخانه در سایر استانها یکی از فعالیتهای زراعی ایران تشکیل می دهد.(۶)
پراکندگی کشت چغندرقند در ایران
کشت چغندرقند هم اکنون در اکثر استانهای کشور رایج است . طبق تحقیقات استان خرا

سان با دارا بودن ۹/۴۱ درصد سطح زیر کشت ۳/۴۱ درصد تولید و استان خوزستان با داشتن ۲/۴ درصد سطح زیر کشت ۷ درصد تولید را به خود اختصاص داده است . (۶)
تقویم کشت چغندرقند
کاشت چغندرقند
کشت چغندرقند در اغلب نقاط کشور به استثنای استان خوزستان در بهار کشت و در پاییز برداشت می شود و در خوزستان چغندرقند در پاییز کشت و در بهار سال بعد برداشت می گردد . در خراسان در اوایل فروردین کشت چغندرقند آغاز می شود و تقریبا تا ۱۵ اردیبهشت ادامه می یابد گاهی ممکن است کاشت این محصول هم صورت گیرد ولی بازدهی خوبی نخواهد داشت . در استانهای باختران ۱۵ اسفند تا آخر فروردین ،‌همدان ۱۵ فروردین تا آخر اردیبهشت ، مرکزی ۱۵ اسفند تا آخر فروردین ، تهران ۱۵ اسفند تا آخر فروردین و خوزستان ۱۵ شهریور تا آخر دی ، زمانهای مناسب کاشت چغندرقند می باشند . برای کاشت چغندرقند باید زمین را شخم و تسطیح گردد و کشت با بذرپاش صورت گیرد. (۶)
کاشت محصول
چغندرقند گیاه یکساله می باشد . محصول فصل سرماست که در درجه حرارت ۴۶-۵۰ درجه فارنهایت (۱۰-۱۷ درجه سانتیگراد) بهترین رشد خود را انجام می دهد . درجه حرارت بالاتر باعث رشد سریع گیاه و ایجاد حلقه های سفید در درون چغندر می شو . حداقل درجه حرارت خاک برای جوانه زدن بذر چغندرقند ۴۱ درجه (۵ درجه سانتیگراد ) می باشد . بالاترین درجه حرارت برای جوانه زدن ۹۵ فارنهایت (۲۵ درجه سانتیگراد )می باشد . چغندرقند به یک دوره سرما به مدت دو هفته با درجه حرارت ۳۹-۵۰ درجه فارنهایت ( ۱۰-۹/۳ درجه سانتیگراد) نیاز دارد تا برای گلدهی تحریک شود . چغندر برفک و یخبندانهای ملایم را تحمل می کند. (۶)
بذرپاشی یا کاشت
در مزرعه نخستین کاشت معمولاً در ماه مرس یا آوریل صورت می گیرد . چغندرقند بروسیسنگ می تواند در اوایل ماه می یا اواخر ماه ژانویه کاشته شوند . برای عرضه مداوم چغندرهای دست چین شده هر ۲ یا ۳ هفته یکبار بذرافشانی کنید. برای چغندرهای فرش مارکت گیاه ها باید ۲ یا ۳ اینج (۵/۷-۵ سانتیمتر ) با هم فاصله داشته باشند . ردیف ها به طور معمول ۴۰ –۳۲ اینچ فاصله (۱۰۲-۸۱ سانتیمتر) از هم فاصله باید داشته باشند و گیاهان باید حدود ۲۴-۱۲ اینج ( ۶۱-۵/۳۰ سانتیمتر ) از هم فاصله داشته باشند . دانه ها را در عمق ۴/۰-۱ اینچی (۵/۲-۱ سانتیمتر) بکارید . معمولاً‌در هر جریب ۱۰-۸ پوند دانه (۲/۱۱-۹ کیلوگرم) کاشته می شود . تعداد دانه های تیبل بیت در هر ۳۰ گرم ۶۰۰و ۱ عدد می باشد . سویس چارد معمولاً در قطعه های ۴۰ اینچی (۱۰۲ سانتیمتری) با فاصله ۱۲-۹ اینج بین گیاهان کاشته می شود . حدود ۸-۶ پوند دانه برای کاشت در هر جریب لازم است.
اگر تمایل دارید که چغندرهای کوچک تو در تو داشته باشید این کار را می توانید با کم

کردن فاصله بین ردیف ها تا حدود ۱۵-۱۰ اینج (۲۵-۳۸ سانتیمتر ) و با نگهداشتن حدود ۳۵-۳۰ گیاه در هر فوت (۱۱۵-۱۰۰ تا در متر ) انجام دهیم .
خاکها
چغندر خاکهای عمیق خرد شده و زهکشی شده را ترجیح می دهد . مانند خاک گلدانی – شنی، خاک گلدانی- لجنی، کود. چغندر ممکن است در زمینهای سنگین تر (گلی تر ) نیز رشد نماید . اما برداشت آن مشکل تر می شود و رشد ریشه نیز ممکن است معیوب باشد . میزان بالای مواد آلی در خاک مطلوب است و به تولید رطوبت کافی و مناسب کمک خواهد کرد چغندر سیس

تم بزرگ ریشه ای دارد که حدود ۳ فوت (۱متر) یا بیشتر در خاک فرو می رود . مگر اینکه رشد آن محدود شود.
رطوبت یکنواخت خاک برای بدست آوردن کیفیت عالی حیاتی است . محصولات را آیش نمائید تا از بیماریهای رطوبتی و پوسیدگی ریشه جلوگیری شود . رطوبت روی خاک که ممکن است آن را غرق کند یا تحت تاثیر هوا قرار دهد حساس است . برای بدست آوردن حداکثر محصول PH خاک را به ۰-۶ یا بیشتر برسانید . از پیشنهادات آزمایش خاک برای میزان استفاده از آهک پیروی نمایید . مزارعی که در آن چغندر پورسیسنگ کاشته می شود زمین توسط افراد باری باقیمانده های کلریدهیدروکربن آزمایش می شود که اگر مقدار باقی مانده و غیرقابل قبول بود پس داده می شود .(۶)
کوددهی
آزمایشات خاک پیش از کاشت دقیقترین راهنماییها برای نیازمندیهای کود دهی هستند اگر پاسخ های مطلوب کوددهی در چغندرها تشخیص داده شد . مدیریت خوب کارها حیاتی است . این کارها شامل استفاده از مقادیر پیشنهادی ، انتخاب مناسب خاک ، کنترل خوب علفهای هرز ، کنترل حشرات و بیماریها ، آماده سازی محل کاشت بذر و روشهای مناسب بذرپاشی و برداشت به موقع می باشد .
به خاطر تاثیر نوع خاک ، شرایط آب و هوایی و بعضی مسائل فرهنگی دیگر پاسخ محصول به کود دهی ممکن است همیشه دقیقاً قابل پیش بینی نباشد . نتایج آزمایش خاک ، تجربه مزرعه و علم و نیازمندیهای خاص محصول به تخمین میزان کود و نوع آن کمک می کند . مراحل پیشنهاد شده نمونه گیری خاک باید دنبال شود تا نیاز کوددهی تخمین زده شود . (۷)
نیتروژن
به کارگیری حدود ۲۰۰-۱۵۰ پوند عنصر نیتروژن برای هر جریب پیشنهاد می شود . مقادیر پایین نیتروژن برای هر جریب باید بعد از محصول گیاهی چون یونجه یا شبدر قرمز به کار برده می شود . مقادیر بالای نیتروژن باید در پی جو یا دانه علف به کار برده شود . نیتروژن را قبل از کاشت پخش نمائید . یا نصف آن را به عنوان پوشش اول فصل به کار برید . نیتروژن در رشد قسمت بالای (ساقه ها ) چغندر که برای برداشت مورد نیاز است مهم است . چون وسایل سنتی برداشت چغندر را از طریق قسمت بالایی آن کنترل می کنند. (۱)

فسفر
فسفر برای توانمند کردن رشد اولیه بذر ضروری است . چون ممکن است خرابی ناشی از رطوبت را کاهش دهد . ۷۰-۵۰پوند فسفات را در هر جریب به عنوان سوپرفسفات یا کود سه گانه فسفات به فاصله یک اینج در زری دانه قرار دهید . اخطار : اگر مخلوط نیتروژن – فسفر یا کودهای حاوی پتاسیم مستقیماً زیر دانه قرار گیرد ممکن است بذرها بسوزند . بقیه فسفر را به داخل محل کاشت بذر قبل از بذرپاشی پخش نمائید . همانطوریکه در جدول شماره یک گفته شد .
میزان استفاده از فسفر
اگر Ph خاک این مقدار بود ۱b این مقدار را به کار برید
۲۵-۰ ۱۵۰-۱۲۰
۵۰-۲۵ ۱۲۰-۷۰
۵۰ و بیشتر ۷۰ -۵۰

پتاسیم
پتاسیم را به صورت پتاس پخش نمائید . و قبل از کاشت آن را در خاک قرار دهید و مقادیر بیان شده در جدول شماره ۲ را به کار برید .
جدول شماره یک : میزان استفاده از فسفر برای چغندر
اگر میزان کلسیم کلسیم این مقدار بود
اگر آزمایش خاک اینگونه بود ۱b این مقدار را به کاربرید
۷۵-۰ ۱۵۰-۱۲۰
۱۵۰-۷۵ ۱۲۰-۸۰
۲۲۵-۱۵۰ ۸۰-۶۰
۲۲۵ و بیشتر هیچ

 

سولفور
گیاهان سولفور را به شکل سولفات جذب می کنند . کود، سولفور را به شکل سولفات و عنصر سولفور عرضه می‌کند . عنصر سولفور باید در خاک قبل از اینکه در دسترس گیاهان قرار گیرد به سولفات تبدیل شود . تبدیل عنصر سولفور به سولفات معمولاً در خاکهای خوب و گرم و مرطوب سریع صورت می گیرد.
نیازمندیهای تیبل بیت به سولفور به وسیله یکی از این موارد تامین می شود:
– به کارگیری ۲۰-۱۵ پوند سولفور به شکل سولفات در هر جریب در زمان کاشت
– به کارگیری ۴۰-۳۰ پوند سولفور به عنوان عنصر سولفور در زمین خوب برای سال بعد
– به کارگیری عنصر سولفور در مقادیر زیاد و در فواصل کم در زمینهای خشن
وقتی میزان منیزیم در هر ۱۰۰ گرم خاک کمتر از ۱ میلی گرم بود به کارگیری ۱۵-۱۰ پوند منیزیم در هر جریب پیشنهاد می شود . منیزیم می تواند در زمینهای با مواد قلیائی ( مانند آهک که میزان اسید خاک را کاهش می دهند) به کار برده شود که در این صورت باید چندین هفته قبل از کاشت منیزیم با خاک قلیایی مخلوط شده و به داخل محل کاشت بذر ریخته شود . (۱)
برن
کمبود برن در بعضی از مناطق کالیفرنیا برای چغندرهای تیبل وجود دارد . در این مناطق محلول برن علاوه بر بکارگیری برن در خاک باید مورد استفاده قرار گیرد . فقدان رطوبت کمبود برن را بدتر می کند . برن نباید به یک قسمت خاص محدود شود بلکه باید در تمام مزرعه به کار برده شود . اگر همه برن مورد نیاز بخواهد فقط پیش از کاشت مورد استفاده قرار گیرد ۱۰-۸ پوند عنصر برن در هر جریب معمولاً به کار برده می شود . هر چند علاوه بر این کاربرد به کارگیری یکی از برنامه های زیر پیشنهاد می شود :
پیش از کاشت: ۵-۳ پوند برن را در هر جریب به کار برید ( پخش نمائید) این میزان مناسب جائی است که در آنجا کمبود برن نبوده است .
طرز عمل ترکیبی : این عملکرد زمانی باید به کار رود که کمبود برن وجود داشته است یا در جائی که چغندرها برای آخرین برداشت نگه داشته می شوند . کاربرد پیش از کاشت ۵-۳ پوند در هر جریب با اضافه ۳-۲ ورقه از برن که به صورت محلول در آورید و استفاده کنید . برای استفاده از ورقه های برن ، ۱ پوند برن را در ۱۰۰-۵۰ گالن آب در هر جریب به کار برید. در زمان بزرگ شدن چغندر در زمانی که ریشه آن ۲-۵/۱ اینج (۴-۵ سانتیمتر) هستند از این محلول استفاده کنید . ۱۴-۱۰ روز دیگر این کار را تکرار کنید . (۲)
آهک
تیبل بیت نسبت به ذرت شیرین و بوته های لوبیا کمتر می تواند از خاک اسیدی را تحمل نماید . آهک باید زمانی به کار برده شود که PH خاک ۸/۵ یا کمتر است یا اینکه میزان کلسیم در هر ۱۰۰ گرم خاک ۷ میلی گرم باشد . آهک باید چندین هفته قبل از کاشت با خاک مخلوط شو برای چندین سال موثر است .
استفاده از آهک
اگر میزان آهک این مقدار باشد این مقدار را به کار ببرید
کمتر از ۲/۵ ۵-۴
۷/۵-۲/۵ ۴-۳
۰/۶-۷/۵ ۳-۲
۳/۶-۰/۶ ۲-۱

 

بیشتر از ۳/۶ هیچ

آبیاری
با دقت به چغندرها آب دهید . مخصوصاً در اوایل فصل از زیاد آب دادن بپرهیزید . زیرا زیاد آب دادن باعث می شود که برگها چغندر قرمز شود و برای مدتی از رشد بماند . بطورکلی ۱۲-۱۰ اینج آب ممکن است در مناطقی تولیدی کالیفرنیا نیاز باشد . نوع خاک در مقدار کلی آب مورد نیاز اثر گذار نیست . اما در فواصل آبدهی تاثیر می گذارد . خاکهای سبک تر به آبدهی با میزان کم ولی دفعات زیاد نیاز دارند . آبدهی زیاد یا رطوبت زیاد در اوایل فصل رشد باعث خراب شدن و سایر آسیبهای دیگر می شود . هر چند که فقدان آب نیز کمبود برن را بدتر می نماید .
به کنترل در آوردن رطوبت در چغندرها مهم است مخصوصا در طی کاشت ، اوایل مرحله رشد و انشعاب ریشه های چغندر زمانی که سطح خاک سفت و خشک باشد دانه کوچک چغندر قادر به پدیدار شدن نیست . آبیاری در دوره قبل از جوانه زدن سطح خاک را باید نرم و مرطوب نگه دارد و برای کنترل این هدف نیاز به آبیاری مداوم و سبک است . برعکس آبیاری زیاد و عمیق باعث ایجاد موجودات غیر از هوازی در خاک می شود که بذرهای در حال رشد را پوسیده نموده و توقف موقت رشد گیاهان را باعث می شود . در زمان باقیمانده فصل رشد رطوبت خاک نباید از ۵۰% کمتر شود . چون چغندر بیشترین رشد خود را در نیمه دوم رشد خود انجام می دهد . در این دوره باید بیشتر مرقب آبیاری بود . کمبود آب در این دوره بدترین اثر خدو را روی محصولات خواهد گذاشت . هر چند برای مناسب نگهداشتن رطوبت باید تعادل وجود داشته باشد . زیرا رطوبت کاهنده باعث ایجاد بیماریهایی توسط آلتونادیا ، سوکسپورا و راپیولاریا در سایه می شود . در طی نیمه دوم رشد تنها در اوایل روز آبیاری نمائید تا فرصت کافی برای جذب سریع آب در سایه ایجاد شود .
بیشترین میزان استفاده از آب که ماه جولای اتفاق می افتد ۲۱% ( ۳۵/۰ سانتیمتر) در هر روز می باشد . (۱)
انواع چغندر
چغندرقند بر حسب حجم ریشه ، مقدار برگ و درصد قند به رقم های زیر تقسیم می شود :
رقم E:‌ این رقم دارای ریشه های بزرگ و سنگین است . سر آن نسبتاً پهن و تعداد برگهای آن زیاد است . محصول این رقم در واحد سطح زیاد است ولی درصد قند آن نسبت به سایر قم ها کمتر است .
قم N : سر این رقم کوچکتر و تعداد برگهای آن کمتر از رقم E است . محصول چغندر در هکتار آن از رقم E کمتر ولی درصد قند آن بیشتر است . این رقم برای مناطقی که امکان کشت زود هنگام (هراکش ) وجو نداشته باشد مناسب است ( هراکش در برابر کرپه یعنی کشت زودهنگام که محصول آن نیز زودتر بدست می آید )
رقم Z : چغندر های این رقم باریک و کشیده اند و مقدار برگ آن از رقم های فوق کمتر است . مقدار محصول آن در واحد سطح کمتر ولی و درصد قند آن بیشتر از رقم های یاد شده زودرس تر است .
رقم ZZ :‌خصوصیات ظاهری این رقم شبیه رقم Z است ولی مقدار قند آن بیش

تر است . کشت آن اقتصادی نیست و تنها برای دورگ گیری و اصلاح بذور از آن استفاده می شود .(۴)
انتخاب انواع چغندر
در برداشت چغندرقند نباید عملکرد غده مدنظر باشد بلکه از نظر زارع محصول برگ ، ریشه و کیفیت چغندرقند یعنی میزان درصد قند آن دارای اهمیت ویژه ای است . هدفهای به نژادی چغندر را بیشتر براساس ارزش فیزیولوژیک آن دانسته و آنها را به تیپ های زیر تقسیم بندی می کنند:
چغندر تیپ یا نوع E : این تیپ چغندر همراه با حداکثر عملکرد غده و قند از هر واحد زراعی یا هکتار می باشد در حالیکه محتوی قند آن رضایتخبش نمی باشد این تیپ چغندر دیررس بوده و در زمان برداشت حداکثر عملکرد برگ را همراه دارد . این تیپ چغندر قند مناسب مناطقی است که دارای دوره رشد و نمو طولانی و خاک گرم می باشد و در ضمن به دوره های خشک طولانی بهتر از سایر تیپ ها سازش دارد . این تیپ می تواند از کود و سایر مواد غذایی حداکثر استفاده را بنماید .
چغندر تیپ یا نوع Z : این تیپ چغندر محتوی حداکثر قند حداقل وزن غده می باشد . این تیپ به دلیل زودرسی دارای عملکرد برگ کمتری نسبت به تیپ E , N می باشد . توقع این تیپ نسبت به مصرف آب زیاد است و باید آن را در مناطقی که دوره رشد و نمو کوتاهی دارد کشف نمود از آنجائی که این تیپ غده ها محتوی حداکثر ماده خشک است و آب کمتری دارد لذا مناسب مناطقی است که مسافت زیادی از لحاظ حمل و نقل تا کارخانه قند دارد . این تیپ چغندر را می توان در مناطق کوهستانی یا ساحلی با خاکهای سرد که با اندازه کافی رطوبت و بارندگی داشته باشد کشت نمود.
چغندر تیپ یا نوع N : در این تیپ محصول غده بزرگ و قند بین تیپ های Z, E می باشد . یکی از مشخصات این تیپ در این است که بعضی ارقام به تیپ Z و بعضی ارقام دیگر به تیپ E تمایل پیدا می کنند . این تیپ می تواند سازشی بین زارعین و کارخانه ها از لحاظ تولید محصول رضایتبخش غده ، برگ و تفاله و همچنین محتوی قند تولید نماید و این تیپ چغندر احتیاج به آب و حرارت کافی دارد .
چغندر تیپ یا نوع ZZ : این تیپ به چغندرهایی اطلاق می شود که بیش از سایر تیپ ها قند داشته و در زراعت کمتر کشف و کار آن رواج دارد و از این تیپ چغندرها فقط تشخیص به نژاد کننده می تواند در کارهای دورگ گیری خود با ارقام پرمحصول ولی با قند کمتر استفاده نماید.
در برابر چهار نوع فوق چغندرهایی در کشت و کار رواج یافته اند که دارای قدرت تولید علوفه ای زیاد بوده و به علت خارج بودن غده از خاک، برداشت آن سهلتر از دیگر گونه ها صورت می گیرد از سال ۱۹۵۱ میلادی نوع چغندرهایی در بازار بنام « چغندرهای نوع پلی پلوئید» رواج یافت . این نوع چغندرهای پلی پلوئید دارای تعداد کروموزم بیشتری نسبت به تیپ های ZZ, Z, E, N هستند . انواع چغندرهای پلی پلوئید دمبرگ کوتاه ، ضخیم و برگهای بزرگ و عریض داشته و با ضخیم بودن برگ از انواع دیپلوئید قابل تشخیص می باشد . (۳)
بذر چغندرقند و جنس های آن

جنس بتا Beta ، تعداد معدودی از گیاهان بومی مناطق مدیترانه و اورپای شرقی و غربی است . در بین گونه های مختلف گونه بتا ولگاریس با چهار رقم زراعی به نامهای چغندرقند ، چغندر سالادی، چغندر علوفه ای و سوئیس چارد از اهیت بیشتری برخوردار است . هر یک از این ارقام برای مصارف ویژه ای کشت می شوند . گونه بتا ولگاریس از نظر تولید حجم متنابهی از ساکارز استخراجی و کریستالی ، گونه منحصر به فرد است . به همین دلیل گیاه چغندرقند یکی از محصولات زراعی مهم تولید قند اکثر کشورهای مناطق معتدله و نیز محصولی زمستانی در نواحی گرمسیری . چون دره انیلد در کالیفرنیا تلقی می شود . چغندر سالادی یا چغندر یاغی دارای ریشه ای خوراکی است و نیز رقم سوئیس چارد با داشتن اندامهای هوایی خوراکی به عنوان سبزی در اکثر مناطق دنیا مورد استفاده قرار گرفته است .
گونه بتا ولگاریس از نظر تولیدمثل می توان یکساله یا دوساله باشد . بنابراین ممکن است در سال اول بعد از کشت تولید بذر کند و یا برای گلدهی نیاز به یک دوره زمانی ( حدود ۱۲۰ –۵۰ روز ) سرمایی داشته باشد . بذرها عموماً در مناطقی با درجه حرارتهای نسبتاً کم ( ۰ تا ۱۰ درجه سانتیگراد یا ۳۰ تا ۵۰ درجه فارنهایت ) که خطر سرما زدگی و یخبندان وجود نداشته باشد تولید می شوند . مناطقی چون ایالات اورگون ، پوتا و آریزونا در ایالات متحده و نیز کشورهای فرانسه و ایتالیا از نظر تولید بذر بسیار حائز اهمیت است .
برخی از ژنوتیپ های این گونه گیاهی دارای صفت نرعقیمی سیتوپلاسمی یا ژنتیکی بوده و دانه گرده تولید نمی کنند . گیاه چغندرقند ممکن است خود بارور یا خود عقیم بوده و بذرهای آن گاه چند جنینی و گاهی تک جنینی است . دوصفت نرعقیمی و بذرهای تک جنینی در تولید چغندرقند تغییرات مهمی را ایجاد کرده اند . صفت نرعقیمی ممکن است امکان تولید بذرهای هیبرید را با هزینه های قابل قبول فراهم کند . صفت تک جنینی بذرها نیز کشت آنها را در شرایط مطلوب در فواصل زمانی مشخص و در یک ردیف برای تولید چغندرهای یکسان و هماهنگ میسر می کند . وجود این صفات و نیز امکان دسترسی به علف کش های مختلف بالقوه ، موجب حذف هزینه های مازاد تولید چغندرقند شده است . در مناطقی که سرمازدگی و یخبندان مشکل چندانی مهمی تلقی نمی شود ممکن است ریشه ها قبل از عمل آوری محصول برای مدتی در خاک باقی بمانند در حالیکه در مناطق سردسیر برداشت ریشه های در فصل پاییز آنها را در معرض فاکتورهای محیطی مخرب ، چون سرمازدگی پوسیدگی و فساد قرار خواهد داد.
میزان بذر چغندرقند را در هکتار ۳۵-۲۵ کیلوگرم از بذرهای چند جوانه ای که دارای رنگ قهوه ای باشد در نظر می گیرند . بذرها دارای رنگ سبز کاملاً نرسیده مناسب برای کاشت نمی باشند . بذرهای مناسب کاشت باید دارای ۱۷درصد آب باشند . میزان بذر چغندرقندهای تک دانه ای یا مونوژرم را نصف میزان بذرهای معمولی در هکتار (۱۵-۱۰ کیلوگرم ) انتخاب می کنند . بذر چغندر را نباید بیش از ۴-۲ سانتیمتر عمیق کاشت . بذر چغندرقند که جهت کشت انتخاب می گردد باید فاقد هرگونه ناخالصی ، صدمه یا خسارت آفات و بیماری نداشتن رنگ تیره و یا هرگونه عوامل نامطلوب دیگر باشد. (۴)
آبیاری چغندرقند

آب مورد احتیاج چغندرقند نسبت به سایر گیاهان چندان زیاد نبوده و یک کیلوگرم ماده خشک آن به حدود ۳۰۰ لیتر آب احتیاج دارد . میزان مصرف آب چغندرقند در مناطق مختلف کشور متفاوت بوده و بطورکلی یک کیلوگرم ماده خشک آن به ۳۵۰ تا ۴۵۰ لیتر آب احتیاج دارد یا از زمان کاشت تا برداشت به ۱۲۰۰۰ تا ۱۴۰۰۰ مترمکعب آب احتیاج دارد . نوع آبیاری چغندرقند در کشور و زراعتهای مکانیزه نشتی و با شلنگ صورت می گیرد و در بعضی از مناطق دیگر کشور نیز آبیاری بارانی نیز معمول می باشد . زارعین کشور کشت چغندر را کرتی و آبیاری آن را غرقابی انجام می دهند .
دفعات آبیاری چغندرقند در اکثر نواحی کشور ۷ روز به ۷روز و در نواحی سردسیر ۱۰ روز به ۱۰ روز صورت می گیرد.
به طور کلی آبیاری چغندرقند به سه روش زیر انجام می گیرد:
۱- آبیاری کرتی: برای کشت های دست پاش که زمین را بصورت کرت در می آورند آبیاری کرتی انجام می شود . درازا و پهنا ی کرت با توجه به جنس و شیب زمین و مقدار آب در دسترس تفاوت می کند . در این روش تلفات آب زیاد است و نیروی انسانی بیشتری برای آبیاری بکار گرفته می شود ضمناص خاک اطارف بوته ها سفت و متراکم می شود و رشد ریشه ها را کند می کند و حساسیت گیاه در برابر بیماریها افزایش می یابد.
۲- آبیاری نشتی: در این روش آب در شیارها یا جویچه هایی که به هنگام کاشت ایجاد شده اند حرکت کرده و رطوبت با حرکت جانبی به پشته ها نفوذ می کند . عمق شیارها بین ۱۵-۲۵ سانتیمتر است و طول آنها با توجه به جنس خاک و شیب زمین انتخاب می شود .
۳- آبیاری بارانی : در این روش آبیاری در سالهای اخیر در برخی مزارع رایج شده اند آب بوسیله آبپاشهایی که روی لوله های تحت فشار قرار دارند به صورت باران در اختیار گیاه گذاشته می شود تلفات آب در این روش متر از روشهای پیشین است ولی هزینه سرمایه گذاری اولیه بیشتر است .
بطورکلی چغندرقند به علت آنکه دارای برگهای پهن و توسعه پافته بوده و تنفس و تبخیر آن از طریق برگها شدید می باشد . در دوره زندگی به آب زیادی نیاز دارد . مصرف آب کافی موجب بالا رفتن ماده خشک گیاهی خواهد شد و این مقدار آب در برابر تغییرات ریشه متغیر است . بذر چغندرقند چون دارای یک لایه پوشش نسبتاً سخت می باشد در زمان کشت برای تولید جوانه به رطوبت زیاد نیازمند است و مقدار رطوبت (آب) تقریباً دو برابر نیاز آبی بذر سایرگیاهان در موقع تولید جوانه است . بذر چغندر در این مرحله اطراف خود حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ درصد وزنش آب لازم دارد تا جوانه آن تندش کرده و از بذر خارج شود . زمانیکه جوانه ها تولید و هنوز از بذر خارج نشده اند ( این زمان در شرایط مناسب رطوبت و حرارت بین ۷ تا ۱۰ روز می باشد ) لازم است برای سهولت و سرعت خروج جوانه های ضعیف اولیه از خاک ، زمین را آبیاری نمود تا سطح خاک نرم و مرطوب شود .
پس از آنکه جوانه ها از خاک خارج شدند فواصل و تعداد آبیاری و مقدار مصرف آب بستگی به شرایط جوی ( مقدار ریزش باران ، درجه حرات ، درصد رطوبت محیط و تیپ چغندر ) دارد .
مقدار آب در ابتدای دوره زندگی بنات کم و فواصل آبیاری طولانی تر است . در ماههای خرداد و تیر و مرداد بعلت افزایش درجه حرارت و طولانی بودن روزها مقدار مصرف آب زیادتر و فواصل آبیاری کمتر است . لکن در ماههای شهریور و مهر به ترتیب کار به عکس خواهد بود .
بطورکلی فواصل آبیاری در مراحل اولیه رشد ، بویژه در فصل بهار با در نظر گرفتن درجه

حرارت محیط هر ۱۰ تا ۱۴ روز یکبار در تابستان هر ۷ تا ۸ روز یکبار انجام شود هر چه فواصل آبیاری کمتر باشد رشد و نمو نباتات سریعتر شده و مقدار محصول در هکتار بالا خواهد رفت .
در کشورهاییکه درصد رطوبت و ریزش باران زیاد و مقدار آن به ۶۰۰ تا ۸۰۰ میلی متر می رسد . این گیاه به آبیاری احتیاج ندارد و چغندرقند را بصورت دیم کشت می نمایند . چغندرقند بطورکلی در دوره ردش ۶۰۰۰ تا ۸۰۰۰ مترمکعب آب در هکتار نیاز دارد لکن در کشورهایی که هوای خشک دارند و ریزش باران به اندازه کافی نیست کشت دیم چغندر امکان ندارد و باید در دوره رشد گیاه را آبیاری نمود اینگونه شرایط آب مورد نیاز حدود ۱۰۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ مترمکعب می باشد چغندرقند حدود دوسوم کل آب مورد نیاز خود را از لایه فوقانی خاک و تا عمق ۴۰ سانتیمتر جذب و یک سوم بقیه را از اعماق زیاد جذب می نماید . بنابراین در نواحی خشک که ریزش باران کم است باید نسبت به حفظ رطوبت در اعماق زمین اقدام شود . بطوریکه اگر ارتفاع باران زمستانه حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلی متر باشد .
خاک چغندرقند را قبل از کاشت تا عمق ۸۰ تا ۶۰ سانتیمتر و اگر میزان بارندگی ۳۰۰ میلی متر بود تا عمق ۱۰۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر باید کاملاً مرطوب نمود. هرگاه چغندر قبل از برداشت آبیاری نگردد . غلظت قند در ریشه بالا رفته و ادامه این وضع موجب کم شدن وزن ریشه می شود .
ذخیره آب در خاک و عمق ریشه
بسیاری از سالها در بهار تمام خاکها ظرفیت آبی بوده و در نتیجه مقداری آب ذخیره دارند مقدار آن بسته به نوع خاک است در خامهای شنی حداقل ۸ سانتیمتر و در هر متر مربع عمق ، در شنی آهکی ۱۲ سانتیمتر ، خاکهای آهکی ۱۶ سانتیمتر است . چغندرقند در خاکهای کوبیده نشده شکل ریشه مخروطی و عمیق پیدا خواهد کرد. در ماه شهریور اغلب تا عمق ۱۸۰ سانیتمتر پایین می رود این حالت در بین گیاهان یکساله غیرمعمول است بسیاری از آنها سیستم ریشه سطحی دارند . (۷)
واکنش نسبت به آبیاری
بطور معمول عقیده بر این است که چغندرقند گیاهی مقاوم به خشکی بوده و به آبیاری واکشن نشان نمی دهد تحقیقات اخیر نشان داده است که این موضوع حقیقت ندارد مخصوصاً در اوایل رشد که گیاه در حال ساختن سیستم ریشه و توسعه برگها می باشد . حتی قبل از اینکه حالت پژمردگی شدید شروع شود در خلال ماههای تیر و مرداد آب اضافی مورد نیاز است تا از پلاسیدگی در روزهای طولانی و از دست دادن برگ و در نتیجه کاهش محصول جلوگیری به عمل آید. اگر کاهش بارندگی در ماه شهریور بوجود اید در این حالت به علت استفاده از آبهای عمقی عکس العملی به آبیاری نشان نخواهد داد.(۹)
مقدار آب مورد نیاز چغندرقند
در صورتی که مقدار کافی آب در مزرعه و در خاک باشد گیاه به حسب نیاز جوی « میزان ظرفیت تعرق و تعریق» از آن استفاده می کند وقتی که دارای پوشش کامل برگی باشد مقدار آب مورد نیاز روزانه یا هفتگی آن را می توان بر اساس اطلاعات هواشناسی محاسبه نمود. در انگلستان در سال ۳۶ سانتیمتر از آب استفاده می شود . تقاضای جوی در ماه خرداد بیشتر است که در این ماه گیاه هر هفته ۵/۲ سانتیمتر آب مصرف می کند و در ماه شهریور حدود نصف آن مورد نیاز است .
نیاز آبی
بوسیله احتیاجات گیاه در زمانهای کمبود باران محاسبه می گردد . ضمناً بایستی مقدار آنکه خاک می تواند ذخیره نماید در نظر گرفت . هر وقت که لازم باشد بایستی آبیاری شروع شود در ماه خرداد حدود ۵/۲ سانتیمتر آبیاری و وقتی که کاهش شدید آب باشد حدود ۴ سانیتمتر .(۵)
آفات مهم چغندرقند
۱- کک چغندرقند: این آفت در بیشتر مناطق چغندرکاری ایران دیده شده است و در تمام مناطق به این نام خوانده می شود . کک چغندر ، سوسک سیاه و کوچک و براق بطول ۲ میلمتر و جهنده ای است که به محض ظهور بوته های چغندرقند به برگهای اولیه حمله نموده و سبب سوراخ شدن برگها گردیده و در صورتی که تراکم این حشره زیاد باشد بوته های اولیه نابود گردیده و بایستی مزرعه با واکاری نمود. این حشره در اکثر مناطق چغندرکاری حضور داشته و خسارت آن بیشتر در اوایل ظهور بوته هاست ولی تراکم آن در همه سالها بیک اندازه نبوده و معمولاً در بهارهای خشک تراکم این حشره زیادتر است . خسارت این حشره قبل از تنک چغندرقند اهمیت زیادی نداشته ولی پس از تنک در صورتی که تراکم آن زیاد باشد بایستی با سمومی مثل ددت، لیندن، دی متوات به مقدار ۳ لیتر در هکتار یا توکسافن متیل پاراتیون به مقدار ۳ تا ۴ لیتر در هکتار به نسبت ۱ تا ۵/۱ در هزار یا با یکی از سموم فسفره نظیر دیازیینون به مقدار یک لیتر در هکتار مزرعه سم پاشی می شود .
۲- کرم برگ خوار چغندرقند یا کارادرینا: این کرم در سراسر کشور به ویژه مناطقی که چغندر کاری می شود به شدت پراکنده است و از آفت های درجه اول چغندرقند است . این آفت به بسیاری از گیاهان زراعی دیگر نیز حمله می کند . حشره کامل پروانه ای است که کرمینه آن از برگ چغندرقند تغذیه می کند. وقتی کرمینه ها کوجک هستند در اثر تغذیه برگها را به شکل توری در می آورند و زمانی که بزرگ شدند بقیه قسمتهای سبز برگ را می خورند و آن را سوراخ هم می کنند . این کرم در شرایط مساعد آب و هوایی ۶ تا ۷ نسل در سال دارد که برزیان ترین آن نسل دوم و سوم است . برای مبارزه با این آفت از سموم فسفره نظیر گوزایتون ، یدمیکرون، سوپراسید به مقدار ۲ تا ۳ لیتر در هکتار استفاده می شود.
۴- سوسک خرطوم کواه : این حشره سوسکی است که خسارت خود را همراه با تغذیه از برگها و گذاشتن تخم به صورت خال سیاه روی برگهای اولیه چغندرقند آغاز می کند . بعد از چندی از این تخمها کرمهای سفید خمیره ای ظاهر می شود که روی زمین افتاده و سپس به داخل زمین نفوذ می کند و خود را به ریشه چغندرقند رسانده و از آن تغذیه می کند و سبب کوچک ماندن بوته و در مواردی از بین رفتن آن می گردد . تراکم این حشره در همه مناطق به یک میزان نبوده ، بلکه در بعضی از مناطق چغندرکاری در اکثر سالها تراکم آن زیاد است . سمپاشهای اول فصل علیه کک

برای این حشره موثر بوده و معمولاً سمپاشی جداگانه ای را لازم ندارد .
۵- سوسک خرطوم بلند: حشره بالغ این سوسک از برگهای چغندقند تغذیه و سبب سوراخ شدن برگها می گردد . تخم ریزی حشره بالغ عملاً از خرداد ماه آغاز می شود . تخم در داخل دمبرگ قند قرار شده و از این تخم پس از مدتی کرم سفیدی ظاهر که از دمبرگ تغذیه کرده و در نتیجه تغذی

ه این لارو دمبرگ از داخل فاسد گشته و نهایتاً برگ خویش می گردد. تراکم و خسارت این حشره با انجام سمپاشی های اول فصل که علیه کک و کرم برگ خوار و کرم طوقه بر انجام می گیرد تقلیل یافته و در صورتی که جمعیت این حشره در سالی خیلی زیاد باشد بایستی انحصاراً علیه حشره بالغ آن با استفاده از سم دیازینون ۶۰درصد به نسبت یک لیتر در هکتار سم پاشی گردد.
۶- بید چغندرقند: کرم این حشره از اواسط خردادماه در قسمت جوانه مرکزی بوته چغندرقند متمرکز و به تدریج با تغذیه از جوانه مرکزی و طوقه موجب سیاه شدن مرکز بوته می گردد . حشره کامل پروانه کوچکی است که طول آن به ۸/۷ میلیمتر می رسد . کنترل این حشره در اوایل آلودگی تا اواسط تیرماه آسان و با استفاده از سمومی نظیر دیازنیون ۶۰درصد به مقدار ۵/۱ لیتر در هکتار ، سیویال ۵۰درصد به نسبت ۲ لیتر در هکتار و گوزاتیون ۲۰درصد به نسبت ۳ لیتر در هکتار انجام می گیرد .
۷- کنه تارعنکبوتی چغندرقند: خسارت کنه معمولاً از اواسط تیرماه اغاز می گردد . کنه با پاره کردن سطح برگ سوراخ های ریزی در آن ایجاد می کند و سبره گیاه را می مکد. در نتیجه تغذیه کنه، کارهای فیزیولوژیکی گیاه مختل می شود و برگها زرد رنگ شده و می خشکند. چون معمولاً آلودگی کنه با بیماری سفیدک چغندرقند همزمان است لذا با گوگرد پاشی علیه سفیدک کنه نیز کنترل می گردد. در صورتی که تراکم کنه در سالی یا در محل خاصی زیاد باشد میتوان از سمومی مثل تدیون V18 به مقدار ۵/۲ لیتر در هکتار یا کلتان به نسبت ۲ لیتر در هکتار می توان استفاده کرد .
۸- مکس چغندرقند : حشره کامل مگس کوچکی است به طول ۵ میلی متر ، کرمینه این مگس برگ را سوراخ می کند و بافتهای بین دو رویه برگ را می خورد و در نتیجه برگه مانند ناول باد کرده و زرد و خشک می شوند . حشره مزبور ۲ تا ۴ نسل در سال دارد .به علت وجود زنبورهای پارازیت علیه آن سمپاشی نمی شود . در موارد طغیان و خسارت شدید از دیپترکس ۸۰درصد یدازینون ۶۰درصد به نسبت یک کیلو یا یک لیتر در هکتار استفاده می کنند.
۹- شته سیاه چغندرقند ( سته سیاه باقلا): شته سیاه از شیده برگ چغندرقند تغذیه می کند و باعث پیچیدگی ، زردی و حتی خشک شدن آن می شود . این آفت علاوه بر خسارت مستقیم باعث انتقال موزاییک و زردی چغندر تیز می شود . کفش دوزک هفت خال از مهمترین دشمنان طبیعی شته سیاه است .
۱۰- زنجره چغندرقند: زنجره چغندرقند در تمام مزارع دیده می شود . اندازه آن ۳ میلیمتر و سبز رنگ است . این حشره در اوائل فصل بهار تخمهای خود را زیر پوست و داخل بافت های برگ می گذارد که پس از سه هفته به پوره تبدیل می شوند. پوره ها از شیره برگ تغذیه می کنند و آن را به زرد

قهوه ای همراه با لکه های سبز در می آورند . برای مبارزه شیمیایی با آن از دی متوات ۴۰درصد متاسیستوکس ۲۰درصد به میزان یک لیتر در هکتار استفاده می کنند.
۱۱- نماتد چغندرقند : جانوران کرمی شکل کوچک ذره بینی هستند که اندامهای مختلف گیاهی ( برگ، ریشه، بذر یا دانه ) را آلوده می سازنند. با فرو کردن اندامهای مکنده خود به داخل سلول های ریشه چغندرقند از آن تغذیه می کند . در چغندرقندهای بذری آلودگی به نماتد باعث عقیم شدن گلها می شود . برگهای چغندرقند آلوده به نماتد در روزهایی که هواه خشک است بر اثر تاثیر تابش آفتاب به شدن پژمرده می شوند و شب دوباره به شکل طبیعی بر می گردند . نماتد در س چند سال اخیر به شدت گسترش یافته است . درباره این جانور و میزان آلودگی و عوارض ناشی از آلودگی آن مطالعات زیادی انجام گرفته است و راههایی برای مبارزه با آن به شرح زیر ارائه گردیده است . رعایت تناوب و عدم کشت به مدت متغیر بر حسب میزان آلودگی یکی از راههای اساسی مبارزه با این جانور است که در این زمینه بررسیهایی صورت گرفته و دستورالعملهایی نیز تهیه گردیده است .
عدم انتقال چغندرقند از مناطق آلوده به مناطق غیرآلوده
منع کاربرد ماشین آلات و لوازم استفاده شده در مزارع آلوده ، به مزارع غیرآلوده عدم آبیاری مزارع غیرآلوده با فاضلاب کارخانجاتی که چغندرقند آلوده در آن وارد گردیده . برای مبارزه شیمیایی نیز می توان از سم تمیک استفاده کرد ولی استفاده از این سم به علت زیاد بودن خاصیت سمی و گران بودن آن مقرون به صرفه نیست .
میزان آلودگی و سطح گسترش این آفت به شدت بالا رفته و فقط با اعمال مقررات شدید اجرایی می توان سبب جلوگیری از انتشار بیشتر آن گردید .(۳)
بیماریهای چغندرقند
بر اثر حمله گونه هایی از قارچ ها، ویروس ها، باکتریها حالاتی در بوته چغندرقند عارض می گردد که بوته رشد طبیعی خود را از دست داده و تدریجاً با ظهور عوارض پژمردگی یا پوسیدگی بوته از بین می رود از جمله بیماریهای چغندرقند میتوان به این بیماریها اشاره کرد.
۱- بیماری سفیدک سطحی: از بیماریهای مهم قارچی چغندرقند می باشد . که عامل بیماری آن ایزیف پلی گونی است . ایزیف پلی گونی آسکومیستی از رده اریزیفال و خانواده اریزیفاسه است . زمان ظهور این بیماری در مزرعه بر حسب شرایط آب و هوایی متغیر و موقعی است که بوته به رشد نسبتاً کافی رسیده باشد . ۲تا ۶ ماه بعد از کشت چغندرقند توده های کوچک پراکنده و منشعب شده سفید هیف ها و کنیدی ها ابتدا در سطح زیرین برگهای مسن ظاهر می شود . قارچ به سرعت روی پهنک و گاهی اوقات سطح زیرین برگه ها تا زمانی که همه آنها از میسیلیوم و کنیدی های سطحی قارچ ظاهر سفید گرد مانند پیدا نمایند گسترش می یابد . بافت زیرین ممکن است زرده شده و نهایتاً رنگ قهوه ای متمایل به ارغوانی پیدا نماید. گرچه تاکنون رگه های مقاوم چغندرقند در مقابل سفیدک حقیقی گزارش شده است . لیکن کنترل بیماری منحصراً با قارچکشها امکان پذیر است . ترکیبات گوگردی استفاده گسترده ای دارند ولی سایر مواد شیمیایی فراگیر و محافظت کننده نیز هر جا که برای مصرف به ثبت رسیده اند بیماری را کنترل کرده اند . کاربرد به موقع قارچ کش ها به محض مشاهده اولین نشانه قارچ روی برگ ها قاطع است دو هفته تاخیر در سمپاشی چغندرقند با گوگرد از محصول شکر تا ۱۷ درصد در کالیفرنیا کاسته شده است .
سفیدک دروغی چغندرقند :

گرچه ممکن است گیاهچه توسط قارچ بمیرند ولی عامل بیماریزا اکثر اوقات به برگهای جوان مرکزی بوته های مسن حمله ور می شود که کوتاه و کوچک ماندن کج و معوج و سبز روشن شدن برگها ضخیم و پیچ خوردن حواشی خارجی برگها به طرف پایین نتیجه حمله عامل بیماری است .

بوته های بیمار غالباً تعداد زیادی برگهای جوان کوچک تولید می کنند و در شرایطی که هوای مرطوب و خنک باشد رشد سفید تا خاکستری متمایل به بنفش تیره قارچ در پشت برگ و گاهی روی پهنک برگها دیده می شود . چنین برگهایی ممکن است خشک شده و بمیرند. اگر شرایط گرم و خشک غالب باشد پوسیدگی پانویه جوانه مرکزی ممکن است به وجود آید و برگهای مسن تر زرد شوند و آلودگی به ویروس زرد را تداعی نماید.
عامل بیماریزای سفیدک دروغی به نام پرونوسپورا فاری نوزا می باشد که پارازیتی اجباری و در رده اامیست می باشد . برای کاهش گسترش بیماری بایستی مزارع بذرگیری با مزارع تولید ریشه چه حداقل ۴۰۰ تا ۱۵۰۰ متر از مزارع تولید ریهش چغندرقند جدا باشد . تراکم بوته یکنواخت میزان مناسب کود ازته و کاشت زود نیز اشاعه بیماری را کاهش می دهد . از بین بردن بقایای گیاهی باقی مانده در زمین و اجرای تناوب زراعی به کاهش ماده تلقیح اولیه برای زراعت بعدی چغندرقند کمک می کند.
کنترل سفیدک دروغی چغندرقند قارچکشها تاکنون موفقیت آمیز نبوده است ولی بعضی از مواد شیمیایی اشاعه بیماری را کاهش داده اند . سمپاشی مزارع تولید ریشه چه تازه سبز شده با مانب ، اگر در نزدیکی مزارع تولید ریشه کشت شده باشند . برای جلوگیری از شیوع بیماری توصیه می شود . ارقام مقاوم در ایالات متحده امریکا و اروپا موجود می باشد .
بیماری لکه برگی
لکه برگی سرکوسپورا یکی از گسترده ترین و مخرب ترین بیماریهای برگی چغندرقند است . علائم آن شامل لکه های مدور و محدوده شده ای که در زمان رسیدگی اندزه آنها به ۵-۲ میلمیتر می رسد روی برگهای مسن تر ظاهر می شوند . این لکه ها خرمایی تا قهوه ای روشن با حاشیه های قهوه ای تیره یا قرمز متمایل به ارغوانی هستند . لکه های طویل روی دمبرگ ها ظاهر می شوند و ممکن است لکه های مدوری روی طوقه چغندرقند که خارج از خاک است نمایان گردند. همچنان که بیماری پیشرفت می کند تک لکه ها به هم می پیوندند و نواحی بزرگی از برگها قهوه ای و نکروتیک می شوند نقاط سیاه کوچکی که غالباً قابل رویت هستند در مرکز لکه های رسیده تشکیل می

شوند . عامل بیماری نیز سرکوسپورابتی کولا از رده قارچهای ناقص می باشد و کنیدی های این قارچ در بقایای برگهای آلوده فقط به مدت ۴-۱ ماه دوام دارند . ولی استروماهای کاذب قارچ ممکن است به مدت ۱ تا ۲ سال باقی بمانند و به عنوان منابع اولیه ماده تلقیحی عمل کنند.
برای کنترل یا جلوگیری از سرکوسپورا دستیابی به یک مبارزه تلفیقی که در آن عملیات زراعی ، مثل بنومیل، بتابندازول، تیوفانات متیل ) بیماری لکه برگی را به نحوی موثری کنترل می کنند.
بیماری ساق سیاه یا بیماری گیاهچه
عامل بیماری آفانومایسزکوکلیوئیدز می باشد . که این قارچ موجب پوسیدگی مزمن چغندرهای مس نیز می گردد ولی بیشترین خسارت در مرحله گیاهچه ای به وجود می آورد . عموماً گیاهچه هایی که تازه سبز شده اند تحت تاثیر قرار نمی گیرند. ولی یک تا سه هفته بعد از سبز شدن ، زخم سیاه متمایل به خاکستری و آبکی روی هیپوکوتیل ظاهر می شود . زخم به سرعت توصعه یافته و بزودی تمام هیپوکوتیل ظاهری سیاه متمایل به خاکستری یا قهوه ای تا سیاه پیدا می کنند و قدرت آن تا حدی کاهش می یابد که ممکن است بی افتند و بمیرند ولی غالباً زنده می مانند و تا حدی بهبود می یابند . بوته هایی که از مرگ گیاهچه سالم باقی می مانند ممکن است پوسیدگی مزمن ریشه را نشان می دهند که زرد شدن برگها پژمردگی و عدم رشد قسمتهای هوایی از نشانه های آن می باشد و ریشه های جانبی فراوانی تشکیل می شود که به سرعت سیاه شده و چروک می خورند .
تناوب با گیاهان زراعی غیرحساس مثل ذرت ، سویا، سیب زمینی، و غلات باعث کاهش شدت سیاه شدن ریشه در زراعتهای بعدی چغندرقند می شود . های مکسازول دارای تاثیر ویژه ای است و اکنون به عنوان یک قارچکش استاندارد در بعضی از کشورها مورد استفاده قرار می گیرد . فن آمینوسولف در متوقف کردن بیماری موثر است ولی نبات سوزی نشان می دهد به همین علت توصیه نمی شود.
موزائیک چغندرقند
ویروس موزائیک چغندرقند (BMV) یکی از گسترده ترین ویروسهای چغندرقند است و احتمالاً در تمام نواحی مهم تولید چغندرقند دنیا وجود دارد .
علائم اولیه ظهور نقاط زردرنگ روی برگهای جوان که کم و بیش مدور و غالباً حاشیه کاملاً مشخصی دارند با حلقه های زردرنگ با مراکز سبز می باشد . تغییرات زیادی در نوع ابلقی وجود دارد ولی طرح و شکل موزائیک معمولاً شامل لکه های نامنظم در سایه های مختلف سبز است .
البته ویروس BMV توسط بسیاری از گونه های شته طریق غیرپایا منتقل می شود . حذف زراعتهایی که کشت آنها روی هم قرار می گیرند یا جدا کردن چنین زراعتهایی با فواصل حداقل دوکیلومتر مهمترین اقدام برای کنترل ویروس موزائیک چغندر است . علاوه بر این از بین بردن چغندرهای وحشی و چغندرهای به جا مانده از زراعت قبلی در مجاورت مزارع تازه کشت شده چغندرقند سطوح خسارت را به حداقل می رساند.
پوسیدگی بنفش چغندرقند
عامل این بیماری قارچی است که در خاک زندگی می کند . این قارچ به ریشه چغندر حمله می کند و شبکه ای از رشته های به هم پیچیده و به رنگ قهوه ای مایل به ارغوانی در سطح ریشه

به وجود می آورد . گاهی این رشته ها تمام سطح ریشه را می پوشانند و باعث قطع آوندهای آبکش و باعث توقف کارهای حیاتی گیاه می شود . تناوب و آبیاری درست (نشتی) و تراکم مناسب بوته در هکتار در کنترل بیماری موثر است .
بیماری زرد غربی چغندر قند
ویروس زرد غربی چغنندر گسترده ترین و فراوانترین بیماری ویروس چغندرقند بوده و هر جا که چغندر کشت می شود خسارتهای سنگینی به محصول وارد می آورد . این ویروس نژادهای متعددی

دارد که از نظر دامنه میزبانی و شدت بیماری با هم متفاوتند.
علائم اولیه روی اکثر گونه های گیاهی ۱۲ تا ۳۵ روز بعد از تلقیح ویروس توسط شته ها ظاهر می شود . زردی در برگهای مسن تر و جوان به صورت نقاط زرد کمرنگ در نواحی بین رگبرگی و اکثر اوقات در نوک برگها بوجود می آیند با پیشرفت بیماری زرد شدگی و پررنگ تر شده و بیشتر بافتهای بین رگبرگی زرد می شوند. برگهای مسن تر که آلوده می شوند ضخیم و شکننده شده و بجز نواحی سبز در نزدیکی رگبرگها ، بقیه برگها تقریباً بطور کامل زرد می شوند .
مقدار کاهش محصول شکر بستگی به زمان آلودگی دارد . آلودگیهای آخر فصل در کاهش محصول شکر اثر کمتری داشته در صورتی که آلودگیهای اول فصل م یتواند محصول را تا ۳۰ درصد کاهش دهد.
عامل این بیماری BWYV از گروه لوتئوویروس است که یک گروه فوق العاده مهم از ویروس هایی است که اکثر گیاهان زراعی مهم دنیا را آلوده می کنند . این ویروس حداقل توسط هشت نوع شته که مهمترین آنها شته سبز هلو است منتقل می شود . این انتقال نیز به روش پایا و پایداری ویروس در ناقلین به مدت حداقل ۵۰ روز صورت می گیرد .
یکی از بهترین روشهای کنترل کاشت بهاره و پاییزه گیاهان زراعی چغندرقند بذری در مناطق مختلف است و کشت جدید نیز حتی الامکان بایستی از نظر زمان و محل کاشت از گیاهان آلوده و علفهای هرز جدا باشند . البته در یک برنامه اصلاحی توسط سرویس تحقیقاتی وزارت کشاورزی آمریکا جدیداً ارقام نیمه مقاوم در مقابل BWYV اصلاح شده اند.
بیماری کوتوله گی زرد چغندرقند
عامل این بیماری BYSV می باشد که یک کلسترو ویروس است . علامت متمایز کننده BYSV از سایر ویروسهای زردی ، پیچیدگی کوتاهی است که در برگ ایجاد می کند . این ویروس توسط شته ها منتقل می شود . علائم اولیه بیماری پیچش شدید ، فنجانی شدن و برگشتن یک یا دو برگی که سن متوسطی دارد می باشند . دمبرگ های کوتاه و برگها منقوط و زرد می شوند . برگهای جوان کوتاه بدشکل . پیچ خورده و تقریباً ابلق می شوند . همچنانکه برگها پیر می شوند نقاط تیره و روشن روی آنها فشرده شده و گاهی اوقات برگها کاملاً به رنگ زرد درآمده بوته ها شدیداً کوتاه ورشد آنها متوقف می شود و ممکن است بمیرند.
راهکارها درست به کار بردن آفت کش
به منظور کاهش قیمت بازار و افزایش اثرات محیطی چغندرقند راهکار ابداع و برای هدایت شیوه های صحیح آفت کشی از آن پیروی شده است . آفت ها و بیماریها ، عملاً در طول فصل رشد گ

یاه برای تشخیص سطوح شیوع بیماری و گسترش جغرافیایی آگاهی دهنده اند . مدل سازی و ابزارهای دیگر تحقیق نیز برای پیش بینی شدت شیوع بیماری ها و توانایی تخریب محصول به کار می روند . سپس مقیاس های توصیه شده کنترل ، هدف قرار داده شده ، به خصوص در مواقع لزوم ، اغلب با طرح های آگاهی دهنده مناسب که حشرکش ها و قارچ کش ها فقط در جایی به کار می روند که لازم باشد و همین طور استفاده از علف کش هم به حداقل رسیده ، استفاده از این راهکارها سالهاست از طریق مراکز تحقیق و تشریع گسترش یافته و خالص شده است . (

۹)
تکنولوژی درمان بذر
از سال ۱۹۹۵ تکنولوژی درمان پیشرفته بذر ، در دسترس قرار گرفته و قابلیت به کار بستن ذره ای آفت کش بذر و علوفه فشرده را که به صورت کپسول درآمده را یافته است .
این گسترش که در عمل به وسیله کارخانه پیشرفت کرده است امکان به کاربستن مقدار مختصر و مفیدتر افت کش و حذف درمان های غیرمشخص را فراهم کرده است . در ضمن به کاهش اساسی مصرف آفت کش در هکتار منجر شده است ، به خصوص بیشتر مواد سمی شیمیایی به طوریکه اکنون به ۷۰% محصول دیگر حشره کش نمی پاشند .
کاهش مصرف آفت کش
به عنوان تاثیر مستقیم این تغییرات ، مصرف آفت کش بر چغندرقند به شدت کاهش یافته است (شکل ۱/۴و ۲/۴و ۳/۴
این نتایج می توان به صورت زیر خلاصه شود ( تمام ارقام مربوط به دوره سالهای ۹۸-۱۹۸۲) است):
۵۲% کاهش در کل مقدار آفت کش مصرف شده
۴۹% کاهش در مقدار به کار رفته در هکتار

۶۳% کاهش در علف کش ها
۹۵% کاهش در حشره کش های Organo, Organo chlorine فسفات و کربامیت. فقط قارچ کش ها در این سیر نزولی از قلم افتاده اند . این به دلیل بیماری مخرب چغندرقند ، سفیدک سطحی . به خصوص و به طور موفقیت آمیزی که برای کنترل فصل دیرکاشت هدف قرار گرفته است . این شرایط تحت عملیات بعدی آزمایش شده (به مطالب زیر مراجعه کنید ) (۱۱)

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 11700 تومان در 51 صفحه
117,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد