مقاله کاربرد آنالیزSWOTدر ارتقا بخش گیاهان دارویی در ایران

word قابل ویرایش
10 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
امروزه اهمیت گیاهان دارویی نه فقط در دنیای پیشرفته که در جهان در حال توسعه نیز، بیش از پیش عیان گشته است . گیاهان دارویی امروز جایگاه مناسبی در میان مصرف کنندگان یافته اند و به همین سبب نیز از بازار بین المللی قابل قبولی برخوردارند. کشور ما ایران نیز به سبب سابقه ی تاریخی که در این زمینه دارد و دو دیگر به سبب شرایط اقلیمی و پتانسیل خاص خود، بی توجه به این بخش نبوده . باری نگاهی به وضعیت موجود کشور از یک سو و برآورد جایگاه ایران در تجارت جهانی این بخش از سوی دیگر، تاکیدی است بر لزوم توجه و نگرش همه جانبه به این مقوله ، به منظور اتخاذ راهکارهایی جهت بهبود شرایط فعلی آن . این تحقیق با استفاده از روش تجزیه و تحیلی SWOTاقدام به بررسی استراتژی هایی می کند که در پی آن مدیریت گیاهان دارویی در کشور ارتقا یابد. براساس اینرو ش نقاط ضعف و قوت (عوامل داخلی) وفرصتها و تهدیدها (عوامل خارجی) ارتقای وضعیت گیاهان دارویی شناسایی و مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته اند. سپس با استفاده از نتایج حاصله استراتژیهای متناس با موقعیت کنونی تحقیق بررسی و راهبرد های اثر بخش جهت تقویت قوتهاوفرصتها و کاهش ضعفها وتهدید ها رتبه بندی گردیده اند. در نهایت با تحلیل نتایج حاصله از ماتریس SWOT استراتژی های ارتقای این بخش پیشنهاد گردیده است .
واژگان کلیدی: گیاهان دارویی، برنامه ریزی استراتژیک ، آنالیز SWOT، ایران .
مقدمه
استفاده از گیاهان به عنوان طبیعی ترین مواد موجود در اطراف انسان جهت درمان و پیشگیری از بیماری ها یکی از دستاوردهای بشر است که از پیشینیان به یادگار برده است (اهوازی, اکبرزاده , خلیقی سیگارودی, & کهندل , ١٣٩١). داروهای گیاهی جز پر مصرف ترین ابزارهای درمانی طب مکمل و جایگزین محسوب می شوند. منظور از داروهای گیاهی ۱ فرآورده های مشتق از گیاهان ، ادویه ها، ریشه ، ساقه و سایر مواد با منشاء گیاهی است . داروهای گیاهی به شکل گیاه تازه ، عصاره گیاهی یا گیاه خشک برای مقاصد درمانی یا آرایشی استفاده می شوند. مصرف عصاره های گیاهی و گیاهان از زمان های باستان متداول بوده و سوابق اولیه آن به چین و هند می رسد(کیان بخت , ١٣٩١).استفاده از گیاهان دارویی در ایران ، با پیشینه ی چند هزار ساله ، ظرفیت فوق العاده ای در زمینه پیشگیری و درمان بیماری ها دارد و این توان در تعامل با طب نوین ، می تواند بسیاری از مشکلات بهداشتی و پزشکی را حل نماید. همان گونه که سازمان بهداشت جهانی نیز مناسب ترین راه برای دسترسی عموم به طب مطمئن و ارزان قیمت را استفاده از داروهای گیاهی و طب سنتی می داند. در مجموع ، شرایط و توانمندی های جامعه ی امروز ایران ، به همراه سلیقه تاریخی مصرف کننده ایرانی و تاکید مجامع علمی جهانی بر این درمان کم ضرر و کم هزینه ، نشانگر وجود بستر مناسبی جهت هدایت جامعه به مصرف بیشتر و صحیح داروهای گیاهی می باشد(خانوی, حاجی آخوندی, امین , & شمس اردکانی, ١٣٨٩).ایران با دارا بودن تنوع آب و هوایی گسترده و ذخایر ژنتیکی گیاهی فراوان ، یکی از غنی ترین کشورها از نظر امکانات و استعدادهای طبیعی به شمار می رود. در بین این گیاهان گونه های فراوانی با خواص دارویی یافت می شوند که منابع غنی از متابولیت های ثانویه هستند و استفاده از آنها در مقایسه داروهای شیمیایی از عوارض شیمیایی کمتری برخوردار است (خانپور اردستانی & کاویانی, ١٣٨٧). جدول زیر سطح زیر کشت گیاهان دارویی را بر حسب هکتار و میزان تولید آن ها را بر حسب کیلوگرم در ٣١ استان کشور در سال ١٣٨۵ نشان می دهد.
تقریبا بیش از ٨١ درصد گیاهان دارویی مشهور و قابل مصرف در دنیا در اکثر نقاط ایران کشت می شود (نصابیان , غلامحسینی, & جبل عاملی, ١٣٩١). جدول شماره ٢، برخی از انواع مشهور گونه های دارویی ایران را نشان می دهد.
در کشورهای در حال توسعه ، صادرات محصولات کشاورزی جهت تامین ارز مورد نیاز بخش مصرف جامعه مورد توجه است . ایران وابستگی قابل ملاحظه ای به درآمد حاصل از صادرات نفت دارد و هر گاه بحث صادرات محصولات غیر نفتی مطرح می شود، صادرات محصولات کشاورزی و سنتی در ذهن القا می شود. صادرات کشاورزی و محصولات سنتی بیش از ٨١ درصد صادرات غیر نفتی را طی سه دهه گذشته به خود اختصاص داده است . صادرات محصولات کشاورزی تا قبل از برنامه پنج ساله اول ، دوم و سوم بیش از ۵١ درصد صادرات غیر نفتی را تشکیل می داد. صادرات محصولاتی مانند گیاهان دارویی، خشکبار و محصولات باغی از مواردی هستند که ارز آوری قابل ملاحظه ای در بین فعالیت های اقتصادی دارند.
ایران نیز به نوبه خود دارای استعداد ویژه ای در تولید و صادرات این محصولات به لحاظ شرایط اقلیمی است . وجود محصولاتی که رشد و تولید آنها وابستگی زیادی به شرایط اقلیمی دارد می تواند نوید دهنده شرایط مطلوب صادراتی باشد، زیرا عموما این محصولات از مزیت نسبی بالایی برخوردارند که این امر می تواند یک حاشیه امنیت در بازار جهانی فراهم نماید.
گیاهان دارویی از جمله این محصولات می باشند که پرداختن به موقعیت صادراتی آنها می تواند گامی در جهت تامین هدف توسعه صادرات غیر نفتی باشد(دیلمی, محمدی, & برجیان , ١٣٨٧). امروزه تجارت بین المللی و مسائل مربوط به آن یکی از مهمترین دغدغده های کشورهای جهان است . در این راستا، یکی از مسائل مهم به منظور کسب موفقیت یک کشور در امر تجارت خارجی، آگاهی از مزیت های نسبی آن کشور است که خود یکی از محورهای مهم اطلاعاتی در جهت برنامه ریزی برای اقتصاد کشورها محسوب می شود. بنابر این آگاهی از مزیت نسبی در بخش تجارت خارجی به منظور کسب موفقیت برای هر کشوری ضروری است . مزیت نسبی در بخش صادرات از اهمیت بیشتری برخوردار است ؛ زیرا بار سنگین رسالت بخش تجارت خارجی را عمدتا صادرات به دوش می کشد، به گونه ای که به جرات می توان گفت مزیت نسبی کالاهای صادراتی مهم ترین ابزار و اهرم راهبرد توسعه صادرات در هر کشوری است . مزیت نسبی که در ارتباط با تجارت بین الملل مطرح می شود، بدین معناست که اگر یک کشور کالایی را نسبت به دیگر کشورها ارزان تر تولید کند٢، کشور یاد شده در کالای مورد نظر دارای مزیت نسبی بوده و با وارد شدن در صحنه رقابت می تواند از صادرات آن منتفع گردد. توسعه صادرات غیر نفتی و رهایی از درآمد تک محصولی از اهداف نظام اقتصادی ایران در جهت استقلال ، خودکفایی و تحصیل ارز است . در این راستا، توجه به کالاهایی که امکان بالقوه برای صادرات آنها وجود دارد، ضروری است . از آن جمله می توان به گیاهان دارویی اشاره کرد. گیاهان دارویی یکی از منابع بسیار ارزشمند در گستره وسیع منابع طبیعی ایران است که در صورت شناخت علمی، کشت ، توسعه و بهره برداری صحیح ، می توان نقش مهمی در سلامت جامعه ، اشتغال زایی و افزایش صادرات غیر نفتی ایفا نماید. کشت و برداشت گیاهان دارویی نسبت به دیگر محصولات کشاورزی دارای هزینه کمتری است .
ضمنا بازدهی آن نیز زودرس است . در نهایت می توان چنین نتیجه گرفت سرمایه گذاری روی گیاهان دارویی برای کشور سودآوری کلانی داشته باشد(نصابیان , غلامحسینی, & جبل عاملی, ١٣٩١). جدول شماره ٣، بازار جهانی گیاهان دارویی را در حد فاصل سالهای ١٩٩٩ تا ٢١١٧ و برحسب میلیارد دلار نشان می دهد.
٢با شرط یکسان بودن کالای مورد بررسی در هر دو کشور بازار جهانی داروهای مشتق از گیاهان (کشفی بناب , ١٣٨٩)

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 10 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد