تحقیق در مورد امامزاده زیدالکبیر و مرمت آن

word قابل ویرایش
13 صفحه
4700 تومان

امامزاده زیدالکبیر،مرمت این بنا
امامزاده زیدالکبیر در منتهی الیه شرق شهرستان ابهر در استان زنجان قرار دارد، که بر اساس کتاب منتقله الطالبین نسبت شاهزاده زیدالکبیر به نخستین پیشوای شیعیان جهان باز می‌گردد.

نگاهی به معماری بنای زیدالکبیر
گنبد این بنا دوپوش و از نوع رک می‌باشد که با گلویی مخروطی و بلند خود تداعی برج‌های آرامگاهی است، سبک خاصی که در سده‌های سوم و چهارم هجری قمری وارد عرصه معماری ایران گردید، از جمله ویژگی‌های این گنبد سطوح خارجی آن است که دارای پوشش کاشی فیروزه‌ای مزین به طرح‌های هندسی و کاربندی رنگی زیبای آن بر سطح گچی در نمای داخلی می‌باشد.

بدنهٔ گریو بلند، از آجرکاری زیبایی برخوردار است و در بالای آن، قطار متناسبی ایجاد شده که یک لبهٔ پیش آمده را بر روی خود حمل می‌کند و از روی آن، بدنهٔ مخروطی شکل گنبد بر پا شده‌است. بلندی دکل بنا، ۱۳ متر، ارتفاع گنبد، و قطر ساقهٔ آن ۵ متری است. گنبد بنا از نوع دو پوسته بوده که پوستهٔ داخلی آن در ارتفاع ۵ متری از سطح بقعه قرار دارد.
اَبهَر یکی از شهرهای استان زنجان و مرکز شهرستان ابهر می‌باشد. این شهر با ۷۰٫۸۳۶ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ [۱]، به عنوان دومین شهر پرجمعیت استان زنجان پس از شهر زنجان محسوب می‌شود. ارتفاع شهر ابهر از سطح دریا ۱۵۴۰ متر است. این شهر در ۹۰ کیلومتری شرق زنجان و ۲۳۰ کیلومتری غرب تهران واقع شده است. مهم‌ترین اثر تاریخی و دیدنی شهر ابهر، بقعه امامزاده زیدالکبیر در شرق این شهر است.

 

یکی از بقاع معتبر و معروف، بقعه شاهزاده زیدالکبیر واقع در سمت شرقی شهر ابهر است. به استناد متون کتاب منتقله الطالبین شجره شاهزاده زیدالکبیر به پیشوای مولای متقیان رسیده است. وی ابو علی محمد بن احمد بن عبدالله در دار بن علی بن زید بن حسن بن علی بن ابیطالب علیه السلام و مادرش دختر عیسی ابو زید بن حسین بن زید شهید بن علی زین العابدین بن حسین بن علی بن ابی طالب علیه السلام که پسر عیسی، ابوزید همین شاهزاده زیدالکبیر است که از مدینه به شهر ابهر عزیمت نموده و در این محل دفن گردیده است.
این بقعه از نظر سبک معماری در این منطقه بی نظیر است. این بنا با زیبایی خاص با پلان مستطیل که در زوایای جبهه جنوبی دو نیم دایره آن را قطع نموده طراحی و اجرا گردیده است. بنا ابتدا بر روی دو ردیف سنگ سبز تراشیده استوار و بقعه آن با آجر بطور ساده ساخته شده است.

مرمت
با توجه به ساخت این بنا در سده چهارم،تاریخ شاهد رسوب بلایای طبیعی همچون طوفان،تندباد و بارانهای سیل آسا و زلزله بوده است که این بنا نیز همچون دیگر بناهای تاریخی کشورمان دستخوش این حوادث قرار گرفته و تغییر شکل و خرابی بر معماری آن بوجود آمده است.همچنین این بنا در حدود ۲۰۰ سال پیش یکبار طعمه حریق شده است.باتوجه به این حوادث در سال ۷۵سازمان میراث فرهنگی اقدام به مرمت این بنانمود که این مرمت قریب ۷ سال بر نمای خارجی امامزاده عرض اندام میکرد.بعد از گذشت ۷سال بدنه داخلی اصلاح شد و با کمک چندتن از معماران اصفهان و تبریز معماری گنبد تجدید طرح شد و هم اکنون ما شاهد گنبدی هستیم که این گنبد سطوح خارجی آن است که دارای پوشش کاشی

فیروزه‌ای مزین به طرح‌های هندسی و کاربندی رنگی زیبای آن بر سطح گچی در نمای داخلی می‌باشد.
قرینه سازی در این بنا در دو جبهه شرقی و غربی شامل چهار ایوان است که از طریق دهلیزها به یکدیگر ارتباط دارند. بر فراز بقعه گنبد زیبایی از نوع گنبدهای مخروطی یا نوک تیز با دو پوشش بر جرزهای چهارگانه نشسته است. ریشه گنبد ابتدا مربع و سپس به دایره تبدیل شده و در کمر گنبد تزئیناتی از آجر به عنوان قرنیز با سبک زیبایی اجرا گردیده است. در تزئینات نیمه تمام گنبد کاشیهای آبی و زرد چشمگیر می باشد. روی در ورودی بقعه که از چوب چیت است طرحهای زیبای هندسی و اسلیمی حک گردیده و قطعه شعری به خط نسخ با مضمون زیر روی آن نقش بسته است:

به تعمیر شهزاده زیدالکبیرکه باشد به روز جزا دستگیرموفق شد استادکار جهان مسمی حسین کلب این آستان بتاریخ آن فکر کن (گل شکفت) مریزاد دست آفرین باد گفت از مضمون شعر چنین مستفاد می گردد که بنا در سال ۸۵۰ هجری قمری بدست استاد حسین مرمت شده، لکن سبک معماری و نحوه اجرای بنا حاکی از احداث آن در قرن نهم هجری می باشد، به عبارت دیگر این بنا در سال ۸۵۰ هجری قمری تعمیر نشده بلکه احداث گردیده است.

این بنا در شرق شهرستان ابهر در انتهای خیابان اســــتاد مطهری واقع شده و گنبد آن به شـــــکل مخروط است که از آجر ساخته شده و برجی دارد که مرکب از پایه های آجری و بدنه مدور می باشد. درب ورودی بقعه از چوب چیت به طور زیبائـی با طرحهای هندسی و اسلیمی حکاکی شده و قطعه شعری به خط نسخ با مضمون ذیل بر روی آن حک شده است:
به تعمیر شه زاده زید الکبیر که باشد به روز جزا دستگیرموفق شد استاد کار جهان مسمی حسین کلب این آستان به تاریخ آن فکر کل (گل شکفت) مریزاد دست آفرین باد گفت

از مضمون شعر چنین مستفاد می شود که این بنا در سال ۸۵۰ هـ. . به وســــیله استاد حسین تعمیر شــده است. لیکن سبک معماری حاکی از قرن نهم هجری است شجره طیبه امامزاده زید الکبیر به امام دوم شیعیان می رسد به شرح زیر: ابو علی محمد ابن عبدالله دردار بن علی بن زید بن حسن بن علی بن ابیطالب (ع) و مادرش فاطمه دختر عیسی ابوزید ابن حسین بن زید شهید بن علی زین العابدین بن حسین بن علی بن ابیطالب (ع) که پسر عیسی ابو زید همین شـاهزاده زید الکبیر است که از مدینه به ابهر عزیمت نموده و در این محل دفن شده است.

در سال ۱۳۶۵ حسینیه ای به نام حســینیه حضرت رقیه (س) توسط اهالی در ســـــمت شــــمالی بنای امامزاده که قبلا شبستان بود احداث گردیده وبه امامزاده ملحق شــــد. گنبد امامزاده تا سال ۱۳۶۵ از آجر بود و کاشــی کاری آن نیمه تمام مانده بود که در همان سال هم زمان با تعمیر پیراحمد، با کوشش اداره فرهنگ و ارشاد اسـلامی و اداره حفظ آثار باستانی و همیاری اهالی کاشی کاری گنبد آن به پایان رسید.
به نوشته آقای ثبوتی این بقعه از نظر ســـبک معماری در این منطقه بی نظیر اســــت و با آجر به طور ساده ساخته شده و برفراز بقعه گنبد زیبایی از نوع گنبدهای مخروطی بنا گردیده است.

امامزاده زیدالکبیر در منتهی الیه شرق شهرستان ابهر در استان زنجان قرار دارد، که بر اساس کتاب منتقله الطالبین نسبت شاهزاده زیدالکبیر به نخستین پیشوای شیعیان جهان باز می‌گردد.
گنبد این بنا دوپوش و از نوع رک می‌باشد که با گلویی مخروطی و بلند خود تداعی برج‌های آرامگاهی است، سبک خاصی که در سده‌های سوم و چهارم هجری قمری وارد عرصه معماری ایران گردید، از جمله ویژگی‌های این گنبد سطوح خارجی آن است که دارای پوشش کاشی فیروزه‌ای مزین به طرح‌های هندسی و کاربندی رنگی زیبای آن بر سطح گچی در نمای داخلی می‌باشد.

بدنهٔ گریو بلند، از آجرکاری زیبایی برخوردار است و در بالای آن، قطار متناسبی ایجاد شده که یک لبهٔ پیش آمده را بر روی خود حمل می‌کند و از روی آن، بدنهٔ مخروطی شکل گنبد بر پا شده‌است. بلندی دکل بنا، ۱۳ متر، ارتفاع گنبد، و قطر ساقهٔ آن ۵ متری است. گنبد بنا از نوع دو پوسته بوده که پوستهٔ داخلی آن در ارتفاع ۵ متری از سطح بقعه قرار دارد.
از زیارتگاههای معتبر و معروف اهالی ابهر و حومه آرامگاه شاهزاده زیدالکبیر است که در شرق شهر و در انتهای خیابان استاد مطهری ابهر واقع شده است.قرار گرفته ودارای گنبد زیبای مخروطی شکلی است. اطراف این زیارتگاه سابق بر این گورستان بود که امروزه به خارج شهر منتقل واین بقعه در وسط میدانی که پر از گلهای رنگارنگ است قرار گرفته واز نظر سبک معماری دراین ناحیه بی نظیر است.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 4700 تومان در 13 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد