مقاله اثر آموزش هدفگذاری بر اهداف پیشرفت و انگیزه پیشرفت

word قابل ویرایش
15 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده هدف: هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی هدفگذاری بر اهداف پیشرفت و انگیزه پیشرفت دانشجویان بود.
روش: بهمنظور نیل به این هدف، از طرح شبه آزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروه کنترل استفاده شد.تعداد ۳۰ نفر از دانشجویان مقاطع مختلف تحصیلی دانشگاه های شهر سمنان در سال تحصیلی ۱۳۹۴-۹۵ با روش نمونهگیری تصادفی خوشهای و با توجه به حجم جامعه و از هر مقطع به نسبت جمعیت آن مقطع به روش نسبتی انتخاب شدند. برای گروه آزمایش، مداخله آزمایشی بسته آموزش هدفگذاری، در طول ۹ جلسهی ۹۰ دقیقهای (هفته-ای سه جلسه) اجرا شد، اما گروه کنترل هیچ نوع مداخلهای دریافت نکرد. هر دو گروه، پیش و پس از آموزش هدف-گذاری، پرسشنامه های اهداف پیشرفت و انگیزه پیشرفت را تکمیل نمودند. داده ها با آزمون کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: نتایج نشان داد که آموزش هدفگذاری منجر به افزایش انگیزه پیشرفت و اهداف تسلط-گرایش و اهدافعملکرد-گرایش دانشجویان در گروه آزمایش، در مقایسه با گروه کنترل میشود.

نتیجه گیری: با آموزش هدف گذاری و در نتیجه افزایش انگیزه پیشرفت، اهداف عملکردی و تسلطی می توان کاراییفردی و سازمانی را افزایش داد.
کلیدواژهها: آموزش هدفگذاری ، اهداف پیشرفت، انگیزه پیشرفت

مقدمه
ازجمله عاملهای روانشناختی و انگیزشی اثرگذار بر عملکرد و یادگیریهای مختلف “تعیین هدف” است (ارز و زیدان ۱، .(۱۹۸۴ مفهوم هدف۲ دارای تعاریف گوناگونی است، برخی پژوهشگران معتقدند، هدف در حقیقت یک موقعیت یا وضعیت بیرونی یا خارج از وجود انسانها است که افراد سعی دارند با تلاش به آن دست پیدا کنند (توکمن۳، (۲۰۱۴، برخی پژوهشگران نیز هدف را پیشبینی کنندهی قدرتمند عمل میدانند که موجب پایان دادن تفکر در مورد اهداف جایگزین (رقابت اهداف) و ایجاد تعهد برای فرد جهت عمل به غایت یا هدف میشود (موسی۴، .(۲۰۱۲
با پذیرش تعریف هدف، هدفگذاری پیشبینی نتایج مثبت یک عمل یا یک سلسله اعمال و برنامهریزی برای رسیدن به آن نتایج است (نهارگانگ۵، .(۲۰۱۳شانک(۲۰۰۱) ۶ نیز هدفگذاری را روش منظم تدوین اهداف و کوشش برای رسیدن به این اهداف که در پیشرفت و توسعهی اعتمادبهنفس و کسب لیاقت مؤثر است تعریف میکند. در حقیقت هدفگذاری از واژهی یونانی (telo) به معنای اقدام برنامهریزیشده هدفمند فرد گرفتهشده است (بکمیر۷، .(۲۰۰۹
هدفگذاری مؤثر مستلزم آن است که شخص توانایی تعیین یک هدف بلندمدت، شکستن آن به اهداف کوتاهمدت، اهداف فرعی قابلدسترس، نظارت بر پیشرفت و قابلیت ارزیابی، تنظیم کردن استراتژی و در صورت نیاز، تنظیم یک هدف جدید در صورتی که هدف قبلی به سرانجام رسیده باشد. این طرح چند مرحلهای یک کلید برای افزایش عملکرد روانی و جسمی سالم در همهی امور انسانی ازجمله شخصیتی، تحصیلی و … در سراسر طول عمر است (شانک۸، .(۲۰۰۱ همچنین هنگامیکه افراد اهدافی برای خود تنظیم میکنند، نسبت به نقاط قوت و ضعف خودآگاهی بیشتری یافته، توانایی و میزان تلاش خود را برای انجام موفقیتآمیز این اهداف قضاوت میکنند، در نتیجه به استراتژیها و قوانین مؤثرتری میرسند و رویکرد بهتر و مؤثرتری نسبت به اهداف پیشرفت خود اتخاذ خواهند کرد و در صورت لزوم جهتگیری هدف خود را مورد تغییر و بازبینی قرار میدهند (الیوت۹، .(۱۹۹۷
اهداف پیشرفت۱۰ یکی از برجستهترین و کاملترین چارچوبها برای ادراک عملکرد موفقیتآمیز افراد، به خصوص در حیطههای آموزشی و مهارتی است (کاپلان و فلوم۱۱، .(۲۰۱۰ این نظریه توسطدویک(۱۹۸۶) ۱ و نیکولز(۱۹۸۴) ۲ ارائهشده است که شامل جهتگیریهای خاص موقعیتی هستند که تمایل برای ترقی، رشد، اکتساب دانش و یا نشان دادن شایستگی خود در یک بافت ویژه را نشان میدهد. نظریه اهداف بر این فرض استوار است که اهداف پیشرفتی که یادگیرندگان درباره تکالیف تحصیلیشان دنبال میکنند بر کیفیت توانایی و اشتغال نسبت به آن تکالیف تأثیر میگذارد (ایمز، .(۱۹۹۲
در ارتباط با انواع جهتگیری هدف یکی از تقسیمبندیهای متداول عبارت است از: هدفگرایی تبحری۳ و هدفگرایی عملکردی ۴ (ایمز، .(۱۹۹۲ الیوت (۱۹۹۹) و پینتریچ(۲۰۰۰) ۵ اهداف پیشرفت را بهصورت یک ماتریس دوبعدی پیشنهاد کردهاند که براساس آن چهار گرایش به هدف وجود دارد که شامل هدفهای تبحرگرا، اجتناب از تبحر، عملکرد گرا و اجتناب از عملکرد میباشند. تمایز بین اهداف تبحری و عملکردی مشابه تمایز بین انگیزه درونی و بیرونی است، هدف تبحری در برخی از خصوصیات باانگیزه درونی وجه اشتراک دارد و هدف عملکردی نیز از جهاتی شبیه به جنبههای خاصی از انگیزه بیرونی است.
نتایج حاصل از اغلب پژوهشهای انجامگرفته در ارتباط با اهداف پیشرفت نشان میدهند که اهداف تبحری رابطه مثبتی با استفاده از راهبردهای شناختی عمیق، هدفگذاری مناسب، یادگیری خودتنظیمی، مقابله کارآمد و مناسب با مشکلات و ناکامیها، نمرات بالا و بهطورکلی با بهزیستی روانی افراد دارد (ایمز، ۱۹۹۲؛ دویک و لگت۶، ۱۹۸۸؛ لی۷ و همکاران، ۲۰۱۰؛ کاپلان و فلوم ۸، (۲۰۱۰ همچنین پژوهشها رابطه مثبت و مستقیم میان مهارتهای هدفگذاری و اهداف تبحری را تأیید کردهاند (ولترز، یو، پینترچ۹، ۱۹۹۶ ؛ چرچ، الیوت و گیبل۱۰، ۲۰۰۱؛ الیوت و مک گریگور، .(۲۰۰۱ در مورد رابطه اهداف عملکردگرا با هدفگذاری نتایج پژوهشها متناقض است، به نحوی که برخی یافتههای پژوهشی (الیوت و مک گریگور، ۲۰۰۱؛ هاراکیوکس۱۱، بارون، الیوت، کاستر و لتهو، ۱۹۹۷ و ۲۰۰۰، محسنپور، حجازی و کیامنش، (۱۳۸۵ این رابطه را تأیید نمودهاند؛ در حالی که برخی یافتهها (پینتریچ، ۲۰۰۰؛ ولترز و همکاران، (۱۹۹۶ این رابطه را تأیید نمیکنند. علاوهبر آن پژوهشها نشان داده است که اهداف اجتنابی رابطه مثبتی با استفاده از راهبردهای سطحی یادگیری همچون مرور ذهنی و حفظ، کاهش انگیزه درونی برای یادگیری، کاهش پایداری و درگیری در تکلیف، اجتناب از درخواست کمک، اضطراب، تعویق، نمرات پایین و بهطورکلیهیجانات منفی دارد (پینتریچ، ۲۰۰۰ لی، مک اینرنی، لیم و اورتیگا، .(۲۰۱۰ رابطه منفی میان اهداف اجتنابی و مهارتهای هدفگذاری در بیشتر پژوهشها تأییدشده است (الیوت و مک گریگور۱، ۱۹۹۹، چرچ۲، الیوت و گابل، ۲۰۰۱؛ الیوت و چرچ، ۱۹۹۷؛ محسنپور و همکاران، .(۱۳۸۵ از طرفی نوع هدفی که انتخاب میکنیم و وجود یا عدم وجود هدفگذاری، مقدار انگیزه ما را برای رسیدن به آن هدف تعیین میکند.
انگیزش یک تمایل یا گرایش به عمل است و انگیزه، نیاز یا خواست خاصی است که انگیزش را موجب میشود، بنابراین، انگیزش را عامل کلی و مولد رفتار و انگیزه را علت اختصاصی رفتار بهحساب میآورند (سیف، .(۱۳۸۶ انگیزه پیشرفت یکی از مهمترین انگیزههای اکتسابی هر فرد است که برای نخستین بار توسط موری مطرح شد. انگیزه پیشرفت عبارت است از گرایشی همهجانبه به ارزیابی عملکرد خود با توجه به عالیترین معیارهای تلاش برای موفقیت در عملکرد و برخورداری از لذتی که با موفقیت در عملکرد همراه است (دسی و رایان۳، .(۱۹۸۵

از انگیزه پیشرفت تعاریف متعددی بهعملآمده است. گیج و برلاینر(۱۹۹۲) ۴ انگیزه پیشرفت را بهصورت یک میل یا علاقه به موفقیت فرد در یک زمینه فعالیت تعریف کردهاند. به لحاظ پرورشی، انگیزه، هم هدف و هم وسیله است. در انگیزه بهعنوان هدف از دانشآموزان انتظار میرود که نسبت به موضوعات مختلف علمی و اجتماعی علاقه کسب کنند و به عبارتی دارای انگیزه باشند. انگیزه به عنوان وسیله بهصورت آمادگی روانی یک پیشنیاز یادگیری محسوب میشود و تأثیر آن بر یادگیری کاملاً آشکار است (سنه، .(۱۳۸۵ افرادی که دارای انگیزه پیشرفت بالا هستند. تکالیف وموقعیتهایی را که بتوانند بر آنها اثر بگذارند و بهطور موفقیتآمیزی به اتمام برسانند را ترجیح میدهند؛ اما افرادی که دارای انگیزه پیشرفت پایین هستند به خود مطمئن نیستند و زمینه شکست خود را فراهم میکنند (یونیرزیسکی۵، .(۲۰۰۳ پژوهشها نشان داده است هدفگذاری موجب افزایش انگیزه و بهبود کارایی عملکرد افراد میشود (توکمن،۲۰۱۴؛ باقرست، تاپس و کنسینگر۶، (۲۰۱۵ و بهکارگیری تئوری هدفگذاری یک روش ساده، مستقیم و مؤثر برای افزایش انگیزش میباشد و نیز یک روش بنیادی است چرا که بیشتر روشها در زمینه اثربخشی خود به آن وابسته هستند (الیوت و مک گریگور، .(۱۹۹۹
با توجه به مطالب گفته شده و خلاء تحقیقاتی موجود در زمینه آموزش آزمایشی هدفگذاری و اهمیت بسیار بالای انگیزه پیشرفت و اهداف پیشرفت، هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش هدفگذاری بر ارتقاء یادگیری انگیزه پیشرفت و اهداف پیشرفت میباشد.

روش
این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعـه آمـاری ایـن پــژوهش شـامل دانشــجویان مقـاطع مختلــف تحصـیلی دانشگاه هـای شــهر سـمنان در ســال تحصیلی ۱۳۹۴-۹۵ بودند که از بین آنها با روش نمونهگیری تصادفی خوشهای، و با توجه بـه حجـم جامعه و از هر مقطع به نسبت جمعیت آن مقطع به روش نسبتی، ۳۰ نفر ۱۵) نفر گروه نمونه و ۱۵ نفر گروه گواه) انتخاب شدند.

ابزارهای پژوهش
پرسشنامه انگیزه پیشرفت (AMQ)
پرسشنامه انگیزه پیشرفت توسط هرمنس۱ در سال ۱۹۷۰ تهیه شده است. هرمنس برای تدوین این پرسشنامه ابتدا ۹۱ مـاده تهیـه نمـود. سـپس بـا پژوهشـی روی نمونـهای از دانشـجویان سـال اول رشتههای روانشناسی، حقوق و ریاضی و زیستشناسی تعداد مـواد را بـه ۳۵ مـاده و در نهایـت در پژوهشهای بعدی به ۲۹ ماده تقلیل داد. سؤالهای پرسشنامه بهصورت جملات نیمهتمام میباشـند و هر ماده بین ۴ تا ۶ گزینه دارد. نمرهگذاری پرسشنامه با توجه به سؤالات ۹ گانـه کـه سـؤالات بـر اساس آنها تهیه شده است انجام میگیرد. بعضی از سؤالات بهصورت مثبت و بعضی بهصورت منفـی ارائه شـده اسـت. در سـؤالات شـماره ۲۹،۲۸،۲۷،۲۳،۲۰،۱۶،۱۵،۱۴،۱۰، ۹،۴،۱ بـه گزینـههـای الـف ،۱نمره-ب،۲ نمره -ج،۳نمره -د،۴نمره داده میشود. در سؤالات شماره ۲، ۳، ۵، ۶، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۱، ۲۲، ۲۴، ۲۵، ۲۶ به الف ۴ نمره-ب،۳نمره -ج،۲نمره-د، ۱نمره داده مـیشـود و دامنـه تغییرات نمرات از ۲۹ تا ۱۱۶ است. هرمنس ۱۹۷۰)، به نقل از سابوته، (۱۳۸۹ روایی پرسشنامه را با استفاده از روایی سازه مناسب گزارش نمـوده و پایـای آن را بـا روش آلفـای کرانبـاخ ۰/۸۶ گـزارش نموده است. در ایران نیز پایایی پرسشنامه با روش آلفای کرانباخ ۰/۷۸ بهدستآمده است (شکر کن، برومند نسب، نجاریان و شهنی ییلاق، .(۱۳۸۱ علاوه بر آن اسودی نیز پایایی پرسشنامه را بـا روش آلفای کرانباخ ۰/۸۴ گزارش نموده است (اسودی، .(۱۳۸۴

پرسشنامه اهداف پیشرفت
این پرسشنامه توسط الیوت و مک گریگور (۲۰۰۱ ) ساختهشده است و چهار بعد هدفهای تبحرگرا، هدفهای اجتناب از تبحر، هدفهای عملکرد گرا و هدفهای اجتناب از عملکرد را با طیف لیکرت =)کاملاً۱ مخالفم تا =کاملاً۷ موافقم) اندازهگیری میکند. تعداد سؤالهای پرسشنامه ۱۲ سؤال و دامنه نمرات از ۱۲ تا ۸۴ میباشد. الیوت و مک گریگور (۲۰۰۱) روایی پرسشنامه را با روش تحلیل عاملی بررسی و وجود چهار عامل مورد تأیید قرار گرفت که رویهمرفته ۸۱/۵ درصد کل واریانس راتبین نمودند. همچنین پایای پرسشنامه را به روش آلفای کرونباخ محاسبه کرده و ضرایب آلفا برای عامل تبحر ۰/۸۷، عامل عملکرد گرا ۰/۹۲، عامل اجتناب از تبحر ۰/۸۹ و عامل اجتناب از عملکرد ۰/۸۳ گزارش کردند. در ایران نیز روایی پرسشنامه با روش تحلیل عاملی بررسی و ساختار چهار عاملی آن مورد تأیید قرار گرفته است (خرمایی و خیر، .(۱۳۸۶ ضرایب پایایی محاسبهشده برای پرسشنامه اهداف پیشرفت در ایران نیز مناسب گزارششده است به نحوی که خرمایی و خیر (۱۳۸۶) ضرایب آلفا را برای عامل تبحرگرا ۰/۸۴، عملکردگرا ۰/۷۸، اجتناب از تبحر ۰/۸۱ و اجتناب از عملکرد ۰/۶۶ ، گزارش نمودند.

جدول مذکور مقادیر میانگین، انحراف استاندارد و خطای استاندارد متغیرهای پژوهش را در پیشآزمون و پسآزمون به تفکیک گروه آزمایشی و کنترل نشان میدهد. همانطور که ملاحظه میشود میانگین عوامل انگیزه پیشرفت، اهداف تسلط-گرایش و اهداف عملکرد-گرایش گروه آزمایش در پیشآزمون بهترتیب از ۶۴/۹۳ ، ۱۳/۸۶و ۱۳/۱۳به مقادیر ۶۸/۲، ۱۶/۱۳ و ۵۱/۸۵ در پسآزمون افزایش داشته است. این در حالی است که نمرات پیشآزمون و پسآزمون گروه کنترل و اهداف تسلط – اجتناب و اهداف عملکرد-اجتناب تغییر چندانی نداشته است. به منظور بررسی اثر هدفگذاری بر اهداف پیشرفت و انگیزه پیشرفت دانشجویان از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره (مانکووا) استفاده شد. یکی از مفروضههای این آزمون یکسانی ماتریس کوواریانس است. برای بررسی این مفروضه از آزمون ام باکس استفاده شد. نتایج این آزمون در جداول ۲ و ۳ ارائهشده است:
نتایج جدول مذکور نشان میدهد با توجه به سطح معنیداری بـهدسـتآمـده مفروضـه یکسـانی ماتریس کوواریانس برقرار میباشد.

با توجه سطح معنیداری بهدستآمده برای تمام متغیرهای پژوهش بالاتر از ۰/۰۵ میباشد بنـابراین پیشفرض همگنی واریانسها رعایت شده است.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 15 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد