مقاله ارزیابی اقلیم گردشگری استان مازندران با استفاده از شاخصTCI

word قابل ویرایش
15 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
10700 تومان
107,000 ریال – خرید و دانلود

ارزیابی اقلیم گردشگری استان مازندران با استفاده از شاخصTCI

 

چکیده :

مازندران یکی ازشمالی ترین استان های کشور بوده که از شمال به دریای مازندران و از جنوب به سلسله جبال البرز منتهی میگردد و درمیان دواستان سرسبزگیلان و گلستان واقع شده است که دارای آب و هوای معتدل مرطوب و تابستان وزمستانی ملایم بوده وبه همراه جاذبه های فراوان طبیعی ومصنوعی اعم ازدریا وجنگل وارتفاعات سرسبز وهمچنین فرهنگی غنی و قدمتی چندین هزار ساله یکی از قطب های مهم گردشگری کشور محسوب می گردد .یکی از مهمترین اطلاعات یک گردشگر آگاهی ازچگونگی وضعیت آب و هوایی مقصد مورد نظر می باشد به همین جهت، هدف از این پژوهش توسعه بیشتر گردشگری در استان مطابق با بهترین زمان و مکان جهت حضور گردشگر می باشد.

روش پژوهش: در این پژوهش با استفاده از شاخص اقلیم آسایش گردشگری TCI و همچنین با پهنه بندی استان و ترسیم نقشه های مربوط به پراکندگی ماهانه با استفاده از نرم افزار GIS زمانها و مکانهای مناسب جهت حضور گردشگر مشخص شده است نتایج پژوهش نشان می دهد که ماه (ژوئن) خردادماه دارای بهترین شرایط برای حضورگردشگراست و پس ازآن ماههای(جولای)تیر(آگوست) مرداد (سپتامبر) شهریور (می ) اردیبهشت دارای شرایط عالی برای حضورگردشگران می باشند.

کلید واژه: شاخص، اقلیم آسایش، مازندران، گردشگری

مقدمه

یکی از عوامل موثر بر زندگی ، سلامتی و آسایش انسان ، خصوصا عواملی که باید در بحث گردشگری مد نظر قرار گیرد، شرایط اقلیمی می باشد.وضعیت آب و هوائی یک منطقه از جمله مهمترین عوامل موثر در جهت جذب گردشگر و یا بالعکس، تضعیف آن می باشد.امروزه مطالعه تاثیر وضعیت اقلیمی و جوی بر زندگی ،سلامتی وآسایش انسان و همچنین توسعه گردشگری در قالب یکی از شاخه های علمی تحت عنوان زیست اقلیم شناسی انسانی مورد مطالعه قرارمی گیرد. منظورازشرایط آسایش انسان یامنطقه آسایش مجموعه شرایطی است که از نظر حرارتی و رطوبتی ، حداقل %۸۰ از افرادی که به طور تصادفی انتخاب و درآن شرایط قرار داده می شوند قضاوت ذهنی حالت آسایش را داشته باشند. ( کسمایی ، ۱۳۷۲،ص(۲۹۶ در این پژوهش با استفاده ازمدل TCI (شاخص اقلیم آسایش گردشگری) و نرم افزار GIS با پهنه بندی استان مازندران، مناسب ترین زمان و مکان ، برای حضور گردشگران به این استان را تجزیه وتحلیل و معرفی می نمائیم . شاخص TCI جداول و دیاگرام هایی هستند که با توجه به هفت عنصر اقلیمی؛دما، میانگین رطوبت نسبی ماهانه،میانگین حداقل طوبت نسبی ماهانه ، بارش ،تعداد ساعات آفتابی وباد محدوده وزمان مناسب رابرای ورود گردشگران تعیین می نماید.

پیشینه و ادبیات تحقیق

-۱ حکیمی شیرایه ، فاطمه،۱۳۸۹، مکان یابی نقاط مناسب جهت توسعه گردشگری کوهستانی در شهرستان لاهیجان با استفاده از نرم افزار GIS
-۲ خادم الحسینی ،احمد – عطایی ،هوشمند،۱۳۸۹،مطامعه تطبیقی آسایش گردشگری شهر یاسوج و شهرکردبا استفاده از TCI
-۳ ضیائی، محمود- بختیاری، آرشین ،۱۳۸۸ ،بررسی اقلیم آسایش گردشگری درجزیره کیش
-۴گندمکار،امیر ،۱۳۸۶ ، بررسی اقلیم گردشگری استان اصفهان با استفاده از TCI
-۵ مهدی نژاد ، سوسن ،۱۳۸۹، ارزیابی اقلیم گردشگری استان کهکیلویه و بویر احمد به کمک شاخص TCI

روش تحقیق

این پژوهش براساس هدف کاربردی و براساس ماهیت تحلیلی – موردی می باشد.جمع آوری اطلاعات و مبانی نظری ازروش کتابخانه ای وپهنه بندی و اطلاعات آماری آن با استفاده ازشاخص های ) TCI شاخص اقلیم آسایش گردشگری) واز طریق نرم افزار GIS جمع آوری و طبقه بندی گردیده اند.

منطقه مورد مطالعه و جغرافیای طبیعی آن

استان مازندران ۶۴۵۴۶ کیلومتر مربع مساحت دارد و از نظر مساحت یازدهمین استان ایران است مازندران از نظر طبیعی به دو قسمت جلگه ساحلی و کوهستانی تقسیم می شود طبیعت مازندران تحت تاثیر عرض جغرافیایی، سلسله جبال البرز ارتفاع از سطح دریا .دوری و نزدیکی به دریا، بیابانهای جنوبی ترکمنستان، وزش بادهای محلی و ناحیه ای و پوشش گیاهی و جنگلی قرار دارد؛به همین جهت آب و هوای مازندران در کانونهای مختلف جغرافیایی متفاوت و گوناگون است .استان مازندران از جنوب به استانهای تهران ، سمنان و قزوین از غرب به استان گیلان و از شرق به استان گلستان محدود است مازندران از نظر طبیعی به دو قسمت جلگه ساحلی و کوهستانی تقسیم می شود.( محسنی ، (۱۳۸۹

جاذبه های گردشگری استان مازندران

سرزمین همیشه سبز و پربرکت مازندران با داشتن ریشه در اعماق تاریخ ایران دارای اماکن دیدنی و جاذبههای گردشگری بسیاری است. وجود محوطههای باستانی و آثار برجای مانده ازآن نظیر “جام زرین کلاردشت” وجاذبههای طبیعی نظیر “شبه جزیره میانکاله و تالاب بینالمللی آن”، پناهگاه حیات وحش “دشت ناز” و “دودانگه” با انواع حیوانات وحشی و اهلی، جنگلهای سرسبز و زیبا با مناظر دلفریب رودها و جویبار خروشان وروان، ، سواحل زیبای دریای خزر ،قله های زیباو سربه فلک کشیده ،جاده هراز ، چشمههای آب گرم و آب معدنی باعث شده تا مازندران بهشت گردشگران ایران و جهان باشد.(زنده دل ،۱۳۸۵،ص(۴۳

مشکلات و تنگناهای بخش توریسم در استان مازندران

-۱کمبود اعتبارات عمرانی

-۲ کمبود تجهیزات و تسهیلات رفاهی – تفریحی.

-۳ عدم سرمایه گذاری بخش های مختلف دولتی ،تعاونی و خصوصی در زمینه گردشگری. -۴عدم اعمال سیاست های احیاء در جهت حفظ منابع طبیعی و سیاست های بازدارنده تخریبی. -۵ نارسایی سیاست ها و اهداف بخش توریسم.

-۶ ضعف مدیریت ها و نارسایی تشکیلات عمومی صنعت توریسم. -۷ ضعف آموزش و تبلیغات در زمینه فرهنگ توریسم.

-۸ عدم برگزاری جشنواره و نمایشگاه های بین المللی در امر توریسم. -۹ نبود سیستم امنیتی پیشرفته گردشگری.

-۱۰ نبود برنامه ریزی های اصولی وضعف تشکیلاتی و لزوم تدوین آیین نامه های یکنواخت در جهت رونق توریست. -۱۱ نداشتن پروازهای مستقیم از شهر های بزرگ کشور به استان.

-۱۲ عدم تناسب جاده های استان برای سیر و سیاحت .اکثر راهها قدیمی و حتی برخی از نقاط خاکی است.

-۱۳ فقدان چادرهای مناسب بهداشتی و تخصیص فضاهایی برای چادرها که در واقع در کاهش هزینه ها تورها بسیار ضروری است.

.(سازمان میراث فرهنگی ،(۱۳۸۵

روش TCI

در این روش از ۷ پارامتر اقلیمی به قرار زیر استفاده می کنیم : -۱ میانگین دمای روزانه به درجه سلیسوس.

-۲ میانگین روزانه حداکثر دما در هر ماه به درجه سلیسوس. -۳ میانگین روزانه حداقل رطوبت نسبی در هر ماه به درصد. -۴ میانگین روزانه رطوبت نسبی هوا در هر ماه به درصد.

-۵ میانگین بارندگی در هر ماه به میلیمتر.

-۶ میانگین روزانه تعداد ساعات آفتابی در هر ماه.

-۷ میانگین روزانه سرعت باد در هر ماه به کیلومتر بر ساعت.(لازم به ذکر است که برای بومی کردن میانگین ساعات آفتابی و میانگین سرعت باد باید سرعت باد را در ۱/۸ ضرب کرده و برای تعداد روزهای آفتابی باید عدد سرعت باد رادر تعداد روزهای همان ماه تقسیم کنیم.)( محمودی ،۱۳۸۷ ، ص (۸۵

روش محاسبه TCI

محاسبه شاخص اقلیم گردشگری در ماههای مختلف سال دارای رابطه زیر می باشد: منبع: ( ضیائی-بختیاری ،۱۳۸۸،ص (۸۸

TCI = 8CID + 2CIA + 4R + 4S + 2W

CID = f(Tmax , RHmin) Daytime Comfort Index

CID

متغیرهای مورد نیاز در این شاخص :حداکثر دمای روزانه و میانگین حداقل رطوبت نسبی روزانه می باشد که شرایط آسایش گرمایی را د روز، هنگامی که بیشترین فعالیت توریسی صورت می گیرد نشان می دهدکه رتبه ی آن توسط منحنی شماره ( ۱)

شاخص های موثر تعیین می شود.(همان )

 

منحنی شماره ۱: رتبه بندی مربوط به شاخص آسایش حرارتی شاخص اقلیم آسایش گردشگری براساس شاخص دمای موثر.

منبع: ( ضیائی-بختیاری ،۱۳۸۸،ص (۹۴

 

متغیرهای مورد نیاز در این زیر شاخص : میانگین دمای روزانه و میانگین رطوبت نسبی روزانه می باشد ، که نشان دهنده ی شرایط آسایش شبانه روزی است و با استفاده از منحنی شماره ۱ رتبه آن تعیین می گردد. منبع: ( ضیائی-بختیاری ،۱۳۸۸،ص

تعیین رتبه بارش برای هر ایستگاه هم مقدار و هم توزیع زمانی بارش تاثیر عمده ای در آسایش توریست ها دارد. بخصوص در استان های دارای رطوبت و میزان بارندگی بالا، در این روش رتبه بندی بارش بدین صورت است که با افزایش بارندگی مقدار رتبه کاهش می یابد که این امر تاثیر منفی بر آسایش گردشگران خواهد داشت .جدول شماره (۱) نحوه ی طبقه بندی متغیر بارش را درشاخص اقلیم گردشگری نشان می دهد.(گندمکار ،۱۳۸۹،ص (۱۰

جدول شماره : ( ۱) نحوه ی طبقه بندی متغییر بارش در شاخص اقلیم گردشگری

 

تعیین رتبه تابش برای هر ایستگاه که می توان از جدول شماره ( ۲) استفاده نمود هوای صاف و آفتابی به عنوان فاکتوری مثبت در آسایش گردشگران به حساب می آید.

جدول شماره ( ۲) نحوه محاسبه ی زیر شاخص ساعات آفتابی

تعیین رتبه مربوط به باد برای هر ایستگاه، چهار نوع رتبه بندی مربوط به سرعت باد مورد توجه می باشد.

: Normal System ( 1 برای ماه هایی استفاده می شود که میانگین حداکثر روزانه دمای هوا بین ۱۵-۲۲ درجه سانتی گراد باشد.

(۲ سیستم بادهای تجاری : Trade Wind System در دمای بین ۲۴-۳۳ درجه سانتی گرداد مورد استفاده قرار می گیرد که بین باد در این دما باعث تبخیر و همچنین خنک شدن هوا گشته که وضعیت خوشایندی را بوجود می آورد.

( ۳ سیستم اقلیم گرم : (Hot climate system) برای ماههایی استفاده می گردد که میانگین حداکثرروزانه دمای هوا بیش از

۳۳درجه سانتی گراد باشد هر نوع بادی در این سیستم ناخوشایند است

( ۴ در صورتی که دمای هوا بین ۱۵-۲۴ درجه سانتی گراد و سرعت باد زیر ۸ کیلومتر در ساعت باشداز سیستم نرمال در رتبه

بندی استفاده می شود اما در صورت پایین بود درجه حرارت (کمتر ازدرجه ۱۵سانتی گراد) و بالا رفتن سرعت باد از ۸ کیلومتر در ساعت، برای تعیین رتبه باد از نمودار گراف استفاده می کنیم. (گندمکار ،۱۳۸۹،ص (۱۲

جدول شماره (۳) مقیاس های رتبه دهی باد در شاخص اقلیم توریستی

 

 

 

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 10700 تومان در 15 صفحه
107,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد