مقاله بررسی و معرفی بخشی از صنایع دستی و ابزارهای سنتی موثردرصنعت کشاورزی و گردشگری روستایی منطقه ی بیستون ازتوابع استان کرمانشاه

word قابل ویرایش
24 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده :
تحیق پیش رو با هدف بررسی بخشی از ابزارهای سنتی که در گذشته های نه چندان دور مورد استفاده قرار گرفته اند،انجام پذیرفته است . در این تحقیق سعی شده است تا آداب و رسوم سنتی مربوط به عوامل کار سنتی مورد بررسی قرار گیرد. رشد روز افزون تکنولوژی در جوامع باعث شده است تا انسان هاروز به روز از سنت و داشته های تاریخی خود فاصله بگیرند و به سمت فراموشی بروند. هرگردشگر روستایی با ورود به روستاها انتظار دارند تا بتواند وسایل و اشیا قدیمی راببینند و با کاربرد آنها از نزدیک آشنا گردند.از شاخص های مهم گردشگری روستایی شناخت شیوه وسبک زندگی مردمان منطقه و کاربرد وسایل آنها در زندگی اجتماعی است .
چهارچوب نظری این تحقیق برپایه ی بررسی های میدانی و روش اسنادی،تکنیک مصاحبه میدانی و مشاهده مشارکت آمیز در بین مردم بومی روستاها انجام شده است . طبق مطالعات و بررسی های صورت گرفته از منطقه کرمانشاه محقق توانست تا به معرفی تعدادی ازوسایل که به راستی برای نسل جدید ناشناخته است بپردازد..طی سالهای گذشته تاکنون تغییرات زیادی در بین سبک زندگی وباورها و اعتقادات مردم و جامعه ی عشایری و روستایی وجود آمده که ابزار قدیمی جای خود را به تکنولوژی جدید داده اند،در این مجال به معرفی برخی از آنها و کاربردشان پرداخته ایم .
واژگان کلیدی:ابزار های سنتی،آداب و رسوم ،گردشگر روستایی، باورها و اعتقادات ،ابزار
مقدمه :
مردم روستا ها از گذشته های بسیار دور تا کنون دارای استقلال اقتصادی هستند و تا جایی که ممکن است سعی دارند تا نیازهای اولیه ی خود را در روستا برآورده سازند و کمتر به شهر و روستاهای اطراف وابستگی های اقتصادی داشته باشند. تامین وسایل و ابزار کار برای انجام امورات روزمره همواره برعهده ی خود روستاییان بوده است و این امر درگذشته به شکل ابزارهایی دست ساخت نمود پیدا کرده است . سبک زندگی مردم روستاهای کرمانشاه بسیار نزدیک به هم بوده است و همواره از فرهنگ های همدیگر الگو گرفته اند.لباس و خوراک و پوشاک این روستاها در بیشتر موارد مشابه هم است و با توجه به فاصله ی مکانی روستاها از همدیگر ابزار و وسایل مورد نیاز در کارهای کشاورزی شان نیز تا حدودی نزدیک به همدیگر وشباهت دارند.
توجه به آداب و رسوم و فرهنگ و سنن ورفتارهای قومی در هر جامعه می تواند به بحث فرهنگ و توسعه آن جوامع کمک کند و هرچه فرهنگ و آداب و رسوم یک منطقه دارای ویژگی خاصی باشد می تواند در جذب گردشگران داخلی و خارجی موثر باشد. از آنجا که داده های مردم شناسی، داده های زنده و قابل مشاهده هستند که براساس واقعیت موجود در میدان تحقیق فراهم می گردند و برای به دست آوردن آنها محقق به میدان تحقیق رفته و به مشاهده منظم داده ها و رویدادها پرداخته است ،بنابرین چیزی که در اینجا باید بدان توجه نمود، مسئله فرهنگ مردم مورد تحقیق می باشد که ابزار و وسایل قدیمی مورد نیاز مردم جزئی از این فرهنگ است که به رو به انزوال و نابودی دارد.آداب و رسوم زندگی به عنوان یکی از نمادهای فرهنگی میان مردم و از جمله مردم روستاها شناخته می شود و در شکل گیری هر نماد فرهنگی نیز مجموعه ای از اندیشه ها، اعتقادات و باورها دخالت دارند که آداب و رسوم نیز از این اصل جدا نیست .شناخت وسایل و ابزار پیشینیان می تواند به شناخت روحیه و شیوه ی زندگی آنان کمکی شایان نماید.
روش تحقیق :
روش کار در این پژوهش به صورت میدانی بوده است و از تکنیک مصاحبه و شاهده ی مشارکت آمیز استفاده شده است .
معرفی محدوده ی مورد تحقیق :
محدوده ی مورد بررسی در این کار برخی از شهر های استان کرمانشاه و مخصوصا چند مورد از روستاهای قدیمی بیستون می باشد.
یافته های تحقیق :
بررسی و وسایل و ابزاری که مورد مطالعه و مشاهده قرار گرفته اند:
نام وسیله :چان (chan)
کاربرد وسیله :از ابزار کشاورزی جنس :چوب و فلز
توضیح ابزار:
چان از پیچیده ترین ابزار سنتی است که در مرحله ی برداشت گندم و جو در منطقه بیستون و مناطق اطراف همواره مورد استفاده قرار گرفته و همچنان نیز استفاده می شود.این وسیله به حیوانات اهلی بسته می شود و جهت کشیدن بر روی محصول مورد استفاده قرار می گیرد.کار اصلی این وسیله عملیات کوبیدن ساقه و خوشه های گندم و جو می باشد.این وسیله در اواخر دوره ی قاجار تا سال ١٣۴۵ در منطقه بیستون مورد استفاده قرار می گرفت ،البته در بیشتر روستاهای بیستون چون قابلبت دسترسی ماشین آلات وجود ندارند همچنان از این ابزار استفاده می شود.
اجزای تشکیل دهنده ی چان :
١-گلینه چان :همان پره های آهنی چان است .در هر چان معمولا ۴٨ پره وجود دارد که به دو ردیف ٢۴ تایی تقسیم می شوند.
٢- لاچان : لا در زبان کردی به معنای کنار می باشد و لاچان همان چوب بغل چان است .
٣-چان کش :این وسیله از یک تکه تخته ی صاف و چهار چوب باریک که به تخته وصل شده اند،تشکیل شده است .این وسیله به حیوان وصل می شود.
۴-گاو نار: کاربرد پیم در این ابزار را دارد.
۵-سیم گ : این وسیله به گردن گاو متصل می شود.
برای کشیدن و به حرکت در آوردن این وسیله بر روی خوشه و ساقه ی گندم و جو از گاو نر یا قاطر استفاده می کنند.خرمنی که ١٠ تن گندم بوده ،حدودا زمانی معادل ٣٠ روز لازم داشت که به کاه تبدیل شده و دانه هایش جدا شود. پره ها زمانی که بر روی محصول خشک حرکت میکند باعث خرد شدن و شکسته شدن آن و همچنین جداسازی می شود.در نتیجه کار اصلی این وسیله خرمن کوبیدن بود و نقش خرمنکوب امروزی را دارد.
نام وسیله : گاو آسن (گاو آهن )
کاربرد: از ابزار سنتی در کشاورزی محسوب می شود.
جنس : چوب و آهن
توضیح ابزار:
گاو آهن وسیله ای است که برای شخم زدن زمین های دیم و آبی مورد استفاده قرار می گرفت ،این ابزار در فصل کاشت محصولات کشاورزی به منظور زیر خاک کردن بذر و همچنین شخم زدن و از بین بردن علف های هرز مورد استفاده قرار می گرفت و امروز نیز در گوشه ای از روستاهای بیستون به چشم می خورد.این وسیله تا سال ١٣۵٠در این منطقه مورد استفاده قرار گرفته است
اجزای تشکیل دهنده :
١-گاو آسن :یک قطعه آهن که دارای نوکی تیز می باشد و در حین کار با فرو رفتن در زمین خاک را باز می کند و کنار می زند.
٢-شمشیره :این قطعه به تیر دار متصل می شود.
٣-گاو نار: وسیله ای است که به گردن چهار پا یا گاو وصل می شود.
۴-تیر دار: وسیله و ابزاری است که برا کشیدن گاو آهن نصب شده است .
۵-دسته : برای مهار کردن گاو آهن
۶-هیوه : چوبی است که بر گردن گاو می افتد.
این وسیله توسط دو گاو نر و یا دو الاغ سالخورده صورت می گیرد که تمام نیروی خود را برای به حرکت در آوردن گاو آهن وارد می کنند تا زمین را بکنند و عمل شخم زدن انجام شود.به گفته ی بزرگان منطقه ،معمولا در هر ١٢ ساعت روز ١٠٠٠ متر مربع شخم زده می شد.
نام وسیله :دس هر(das har):
کاربرد:
آرد کردن محصولات کشاورزی،معمولا کاربرد آن خانگی است و برای کارهای کوچک خانه و آشپزخانه کاربرد دارد.
جنس :سنگ و چوب
توضیح ابزار:
این وسیله همان آسیاب دستی است که به منظور خرد کردن گندم ، جو و ذرت وتبدیل آنها به آرد استفاده می شود.
اجزا و وسایل تشکیل دهنده :
دو قطعه سنگ دایره ای شکل و هم اندازه که جدا از هم قرار گرفته اند و روی هم واقع شده اند.در سنگ زیرین چوبی استوانه ای شکل قرار دارد که دو سنگ را به هم وصل می کند.این چوب به سنگ زیرین مهار می شود.سنگ بالایی نیز حالت متحرک دارد و بر روی بدنه ی آن یک دسته ی چوبی وجود دارد. این دسته در واقع دستگیره محسوب می شود که کمک می کند سنگ بالایی بر روی زیرین به حالت دورانی بچرخد. بر روی سنگ بالایی یک سوراخ تعبیه شده است که گندم و جو را از آنجا داخل آسیاب می ریزند.محصولات پس از بارها چرخش آسیاب در بین این دو سنگ به آرد تبدیل می شوند.
تصویر دس هر(آسیاب دستی)
نام ابزار: الک (ویژنگ )
کاربرد:
در فصل برداشت برای بوجاری کردن محصولات به صورت دستی استفاده می شود.
جنس :پوست و چوب
توضیح ابزار:
این وسیله در فصل برداشت برای جدا کردن نخاله های محصول کشاورزی استفاده می شود و محصول کشاورزی را با آن بوجاری و خالص می کنند.
اجزا و وسایل تشکیل دهنده : چوبی که در این وسیله طراحی شده توسط نجارها،با مهارتی خاص و به صورت مدور ساخته شده است .این وسیله طوری طراحی شده که به راحتی در دست جا می گیرد.
توری که در این وسیله استفاده می شود از پوست حیوانات اهلی است و به صورت رشته هایی باریک و به هم پیوسته و محکم وصل شده اند و شکلی توری مانند دارد.
نام ابزار: شن (shan)
کاربرد :در کشاورزی و مرحله ی برداشت محصول مورد استفاده قرار دارد.
جنس :چوب و پوست
توضیح ابزار:
وسیله ای است که از چوب و پوست (نرینه ی گاو) حیوانات اهلی درست شده و معمولا در بخش پنجه ی آن از پوست (نرینه ی گاو) استفاده می شود. .بعد از اینکه محصول جمع آوری شده را می کوبند به منظور جداسازی کاه و دانه از این وسیله استفاده می شود.زمانی که باد می وزد عمل شن کردن صورت می پذیرد و در جهت وزش باد با پنجه ی شن کاه و دانه را به هوا پرتاب می کنند تا باد کاه آنرا ببرد و دانه باقی بماند.این وسیله نیز یکی از ابزار مهم در کشاورزی منطقه به شمار آمده است .
اجزا و وسایل تشکیل دهنده :
پوست گاو که به منظور محکم نگه داشتن بکار می رود.هفت دندانه ی چوبی که با پوست گاو و به شیوه ای ماهرانه به همدیگر وصل می شوند.این هفت دنده به یک چوب استوانه ای شکل بلند که حدود۵۰/۱ طول دارد وصل می شوند.نوک دندانه های شن تیز می باشد و جنس چوب آن از چوب های سخت مانند چوب درخت تاوی و ارجن است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 24 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد