مقاله توانمند سازی بافت مرکزی نجف آباد به منظور جذب گردشگر

word قابل ویرایش
17 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
مقاله حاضر با رویکرد توصیفی_تحلیلی به بازشناسی پتانسیل های جذب گردشگر در بافت مرکزی شهر نجف آباد پرداخته است .منابع مورد استفاده در این نوشتار مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و میدانی می باشد که نگارندگان با تحلیل این داده ها به راهکارهایی جهت توانمندسازی این بافت در جذب گرشگر دست یافته اند.پژوهشگران با معرفی ویژگی های کلی شهر نجف آباد و بازشناسی قرارگاه های رفتاری موجود به معرفی و تحلیل بناهای شاخص این محدوده پرداخته اند و نهایتا راهکارهایی جهت بهبود وضعیت گردشگری در این بافت ارائه نموده اند.
واژه های کلیدی:شهر نجف آباد،گردشگری،بافت تاریخی،راهکارهای طراحی،الگوهای رفتاری.
١-مقدمه
امروزه نقش بسزای گردشگری در اقتصاد جوامع بر کسی پوشیده نمی باشد.در این میان استفاده بهینه از بافت های تاریخی شهرهای مختلف و آماده سازی آنها برای حضور گردشگران یکی از دغدغه هایی است که توجه ویژه طراحان شهری و معماران را می طلبد.بافت این شهرها شاید در گذشته ،جوابگوی نیازهای مخاطبین خود بوده اند ولی امروزه نمی توان انتظار داشت که این بافت ها بتوانند نیازهای جدید ساکنان و گردشگران را پاسخگو باشند.از سوی دیگر باید توجه داشت که برخی از ارزش های این بافت ها نیز بر اثر گذر زمان مخدوش شده اند و از دید گردشگران مخفی می ماند.در این راستا مقاله حاضر به بازشناسی ارزش های مستتر در بافت مرکزی نجف آباد پرداخته و سعی نموده تا راهکارهایی برای تبیین و ارتقاء این ارزش ها برای جامعه امروزی داشته باشد.
٢- موقعیت جغرافیایی شهر نجف آباد
شهر نجف آباد در فاصله ٢۶ کیلومتری غرب اصفهان واقع بوده و مرکز شهرستان نجف آباد است . این شهر در ۵١ درجه و ٢۴ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و ٣٨ درجه و ٣٢ دقیقه عرض شمالی از استوا قرار دارد. شهرستان نجف آباد بر گستره دشتی در محصوره فرسایش یافته پیش کوه های داخلی زاگرس که متعلق به دوران سوم زمین شناسی می باشد. در جنوب خوانسار و میمه ، شمال لنجان ، شرق فریدن و غرب اصفهان واقع شده است . ارتفاع متوسط شهر نجف آباد از سطح دریا ١۶٨٠ متر است . شهر نجف آباد از سوی شمال به یک رشته ارتفاعات منتهی است و از سه جهت دیگر بر روی زمین های نسبتا هموار گسترده شده است . اطراف شهر را زمین های حاصلخیز باغات و مزارع فرا گرفته و تنها دامنه ارتفاعات شمالی در دهستان صفاییه بایر باقی مانده است . شیب عمومی شهر از غرب به شرق و از شمال به جنوب است .(تصویر شماره ١)شهر نجف آباد با توجه به موقعیت جغرافیایی که دارد از نظر تقسیمات اقلیمی دارای آب و هوای خشک و سرد می باشد. (مهندسین مشاور نقش جهان پارس ، ١٣٩٠ ).
تصویر شماره ١:موقعیت شهرستان نجف آباد در استان اصفهان
٣- بازشناسی محدوده بافت مرکزی نجف آباد
محدوده مورد نظر، بخشی از محدوده تاریخی شهرستان نجف آباد می باشد که در بخش شمال شرقی اصلی ترین میدان شهر (باغ ملی) واقع شده است . قرار گیری بزرگ ترین قطب اقتصادی شهر یعنی بازار و وجود عناصر ساختاری و کالبدی ارزشمند از سوی دیگر در بخش مرکزی نجف آباد آن را به مجموعه ای قدرتمند از حیث پاسخگویی به قسمت اعظم نیازهای مردم مبدل نموده است . محدوه مورد مطالعه در تعامل ارتباطی مناسب با دیگر مناطق شهر می باشد که با وجود بناهایی که به لحاظ عملکرد جاذب جمعیت می باشند، موجب افزایش تراکم جمعیتی بافت تاریخی و مرکزی شهر شده است . به بیان دیگر تراکم بالای بافت و ارتباطات اجتماعی فراوان با محدوده اطراف گواه تعاملات اجتماعی و فرهنگی این محدوده با دیگر نقاط شهر می باشد.وجود بناهای با ارزش تاریخی از قبیل حمام ، عصارخانه ، کاروانسرا و همچنین قرار گیری مسجد جامع در لبه بافت و در مجاورت میدان باغ ملی تأثیر قابل انکاری بر غنای بافت گذاشته اند.(تصویر شماره ٢)
تصویر شماره ٢:محدوده مورد بررسی
٣-١- شناخت قرارگاههای رفتاری موجود در محدوده
از جمله قرارگاههای رفتاری در محدوده مطالعه می توان به فضاهای زیر اشاره نمود:
٣-١-١- بدنه تجاری- خدماتی باغ ملی
الگوی نسبتا ثابت رفتاری در این بدنه خرید و مراجعه به واحدهای خدماتی می تواند باشد که با کالبد خود نسبتا سازگاری دارد و مدت زمانیست که این فعالیت در این کالبد برقرار است .(تصاویر شماره ٣و ۴)
تصاویر شماره ٣و۴: مجموعه عکس های مربوط به بدنه تجاری- خدماتی باغ ملی
٣-١-٢- فضای سبز مرکز میدان باغ ملی
سرسبزی و قرارگیری آبشار در مرکز میدان سبب جذب جمعیت شده است . فعالیت ثابت تفریح و ورزش در سازگاری مناسبی با کالبد سبز قرار گرفته است .(تصویر شماره ۵) از دیگر فعالیت های آن می توان به برگزاری نماز جمعه و راهپیمایی اشاره نمود.
تصویر شماره ۵:فضای سبز میدان باغملی
٣-٢- بدنه تجاری- خدماتی بازار
تمرکز کاربری های تجاری و قرارگیری اماکن خدماتی از جمله مسجد، بانک و … در راستای بازار الگوهای ثابت رفتاری عمده ای را در ارتباط با تعاملات ، خرید و فروش و… در خود جای داده است .بدنه فعال و قدرتمند بازار سبب پویایی و جذب افراد زیادی به این حوزه شده است آنچنان که بسیاری از استفاده کنندگان ، از مناطق ، شهر ها و روستاهای اطراف را به خود جذب نموده است و این سبب حضور اقشار مختلف مردمی به لحاظ فرهنگی و … شده است .قرار گیری مسجد بازار در قلب مجموعه به عنوان پایگاه سیاسی، فرهنگی و مذهبی بازاریان و مردم نیز به پایگاه رفتاری ویژه ای در محدوده تبدیل شده است .(تصاویر ۶و٧و٨)
تصاویر ۶و٧و٨: مجموعه عکس های مربوط به بدنه تجاری- خدماتی بازار.
٣-٣- بناهای شاخص کالبدی
محدوده ارزشمند مورد مطالعه ، حاصل رویدادهای تاریخی و اجتماعی می باشد که قالب کالبدی یافته اند و در اصل حامل نشانه ها و خاطره ها از تحولات گذشته دور و نزدیک می باشند و برخی از آن ها می توانند به طور کامل تجلیگاه تاریخ تمدن و تحول دوده انسان در درازای زمان باشند. از دیگر روی، مطالعه نشانه های کالبدی شاخص به عنوان با ارزش ترین جداره ها و مؤلفه های سازنده درک مردم از بافت و حوزه محدوده ، با ایجاد رابطه های روشن و قابل درک میان خود و مردم ، از جایگاه والایی برخوردارند.در قسمت قبل مؤلفه های نظام منظر که برگرفته از چارچوب نظری و دیدگاه اندیشمندان این حوزه همچون گلکار می باشد مورد واکاوی قرا گرفت ، که شامل سازمان بصری، انواع دیدها، خط آسمان ، جداره مسیر بازار به عنوان ستون فقرات محدوده و… می باشد. نگارنده در روند شناخت منظر، به این نتیجه رسیده است که برخی بناها با داشتن ویژگی کالبدی – بصری ویژه ای نسبت به دیگر ابنیه موجود در بافت به یک عنصر شاخص تبدیل شده اند. البته بناهایی نیز به دلایل دیگری همچون کاربری خاص و جذب بالای جمعیت نیز در ذهن مردم به عنصر شاخص و نشانه ای تبدیل شده اند، ولی با توجه به عنوان این مبحث ، فقط به بررسی بناهای شاخص کالبدی پرداخته می
شود. این نوع بناها را می توان به دسته های گوناگونی تقسیم بندی نمود:
• بناهایی که در قالب یادمانی از گذشته به عنوان نشانه های تاریخی می باشند که از کیفیت های ساخت مطلوبی بهره مند می باشند.
• بناهایی که از کیفیت های کالبدی خاصی از جنبه های مختلف مانند نوع مصالح و… در جداره های خود بهره گرفته اند.
• بناهایی که از سازمان بصری ویژه ای برخوردار باشند. مانند ارتفاع بنا، محدوده دید و … .
• بناهایی که در مکان و جایگاه مهمی در ارتباط با ساختار بافت قرار گرفته اند.
•شایان ذکر است که بناهایی نیز علیرغم ویژگی منحصر به فرد خود به دلیل نداشتن جنبه های کیفیتی فوق از درجات پایینی از حیث شاخص بودن برخوردار می باشند و از سوی دیگر ممکن است در برخی موارد یک بنای شاخص از یک یا چند عامل مختلف فوق بهره گرفته باشد که به تناسب به ارزشمندی آن از حیث شاخص بودن بیافزاید.در این قسمت به بررسی برخی بناها در هر دسته در محدوده مورد مطالعه پرداخته خواهد شد.
٣-٣-١-بناهای شاخص تاریخی
اینگونه بناها که در گذشته دربرگیرنده کاربری های گوناگون و حائز اهمیت و در برخی موارد کانون شکل گیری رویدادهای مهم بوده اند نقش غیر قابل انکاری را در ایجاد هویت محلی بازی می کنند.
٣-٣-١-١- عصار خانه آقا(بزرگ )
این بنا یکی از آثار ارزشمند به جا مانده از دوران صفویه و از قدیمی ترین آثار محدوده تاریخی نجف آباد در گذر اصلی بازار به شمار می رود. آیه آخر سوره قلم و به خط محمد محسن الامامی و به تاریخ ١٠٩۴ ه . ق در کتیبه سنگی آن مهم ترین سند برای یافتن قدمت بنا محسوب می گردد.(تصویر شماره ٩)
تصویر شماره ٩:جداره بیرونی عصارخانه آقا(بزرگ )
٣-٣-١-٢- کاروانسرای حاج حیدر

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 17 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد