whatsapp call admin

دانلود مقاله مفاهیم‌ نظری‌ گزارشگری‌ مالی‌

word قابل ویرایش
89 صفحه
13700 تومان
137,000 ریال – خرید و دانلود

مقدمـه‌

هدف‌ و جایگاه‌
۱٫ جهت‌ دستیابی‌ به‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ هماهنگ‌، وجود یک‌ مجموعه‌ پیوسته‌ از “اهداف‌” و “مبانی‌” مرتبط‌ که‌ بتواند ماهیت‌، نحوه‌ عمل‌ و حدود گزارشگری‌ مالی‌ را مشخص‌ کند لازم‌ است‌. چنین‌ مجموعه‌ای‌، همانند یک‌ قانون‌ پایه‌، در تدوین‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ و حل‌ و فصل‌ مسائلی‌ که‌ ممکن‌ است‌ در این‌ راه‌ پیش‌ آید، ملاک‌ عمل‌ قرار خواهد گرفت‌. علاوه‌بر مزیت‌ فوق‌، وجود یک‌ مجموعه‌ از مفاهیم‌ نظری‌، به‌ تعیین‌ حدود قضاوت‌ حرفه‌ای‌ در تهیه‌ صورتهای‌ مالی‌ و محدودکردن‌ رویه‌های‌ حسابداری‌ به‌منظور افزایش‌ قابل‌ مقایسه‌ بودن‌ اطلاعات‌ مالی‌ کمک‌ خواهد کرد.

 

۲٫ از آنجا که‌ مفاهیم‌ نظری‌، به‌ عنوان‌ یک‌ نظام‌ منسجم‌ از اهداف‌ و مبانی‌ مرتبط‌، به‌منظور تهیه‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ هماهنگ‌ و تعیین‌ حدود قضاوت‌ حرفه‌ای‌ در تهیه‌ و ارائه‌ صورتهای‌ مالی‌ تدوین‌ می‌شود لذا طبعاً نمی‌تواند تحت‌ تأثیر الزامات‌ حسابداری‌ مقرر در قوانین‌ آمره‌ قرار گیرد بلکه‌ ممکن‌ است‌ برخی‌ اصول‌ مندرج‌ در آن‌ از الزامات‌ قانونی‌ فراتر رود. بدیهی‌ است‌ الزامات‌ حسابداری‌ مقرر در قوانین‌ آمره‌ در تدوین‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ مدنظر قرار خواهد گرفت‌ تا سازگاری‌ لازم‌ بین‌ رویه‌های‌ حسابداری‌ مندرج‌ در قانون‌ و نحوه‌ عمل‌ طبق‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ ایجاد گردد.

 

۳٫ در موارد محدودی‌ ممکن‌ است‌ بنابه‌ ملاحظات‌ عملی‌، بین‌ این‌ مجموعه‌ و یک‌ استاندارد حسابداری‌ سازگاری‌ کامل‌ وجود نداشته‌ باشد. در چنین‌ حالاتی‌ الزامات‌ استاندارد حسابداری‌ برالزامات‌ مفاهیم‌ نظری‌ گزارشگری‌ مالی‌ برتری‌ خواهد داشت‌.

 

۴٫ مفاهیم‌ نظری‌ گزارشگری‌ مالی‌ یک‌ استاندارد حسابداری‌ نیست‌ و لذا برای‌ مسائل‌ خاص‌ مربوط‌ به‌ اندازه‌گیری‌ یا افشا، استانداردی‌ تعیین‌ نمی‌کند. معهذا از طریق‌ فراهم‌آوردن‌ اطلاعاتی‌ درمورد دیدگاه‌ بکار گرفته‌ شده‌ در تدوین‌ استانداردهای‌ حسابداری‌، این‌ مجموعه‌ دررابطه‌ با تهیه‌، حسابرسی‌ و استفاده‌ از صورتهای‌ مالی‌ مفید خواهد بود. به‌علاوه‌ مبانی‌ مندرج‌ در این‌ مجموعه‌ به‌عنوان‌ نقطه‌ اتکایی‌ برای‌ حل‌ و فصل‌ طیفی‌ از مسائل‌ حسابداری‌ که‌ در مورد آنها استاندارد خاص‌ ارائه‌ نگردیده‌ است‌، کاربرد خواهد داشت‌.

دیدگاه‌ کلی‌

۵ . در تدوین‌ مفاهیم‌ نظری‌ حاضر، از میان‌ مفاهیم‌ گوناگون‌ سود، مفهوم‌ مبتنی‌بر “نگهداشت‌ سرمایه‌” که‌ متکی‌ بر مبانی‌ اقتصادی‌ است‌ مورد پذیرش‌ قرار گرفته‌ است‌. این‌ نظریه‌ که‌ در محافل‌ حرفه‌ای‌ جهان‌ نیز مقبولیت‌ یافته‌ است‌، درآمدها و هزینه‌ها را ناشی‌ از تغییرات‌ در داراییها و بدهیها تلقی‌ می‌کند و تطابق‌ منطقی‌ آنها را تنها در پرتو ارائه‌ تعاریف‌ دقیق‌ و روشنی‌ از داراییها و بدهیها ممکن‌ می‌داند.

گزارشگری‌ مالی‌ و اجزای‌ آن‌
۶٫ محصول‌ نهایی‌ فرایند حسابداری‌ مالی‌، ارائـه‌ اطلاعات‌ مالی‌ به‌ استفاده‌کنندگان‌ مختلف‌، اعم‌ از استفاده‌کنندگان‌ داخلی‌ و استفاده‌کنندگان‌ خارج‌ از واحد تجاری‌، در قالب‌ گزارشهای‌ حسابداری‌ است‌. آن‌ گروه‌ از گزارشهای‌ حسابداری‌ که‌ با هدف‌ تأمین‌ نیازهای‌ اطلاعاتی‌ استفاده‌کنندگان‌ خارج‌ از واحد تجاری‌ تهیه‌ و ارائه‌ می‌شود، در حیطه‌ عمل‌ گزارشگری‌ مالی‌ قرار می‌گیرد.

۷٫ صورتهای‌ مالی‌، بخش‌ اصلی‌ فرایند گزارشگری‌ مالی‌ را تشکیل‌ می‌دهد. درحال‌ حاضر یک‌ مجموعه‌ کامل‌ صورتهای‌ مالی‌ شامل‌ ترازنامه‌، صورت‌ سود و زیان‌، صورت‌ سود و زیان‌ جامع‌ و صورت‌ جریان‌ وجوه‌ نقد (که‌ از این‌ به‌ بعد صورتهای‌ مالی‌ اساسی‌ نامیده‌ می‌شود) و یادداشتهای‌ توضیحی‌ می‌باشد. دیگر موارد تشکیل‌دهنده‌ گزارشگری‌ مالی‌ مواردی‌ از قبیل‌ گزارش‌ مدیران‌ درباره‌ فعالیت‌ واحد تجاری‌ و گزارش‌ تحلیلی‌ مدیران‌ می‌باشد که‌ همراه‌ با گزارش‌ حسابرس‌ مستقل‌ (و حسب‌ مورد گزارش‌ بازرس‌ قانونی‌) و صورتهای‌ مالی‌ مجموعه‌ای‌ تحت‌ عنوان‌ گزارش‌ مالی‌ سالانه‌ را تشکیل‌ می‌دهد. سایر گزارشهای‌ مالی‌ که‌ به‌طور موردی‌ و با اهداف‌ خاص‌ تهیه‌ می‌شود دربرگیرنده‌ مواردی‌ از قبیل‌ گزارشهای مالی تهیه‌ شده‌ به‌منظور دریافت‌ تسهیلات‌ مالی‌ از بانکها، گزارش‌ توجیهی‌ هیئت‌ مدیره‌ جهت‌ افزایش‌ سرمایه‌ در مورد شرکتهای‌ سهامی‌ و اظهارنامه‌ مالیاتی‌ می‌باشد.

 

دامنه‌ کاربرد
۸٫ دامنه‌ کاربرد این‌ مجموعه‌، صورتهای‌ مالی‌ با مقاصد عمومی‌ (که‌ ازاین‌ به‌ بعد صورتهای‌ مالی‌ نامیده‌ می‌شود) می‌باشد. این‌ صورتهای‌ مالی‌ حداقل‌ به‌طور سالانه‌ و در راستای‌ رفع‌ نیازهای‌ مشترک‌ اطلاعاتی‌ طیف‌ وسیعی‌ از استفاده‌کنندگان‌ تهیه‌ و ارائه‌ می‌شود. سایر گزارشهای‌ مالی‌ از جمله‌ گزارشهای‌ مالی‌ با اهداف‌ خاص‌، جزء صورتهای‌ مالی‌ تلقی‌ نمی‌شود. معهذا برخی‌ مبانی‌ این‌ مجموعه‌ با تهیه‌ و ارائـه‌ چنین‌ گزارشهایی‌، تا آنجا که‌ متکی‌ به‌ فرایند حسابداری‌ مالی‌ است‌، ارتباط‌ پیدا می‌کند.

 

۹٫ مفاهیم‌ نظری‌ حاضر در مورد صورتهای‌ مالی‌ کلیه‌ واحدهای‌ تجاری‌ (انتفاعی‌) اعم‌ از اینکه‌ در بخش‌ خصوصی‌ یا عمومی‌ فعالیت‌ کنند کاربرد دارد. بدین‌ ترتیب‌ این‌ مجموعه‌ معطوف‌ به‌ واحدهای‌ انتفاعی‌ است‌ لیکن‌ عمدتاً در مورد واحدهای‌ غیر انتفاعی‌ نیز قابل‌ اعمال‌ است‌. خصوصیات‌ کیفی‌ اطلاعات‌ مالی‌ که‌ در بخش‌ دیگری‌ از این‌ مجموعه‌ تشریح‌ گردیده‌ است‌، به‌طور یکسان‌ در مورد واحدهای‌ انتفاعی‌ و غیرانتفاعی‌ قابل‌ اعمال‌ است‌. سایر بخشهای‌ این‌ مجموعه‌ با درجات‌ متفاوتی‌ از تأکید در اعمال‌ آنها، در مورد واحدهای‌ غیرانتفاعی‌، بکار

گرفته‌ می‌شود. دراین‌ارتباط‌، طیف‌ استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ گسترده‌تر می‌گردد تا اعضا و اعانه‌دهندگان‌، تأمین‌کنندگان‌ منابع‌، مشتریان‌ یا دریافت‌کنندگان‌ کالاها و خدمات‌ و تشکیلات‌ نظارتی‌ را دربر گیرد. همچنین‌ اطلاعات‌ در مورد رعایت‌ قراردادها و هرگونه‌ محدودیت‌ در استفاده‌ از وجوه‌ اهمیت‌ بیشتری‌ می‌یابد و تأکیـد بر رقـم‌ سود، جای‌ خود را به‌ تأکید برمعیارهای‌ عملکرد مالی‌ و غیرمالی‌ متفاوتی‌ می‌دهد.

واحد گزارشگر
۱۰٫ گزارشگری‌ مالی‌ منعکس‌کننده‌ حسابدهی‌ واحد تجاری‌ در قبال‌ منابع‌ آن‌ است‌ و از این‌ رو مبنایی‌ برای‌ ارزیابی‌ وظیفه‌ مباشرت‌ مدیریت‌ و اتخاذ تصمیمات‌ اقتصادی‌ فراهم‌ می‌آورد. صورتهای‌ مالی‌ به‌عنوان‌ بخش‌ اصلی‌ فرایند گزارشگری‌ مالی‌، به‌ استفاده‌کنندگان‌ مختلف‌ درارزیابی‌ وضعیت‌ مالی‌، عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ واحد تجاری‌ یعنی‌ “واحدگزارشگر” یاری‌ می‌رساند. “واحدگزارشگر” به‌ یک‌ واحد تجاری‌ منفرد یا گروه‌ واحدهای‌ تجاری‌ اطلاق‌ می‌شود که‌ موضوع‌ یک‌ مجموعه‌ صورتهای‌ مالی‌ مشخص‌ است‌ که‌ بنابر الزامات‌ قانونی‌، قراردادی‌ یا عرفی‌ و به‌منظور رفع‌ نیازهای‌ اطلاعاتی‌ استفاده‌کنندگان‌ تهیه‌ و ارائه‌ می‌شود.

سایر موارد
۱۱٫ مطالبی‌ که‌ در این‌ مجموعه‌ با حروف‌ پررنگ‌ مشخص‌ شده‌ است‌ مفاهیم‌ اصلی‌ را تشکیل‌ می‌دهد و سایر مطالب‌ جنبه‌ توصیفی‌، تکمیلی‌ و پشتیبان‌ دارد.

پیوست‌ استانداردهای‌ حسابداری‌
مفاهیم‌ نظری‌ گزارشگری‌ مالی‌

فصل‌ اول‌
هدف‌ صورتهای‌ مالی‌

۱ـ۱٫ هدف‌ صورتهای‌ مالی‌ عبارت‌ از ارائـه‌ اطلاعاتی‌ تلخیص‌ و طبقه‌بندی‌ شده‌ درباره‌ وضعیت‌ مالی‌، عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ واحد تجاری‌ است‌ که‌ برای‌ طیفی‌ گسترده‌ از استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ در اتخاذ تصمیمات‌ اقتصادی‌ مفید واقع‌ گردد.

 

۲ـ۱٫ صورتهای‌ مالی‌ همچنین‌ نتایج‌ وظیفه‌ مباشرت‌ مدیریت‌ یا حسابدهی‌ آنها را در قبال‌ منابعی‌ که‌ دراختیارشان‌ قرار گرفته‌ منعکس‌ می‌کند. استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌، برای‌ اتخاذ تصمیمات‌ اقتصادی‌، غالباً خواهان‌ ارزیابی‌ وظیفه‌ مباشرت‌ یا حسابدهی‌ مدیریت‌ می‌باشند. تصمیمات‌ اقتصادی‌ مزبور به‌ عنوان‌ نمونه‌ شامل‌ مواردی‌ از قبیل‌ فروش‌ یا حفظ‌ سرمایه‌گذاری‌ در واحد تجاری‌ و انتخاب‌ مجدد یا جایگزینی‌ مدیران‌ می‌باشد.

 

۳ـ۱٫ از آنجا که‌ صورتهای‌ مالی‌ عمدتاً بیانگر اثرات‌ مالی‌ رویدادهای‌ گذشته‌ است‌ و لزوماً دربرگیرنده‌ اطلاعات‌ غیرمالی‌ نیست‌، تمام‌ اطلاعات‌ مورد لزوم‌ استفاده‌کنندگان‌ را جهت‌ اتخاذ تصمیمات‌ اقتصادی‌ فراهم‌ نمی‌آورد. بااین‌حال‌، صورتهای‌ مالی‌ نیازهای‌ اطلاعاتی‌ مشترک‌ اغلب‌ استفاده‌کنندگان‌ را رفع‌ می‌کند.

۴ـ۱٫ اطلاعات‌ ارائه‌ شده‌ در صورتهای‌ مالی‌ مشمول‌ محدودیتهای‌ مختلف‌ دیگری‌ نیز هست‌. اطلاعات‌ مالی‌ تحت‌ تأثیر ابهامات‌ موجود قرار می‌گیرد زیرا دربرگیرنده‌ براوردها بوده‌ و اثر معاملات‌ بین‌ دوره‌های‌ مالی‌ مشخص‌ تخصیص‌ یافته‌ است‌. اطلاعاتی‌ را که‌ نمی‌توان‌ برحسب‌ واحد پول‌ بیان‌ کرد در متن‌ صورتهای‌ مالی‌ قابل‌ انعکاس‌ نمی‌باشد. به‌علاوه‌، اطلاعـات‌ منـدرج‌ در صورتهـای‌ مالی‌ عمدتـاً تاریخی‌ است‌، زیرا مرتبط‌ بـا وضعیت‌ مالی‌ دریک‌ تاریخ‌ معین‌ و عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ برای‌ یک‌ دوره‌ گذشته‌ می‌باشد.

استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ و نیازهای‌ اطلاعاتی‌ آنان‌
۵ ـ۱٫ استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ به‌ اشخاصی‌ اطلاق‌ می‌شود که‌ جهت‌ رفع‌ نیازهای‌ اطلاعاتی‌ متفاوت‌ خود از صورتهای مالی‌ استفاده‌ می‌کنند. تأمین‌ نیازهای‌ اطلاعاتی‌ تمام‌ استفاده‌کنندگان‌ توسط‌ صورتهای‌ مالی‌ امکان‌پذیر نیست‌ ولی‌ نیازهایی‌ وجود دارد که‌ برای‌ همه‌ استفاده‌کنندگان‌ مشترک‌ است‌ . بالاخص‌ همه‌ استفاده‌کنندگان‌ به‌ نوعی‌ به‌ وضعیت‌

مالی‌ ، عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ واحد تجاری‌ علاقه‌مند هستند . اعتقاد براین‌ است‌ که‌ هرگاه‌ صورتهای‌ مالی‌ معطوف‌ به‌ تأمین‌ نیازهای‌ اطلاعاتی‌ سرمایه‌گذاران‌ باشد ، اکثر نیازهای‌ سایر استفاده‌کنندگان‌ را نیز در حد توان‌ برآورده‌ می‌کند . به‌عبارت‌ دیگر اطلاعات‌ تهیه‌ شده‌ برای‌ سرمایه‌گذاران‌ ، به‌ عنوان‌ یک‌ مرجع‌ اطلاعاتی‌ برای‌ سایر استفاده‌کنندگان‌ نیز مفید است‌ چرا که‌ اینان‌ می‌توانند اطلاعات‌ مشخص‌تری‌ را که‌ در معاملات‌ خود با واحد تجاری‌ بدست‌ می‌آورند با این‌ مرجع‌ اطلاعاتی‌ بسنجند . استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ و نیازهای‌ اطلاعاتی‌ آنها به‌ شرح‌ زیر است‌ :

الف‌ ـ سرمایه‌گذاران‌:
سرمایه‌گذاران‌ به‌ عنوان‌ تأمین‌کنندگان‌ سرمایه‌ متضمن‌ ریسک‌ واحد تجاری‌ و مشـاوریـن‌ آنـان‌ علاقه‌منـد بـه‌ اطـلاعـاتـی‌ در مـورد ریسـک‌ ذاتـی‌ و بـازده‌ سرمایه‌گذاریهای‌ خود می‌باشند . اینان‌ به‌ اطلاعاتی‌ نیاز دارند که‌ براساس‌ آن‌ بتوانند در مورد خرید ، نگهداری‌ یا فروش‌ سهام‌ تصمیم‌گیری‌ کنند و عملکرد مدیریت‌ واحد تجاری‌ و توان‌ واحد تجاری‌ را جهت‌ پرداخت‌ سود سهام‌ مورد ارزیابی‌ قرار دهند .
ب‌ ـ اعطاکنندگان‌ تسهیلات‌ مالی‌ :

اعطاکننندگان‌ تسهیلات‌ مالی‌ علاقه‌مند به‌ اطلاعاتی‌ هستند که‌ براساس‌ آن‌ بتوانند توان‌ واحد تجاری‌ را در بازپرداخت‌ به‌موقع‌ اصل‌ و متفرعات‌ تسهیلات‌ دریافتی‌ ارزیابی‌ کنند.
ج‌ ـ تأمین‌کنندگان‌ کالا و خدمات‌ و سایر بستانکاران‌:

تأمین‌کنندگان‌ کالا و خدمات‌ و سایر بستانکاران‌ به‌ اطلاعاتی‌ علاقه‌مند هستند که‌ آنها را در اتخاذ تصمیم‌ در زمینه‌ فروش‌ کالا و خدمات‌ به‌ واحد تجاری‌ و ارزیابی‌ توان‌ واحد تجاری‌ جهت‌ بازپرداخت‌ بدهیهای‌ خود در سررسید، یاری‌ رساند. بستانکاران‌ تجاری‌ برعکس‌ اعطاکنندگان‌ تسهیلات‌ مالی‌ به‌ وضعیت‌ واحد تجاری‌ در کوتاه‌مدت‌ علاقه‌مند هستند مگر آنکه‌ واحد تجاری‌ از مشتریان‌ عمده‌ آنان‌ بوده‌ و ادامه‌ فعالیت‌ آنان‌ به‌ تداوم‌ معاملات‌ با واحد تجاری‌ متکی‌ باشد.
د ـ مشتریان‌ :

علاقه‌ مشتریان‌ به‌ کسب‌ اطلاعات‌ در مورد تداوم‌ فعالیت‌ واحد تجاری‌ است‌، بالاخص‌ زمانی‌ که‌ رابطه‌ آنان‌ با واحد تجاری‌ بلندمدت‌ بوده‌ یا اینکه‌ درحد قابل‌ ملاحظه‌ای‌ به‌ محصولات‌ و خدمات‌ واحد تجاری‌ وابسته‌ باشند.

ه ـ کارکنان‌ واحد تجاری‌ :
کارکنان‌ و نمایندگان‌ آنها به‌ اطلاعاتی‌ در مورد ثبات‌ و سودآوری‌ کارفرمایان‌ خود علاقه‌مندند. اینان‌ همچنین‌ علاقه‌مند به‌ اطلاعاتی‌ هستند که‌ آنها را در ارزیابی‌ توان‌ واحد تجاری‌ مبنی‌بر تأمین‌ حقوق‌ و مزایا، ایجاد فرصتهای‌ شغلی‌ و پرداخت‌ مزایای‌ پایان‌ خدمت‌ یاری‌ دهد.
و ـ دولت‌ و مؤسسات‌ دولتی‌ :

دولت‌ و مؤسسات‌ تابع‌ آن‌ در رابطه‌ با تخصیص‌ منابع‌ علاقه‌مند به‌ فعالیتهای‌ واحد تجاری‌ هستند. اینان‌ همچنین‌ برای‌ تنظیم‌ فعالیتهای‌ واحدهای‌ تجاری‌، تعیین‌ سیاستهای‌ مالیاتی‌ و تشخیص‌ مالیات‌ و نیز تهیه‌ آمار ملی‌ به‌ اطلاعات‌ نیاز دارند.
ز ـ جامعه‌ به‌طور اعم‌ :

آحاد جامعه‌ به‌ طرق‌ مختلف‌ تحت‌ تأثیـر واحدهـای‌ تجـاری‌ قرار می‌گیرند. به‌طور مثـال‌، واحدهـای‌ تجـاری‌ ممکن‌ است‌ در اقتصـاد محلی‌ از طریق‌ ایجـاد اشتغـال‌ و استفـاده‌ از محصولات‌ فروشندگان‌ محلی‌ نقش‌ قابل‌ ملاحظـه‌ای‌ ایفاکنند. از طریق‌ ارائـه‌ اطلاعـات‌ در مورد رونـدهـا و تحولات‌ اخیـر در رشـد واحـد تجاری‌ و طیف‌فعالیتهای‌ آن‌، صورتهـای‌ مالی‌ می‌تواند برای‌ آحاد جامعه‌ مفید باشد.

ح‌ ـ سایر استفاده‌کنندگان‌ :
اشخاص‌ دیگری‌ که‌ عمدتاً به‌ ارائـه‌ انواع‌ خدمات‌ به‌ استفاده‌کنندگان‌ فوق‌الذکر بالاخص‌ سرمایه‌گذاران‌ اشتغال‌ دارند، جهت‌ رفع‌ برخی‌ نیازهای‌ اطلاعاتی‌ خود به‌ صورتهای‌ مالی‌ تکیه‌ می‌کنند. اشخاص‌ مزبور ازجمله‌ شامل‌ بورس‌ اوراق‌ بهادار، کارگزاران‌ بورس‌، تحلیل‌گران‌ مالی‌ و پژوهشگران‌ می‌باشند.

۶ـ۱٫ مدیریت‌ واحد تجاری‌ مسئول‌ تهیه‌ و ارائـه‌ صورتهای‌ مالی‌ می‌باشد. مدیریت‌ به‌ شکل‌ و محتوای‌ صورتهای‌ مالی‌ علاقه‌مند است‌ زیرا این‌ صورتها ابزار اصلی‌ انتقال‌ اطلاعات‌ مالی‌ در مورد واحد تجاری‌ به‌ اشخاص‌ خارج‌ از آن‌ است‌. مدیریت‌ از اطلاعات‌ اضافی‌ در انجام‌ وظایف‌ برنامه‌ریزی‌، تصمیم‌گیری‌ و کنترل‌ کمک‌ می‌گیرد و قادر است‌ شکل‌ و محتوای‌ چنین‌ اطلاعات‌ اضافی‌ را در راستای‌ رفع‌ نیازهای‌ خود تعیین‌ کند. گزارش‌ چنین‌ اطلاعاتی‌ خارج‌ از دامنه‌ کاربرد این‌ مجموعه‌ است‌. معهذا اطلاعات‌ مندرج‌ در صورتهای‌ مالی‌ منتشره‌ بایستی‌ با اطلاعات‌ مورد استفاده‌ مدیریت‌ جهت‌ ارزیابی‌ وضعیت‌ مالی‌، عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ واحد تجاری‌ در تضاد نباشد.

 

وضعیت‌ مالی‌، عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌
۷ـ۱٫ اتخاذ تصمیمات‌ اقتصادی‌ توسط‌ استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ مستلزم‌ ارزیابی‌ توان‌ واحد تجاری‌ جهت‌ ایجاد وجه‌ نقد و زمان‌ و قطعیت‌ ایجاد آن‌ است‌. این‌ توان‌ در نهایت‌، تعیین‌کننده‌ ظرفیت‌ واحد تجاری‌ جهت‌ انجام‌ پرداختهایی‌ از قبیل‌ پرداخت‌ حقوق‌ و مزایا به‌ کارکنان‌، پرداخت‌ به‌ تأمین‌کنندگان‌ کالا و خدمات‌، پرداخت‌ مخارج‌ مالی‌، انجام‌ سرمایه‌گذاری‌، بازپرداخت‌ تسهیلات‌ دریافتی‌ و توزیع‌ سود بین‌ صاحبان‌ سرمایه‌ است‌. ارزیابی‌ توان‌ ایجاد وجه‌ نقد از طریق‌ تمرکز بر وضعیت‌ مالی‌، عملکرد مالی‌ و جریانهای‌ نقدی‌ واحد تجاری‌ و استفاده‌ از آنها در پیش‌بینی‌ جریانهای‌ نقدی‌ مورد انتظار و سنجش‌ انعطاف‌پذیری‌ مالی‌، تسهیل‌ می‌گردد.

 

۸ ـ۱٫ وضعیت‌ مالی‌ یک‌ واحد تجاری‌ دربرگیرنده‌ منابع‌ اقتصادی‌ تحت‌ کنترل‌ آن‌، ساختار مالی‌ آن‌، میزان‌ نقدینگی‌ و توان‌ بازپرداخت‌ بدهیها و ظرفیت‌ سازگاری‌ آن‌ با تغییرات‌ محیط‌ عملیاتی‌ است‌. اطلاعات‌ درباره‌ وضعیت‌ مالی‌ در ترازنامه‌ ارائه‌ می‌شود. اطلاعات‌ درباره‌ منابع‌ اقتصادی‌ تحت‌ کنترل‌ واحد تجاری‌ و کاربرد این‌ منابع‌ در گذشته‌ برای‌ پیش‌بینی‌ توانایی‌ واحد تجاری‌ جهت‌ ایجاد وجه‌ نقد از این‌ منابع‌ در آینده‌ مفید است‌. اطلاعات‌ در مورد ساختار مالی‌ برای‌ پیش‌بینی‌ نیازهای‌ استقراضی‌ آتی‌ و چگونگی‌ توزیع‌ سودها و جریانهای‌ نقدی‌ آتی‌ بین‌افراد

ذیحق‌ در واحد تجاری‌ مفید است‌. این‌ اطلاعات‌ همچنین‌ برای‌ پیش‌بینی‌ میزان‌ موفقیت‌ احتمالی‌ واحد تجاری‌ جهت‌ دستیابی‌ به‌ تسهیلات‌ مالی‌ بیشتر مفید می‌باشد. اطلاعات‌ در مورد نقدینگی‌ و توانایی‌ بازپرداخت‌ بدهیها برای‌ پیش‌بینی‌ توان‌ واحد تجاری‌ جهت‌ ایفای‌ تعهدات‌ مالی‌ خود در سررسید مفید است‌. “نقدینگی‌” به‌ فراهم‌بودن‌ وجه‌ نقد در آینده‌ نزدیک‌ پس‌ از احتساب‌ تعهدات‌ مالی‌ تا آن‌ زمان‌ اطلاق‌ می‌شود. “توان‌ بازپرداخت‌ بدهیها” به‌ فراهم‌بودن‌ وجه‌ نقد جهت‌ ایفای‌ تعهدات‌ مالی‌ در سررسید و طی‌ مدتی‌ بالنسبه‌ فراتر از آینده‌ نزدیک‌

اطلاق‌ می‌شود. اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ ظرفیت‌ سازگاری‌ با تغییرات‌ محیط‌ عملیاتی‌ برای‌ ارزیابی‌ میزان‌ ریسک‌ تحمل‌ زیان‌ یا کسب‌ منافع‌ از تغییرات‌ غیرمنتظره‌ مفید می‌باشد. این‌ ظرفیت‌ به‌ انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ نیز مربوط‌ می‌باشد.

۹ـ۱٫ عملکرد مالی‌ واحد تجاری‌ دربرگیرنده‌ بازده‌ حاصل‌ از منابع‌ تحت‌ کنترل‌ واحد تجاری‌ است‌. اطلاعات‌ درباره‌ عملکرد مالی‌ درصورت‌ سود و زیان‌ و صورت‌ سود و زیان‌ جامع‌ ارائه‌ می‌شود. اطلاعات‌ در مورد عملکرد مالی‌ و تغییرپذیری‌ آن‌ برای‌ پیش‌بینی‌ ظرفیت‌ واحد تجاری‌ جهت‌ استفاده‌ مؤثر از منابع‌ موجود آن‌ و قضاوت‌ درباره‌ میزان‌ اثربخشی‌ استفاده‌ احتمالی‌ از منابع‌ اضافی‌ توسط‌ واحد تجاری‌ است‌.

۱۰ـ۱٫ اطلاعات‌ در مورد جریانهای‌ نقدی‌ درصورت‌ جریان‌ وجوه‌ نقد ارائه‌ می‌شود. این‌ اطلاعات‌ از جنبه‌ای‌ دیگر عملکرد مالی‌ واحد تجاری‌ را از طریق‌ انعکاس‌ مبالغ‌ و منابع‌ اصلی‌ جریانهای‌ ورودی‌ و خروجی‌ وجه‌ نقد به‌ نمایش‌ می‌گذارد. اطلاعات‌ موصوف‌ جهت‌ ارزیابی‌ میزان‌ تأثیر عملکرد مالی‌ واحد تجاری‌ برجریانهای‌ نقدی‌ آن‌ مفید می‌باشد و بالاخص‌ در راستای‌ ارزیابی‌ انعطاف‌پذیری‌ مالی‌، مربوط‌ تلقی‌ می‌شود.

۱۱ـ۱٫ انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ عبارت‌ از توانایی‌ واحد تجاری‌ مبنی‌بر اقدام‌ مؤثر جهت‌ تغییر میزان‌ و زمان‌ جریانهای‌ نقدی‌ آن‌ می‌باشد به‌ گونه‌ای‌ که‌ واحد تجاری‌ بتواند درقبال‌ رویدادها و فرصتهای‌ غیرمنتظره‌ واکنش‌ نشان‌ دهد. مجموعه‌ صورتهای‌ مالی‌، اطلاعاتی‌ را که‌ جهت‌ ارزیابی‌ انعطاف‌پذیری‌ واحد تجاری‌ مفید است‌ منعکس‌ می‌کند. انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ واحد تجاری‌ را قادر می‌سازد تا از فرصتهای‌ غیرمنتظره‌ سرمایه‌گذاری‌ به‌خوبی‌ بهره‌ گیرد و در دورانی‌ که‌ جریانهای‌ نقدی‌ حاصل‌ از عملیات‌ مثلاً بدلیل‌ کاهش‌ غیرمنتظره‌ در تقاضا برای‌ محصولات‌ تولیدی‌ واحد تجاری‌ در سطح‌ پایین‌ و احتمالاً منفی‌ قرار دارد به‌ حیات‌ خود ادامه‌ دهد.

 

۱۲ـ۱٫ توضیحـات‌ مکمل‌ درارتبـاط‌ با وضعیت‌ مالی‌، عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ دریادداشتهای‌ توضیحی‌ ارائـه‌ می‌شود کـه‌ جزء لاینفک‌ صورتهـای‌ مالی‌ محسوب‌ می‌گردد.

۱۳ـ۱٫ اجزای‌ صورتهای‌ مالی‌ با یکدیگر ارتباط‌ متقابل‌ دارند زیرا منعکس‌کننده‌ جنبه‌های‌ مختلف‌ معاملات‌ یا سایر رویدادهای‌ یکسان‌ می‌باشند. اگرچه‌ هریک‌ از صورتهای‌ مالی‌، اطلاعاتی‌ را که‌ با دیگر صورتها متفاوت‌ است‌ ارائه‌ می‌کند، احتمالاً هیچ‌ یک‌ از صورتها تنها در خدمت‌ یک‌ هدف‌ واحد نیست‌ یا همه‌ اطلاعات‌ لازم‌ برای‌ نیازهای‌ خاص‌ استفاده‌کنندگان‌ را فراهم‌ نمی‌آورد. به‌طور مثال‌ صورت‌ سود و زیان‌ اطلاعاتی‌ را در مورد میزان‌ سود دوره‌ ارائه‌ می‌کند، لیکن‌ اطلاعات‌ مندرج‌ در ترازنامه‌ و صورت‌ جریان‌ وجوه‌ نقد به‌ ارزیابی‌ این‌ امر که‌ آیا این‌ سود، بازده‌ معقولی‌ است‌ یا خیر و میزانی‌ که‌ این‌ سود بیانگر بازده‌ نقدی‌ است‌، کمک‌ می‌کند.

 

پیوست‌ استانداردهای‌ حسابداری‌
مفاهیـم‌ نظری‌ گزارشگـری‌ مالـی‌
فصل‌ دوم‌
خصوصیات‌ کیفی‌ اطلاعات‌ مالی‌

۱ـ۲٫ خصوصیات‌ کیفی‌ به‌ خصوصیاتی‌ اطلاق‌ می‌شود که‌ موجب‌ می‌گردد اطلاعات‌ ارائه‌ شده‌ در صورتهای‌ مالی‌ برای‌ استفاده‌کنندگان‌ در راستای‌ ارزیابی‌ وضعیت‌ مالی‌، عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ واحد تجاری‌ مفید واقع‌ شود.

۲ـ۲٫ برخی‌ خصوصیات‌ کیفی‌ به‌ محتوای‌ اطلاعات‌ مندرج‌ در صورتهای‌ مالی‌ و برخی‌ دیگر به‌ چگونگی‌ ارائـه‌ این‌ اطلاعات‌ مربوط‌ می‌شود.

۳ـ۲٫ خصوصیات‌ کیفی‌ اصلی‌ مرتبط‌ با محتوای‌ اطلاعات‌، ” مربوط‌ بودن‌ ” و ” قابل‌ اتکابودن‌ ” است‌. هرگاه‌ اطلاعات‌ مالی‌ مربوط‌ و قابل‌ اتکا نباشد، مفید نخواهد بود. مربوط‌بودن‌ و قابل‌ اتکابودن‌ خود متشکل‌ از خصوصیات‌ دیگری‌ است‌ که‌ در بندهای‌ ۸ـ۲ الی‌ ۱۹ـ۲ مطرح‌ می‌شود.

 

۴ـ۲٫ خصوصیات‌ کیفی‌ اصلی‌ مرتبط‌ با ارائه‌ اطلاعات‌، ” قابل‌ مقایسه‌بودن‌ ” و ” قابل‌ فهم‌بودن‌ ” است‌. حتی‌ اگر اطلاعات‌ مربوط‌ و قابل‌ اتکا باشد، مفید بودن‌ آن‌ درصورت‌ قابل‌ مقایسه‌نبودن‌ و قابل‌ فهم‌نبودن‌ دچار محدودیت‌ خواهد بود. خصوصیات‌ کیفی‌ قابل‌ مقایسه‌ بودن‌ و قابل‌ فهم‌بودن‌، برمفیدبودن‌ اطلاعات‌ می‌افزاید و در بندهای‌ ۲۰ـ۲ الی‌ ۲۹ـ۲ مطرح‌ می‌شود.

۵ ـ۲٫ رابطه‌ بین‌ خصوصیات‌ کیفی‌ در شکل‌ صفحه‌ بعدنمایش‌ یافته‌ است‌.

کیفیت‌ “اهمیت‌”
۶ـ۲٫ اهمیت‌ یک‌ کیفیت‌ آستانه‌ای‌ است‌. اهمیت‌ به‌ جای‌ اینکه‌ یک‌ خصوصیت‌ کیفی‌ اصلی‌ لازم‌ برای‌ اطلاعات‌ باشد یک‌ نقطه‌ انقطاع‌ است‌ و باید قبل‌ از سایر خصوصیات‌ کیفی‌ اطلاعات‌ مورد توجه‌ قرار گیرد. اگر اطلاعات‌ بااهمیت‌ نباشد نیازی‌ به‌ بررسی‌ بیشتر آن‌ نیست‌.

مفاهیـم‌ نظری‌ گزارشگـری‌ مالـی‌

رابطه بین خصوصیات کیفی اطلاعات مالی

اطلاعاتی که حائز اهمیت نیست نمی¬تواند مفید باشد کیفیت آستانه¬ای

نوعی موازنه خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با محتوای اطلاعات
لازم است

اطلاعاتی که عاری از اشتباه و تمایلات
جانبدارانه باشد اطلاعاتی که بر تصمیمگیریها تاثیر گذارد

خصوصیات کیفی اصلی
مرتبط با ارائه اطلاعات

۷ـ۲٫ اطلاعاتی‌ بااهمیت‌ است‌ که‌ بتواند برتصمیمات‌ اقتصادی‌ استفاده‌کنندگان‌ که‌ برمبنای‌ صورتهای‌ مالی‌ اتخاذ می‌شود ، تأثیر گذارد . اگر اطلاعات‌، نادرست‌ ارائـه‌ شود یا حذف‌ گردد ، اهمیت‌ ارائـه‌ نادرست‌ یا حذف‌ اطلاعات‌ ، به‌ میزان‌ و ماهیت‌ قلم‌ مورد بحث‌ براساس‌ قضاوتی‌ که‌ در شرایط‌ مربوط‌ اعمال‌ می‌شود ، بستگی‌ دارد . جنبه‌هایی‌ از ماهیت‌ که‌ برقضاوت‌ در مورد اهمیت‌ یک‌ قلم‌ تأثیر می‌گذارد شامل‌ معاملات‌ و سایر رویدادهای‌ بوجود آورنده‌ آن‌ و نیز سرفصلهای‌ خاص‌ صورتهای‌ مالی‌ و افشائیاتی‌ است‌ که‌ تحت‌ تأثیر قرار گرفته‌ است‌. مواردی‌ که‌ باید مدنظر قرار گیرد شامل‌ سایر عناصر صورتهای‌ مالی‌ در کلیت‌ آن‌ و دیگر اطلاعات‌ دردسترس‌ استفاده‌کنندگان‌ است‌ که‌ بتواند بر ارزیابی‌ آنها از صورتهای‌ مالی‌ تأثیر گذارد. این‌ امر به‌ طور مثال‌ متضمن‌ ملاحظه‌ تأثیر آن‌ قلم‌ برارزیابی‌ روندهاست‌. در مورد دو یا چند قلم‌ مشابه‌، اهمیت‌ مجموع‌ و نیز تک‌تک‌ آنها باید مدنظر قرار گیرد.

خصوصیات‌ کیفی‌ مرتبط‌ با محتوای‌ اطلاعات‌
مربوط‌ بودن‌ :
۸ـ۲٫ اطلاعاتی‌ مربوط‌ تلقی‌ می‌شود که‌ برتصمیمات‌ اقتصادی‌ استفاده‌کنندگان‌ در ارزیابی‌ رویدادهای‌ گذشته‌ ، حال‌ یا آینده‌ یا تائید یا تصحیح‌ ارزیابیهای‌ گذشته‌ آنها مؤثر واقع‌ شود .

ارزش‌ پیش‌بینی‌کنندگی‌ و تأییدکنندگی‌
۹ـ۲٫ ” اطلاعات‌ مربوط‌ ” ، یا دارای‌ ارزش‌ پیش‌بینی‌کنندگی‌ و یا حائز ارزش‌ تأییدکنندگی‌ است‌ . نقشهای‌ پیش‌بینی‌کنندگی‌ و تأییدکنندگی‌ اطلاعات‌ به‌ هم‌ مربوط‌ می‌باشند. به‌ طور مثال‌، اطلاعات‌ در مورد سطح‌ و ساختار فعلی‌ داراییهای‌ واحد تجاری‌، برای‌ استفاده‌کنندگانی‌ که‌ سعی‌ دارند توان‌ واحد تجاری‌ را در استفاده‌ از فرصتها و واکنش‌ به‌ شرایط‌ نامطلوب‌ پیش‌بینی‌ کنند، دارای‌ ارزش‌ است‌. همین‌ اطلاعات‌ دارای‌ نقش‌ أییدکنندگی‌
در مورد پیش‌بینی‌های‌ گذشته‌ مثلاً درباره‌ ساختار واحد تجاری‌ و ماحصل‌ عملیات‌ می‌باشد.

۱۰ـ۲٫ اطلاعات‌ در مورد وضعیت‌ مالی‌ و عملکرد مالی‌ گذشته‌ اغلب‌ برای‌ پیش‌بینی‌ وضعیت‌ مالی‌ و عملکرد مالی‌ آتی‌ و سایر موضوعات‌ مورد علاقه‌ مستقیم‌ استفاده‌کنندگان‌ از قبیل‌ پرداخت‌ سود سهام‌ و دستمزد، تغییرات‌ در بهای‌ اوراق‌ بهادار و توانایی‌ واحد تجاری‌ جهت‌ ایفای‌ تعهدات‌ خود در سررسید، مورداستفاده‌ قرار می‌گیرد. برای‌ اینکه‌ اطلاعات‌ دارای‌ ارزش‌ پیش‌بینی‌کنندگی‌ باشد نیازی‌ نیست‌ که‌ در قالب‌ یک‌ پیش‌بینی‌ صریح‌ ارائه‌ شود. معهذا توان‌ پیش‌بینی‌ براساس‌ صورتهای‌ مالی‌ تحت‌ تأثیر نحوه‌ نمایش‌ اطلاعات‌ در مورد معاملات‌ و سایر رویدادهای‌ گذشته‌ ارتقا می‌یابد. به‌طور مثال‌ هرگاه‌ اقلام‌ غیرمعمول‌، غیرعادی‌ و غیر تکراری‌ درآمد یا هزینه‌ جداگانه‌ افشا شود، ارزش‌ پیش‌بینی‌کنندگی‌ صورتهای‌ عملکرد مالی‌ افزایش‌ می‌یابد.

انتخاب‌ خاصه‌
۱۱ـ۲٫ برای‌ ارائه‌ اقلام‌ در صورتهای‌ مالی‌ باید خاصه‌ قلم‌ مورد ارائه‌ انتخاب‌ شود. صورتهای‌ مالی‌ تنها می‌توانند آن‌ خاصه‌هایی‌ را ارائه‌ کند که‌ برحسب‌ واحد پول‌ قابل‌ بیان‌ است‌. چندین‌ خاصه‌ پولی‌ وجود دارد که‌ می‌توان‌ در صورتهای‌ مالی‌ ارائه‌ کرد از قبیل‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ تاریخی‌، بهای‌ جایگزینی‌ یا خالص‌ ارزش‌ فروش‌. انتخاب‌ خاصه‌ای‌ که‌ قرار است‌ در صورتهای‌ مالی‌ گزارش‌ شود باید مبتنی‌بر مربوط‌بودن‌ آن‌ به‌ تصمیمات‌ اقتصادی‌ استفاده‌کنندگان‌ باشد اطلاعات‌ در مورد سایر خاصه‌ها ازجمله‌ خاصه‌های‌ غیرقابل‌ بیان‌ به‌ پول‌ از قبیل‌ مقادیر و سررسیدها را می‌توان‌ با شرح‌ اقلام‌ در صورتهای‌ مالی‌ یا یادداشتهای‌ توضیحی‌ به‌ استفاده‌کننده‌ انتقال‌ داد.

قابل‌ اتکا بودن‌
۱۲ـ۲٫ برای‌ اینکه‌ اطلاعات‌ مفید باشد باید همچنین‌ قابل‌ اتکا باشد . اطلاعاتی‌ قابل‌اتکاست‌ که‌ عاری‌ از اشتباه‌ و تمایلات‌ جانبدارانه‌ بااهمیت‌ باشد و به‌ طور صادقانه‌ معرف‌ آن‌ چیزی‌ باشد که‌ مدعی‌ بیان‌ آن‌ است‌ یا به‌ گونه‌ای‌ معقول‌ انتظار می‌رود بیان‌ کند .

۱۳ـ۲٫ اطلاعات‌ ممکن‌ است‌ مربوط‌ باشد لیکن‌ ماهیتاً یا در بیان‌ چنان‌ غیرقابل‌اتکا باشد که‌ شناخت‌ آن‌ در صورتهای‌ مالی‌ به‌طور بالقوه‌ گمراه‌کننده‌ شود. به‌طور مثال‌ اگر اعتبار و مبلغ‌ یک‌ ادعای‌ خسارت‌ در یک‌ اقدام‌ قانونی‌ مورد سئوال‌ واقع‌ شود، ممکن‌ است‌ شناخت‌ کل‌ مبلغ‌ ادعا در ترازنامه‌ برای‌ واحد تجاری‌ نامناسب‌ باشد گرچه‌ افشای‌ مبلغ‌ و شرایط‌ ادعا می‌تواند مناسب‌ باشد.

بیان‌ صادقانه‌

۱۴ـ۲٫ اطلاعات‌ باید اثر معاملات‌ و سایر رویدادهایی‌ را که‌ ادعا می‌کند بیانگر آن‌ است‌ یا به‌ گونه‌ای‌ معقول‌ انتظار می‌رود بیانگر آن‌ باشد به‌طور صادقانه‌ بیان‌ کند. بدین‌ترتیب‌ مثلاً ترازنامه‌ باید بیانگر صادقانه‌ اثرات‌ معاملات‌ و سایر رویدادهایی‌ باشد که‌ منجر به‌ عناصری‌ در تاریخ‌ ترازنامه‌ شوند که‌ معیارهای‌ شناخت‌ را احراز کرده‌ باشند.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 13700 تومان در 89 صفحه
137,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد