مقاله ارائه روش هایی برای بیشتر شدن تعاملات اجتماعی در مجتمع های تجاری مدرن درراستای پایداری اجتماعی

word قابل ویرایش
14 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
8700 تومان

ارائه روش هایی برای بیشتر شدن تعاملات اجتماعی در مجتمع های تجاری مدرن
درراستای پایداری اجتماعی
چکیده
فضاهای تجاری جزو بخش های مهم شهرها بوده وعلاوه بر نقش اقتصادی، محلی برای شکل گیـری تعـاملات اجتماعی بوده است .در گذشته بازار علاوه بر محل انجام فعالیت های مختلف اقتصادی ،مهمترین محور فضـایی در حیات اجتماعی شهر بود .اما در طول زمان ،جایگاه بازارهای سنتی در شهرهای ایران به شدت تضعیف شده و از طرفی فضاهای تجاری جدید نیز نسبت به سبک گذشته ناتوان مانده اند و نقش اجتماعی آن ها نسـبت به نقش اقتصادی آن ها کمرنگ تر شده است .فضاهای عمومی شـهری نقشـی اساسـی در برقـراری تعـاملات اجتماعی شهروندان ایفا می نمایند .از دیدگاه عینی و مادی فضای شهری بستری است که روابط اجتماعی و حیات مدنی در آن جریان می یابد .فعالیتهای تفریحی جمعی در فضای شهری می توانـد یکـی از مهمتـرین بسترهای ایجاد تعاملات اجتماعی و ارتقاء سطح فرهنگی جامعه باشند .قوام و دوام جامعه به روابط اجتماعی و تعاملات اجتماعی کمیت و کیفیت آن بستگی دارد .پایداری اجتماعی نقش مهمی در یافتن راه حل هایی برای تاثیر متقابل گروههای اجتماعی بر هم ایفا میکند که میتواند به خلق راههـای پایـدار زنـدگی در یـک جامعـه کمک کند .پایداری اجتماعی در واقع بخش غیر کالبدی معماری پایدار است .برآوردن نیازهای انسان ، افزایش کیفیت زندگی او و استفاده از تمام ظرفیتها در بهبود وضع او از اهداف پایـداری اجتمـاعی اسـت .احسـاس امنیت در چنین فضایی از موثرترین عواملی است که میتواند حضور شهروندان در جامعه را بالفعل گرداند .لذا عوامل موثر در ایجاد حس امنیت در مجتمع های تجاری باید مورد توجه خاص قـرار گیـرد .هـدف پـژوهش حاضر، جستجوی معیارهای کالبدی و معنایی مجتمعهای تجاری به منظور افزایش حس امنیـت و ایجـاد کـانون فعال شهری در راستای پایداری اجتماعی است . این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی با بررسی مفاهیم پایداری اجتماعی، به مطالعه – زمینه های تاثیرگذار افزایش حس امنیت در فضاهای عموم میپردازد.
واژه های کلیدی :فضای شهری، فضای تجاری، پایداری اجتماعی

مقدمه
به طور کلی مفاهیم توسعه ی پایدار در سه حیطه ، مطرح می شود :پایداری محیطی، پایداری اقتصادی و پایداری اجتماعی .
فضای عمومی، مکانی است که عموم حق ورود و حضور در آن را بدون هیچ گونه محدودیتی دارا میباشند، جایی است که در آن رابطه تعاملی مردم با یکدیگر برقرار می شود(رهنمایی واشرفی١٣٨۶ ،٢۴،٢٣)فضاهای عمومی در شهرها، کانون تجربه حیات جمعی شهروندان هستند فرصتی برای توسعۀ ابعاد اجتماعی فرد به لحاظ تعاملات اجتماعی و تجربۀ مشارکت در حیات جمعی، در شهرها هستن (چرخچیان و دانشپور،١٣٨٨،۵٣،۵۴).امروزه از پایداری اجتماعی بیشتر در طراحی شهری پرداخته میشود و کمتر در طراحی معماری به آن توجه میشود .در صورتی که نقش آن در طراحی فضاهای عمومی، قابل توجه است . توجه به نقش سازنده فضاهای عمومی در تعاملات اجتماعی یا رضایتمندی و بهبود کیفیت زندگی انسان همانا هدف اصلی پایداری اجتماعی است .
پژوهش حاضر، رویکردی است تحلیلی توصیفی که بر آن است تا با روش مطالعات کتابخانه ای، معیارهایی راکه برای دستیابی به یک معماری پایدار نیاز است ، تبیین نماید و با بررسی حضور مردم در فضاهای عمومی و معیارهای آنان برای برقراری روابط اجتماعی، شناخت محورهای اساسی پایداری اجتماعی در معماری و راهکارهای مطرح شده در باب تعاملات اجتماعی فضاهای شهری در نظریه ها به معیارهایی برای طراحی پایدار در آن ها برسیم ؛ چگونگی بازتاب تئوری پایداری اجتماعی در فضاهای عمومی به منظور افزایش تعاملات اجتماعی بررسی و ارائه شود. به دلیل گستردگی مطالب مربوط پایداری، به نظریه های پایداری در مقیاس فضاها بطورخاص پرداخته شده است .
ضرورت تحقیق
امنیت عامل تعیین کننده حضور انسانها در فضاهای تجاری است .ایجاد حس امنیت در مجتمعهای تجاری باید مورد توجه
خاص قرار گیرد.
اهداف تحقیق
-بررسی عوامل کالبدی، فضاهای تجاری مدرن و نقش آن درایجادحس امنیت و پایداری اجتماعی
-بررسی راهکارهای بازتاب تئوری پایداری اجتماعی در فضاهای عمومی به منظور افزایش تعاملات اجتماعی
تاریخچه مراکز تجاری
احداث اولین مرکز تجاری به مفهوم امروزی در ایتالیا وبه سال ١١١ میلادی در زمان امپراطوری تروژان باز می گردد.دراین

سال برده ای یونانی،مرکز خریدی مجاور میدان عمومی شهر رم بنا نمود.این مرکز در دو طبقه احداث گردید ودرآن حجره
هابه صورت ردیفی استقرار یافته ودارای سیستم تهویه بود.
در قرون وسطی بازارهای خیابانی لندن ،بازارچه های بلژیک وبازارهای خاورمیانه شکل گرفت .بعد از جنگ جهانی دوم باحرکت
واسکان مردم در حومه شهرها،مراکز تجاری نیز به این مکان ها انتقال یافت که هدف آن ها دردسترس بودن مشتریان بود که
این تفکر تا امروز نیز ادامه یافته است .
بانگرش به تاریخچه مراکز تجاری در امریکا نیز مشخص می گردد که مراکز تجاری درآنجا نیز همانند سایر نقاط در مرکز شهر
، های کوچک وبزرگ قرار داشتند وتجمع واحدهای مستقل ،مجموعه های جذابی را ایجاد می کردند(فرزام شاد،
١٣٨۶٩).
فضای عمومی
فضای عمومی مکانی برای رفع نیازهای روزمره و زندگی عمومی درشهرها هستند این فضاها در طول زمان و براساس شرایط
اجتماعی اقتصادی وفرهنگی تغییر مییابند.( ٢٠٠۴,٢٢۵ ,Doratli &Pasaogullari ) بسیاری از نظریه پردازان شهرسازی معتقدند که فضاهای عمومی شهری به عنوان یکی از اجزای اصلی، نقش بااهمیتی در شهر دارند. این عقیده فراتر از نقش
کارکردهای فضاهای عمومی است که معطوف به زمانی است که این فضاها، سرمایه اجتماعی را در زمانی که تعلاملات
اجتماعی زیادی را در این مکانها به وقوع میپیوندند افزایش میدهند( پورجعفر و محمودی نژاد٧٧ ،١٣٨٨).
تعامل اجتماعی در فضاهای عمومی
از نیازهای مهم هر انسان نیاز به برقراری رابطه با دیگران است که زمینه ساز حضور انسان ها در فضا می باشد. جان لنگ در
این ارتباط دو دلیل عمده را بیان میکند: روابط متقابل اجتماعی از آن سو لازم است که احساس تعلق و دوست داشته شدن را
در افراد ایجاد میکند لذا فضاهایی که این ارتباطات را فراهم می سازند فضاهای مطلوبی محسوب می شوند(لنگ ،١٣٨۶ ، ٢۵)یکی از مهم ترین ابعاد فضاهای عمومی ایجاد فرصت هایی جهت تعاملات اجتماعی میباشد. در این
تعاملات مردم رابطه قویتری با محیط و جامعه خود برقرار میکنند و حس تعلق خاطر و هویت جمعی در آنها تقویت میشود که

با شکل گیری شبکه های اجتماعی وافزایش حس مشارکت جمعی همراه است . تعامل اجتماعی بیش از هر فعالیت دیگری به محیط حساس است .
نقش وجایگاه کنونی مجتمع های تجاری
امروزه با تغییر درشیوه های دادوستد و تضعیف جایگاه بازارهای سنتی در شهرهای جهان سوم باعث خلق شغل هایی جدید
شده ،وجود مرکزفضاهای تجاری مدرن را می توان موج دوم محیط های تجاری قلمدادنمودباشد.امابهرحال ریشه در مراکز
وبازارهای سنتی دارند.استقبال عموم شهروندان از مجتمع چندمنظوره که درآنها می توان علاوه برخرید که باعث ایجاد کانون
شهری، محل برخوردهای روزانه و تعاملات اجتماعی شده موجب شده است تابازارها تنها نقاطی برای خریدکالاهایی خاص
گردیده وبیشتر به محل هایی مناسب برای خرید وبازدید توریست ها ومسافران تبدیل گردند.
حس امنیت در فضاهای تجاری
امروزه مراکز تجاری علاوه بر اینکه محلهایی برای داد و ستد هستند، بستری مناسب را نیز برای سایر فعالیتهای اجتماعی
فراهم میآورند .به همین دلیل است که جامعه شناسان و روانشناسان با مطالعه رفتارهای مخاطبین در فضاهای تجاری، فقدان
فضاها و مکانهای غیر تجاری را از عوامل نارضایتی مخاطبین دانسته و تغییر ماهیت صرفا تجاری مراکز خرید را به فضاهایی
تحت عنوان تجاری تفریحی و تخصیص مکانهایی جهت گذراندن اوقات فراغت ، تفریح و تفرج را در پاسخ به نیازهای جامعه
مدرن شهری امروز به عنوان راهکاری ضروری معرفی نموده اند.
عوامل مؤثر بر حضورپذیری
-یکپارچه کردن و گوناگونی فعالیتها در فضاهای تفریحی
یکپارچه کردن براین مفهوم که فعالیت های گوناگون ومردم با روحیات متفاوت می توانند در کنارهم وپهلو به پهلو عمل
کنند، دلات دارد .یکپارچه کردن فعالیت ها وعملکردهای گوناگون درون واطراف ، فضاهای عمومی به مردم این اجازه را می
دهد که باهم فعالیت وعمل کنند وباعث ایجاد انگیزش والهام در یکدیگر گردند.(گل ،١٣٨٧ ، ٩۶). بنتلی این کیفیت را

«گوناگونی »عنوان میکند کیفیتی که بتوان تنوعی از تجربیات را عرضه داد، مکانی که دارای تنوع کاربری باشد،دربرگیرنده
گونه های متنوع ساختمانی با فرم های متنوع که انسانهای مختلفی را در اوقات گوناگون با منظورهای متنوع به خود جذب کند.
(بنتلی،۵٩ ،١٣٨۵)این کیفیت را در فضاهای تفریحی می توان با تنوع فعالیتهای خاص این مکانها اعم از شهربازی ،
سرگرمی، ورزش ، رستوران و کافی شاپ و… ایجاد کرد .با ایجاد فعالیتهای متنوع در این فضاها که برای هر قشری از مردم و
هر رده سنی )پیر، جوان وکودک( هیچ محدودیتی برای حضورپذیری افراد مختلف وجود نداشته باشد
-کشش و خوانایی محیط
فضاهای عمومی در شهر ونواحی مسکونی می توانند دعوت کننده و دسترس پذیر باشند و مردم و فعالیت ها را از محیط خصوصی به محیط عمومی بکشانند .برعکس ، می توانند طوری طراحی شوند که راه یابی به آنها چه از لحاظ فیزیکی وچه از لحاظ روانشناختی دشوار بنماید .توانایی دیدن آنچه در فضاهای عمومی در حال انجام است جزءی از کشش فضاست .(گل ،١٠٧ ،١٣٨٧). کیفیتی که موجبات قابل درک شدن یکسان یک مکان را فراهم می آورد خوانایی نامیده میشود که در دو سطح اهمیت پیدا می کند :فرم کالبدی و الگوهای فعالیت ها ؛ مکان ها ممکن است در یکی از این دو سطح خوانا و قابل فهم باشند،اما برای بهره گیری کامل از امکانات بالقوه یک مکان ، باید آگاهی از فرم کالبدی و الگوهای فعالیت به تکمیل یکدیگر بپردازند .برای افراد بیگانه خیلی مهم است ، چرا که آنها نیاز دارند بدون مقدمات قبلی و به سرعت به درک مکان نائل آیند(بنتلی،١١٣ ،١٣٨۵).
در فضاهای تفریحی کیفیت خوانایی محیط با وجود فعالیتهای مختلف و استفاده کردن از فرمها و رنگهای متنوع می تواند فضا را به خوبی قابل درک کند، قرار ندادن یک دیوار حصار به عنوان مانع بصری در فضای جداکننده فضاهای تفریحی با بیرون و کشاندن فعالیتها به خارج این فضا بدون هیچ مانع و حصاری می تواند به تقویت کیفیت خوانایی کمک کند. می توان به یک نکته حائز اهمیت اشاره کرد وآن گذشته ذهنی مردمی است که از یک فضای تفریحی استفاده می کنند، اینکه مکانی که برای فضاهای تفریحی درنظر گرفته شده است قبلاً چه عملکردی داشته است ؟ اگر این مکان در گذشته نیز به عنوان یک فضای تفریحی مورد استفاده واقع شده باشد؛ خاطره ذهنی مردم از این مکان به تقویت درک این فضا کمک خواهد کرد.
-باز کردن دید یا نفوذپذیری
نفوذپذیری دو نوع است نفوذ پذیری بصری، به این معنی که این فضاها باید شفاف و دیدنی باشند و قابلیت دیده شدن بدون محدودیت را دارا باشند، نفوذپذیری کالبدی از این طریق افزایش سطح فعالیتها در لبه های فضاهای عمومی که موجبات تقویت نفوذپذیری را فراهم می کند و به راحتی به فضاهای عمومی از طریق ورودی های بیشتر بدون مانع ورود و خروج صورت گیرد .(بنتلی،١٣٨۵ ، ٢١).برای تقویت کیفیت نفوذپذیری بصری و کالبدی در فضاهای تفریحی می توان با افزایش سطح فعالیتهای تفریحی در لبه های ورودی این

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 14 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد