مقاله معرفی جاذبه های گردشگری روستای گریوان خراسان شمالی

word قابل ویرایش
26 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
در صنعت گردشگری مقوله توریسم دارای زمینه های وسیع و متنوعی است و بر خلاف پندارهای شایع تنها به آثار و ابنیه های تاریخی محدود نمیشود زیرا بر مبنای انسانهای معاصر هر فضای متفـاوتی کـه نشـانگر تبلـور اندیشـه و فرهنگ یک قوم باشد جاذبه تلقی میشود. و از دیدگاه جغرافیای توریسم ویژگی های طبیعی محیط فیزیکی هر محل در سطح زمین توانایی انسان را برای زندگی و مسافرت به آن محل تحت تاثیر قرار می دهد و از میـان ویژگـی هـای طبیعی سه عنصرآب و هوا، ناهمواریها، پوشش گیاهی دارای اهمیت زیادی است . نتیجه ی این پژوهش نشان می دهد گریوان هر سه عنصر مهم مذکور در بالا را به خوبی در خود جای داده لذا با رفع مشکلات راه روستا و با در نظر گرفتن امکانات و اعتباراتی برای جاذبه های گردشگری روستای گریوان میتوان آن را به یک منظقه جذاب و توریستی تبدیل کرد
واژگان کلیدی: گریوان ، سرچشمه ی گریوان ، جاذبه ها، توریسم ، اکوتوریسم
مقدمه
گریوان روستای کوهپایه ای است و دارای عارضه های طبیعی مانند چشمه ، کوه ، رودخانه ، جنگل ، آب بند، مراتع ، مزارع ، باغـات و …. می باشد. زیست بوم های طبیعی جانوری و گیاهی گریوان : وضعیت اقلیمی ، منبع غنی آب های زیـر زمینـی و سـطحی، بـارش های فراوان و رطوبت کافی موجب گردیده تا پهنه گسترده ای از روستا با باغات انبـوه و مراتـع سرسـبز و خـرم و انـواع گیاهـان و جانوران در زیستگاه های سالوک، زیست بوم های مختلفی را تشکیل دهد. این زیست بوم ها شامل زیست بوم های جنگلی، مرتعـی و آبی است . مناطق حفاظت شده سالوک و تحت نظارت محیط زیست ، مناطقی ازمحیط طبیعی اسـت کـه برابـر مقـررات ویـژه اداره میشود .واینکه با توجه به امکانات مناسب ، جاذبه ها، استعدادهای روستای گریوان و عمران ، آبادانی و نوسازی هایی که درآن انجام شده و همچنین امکاناتی که به ان عرضه می گردد، شکی نیست که این روستا در آینده ای نه چنـدان دور تبـدیل بـه شـهرخواهد شد. دوما، ساختار کالبدی، اقتصادی، اجتماعی فرهنگی، سیاسی و… روستای گریوان خیلی هم ساده نیست و روستا را آنچنان کـه تعریف کرده اند، محدوده فضایی با جمعیت خیلی کم ، خانه های کاهگلی که فعالیت افراد ان فقط محدود به کشاورزی و دامـداری است و اهالی روستا از هرگونه تفریح ، فعالیت های فرهنگی، هنری و اجتماعی محروم هسـتند، نیسـت ، بلکـه بافـت روسـتا تقریبـا بصورت شهری است و تمام فعالیت هایی که در شهر انجام می شود در انجا هم با کمی محـدودیت و پیچیـدگی کمتـر انجـام مـی گیرد.(وبلاگ گریوان )
پیشینه تحقیق :
در مورد روستای گریوان ، لغت نامه دهخدا مطلب مختصری آورده است که تنها به موقعیت جغرافیایی و وجه تسمیه اشـاره کـرده است اما در مورد مطالب دیگر منبع مکتوبی که بتواند در این تحقیق مورد استناد قرار گیرد ، یافت نشد . بیشتر مطالبی که در این زمینه وجود دارد ، یافته های محققان خوش ذوق گریوان است که در سایت ها و وبلاگ های مختلف به آن اشاره شـده اسـت کـه تماما در این تحقیق مورد استناد قرار می گیرد .از نویسندگان وبلاگ ها می توان به آقایان اسـماعیل سـالاریان ، الیـاس پهلـوان و هادی گریوانی و… اشاره نمود. (لغت نامه دهخدا)
روش تحقیق :
روش تحقیق به صورت تحقیق میدانی و کتابخانه ای و جست و جو در منابع الکترونیکی می باشد .
اهداف تحقیق :
هدف از انجام این تحقیق شناساندن ابعاد گردشگری ، فرهنگی ، اقتصادی ، اجتماعی ، جغرافیایی ، مـذهبی و … روسـتای گریـوان می باشد .
وجه تسمیه وتاریخچه گریوان گریوان در لغت نامه ها لغت نامه دهخدا
گریوان .[ گ ری ] (ا مرکب ) گریبان . (آنندراج ) :و چیزی که در گریوان طلب کند نیابد. (لغت نامه دهخدا)
گریوان .[ گ ری ] (اخ ) دهی است ازدهستان مرکزی بخش حومه ٔ شهرستان بجنـورد، واقـع در ١٨هزارگـزی جنـوب بجنـورد و ۴هزارگزی خاور شوسه ٔ بجنوردبه میان آباد. هوای آن معتدل و دارای ١٧۴٣تن سکنه است . آب آنجا از چشـمه تـٔمـین میشـود و محصول آن غلات ، بنشن و تریاک و میوه و شغل اهالی زراعت و قالیچه بافی و راه آن مالرو است . (فرهنگ جغرافیائی ایران ج ٩)
گریوان از نظر محققان
در خصوص وجه تسمیه گریوان مطالب مختصر، پراکنده و گاها متضادی از جمله در فرهنگ لغات دهخدا آورده شده است که برای ذهن انسان دیرآشنا و نامانوس به نظر می رسد و علاوه براین با در نظر گرفتن فرهنگ بومی و تاریخچه منطقه درست به نظر نمـی رسد. این وضعیت باعث شده تا محققان گریوان تحقیقاتی در این زمینه انجام داده و به نظری به شرح زیر برسند.
نام اولیه گریوان ؛ “کروان ” بوده به معنای جمع “کرو”ها، یعنی سرزمین دوستان مشفق یا سرزمین مهربانـان . بعـدها “کـروان ” بـه “گروان ” تغییر پیدا کرده که حتی در سالهای اخیر نیز مردم منطقه اینطور تلفظ می کردند. بعدها با ورود زبان فارسی، تلفظ ایـن کلمه به “گریوان ” تغییر یافت .
بنا براین به نظر می رسد معنای حقیقی “گریوان “، همان “سرزمین مهربانان ” باشد که ریشه در فرهنگ و زبان بومی مردمان ایـن منطقه دارد.(وبلاگ هادی گریوانی١٣٨٩)
تاریخچه ی گریوان
در مورد تاریخ حدودی تشکیل روستای گریوان اطلاع دقیقی در دست نمی باشد ولی این چنین به نظر مـیرسـد کـه مردمـان آن درطول تاریخ به دلایلی مانند وجود چشمه های فراوان ، مراتع وسیع ، بالا بودن سطح آب های زیرزمینی و وجود زمـین هـای نسـبتا وسیع و حاصلخیز در محل فعلی روستا اسکان یافته اند.
موقعیت جغرافیای و ویژگی های اقلیمی گریوان
موقعیت جغرافیایی گریوان
گریوان در جنوب و در بخش مرکزی بجنورد بصورت تپه ماهوری است که در میان دو سری رشته کـوه بـا امتـداد شـرقی – غربـی محصور شده است :رشته کوههای آلاداغ درجنوب که مرتفع ترین بخش های آن در نزدیکی گریوان شامل کوه سالوک و آغ داغ می باشد. رشته کوه کم ارتفاعی ازامتداد کوههای بینالود که در شمال گریوان قرار دارد و نزدیک ترین بخش آن به گریوان “گـی نـی” نامیده می شود . (وبلاگ هادی گریوانی١٣٨٩)
گریوان ، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان بجنورد در استان خراسان شمالیایران .این روستادر شمال خراسان شمالیو در حدود ١٨ کیلومتری شهر بجنوردمی باشد
گریوان روستای است دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است که رودخانه پر آبی زمین های زراعی محدود آن را آبیاری میکند
ویژگی های اقلیمی
بررسی ویژگی های اقلیمی، در برآورد قابلیت های گردشگری و طبیعت گردی هر منطقه تقریبا در اولویت قـرار داشـته و بـه طـور کلی نوع اقلیم در ترسیم خطوط آینده توسعه صنعت گردشگری نقش مهمی را ایفا می کند..
میزان بارندگی
میزان بارندگی در هر منطقه نقش بسیار مهمی در وضعیت کشاورزی، پوشش گیاهی، آبدهی چشمه ها، قنوات و دبی رودخانه های منطقه داشته و می توان گفت که از پارامترهای مهم برای ادامه حیات جانداران به شمار می رود. این فاکتور نقش بسیار مهمـی در بهبود شرایط محیط طبیعی، تقویت محیط انسانی، طبیعت گردی و جذب گردشگر دارد.
دما
دما یکی از پارامترهای بسیار مهم اقلیم شناسی است که از اهمیت ویژه ای در مطالعات مربوط بـه امکـان سـنجی منـاطق از نظـر جذب گردشگر و یا دفع آن برخوردار است . این پارامتر و پراکندگی آن در فعالیت و گشت و گذار انسان در طبیعـت و همچنـین در دوره رشد گیاه و وضعیت فضای سبز به عنوان یک جاذبه طبیعی، اثر مستقیم دارد.
ویژگی های اقتصادی سرانه اقتصادی
با تحقیق میدان صورت گرفته درسال ١٣٩٠ مشخص شده که دریک کرانه درآمدی با ١٠ درصد کم یا زیاد مجموع سرانه اقتصادی هرخانوار روستایی گریوان از مجموع درآمدهای اقتصادی روستا در حدود ٢٠٠٠٠٠٠ ریال در هر ماه می باشد. براین اساس متوسط درآمد هر خانوار روستایی گریوان در سال برابر با ٢۴٠٠٠٠٠٠ ریال می باشد. که درحدود نصف متوسط حداقل حقوق مورد مصوب وزارت کار و اموراجتماعی کشور می باشد. این ارقام اگرچه بازگو کننده آن است که وضع اقتصادی اهالی روستا درکرانه درآمـدهای بحرانی از منظر مصوبات رسمی و دولتی قرار دارد، با توجه به ریسک پذیری فعالیتهای اقتصادی در مناطق روسـتایی و نیـز وجـود تورم ٣٠ درصدی رسمی در جامعه قدرت اقتصادی و خرید اهالی روستا و با توجه تقسیمات در آمد اقتصادی رنـدینلی شـیب دفـع جمعیت اقتصادی روستا و اندوخته های سرمایه ای آن به سمت مناطق و نواحی شهری بوده و روستای گریـوان در بلنـد مـدت بـه سمت ناپایداری اقتصادی پیش خواهد رفت . (مقامی مقیم ، ١٣٧٩، ۵۶)
ساختاراقتصادی
اقتصاد این روستا دارای ساختار ترکیبی است ، و همه ی نقش های اقتصادی را دارا است . بیشترین ساختار اقتصـادی آن کشـاورزی زراعت ، باغداری و دامداری است . اکثر زمین های روستا در شیب کم دامنه قرار گرفته اند و به همین دلیل معیشت باغـداری تفـوق بیشتری نسبت به سایر انواع معیشت های روستایی دارد. محصولاتی ازقبیل عدس ،جو، گندم ، گوجه فرنگی، سیب ، گیلاس و گردو و غیره می باشد. (درگاه ملی آمار ایران )
جاذبه های کشاورزی منطقه
بارشهای جوی فراوان ، چشمه های بسیار و ارتفاع نسبتا زیاد باعث شده تا گریوان به منظقه ای سرسـبز بـا درختـان بـاغی انبـوه و گندم زار های طلایی و صیفیجات رنگارنگ تبدیل گردد. اکثر زمین های روستا در شیب کم دامنه قرار گرفته اند و به همین دلیـل معیشت باغداری تفوق بیشتری نسبت به سایر انواع معیشت های روستایی دارد. این منطقه ، دارای باغ های میوه و صیفی کاریهای سرسبز، پررونق و بسیار زیبایی است که به دلیل برخورداری از محـیط خلـوت و به دور از آلودگی صوتی، صدای متنوع پرندگان ، جویهای پرآب و خروشان ، یکی از جاذبه های اصلی منطقـه محسـوب مـی شـوند. اهالی منطقه از اواسط خردادماه همزمان با رسیدن محصولاتی نظیر آلبالو و گیلاس ، تا اواخر پاییز که مصادف رسیدن گردو و میـوه های ، سیب ، گلابی، به و … می باشد، از محصولات باغی بهره مند بوده و باغداری شغل اصلی و رکن اساسی اقتصاد خانوار محسوب می شود. محصولات باغی منطقه عبارتند از آلبالو، گیلاس ، گلابی، سیب ، گردو، ، هلو، شلیل ، شابلون ، بادام ، آلـوزرد، زردآلـو، گوجـه سبز، و غیره که هر ساله تعداد قابل توجهی از گردشگران از نقاط شهری بجنورد، روستاهای پیرامون و سایر استانهای کشـور بـرای گذراندن اوقات فراغت و دیدن باغات به اینجا مراجعه می نمایند. (فیروز، ١٣٧٨، ٨۵)
نمایی از تولیدات باغی منطقه موردمطالعه
علاوه برباغداری بسیاری از افراد روستا زمین های زراعی دارند دو شیوه بهره برداری از اراضی در منطقه مورد مطالعه قابـل تفکیک است که عبارتند از: زراعت آبی و دیم . در الگوی کشت فعلی، بیشترین سطح زیر کشت مربوط به کشت گنـدم و جـو دیـم است وزمین های آبی بیشتر گوجه ،لوبیاسبز، سیب زمینی است . آب مورد نیاز اراضی آبی از منابع آب سطحی منطقه نظیـر چشـمه ها و رودخانه های منطقه تامین می گردند.
انجام شخم به روش سنتی
دامداری: حدود٨واحد دامداری بومی و نیمه صنعتی در گریوان وجود دارد. وبسیاری از مردمان روستا مشغول به دامـداری هسـتند ودو ایستگاه جمع آوری شیر وجود داردکه روزانه حدود۵ تن شیرازگریوان به بجنورد منتقل میشود. پرورش دام :گوسفند داران گریوان به صورت نیمه عشایری هستند.در ماههای خرداداکثراباخانواده حدود دو مـاه کـوچ بـه کوههـای سرسبز دارند ومیتوان گفت این ٢ماه زمان جمع آوری لبنیات گوسفندی است .
کیفیت زندگی اهالی روستا
درحوزه روستای گریوان در طول سنوات گذشته طرح های راه سازی، انتقال خطوط برق و تلفن و لوله کشی آب و گـاز و….را بعنـوان امور زیرساختی که اثر مستقیم بر روی ساماندهی و تثبیت بخش سازمان اقتصادی و اجتماعی روستا دارد به مرحله اجرا در آورده – اند که همین امر در طول زمان روند ماندگاری جمعیت و فعالیت اقتصادی آن را در سطح روستا به سمت پایداری بنیـادی هـدایت نموده است .
ویژگی های اجتماعی
مردم شناسی
در ٢ کیلومتری موقعیت فعلی روستای گریوان ، تپه ای باستانی بنام ” امام قولاغی” وجود دارد کـه بقایـای بـاقی مانـده از گذشـته ، گویای وجودی شهر یا روستایی توسعه یافته و پررونق بوده است به گونه ای که از شبکه آبرسانی برخوردار بوده و آب مصرفی مردم از چشمه های واقع در بخش جنوبی آن به فاصله حدود ٢ تا ٣ کیلومتر بنام “بند جعفر” به وسیله لوله هـای سـفالین تـامین مـی شده است . با مهاجرت دادن قبایل کرد به خراسان شمالی، دسته از کردهای ایل چمشگزک (یا همان کرمانج که خود از شاخه های کرد محسوب میشود) در بخش غربی تپه گریوان درمحل “کلاته برج “ساکن شدند. در حال حاضر مردم گریوان به زبان ترکی تکلم می کنند. بسیاری از گریوانی ها اکنون در شهر های مختلف ایران از قبیل بجنورد، قـم ، مشـهد و تهـران زنـدگی میکننـد. (زرگـر، ١٣٧۵، ۶۵)
زبان وگویش
زبان گویش و لهجه مردم گریوان ترکی خراسانی است ، روستاهای ترک زبان دیگری نیز درنزدیکی گریوان وجود دارد که می تـوان به روستاهای علی گل ، کلاته ملا غلامحسین ، نیستانه ، حصارحسینی، رختیان ، قاپاق ، درتوم ، امام وردی و اسدلی اشاره کرد.
آداب ورسوم
آداب ورسوم نوروز:مردمان گریوان در زمان سال تحویل ترجیح میدهند به جای اینکه سرسفره ی هفت سـین باشند.سالشـان را در گلزار شهداتحویل میکنند وسبزه وشیرینی سرمزار رفتگان خود میبرند.بعد ازفاتحه خوانی آقایـان روسـتا صـف بلنـدی تشـکیل میدهندکــه اکثراکهنســال هســتندو بــه ترتیــب آقایــان دیگــر بــه یکدیگردســت میدهندروبوســی میکنندوســال خــوبی رابــرای یکدیگرآرزومیکنند.وبعد از مراسم به منزل خود باز میگردند وبه رسم ادب کوچکترها به بازدید بزرگترها میروند.
سیزده بدر:مردمان گریوان به سیزده بدر علاقه خاصی دارند در روز سیزده وقتی از منزل خود بیرون می آیند به رسم قدیم سـبزه ی خود را یاروی پشت بام ویادرآب روانی می اندازند.اکثراگریوانی ها روز سیزده به محل سرچشمه ی گریوان که مکانی خـوش آب وهوابادرختان ارس ۵٠٠ساله وآبی گوارا دارد میروند
چهارشنبه سوری:مردمان گریوان به رسم قدیم چهارشنبه آخرسال آتش می افروزندواز روی آتش میپرند.
عاشوراوتاسوعا:مردمان گریوان مذهبی بوده وماه محرم در کمال شکوه برگـذار میکننـد.گریوان دارای ٢مسـجدبه نامهـای جـامع وصاحب الزمان است وبر اساس برنامه های قبلی در روز تاسوعا یکی از مساجدمثلاجامع باهیئت سینه زنی ونوحه خوانی خود بـرای عرض تسلیت به سمت مسجدصاحب الزمان میروند وهیئت ٢مسجدبه یکدیگرملحق میشوند وبایکدیگربه سـمت مـزار شـهدا رفتـه ودرآنجاسینه زنی میکنند ودر روز عاشورا مسجد صاحب الزمان با هیئت سینه زنی خودبرای عرض تسلیت به سمت مسـجد جـامع رفته و٢مسجدبعدازخوشامدگویی وعرض تسلیت به استقبال هیئت گریوانی های مقیم بجنورد میروند و٣هیئت به سمت مزار شهدا رفته سینه زنی،نوحه خوانی وسوگواری میکنند.
شب شام غریبان :دراین شب جمع کثیری از جوانان روستا به چند گروه تقسیم میشوند ودرنقاط مختلف روستا سینه زنی ونوحـه خوانی میکنند وبعدبه صورت گروهی وارد مساجد میشوندوبانوحه خوانی وسینه زنی شورعظیمی به عزاداری میدهند.
جشن و اعیاد
جشن ها و آیین های گریوان به جشن های مذهبی محلی و ملی تقسیم می شوند. جشن هـای بـزرگ مـذهبی درگریـوان شـامل : جشن میلاد حضرت محمد (ص ) جشن میلاد حضرت فاطمه (س ) (روز مادر) جشن میلاد حضرت علی (ع ) (روز پدر)، جشن هـای بزرگ نیمه شعبان ، مراسم های آغاز ماه مبارک رمضان و آداب گرفتن روزه ، جشن بزرگ عید فطر و عید قربان ، جشن بزرگ غـدیر خم ، جشن بزرگ بعثت حضرت محمد (ص ) و جشن میلاد دیگر امامان معصوم (ع ) ازجمله جشن های مـذهبی مهـم گریـوان بـه شمار می آیند در میان جشن های ملی؛ جشن های ویژه عید نوروز مهم ترین و بزرگ ترین جشن ها به شـمار مـی آینـد. یکـی از زیباترین جشن های محلی، جشن عروسی است . (مروج همدانی، ١٣۵۴، ١٢١)
صنایع دستی
معروفترین صنایع دستی محلی قالیبافی است که بدلیل مشغله زیاد خانمها در کشاورزی وعدم حمایت از رونق اولیه افتاده است .
ویژگی های فرهنگی و مذهبی درگریوان فرهنگ گریوان
نزدیکی مسافت ، ارتباط زیاد، مبادلات و سهولت در ایاب و ذهاب به شهر بجنورد، سبب شده است تا مـردم منطقـه از فرهنـگ نسبتا بالایی برخوردار باشندمردمان گریوان به تحصیل علاقه ی زیادی داشته وخانواده ها تمـام سـعی خـود رابـرای فـراهم کـردن امکانات تحصیل فرزند خـود انجـام میدهن دمـدارس گریـوان بـه صـورت مجتمعـی اسـت وتـادیپلم امکـان تحصـیل درروستااسـت واکثراجوانان روستابخصوص خانم هاتامقاطع کارشناسی،کارشناسی ارشدودکتری ادامه ی تحصیل میدهند. از نظر مذهبی مردم این منطقه کلا مسلمان و پیرو مذهب شیعه هستند. این منطقه دارای دو باب مسجد فعال و یک حسینیه ی در حال احداث می باشد و اجرای مراسم گوناگون مذهبی در ایام مختلف سال در این دو انجام می گیرد. آداب و سنن محلی، نوع لباس ، ورزش های محلـی، موسیقی، معماری و … در این منطقه همچون سایر مناطق استان و کشور با کاربرد روزافزون رسانه های گروهی و تعـاملات مـردم روستا با نواحی شهری به طور سریعی به سمت گذر به همسویی و همرنگی با سنتها و آداب ملی و هماهنگی با آن ، در حـال تغییـر می باشد. امروزه مردم این منطقه همچون مردم سایر نقاط کشور و به خصوص شهرها لباس می پوشند، مـردم ایـن منطقـه دارای موسیقی محلی به صورت قوشمه و دایره هستند که متاسفانه در سالهای اخیر به دلیل قابلیت بالای ارگ و جاز کم رنگ شـده انـد.
افراد کهنسال منطقه هنوز هم اعتقاد وافری به موسیقی های بومی دارند. مردم جدیدا مسکن خود را با الگوهای ارائـه شـده توسـط نهادهای اداری به ویژه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، احداث می کنند. جوانان ضمن اطلاع از نحوه ی بـازی بـا ورزشـهای سـنتی و بومی به دلیل تبلیغات شدید رسانه های گروهی، غالبا فوتبال و والیبال بازی می کنند و خبرهـا و گزارشـهای ورزشـی را در سـطح ملی و جهانی پیگیری می نمایند. این در حالی است که هیچ یک از نهادهای فرهنگی کشور فعـالیتی در خصـوص حفـظ سـنن و ارزشهای بومی و محلی به عمل نمی آورند.
ویژگی های مذهبی دین
مردمان گریوان مذهبی ودیندار هستند دینشان اسلام ومذهبشان شیعه است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 26 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد