مقاله برنامه ریزی راهبردی توسعه فعالیت های گردشگری بر اساس تحلیل SWOT (نمونه موردی :شهر سرعین )

word قابل ویرایش
24 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

خلاصه :
به منظورارتقاءوتوسعه صنعت گردشگری ،وجود جاذبه های گردشگری، منابع وفعالیتهای اولیه به تنهائی کافی نبوده و نیازمند مدیریت و برنامه ریزی و بکارگیری الگوی راهبردی مناسب در این زمینه می باشد. برنامه ریزی راهبردی دارای ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی بوده وبا محیط و عوامل آن مرتبط است .لذا توسعه گردشگری نیازمند شناخت و توجه به تمامی ابعاد برنامه ریزی می باشد.
شهر سرعین یکی از مراکز عمده جذب گردشگر در سطح ملی و فراملی درکشور ایران است که به دلیل داشتن آبهای گرم معدنی هرساله میزبان تعداد زیادی از گردشگران داخلی و خارجی است . علاوه بر این دارای شهر سرعین دارای آب و هوای مناسب وپتانسیل های طبیعی ارزشمندی است که تاکنون به جایگاه خود در جذب گردشگران دست نیافته است .در پژوهش حاضر به روش ، تحلیلی – پیمایشی ، با بکارگیری فرایند برنامه ریزی راهبردی، ضمن پی جوئی توانمندیها و کارکردهای گردشگری شهر سرعین و درجهت توسعه این کارکردها ،اقدام به ارائه راهکارها و تعیین راهبردهای کاربردی در جهت توسعه صنعت گردشگری شده است .
ویژگی های اقلیمی، توپوگرافی، شرایط کم نظیر اکوسیستمی، پوشش مرتعی و بخصوص آب های گرم ، از جاذبه های گردشگری منطقه به شمار می روند .در این تحقیق ، پرسش این است که پتانسیل ها و محدودیت های توسعه گردشگری منطقه سرعین کدام است و چه راهبردها و راهکارهایی برای توسعه گردشگری که به توسعه منطقه منجرشود، وجود دارد؟ مقاله حاضر، شناخت پتانسیل های گردشگری منطقه آبگرم سرعین در استان اردبیل با استفاده از روش swot است .
در این مدل ، ارزیابی کننده ” نقاط قوت ، ضعف ، فرصت و تهدید “بهترین راهبرد برای فرایند برنامه ریزی راهبردی طبیعت گردی محسوب می شوند .روش جمع آوری داده ها و تحلیل اطلاعات مورد نیاز بیشتر اسنادی،تحلیلی و روش میدانی به صورت مصاحبه و مشاهده می باشد. نتایج حاصل ، بیانگر آن است که فصل تابستان ، بخصوص مرداد ماه در این منطقه با داشتن شرایط محیطی خنک و در شرایط بیوکلیمایی تحریک ملایم ، بهترین نقاط قوت برای گردشگری محسوب می شود .راهکارهای این پژوهش می تواند در بهینه سازی وضع موجود و ساماندهی طبیعت گردی در این منطقه مؤثرباشد.
واژگان کلیدی : برنامه ریزی راهبردی ،توسعه گردشگری ،اقتصاد شهری، شهرسرعین ، اردبیل
١) مقدمه :
١-١- طرح مساله
توسعه منطقه ای از جمله مسائل مهم برنامه ریزی در کشور است . منطقه ای کردن توسعه به معنی تلفیق برنامه های عمرانی با مناطق مختلف کشور و پیشگیری از رشد بی رویه یک یا دو مرکز شهری و صنتعی است . بنابراین ارزشمند کردن منابع در این راه در هر منطقه ای الزامی است . ایجاد قطبهای جهانگردی در در مناطقی که منابع کافی دارند . به توسعه منطقه مشاغل جدید و منابع تکمیلی و ثانوی درآمد امکان نزدیکی به آستانه توسعه ای پایدار خواهد شد.(علفیان ،١٣٧٨)
منطقه سرعین با داشتن جاذبه های متنوع گردشگری ، طبیعت گردی ، فرهنگی وتاریخی میتواند نقش موثر و اساسی در سطوح منطقه ای و ملی ایفا کند . بنابراین اگر برای گردشگری این محدوده و سایر مناطق گردشگری در این بخش ، برنامه و طرح صحیح و جامع تهیه شود. می تواند به یکی از مهمترین قطبهای گردشگری استان اردبیل و شمال غرب کشور تبدیل شود و از این طریق وضعیت اقتصادی و فرهنگی منطقه را بهبود بخشد.
در عصر حاضر گردشگری به عنوان یکی ازعوامل مؤثر در گسترش روابط بین ملت ها به شمار می رود، اما توسعه آن نیازمند امکانات ویژه ای، از قبیل : آب و هو ا،آثار تاریخی و فرهنگی، جاذبه های طبیعی، آداب و سنن ،زیرساخت ها، امکانات و تجهیزات است . کشورها بادرک این مهم ، شروع به فراهم نمودن امکانات وتجهیزات مناسب به منظور جذب گردشگری می باشند. با افزایش جمعیت و رشد فزاینده شهرها از یک سو وپیشرفت های چشمگیر اخیر در شبکه حمل و نقل ،تکنولوژی و سایر عناصر زندگی بشر از سوی دیگر، هرروز که می گذرد، انگیزه های نیاز به مسافرت و سفرهای گردشگری نیز افزایش می یابد. (حیدری ،١٣٨٧ )
اواخر دهه ١٩۶٠ میلا دی، صنعت گردشگری در ابعاد جهانی اش ، رشد قابل ملاحظه ای داشته است ؛ چنان کهدر سال ٢٠٠۶ تعداد گردشگران بین المللی به ٨٠٨ میلیون نفر رسیده است و پیش بینی می شود که طی دهه ٢٠٢٠ میلادی توریسم ، صنعت شماره یک جهان امروزه صنعت (www.wttc.org.ir) محسوب شود.گردشگری فراتراز یک صنعت ، به مثابه پدیده پویای جهانی و اجتماعی است که پیچیدگی های خاص خود را دارد (١٩٩٧۴,Elliot )
شناخت دقیق و تحلیل علمی این شناخت دقیق و تحلیل علمی این پدیده می تواند چهار چوبهای مطمئنی برای برنامه ریزی صنعت گردشگری فراهم آورد.
استان اردبیل ، با داشتن پتانسیل و استعدادهای بالقوه توریستی از استا ن های مهم در جذب گردشگری است .
منطقه گردشگری سرعین نیز به علت قرار گرفتن در دامنه شرقی کوه سبلان و برخورداری از یک محیط طبیعی بکر کوهستانی، داشتن مراتع سرسبز، آبگرم های متعدد ، آبشار معروف سرعین و بخصوص هوای پرنشاط و خنک در تابستان و سرد و برفی در زمستان ، نقش درخور توجهی را درجذب گردشگری، در استان دارد.
١-٢- اهدف تحقیق :
اساسی ترین گام جهت توسعه و رونق صنعت گردشگری ، شناخت جاذبه ها و قابلیتهای زیست محیطی مناطق است . با توجه به اینکه منطقه توریستی سرعین با وجود قابلیت ها ی مناسب و گوناگون گردشگری ، برنامه ریزی راهبردی انجام نگرفته است ، در این پژوهش اهداف زیر دنبال می شود.
الف – شناسایی و معرفی قابلیت و استعدادهای بالقوه و بالفعل گردشگری به منظور استفاده از آن در برنامه ریزی صنعت گردشگری سرعین
ب – تحلیل ،بررسی و طبقه بندی کمبودها و مشکلات بر اساس چارچوب نظری فعالیتهای گردشگری
ج – ارائه راهبردهاو پیشنهادات مناسب به منظورارتقاء صنعت گردشگری به صورتی که موجب رشد اقتصادی و اجتماعی منطقه شود.
١-٢-١- سوالات تحقیق :
پژوهش حاضر درپی دستیابی به پاسخ سوال های ، ذیل می باشد .
– کدام عوامل محیطی در توسعه گردشگری در منطقه سرعین نقشی مهم دارند؟
– در توسعه صنعت گردشگری منطقه سرعین کدام پارامترهای اقلیمی بر اساس روش SWOT موثر هستند.؟
١-٣- روش تحقیق :
روش جمع آوری داده ها و تحلیل اطلاعات مورد نیاز بیشتر اسنادی،تحلیلی و روش میدانی صورت مصاحبه و مشاهده می باشد. مطالب تحقیق در دو بخش اساسی جمع بندی وارائه گردیده که در بخش اول چارچوب نظری پژوهش و مفهوم توسعه پایدار گردشگری مطرح می شود . در بخش دوم قابلیت های بالقلوه منطقه سرعین برای گردشگران و مشکلات بیان شده در پرسش نامه ها از زبان گردشگران براساس چارچوب نظری فعالیتهای گردشگری مشخص می شود .
١-۴- چارچوب نظری تحقیق :
چارچوبی را که مرکز و محور اصلی ر ابطه انسان و طبیعت است و برای آن برنامه ریزی میشود میتوان متشکل از چهار جزء در نظر گرفت که عبارتند از : نظام منابع فعالیت های گردشگری، نظام ارزشهای انسانی ، نظام فضاها و فعالیتها ونظام هدایت و نظام تصمیم گیری و برنامه ریزی.
١-۴-١- بررسی نظام منابع فعالیتهای گردشگری
الف :منابع طبیعی فعالیتهای گردشگری
منابع طبیعی عبارت اند از هرگونه نظام طبیعی اعم از آب یا خشکی ، که برای استفاده از فعالیت های گردشگری مورد نظر قرار میگیرد . ارتباط انسان با طبیعت و استفاده از منابع آن بر اساس فرایندی دوسویه است :اول تطابق انسان با طبیعت و دوم تطابق طبیعت با نیازها و خواسته های انسان . در برنامه ریزی فعالیت های گردشگری با توجه به عامل گردشگری به منزله یکی از نیازهای ضروری انسان ، از منابع غنی محیط ، همچون آب وهوای خوش ، مناظر مطلوب ، آب گرم های معدنی و امکان کوهنوردی ، استفاده و برای بهینه سازی آنها تلاش می شود.
ب – بررسی منابع انسان ساخت فعالیتهای گردشگری
محیط های انسان ساخت از دو جنبه در نظام فعالیت های گردشگری اهمیت دارند . از یک سوء به لحاظ تمرکز جمعیت در آنها ، مبداء فعالیت های گردشگری به شمار میروند. از سوی دیگر ، به سبب وجود امکانات معیشتی و رفاهی و فعالیت های اقتصادی ، بازرگانی ، صنعتی ، فرهنگی ، ارتباطی ، و فراغتی و داشتن آثار باستانی و منابع تاریخی ، مقصد فعالیت های گردشگری شمرده می شوند . برای بهره مندی از منابع انسان ساخت ، فعالیت های گردشگری بدین اشکال انجام می پذیرد:گردشگری فرهنگی ، مذهبی ، سیاسی وتجاری(سید قاضی میر سعیدی،مجتبی وصفری ،مهدی:١٣٨٨)
١-۴-٢- بررسی نظام ارزشهای انسانی
به منظور توسعه فعالیت های گردشگری ، به فرهنگ و ارزشهای انسانی توجه خاص میشود. آثار باستانی و کهن هر سرزمین ، معرف فرهنگ خاص و واجد ارزشهای در خور توجه و ویژگیهای مردم همان سرزمین است . این آثار به طور خاص دارای ارزشهای معنوی بسیاری برای همان قوم و بطور عام دارای جاذبه هایی برای دیگران است که در نتیجه آنان را برای بازدید و شناخت آن جاذبه ها و آثار جذب و جلب میکند.(clare.A١٩٩۴)
١-۴-٣- بررسی نظام فضایی – فعالیتی
الف .بررسی نظام فضایی :
فعالیت هایی که انسان با اهدافی معین انجام میدهد ، تماما به مکان وابسته است و مکان در برنامه ریزی فعالیت های گردشگری به دو دسته تقسیم می شود:
اول ، مکانهایی که انسان در آنها دخالت کرده و به دست او تغییر شکل یافته اند . این گونه مکانها یا دارای ساختارساختمانی یا فاقد این ساختارند .
دوم ،مکانهایی که انسان هنوز در آنها دخالت نکرده وشکلشان را تغییر نداده است اما قابلیت انجام فعالیت را دارند.
ب . بررسی نظام فعالیتهای گردشگری
فعالیت های گردشگری مجموعه سفرهایی را در بر میگیرد که با هدف استراحت یا تفریح یا تجارت و دیگر امور شغلی ، و یا به منظور شرکت در مراسمی خاص به انجام میرسد. با توجه به طول مدت سفر ، نوع تاسیساتی که به خدمت گرفته می شود ، فصل ، چگونگی سفر و اهداف و انگیزه های سفر ، میتوان اشکال مختلفی از فعالیت های گردشگری را تعیین کرد.(علفیان ،همان )
١-۴-۴- بررسی نظام هدایت ونظارت و تصمیم گیری و برنامه ریزی فعالیت های گردشگری
این نظام همچون راهی برای سامان دهی نظام فضایی ـ فعالیتی گردشگری ، از جانب دولتها به طور عام و بخش خصوصی ، به طور خاص ، از طریق بکار گیری فرایندهای سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی ، و فرهنگی معرفی می شود.
اگر چه نظام هدایت و نظارت بر برنامه ریزی نظامی پیچیده است ، برای سهولت در تشریح میتوان آن را به چهار
شاخه اصلی تقسیم کرد:
١. فعالیت های تهیه برنامه های توسعه فعالیت های گردشگری .
٢. نظام تصمیم گیری که شامل تصمیم ها و عاملان تصمیم های سیاسی و اقتصادی در جهت تغییر و توسعه فعالیت های گردشگری و مدیریت گردشگری وتصمیم گیری های کوتاه مدت و بلند مدت می شود.
٣. راهنماهای تصمیمات ، شامل خط مشی ها و برنامه ها که از فعالیتهای تهیه برنامه های توسعه فعالیتهای گردشگری محسوب میشود.
۴. ابزار عمل ، شامل قوانین و مقرارت و سرمایه گذاری های دولتی و خصوصی که در تهیه برنامه های توسعه فعالیتهای گردشگری و راهنماها و تصمیمات بکار میروند.
٢- مفهوم توسعه پایدار گردشگری
توسعه پایدار گردشگری عبارت است از گسترش صنعت گردشگری و جذب گردشگران به یک منطقه با استفاده از منابع موجود به گونه ای که ضمن پاسخ گویی به نیازهای اقتصادی و فرهنگی و ضوابط قانونی جامعه و انتظارات گردشگران ، بتوان وحدت و هویت فرهنگی و سلامت محیط زیست و تعادل اقتصادی منطقه را به شکلی متوازن و پیوسته تامین کرد . از آنجا که در صنعت گردشگری به فعالیتها و جاذبه های محیط طبیعی و میراث تاریخی و فرهنگی می پردازد، رویکرد توسعه پایدار در برنامه ریزی گردشگری اهمیت زیادی می یابد . زیرا از یک سو با کاهش ونابودی منابع بازدید ، صنعت گردشگری از بین میرود . و ازسوی دیگر ، تخریب آنها برا ی ساکنان مناطق گردشگری تحمل ناپذیر است . توسعه پایدار گردشگری دارای دو جنبه اصلی “ملاحظات فرهنگی ” و “ملاحظات زیست محیطی”است که این جنبه ها باید در قالب خط مشی ها و برنامه ریزی های منسجم و یکپارچه به اجراء درآید.(١٩٩١,Edvard inskeep)
٢-١- ملاحظات فرهنگی در توسعه پایدار گردشگری
گردشگری مردم جوامع میزبان و مهمان را به هم نزدیک و نوعی ارتباط فرهنگی بین آنها برقرار میکند . ایجاد تفاهم و احترام و دوستی بین ملتها ،از مزایای مهم گردشگری است در کشورهایی چون ایران که از تنوع فرهنگی بسیاری برخوردار است ، گردشگری موجب نزدیکی اقوام مختلف به یکدیگر و ایجاد وحدت ملی میشود بنابراین ، گردشگری نکاتی تازه از فرهنگ مناطق دیگر را به بازدید کنندگان می آموزد و پذیرش ارزشها و سنتهای دیگران را ممکن میسازد ، در این میان مردم میزبان نیز فرصت می یابند که ارزشهای فرهنگیشان را به گردشگران بشناسند و از آنان نمایندگانی برای تبلیغ اندیشه ها و افکار خود بسازند.(سینائی ،١٣٧۴)
اهمیت فرهنگ در برنامه ریزی گردشگری ، نخستین بار در سال ١٩٨٠با انتشار بیانیه مانیل در اجلاس عمومی سازمان جهانی گردشگری مورد توجه قرار گرفت . مهمترین مواردی که در این بیانیه درباره برنامه ریزی پایدار گردشگری ، با رویکرد فرهنگی آمده ، به قرار زیر است :
– گردشگران سنتها، آداب و رسوم ،باورها، باورها و رفتار جوامع میزبان را درک کنند و میراث فرهنگی ایشان را ارج نهند .
– برای تامین منافع نسلهای کنونی و آینده از محیط زیست گردشگری ، که جنبه های انسانی ،طبیعی ، اجتماعی و فرهنگی آن میراث بشریت است ، حفاظت شود .
– گردشگران از تاکید بر اختلافات فرهنگی ، مذهبی و اجتماعی شان با ساکنان محلی بپرهیزند و به نظام سیاسی و مذهبی رایج در محل اقامتشان احترام بگذارند
– عملکرد گردشگران بایستی چنان باشد که در استفاده از منابع طبیعی و زیست محیطی احساس مسئولیت کنند .
٢-٢- ملاحظات زیست محیطی در توسعه پایدار گردشگری
در سال ١٩٩٢همایش توسعه پایدار در ریودوژانیرو ، زمینه توجه بیشتر دولتها را به مسائل زیست محیطی فراهم کرد . براساس بیانیه این همایش ، سازمان جهانی گردشگری نیز تلاش کرد مواردی را که در زمینه گردشگری میتوان به کار بست ، بیان کند . مهمترین این موارد به شرح ذیل است :
– فعالیت گردشگری باید به حفظ منابع طبیعی همچون پارکهای ملی و سایر اکوسیستم های حیاتی زمین کمک نماید.
– فعالیت های گردشگری باید بر پایه الگوهای پایدار تولید و مصرف استوار شود. نکته اساسی در این مورد ، همکاری خدمه میهمانخانه ها و غذاخوری ها در زمینه استفاده مجدد و بازیافت و ذخیره انرژی ، و نیز توجه به مفهوم توسعه پایدار در زمینه احداث تاسیسات مختلف سیاحتی است .
– قوانین بین المللی حفاظت از منبع طبیعی باید در برنامه ریزی فعالیت های گردشگری مدنظر قرار گیرد .
– گردشگری ، توسعه و حفاظت از محیط زیست با یکدیگر مرتبط هستند . باید با انتشار نشریات و برگزاری نشست ها و همکاری با برنامه ریزان ، به این موارد بیشتر توجه کرد .
٢-٣- قابلیتها و ظرفیتهای بالقوه منطقه سرعین در گردشگری
٢-٣-١ موقعیت جغرافیایی :
شهر سرعین در ۰۴/۴۸ درجه طول شرقی و ۰۹/۳۸ درجه عرض شمالی با مساحتی بیش از ١٢٨٠٠٠٠ متر مربع در ٢٨ کیلــومتری غــرب شــهر اردبیــل قــرار دارد. ارتفــاع متوســط شــهر از ســطح دریــا ١۶۵٠ متــر مــی باشــد.(صــادق مغانلو،حسینعلی:١٣٨٢)
قسمت عمده شهـر در دره ای کاسه مانند که از شیب های ملایم دامنه های ارتفاعات سبلان بوجود آمده قرار گرفته است . این شیبها در بخش غربی ملایم تر و در بخش شرقی همانند دره ای در جهت جنوب شرقی باز می گردد.
از نظر زمین شناسی منطقه ای که شهر سرعین در آن استقرار یافته است ، از دوره میوسن پائین و میوسـن میـانی و سنگهای آن از جنس آذرین اسیدی و از گدازه ها و نهشته های رسوبی می باشد.(مهندسین مشاور آبان ،١٣۶٧)
٢-٣-٢- تقسیمات اداری، سیاسی و جمعیتی بخش سرعین :
سرعین یکی از بخشهای تابعه شهرستان اردبیل می باشد. مساحت مناطق تابعه آن ۱/۱۵۱۵ کیلومتر مربع می باشد که از غرب به شهرستان نیر، از جنوب به بستر رودخانه بالیقلو، از شرق به اردبیل و از شمال به ارتفاعات و قله کوه سبلان محدود است .(صادق مغانلو،حسینعلی؛همان ،ص ٧)
٢-٣-٣- آب و هوا (اقلیم ):
بر اساس تقسیم بندی کوسن شهرستان اردبیل که سرعین هم جزء آن می باشد ، دارای چهار اقلیم مدیترانـه ای گـرم و معتدل ، کوهستانی سرد و معتدل می باشد. سرعین به یمن وجود سبلان و نقش آن در اعتدال آب و هوا، دارای چهار فصـل منظم با خصوصیات و ویژگیهای خاص هر کدام از این فصلها می باشد که در مقایسه با اکثر منـاطق ایـران از جاذبـه هـای اقلیمی زیادی برخوردار می باشد. با توجه به تنوع شـرایط طبیعـی و اقلیمـی در نـواحی مختلـف اسـتان اردبیـل از جملـه سرعین ، اختلاف دما در فصول مختلف سال زیاد است و همین امر موجب تنوع گردشگران ایـن منطقـه در فصـول مختلـف سال شده است . (صادق مغانلو،حسینعلی؛همان )
سرعین به لحاظ موقعیت جغرافیائی و طبیعی خود از شمال و شمال غـرب بـه کوههـا و ارتفاعـات سـبلان از جملـه بابـا مقصود ٣٨٠١ متر، آیقار ٣١٢٠ متر، قره برون ٣۵٠٠متر، تکله داغی ٣٧٨٠ متر و همچنین سایر قله های معرف نظیـر قلـه سلطان سبلان با ۴٨١١ متر ارتفاع منتهی می شود که این کوهها و ارتفاعـات در هـر یـک از فصـلها و جاذبـه هـای خـاص خودشان را دارند. (صادق مغانلو،حسینعلی؛همان ،ص ٩)
امروزی خود را مرهون چشمه های آبگرمی است که بواسطه توده آتشفشانی سبلان در نقاط مختلفی از محدوده فعلی شهر و روستاهای اطراف سرعین سر از زمین بیرون آورده و بعنـوان یک پـدیده طـبیعی و درمـانی سـالانه میلیونهـا نفـر را بسوی خود می کشاند.
٢-٣-۴- جغرافیای تاریخی سرعین :
سرعین در فرهنگ لغت فارسی به معنی سرچشمه می باشد. در ادوار گذشته از این منطقـه بـه نامهـای «سـاری قیـه »، «سرائین » و «سرقین » یاد می شده است .
سرعین و مناطق حوالی آن به سبب موقعیت جغرافیائی و ویژگیهای طبیعی و اقلیمی آن همواره مـورد توجـه انسـانها و حکام ادوار گذشته بوده است . تاریخ این منطقه جـدا از تـاریخ آذربـایجـان و بخصوص «اردبیل » نمـی باشـد. بـا توجـه بـه نامیده شدن قسمتی از آذربایجان به خصوص شرق آن به نام زیکرتو (سنگ کـن ) و سـاگارتی (سـاکنان سـرزمین غارهـای سنگی) در دوره مادها و هخامنشی در هزار اول قبل از میلاد، با توجه به انبوه دهکده ها و معابد و منازل زیر زمینـی کنـده شده در دل صخره ها و تپه های باقی مانده از آن دوران بیانگر این است که این منطقه بخشی وسیعی از سرزمین زیکرتو یا ســاگارتی اشــاره شــده در ســنگ نوشــته هــا و کتیبــه هــای دوران هخامنشــی و آثــار مــورخین مــی باشــد. (صــادق مغانلو،حسینعلی؛همان )
٢-٣-۵- راههای ارتباطی سرعین :
مسافـرت بـه سرعین صرفا از طریق جاده زمینی آسفالته امکان پذیر می باشد.
مسیر اصلی دسترسی به سرعین از طریق یک جاده فرعی و منشعب از جـاده اصـلی اردبیـل بـه تبریـز (اتوبـان ۴ بانـده اردبیل _ نیر) می باشد. سه راهی سرعین در ٢٠ کیلومتری اردبیل به سمت تبریز قرار گرفته و از سه راهی تا شهر سرعین جاده نسبتا مناسبی به طول ٨ کیلومتر کشیده شده است .
جاده دیگری که بیشتر یک جاده فرعی روستایی ولی بسیار خوش منظره بـحساب می آید از طریق جاده موسوم بـه «راه ارجستان » که از محله «معجز» در اردبیل تا سه راهی روستای آتشگاه کشیده شده و از طریق یک راه ارتباطی فرعـی پـس از عبور از منطقه توریستی «ویلا دره » (بیله درق ) از قسمت شمالی وارد سرعین می گردد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 24 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد