مقاله مقایسه تعاملات اجتماعی در بازار های قدیمی و بازارهای جدید امروزی

word قابل ویرایش
8 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
8700 تومان

مقایسه تعاملات اجتماعی در بازار های قدیمی و بازارهای جدید امروزی
چکیده
تعامل اجتماعی به معنای ایجاد رابطه بین ٢ نفر یا بیشتر است که منجر به واکنشی میان انها میشود و این نوع واکنش برای هر دو نفر شناخته شده است .بنابراین روابط بدون معنا در زمره این تعریف قرار نمیگیرد.البته تعاریف دیگری نیزبرای تعاملات اجتماعی وجود دارد.به عنوان نمونه تعاملات اجتماعی و برقراری ارتباط می تواند یک موضوع فیزیکی یک نگاه یک مکالمه و ارتباط بین افراد باشد که خود مستلزم تعریف رویدادها و فعالیت های متناسب و در نتیجه نقش پذیری مردم در فضا و عضویت انها در گروه ها و شبکه های اجتماعی است .میزان موفقیت فضاهای شهری با میزان استفاده از پان فضا و حضور انسان در آن متناسب است .در واقع معماری و شهرسازی باید به جای افتراق و جدایی در پی افزایش تعاملات اجتماعی و همبستگی انسان ها باشد.اما آنچه امروزه در اغلب فضاهای شهری با آن روبرو هستیم کاهش روابط و مشارکت اجتماعی ساکنان در این فضاهاست .در این تحقیق با توجه به پایین بودن سطح تعاملات اجتماعی دراین فضاها)بازارهای سنتی در مقابل مراکز خرید امروزی(به عنوان مساله اصلی تحقیق ،سعی شده به دنبال راه حل مناسب برای این مساله از طریق شناسایی و ارزیابی مولفه های مختلف با استفاده از مطالعات میدانی و روش همبستگی باشیم .طبقه بندی مولفه های کیفی سازنده بازارهای سنتی و مراکز خرید امروزی و استخراج متغیرها(مولفه های کیفی سازنده بازارهای سنتی چون :کارایی،نفوذپذیری،فرهنگ ،امنیت و خوانایی)ارزیابی و ارزش گذاری متغیرهای شخصیت دهنده به مکان های مردمی و تاثیرگذار در تعاملات اجتماعی و در مقیاس محلی هدف اصلی این پژوهش است تا ازاین ظریق بتوان به تقویت و توسعه این فضاها به عنوان مجراها و کانال های در برگیرنده مکان ها و جنبه های اجتماعی قوی پرداخت .ازسوی دگیر طراحان محیط همواره با ابعاد مختلفی در طراحی فضاهای عمومی روبرو هستند و آنچه اهمیت پیدا میکنداینست که از میان انواع مولفه های
تاثیرگذار بر تعاملات اجتماعی در بازارهای سنتی در مقابل مراکز خریدامروزی،کدامیک نقش مهمتری دارد .در واقع این مقاله با یک تحلیل چند متغیره از طریق راهبرد همبستگی و تحلیل مطالعات کمی و از طریق بازدید های منظم روزانه و تکمیل ١٢٠ پرسشنامه و برداشت های میدانی به آزمون چندین مولفه و ویژگی های شخصیتی و رفتاری استفاده کنندگان وبازدیدکنندگان میپردازد تا نقش و نحوه تاثیر انواع مولفه هارا روشن سازد،در نهایت نحوه و میزان تاثیرگذاری متغیرهای مختلف را در تعاملات اجتماعی نشان داده تا مورد استفاده

طراحان محیط قرار گیرد .در این پژوهش اثبات شد مولفه های فردی تاثیرمستقیم بر تعاملات اجتماعی دارند،ضمن اینکه نقش مولفه های کالبدی و محیط فیزیکی به عنوان بستر شکل گیری سادهوپیچیدهاجتماعی را نمی توان نادیده گرفت ،بنابراین در اینجا نقش و قابلیت های طراحی محیط کالبدی و کیفیت عملکردی فضا در ارتقا تعاملات اجتماعی تایید می شود.
واژگان کلیدی: تعاملات اجتماعی،حس مکان کالبدی،بازارهای سنتی،مراکز خرید
مقدمه
این بررسی به انسان از بعد اجتماعی به فضاهای عمومی و خرید از بعد ظرفی برای تعاملات اجتماعی می نگردتا در نتیجه به آن دسته از معیارهای پایداری اجتماعی دست یابد . که از طریق حمایت جمعی انسانها درفضاهای عمومی و بازارها حاصل می گردد .و بازارها و فضاهای عمومی به دلیل جامعیت و قابلیت دسترسی برای همه می تواند برقرار کننده تعاملات اجتماعی باشند و فعال نمودن بازارهای سنتی با کاربری امروزی برای جذب اقشار مختلف جامه موجب همبستگی و پایداری اجتماعی و همچنین ایجاد مکانی برای تولید و تکثیر فرهنگ می گردد(نگارندگان ).بازارهای ایرانی همیشه در جهان با خصوصیات خاص خود بسیار مشهور شده است تا جایی که در داستانها وافسانه ها هم از ان یاد شده است .از ویژگی های بازارهای ایران این است که خریدار میتواند کالاها را به اسانی بایکدیگر مقایسه کنند که میتواند دلیل به وجود امدن راسته ها و مجموعه ای از دکانهای مشابه در کنار هم
سراها تیمچه ها را بر همین اساس استوار دانست که به خریدار اجازه میدهد تا کالاهای مورد نظر خود را به ارزان ترین بها با توجه به بودجه خویش انتخاب کنند.(نگارندگان ).بازار به عنوان نهادی اقتصادی شهری در دوره ساسانیان در شهرهای بزرگ تولیدی ایران شکل گرفت .واژه بازاردر زمان پهلوی به صورت واکار به کار میرفته در بادی باستان به صورت ابا کاری(ابا:محل اجتماع
کاریژچریدن )به معنی محل اجتماع و خرید و فروش بوده استو(سید حسن نصر،١٣٨ ).بازار هسته اصلی شکل گیری روابط اجتماعی بوده در زمینه های فرهنگی و همبستگی اجتماعی،که این خودباعث شفاف سازی و تاثیر حس مکان بر جایگاه های بازار در امر زندگی و روابط اجتماعی سالمتر برای تحکیم تعاملات اجتماعی اسلامی بوده است .این زمینه با جایگاهی که بازار در امر زندگی و تهیه اقلام مورد نیاززندگی بوده دارای اهمیت ویژه ای است .
چارچوب نظری
تعامل اجتماعی به معنای ایجاد رابطه بین ٢ نفر یا بیشتر است که منجر به واکنشی میان انها میشود و این نوع واکنش برای هر دو نفر شناخته شده است .بنابراین روابط بدون معنا در زمره این تعریف قرار
نمیگیرد.البته تعاریف دیگری نیز برای تعاملات اجتماعی وجود دارد.به عنوان نمونه تعاملات اجتماعی و برقراری ارتباط می تواند یک موضوع فیزیکی یک نگاه یک مکالمه و ارتباط بین افراد باشد که خود مستلزم تعریف

رویدادها وفعالیت های متناسب و در نتیجه نقش پذیری مردم در فضا و عضویت انها در گروه ها و شبکه های اجتماعی است .(دانشپور و فرشچیان ٢٢:١٣٨۶) .
کنش متقابل اجتماعی( تعامل اجتماعی )در بازارهای سنتی بدین معناست که هرگاه عملی از شخصی سر زندکه با پاسخ از سوی فرد دیگر همراه باشد اصطلاحا “به این عمل متقابل دو سویه تعامل اجتماعی یا کنش متقابل اجتماعی گفته می شود در این صورت میان این ٢ شخص یک رابطه اجتماعی برقرار می گردد که دربازارهای سنتی این امر حائز اهمیت است و همچنین لازم به ذکر است که در ضمینه ایجاد و شکل گیری تعامل اجتماعی حضور و وجود اشخاص دیگر ضروری و لازم است به طوری که شخص در رابطه با دیگران بایدحضور آن ها مد نظر قرار دهد.اما انچه ما در جوامع امروزی شاهد هستیم کاهش سطح ارتباط افراد با یکدیگر است .چنانچه با افزایش اندازه وسعت شهرها سرعت تراکم و غیره مدنیت شهروندی و روابط اجتماعی به عنوان اصول اولیه شهری تضعیف شد.به این ترتیب احساس جمعی اجتماع های محلی و وابستگی های احساسی به یک مکان در حال ناپدیدشدن است .افراد مختلف به سطوح مختلفی از تعامل اجتماعی تمایل دارند.تعریف سطح مطلوب تعامل به طور ذهنی ازگفته های مردم و به طور عینی از موضع گیری هنجاری نسبت به زندگی خوب به دست می آید.هردو از تعریفی دارای ارزش بالا برخوردارند و دارای جهت گیری اجتماعی و سیاسی هستند(لنگ ١٣٨١) .
گوهر اساسی معماری گذشته یعنی فضاست .چیزی که دیگر زمان نمیشناسند و فضای شهری واجد همین گوهر اساسی است (نادر اردلان ،١٣٨۴ ).عامل اصلی وحدت و هماهنگی معماری گذشته ایران در گرایش و اعتقادات مذهبی نهفته است .گرایش های مذهبی که محمر اصلی آن احادیث و وحدانیت است .( نادر اردلان ، ١٣٨۴).بر اساس نظر جان لنگ در فضاهای عمومی شهری الگوهای تعامل اجتماعی اهمیت ویژه ای دارند.در صورتی که مردم به این فضاها و محیط آنها وابسته باشند.تعاملات اجتماعی در قوی ترین حالت خود به وقوع خواهدپیوست مردمی و همکاران ٣٢:١٣٩٠ .).
کارمونا بر این باور است که فضاهای عمومی شهری مکان ها و محیط های اجتماعی ای هستند که به عنوان سرایی برای رفتار و نمایش زمینه ای مشترک و خنثی برای تعامل اجتماعی اختلاط و ارتباط و مرحله ای برای معرفت اجتماعی پیشرفت شخصی و تبادل اطلاعات عمل میکند(کارمونا و همکاران ٢٢١ – ٢٠٠٣:٢١).
با ورود مدرنیسم به ایران و تحمیل آرایش فضایی جدید منتج از آن به بافت های تارخی شهرهای کهن همچنین روند برتری کمیت بر کیفیت و برتری ارزش مبادله بر ارزش استفاده با نفوذ انبارها و فضاهای تجاری جدید درون بافت قدیم پاسخگویی به نیازهای اجتماعی و فرهنگی ساکنین این بافت ها به فراموشی سپرده شده (رهنمایی و همکاران ٧٨:١٣٩٠ ).افزون بر اینها با انجام اقداماتی صرفا کالبدی در روند احیای این بافت ها ارزش های اجتماعی و فرهنگی نهفته در آنها نادیده گرفته شد (مظفر و همکاران ٣٣:١٣٩٠ ).
روش تحقیق
تحقیق حاضر به صورت کمی انجام پذیرفته و سعی در فهم هرچه دقیق تر مفاهیم اشاره شده دارد و در صدد توسعه روابط شهروندی در مراکز شهرهاست .همچنین با شیوه استدلالی،به منابع و متون معتبر کتابخانه ای،اسنادی و شبکه جهانی اینترنت نیز ارجاع شده است .حوزه مطالعه این پژوهش ،خیابان های شهر همدان است .جامعه آماری نیز، تمامی کاربران این خیابان ها اعم از ساکنین و عابرین هستند.تحقیق حاضر با استفاده

از روش تحقیق همبستگی و با تکنیک پرسشنامه های منظم و از پیش تدوین شده انجام پذیرفته و به تحلیل تطبیقی و تفصیری مولفه های مورد مطالعه از طریق مشاهدات منظم و مطالعات میدانی در خیابان های شهرهمدان پرداخته است .در مرحله استخراج تنظیم و تجریه و تحلیل داده ها نیز از نرم افزار آماری SPSSبهره گرفته شده است تا عینیت و دقت تحقیق افزایش پیدا میکند.جهت سنجش پایایی و سازگاری درونی سوالات پرسشنامه با انجام یک پیش آزمون ،مقدار کلی ضریب آلفای کرونباخ ( ٠,٧۴ ) بدست آمد که نشان دهنده روایی و اعتبار پرسشنامه است .
نمونه مورد مطالعه
همدان یکی از کلان شهرهای ایران در منطقه غربی و کوهستانی ایران و مرکز شهرستان و استان همدان است .این شهر در دامنه کوه الوند و در بلندای ١٩٠٠ متری از سطح دریا واقع شدهاست و از شهرهای سردسیر ایران به شمار میآید .همدان قدیمیترین شهر ایران و از کهنترین شهرهای جهان است .در سال
١٣٨۵مجلس شورای در مصوبه ای همدان را« پایتخت تاریخ و تمدن ایران »اعلام کرد.نخستین شاهنشاهی ایران ، مادها بودهاست .آثار یافتشده از محوطه باستانی هگمتانه و نیز کتیبههای گنجنامه
از آن دوران هستند .همچنین این شهر در روزگار هخامنشیان ، اشکانیان ، ساسانیان ، آل بویه و سلجوقیان نیزیکی از پایتختهای کشور بودهاست .در شهر همدان اگرچه روابط و کنش های اجتماعی در دوره کنونی کم کم از چارچوب های سنتی خود فاصله گرفته و نوع جدیدی از روابط متناسب با تحولات جهانی در حال شکل گیری است اما همچنان تاکید بر سنت ها و آداب و رسوم گذشته از سوی قالب مردم به عنوان یک ارزش به حساب می آید.این پژوهش در فضاهای بازشهری به طور خاص در خیابان های مرکز شهر همدان صورت گرفته ،که با انتخاب خیابان هایی با ساختاراجتماعی،اقتصادی و کالبدی متفاوت و تکمیل پرسشنامه در آنها به شناسایی و ارزیابی مولفه های تاثیرگذار در تعاملات اجتماعی پرداخته است .میدان امام خمینی در هسته اصلی و تاریخی شهر قرار داشته و دارای ساختار اجتماعی اقتصادی متوسط به بالا و کالبدی تاریخی با دانه های ارزشمند تاریخی و فرهنگی در جداره های خوداست .خیابان اکباتان دارای ساختار اجتماعی-اقتصادی متوسط به پایین است که اغلب استفاده کنندگان آن را
مردم و دستفروشان تشکیل می دهند.حضور مسجد جامع در این خیابان و همچنین ایجاد کننده تلاقی میان معابر بازار باعث ایجاد تعاملات فرهنگی-مذهبی و اجتماعی در درون این مکان است .
پیشینه تاریخی مراکز خرید در ایران
بازار های ایرانی همیشه در جهان با خصوصیات خاص خود بسیار مشهور شده است تا جایی که در داستانها وافسانه ها هم از آنها یاد شده است .از ویژگیهای بازار های ایرانی این است که خریدار می تواند کالاها را به آسانی با یکدیگر مقایسه کندکه ما تواند دلیل بوجود آمدن راسته ها و مجموعه ای از دکانها ی مشابه در کنارهم سراها تیمچه ها را بر همین اساس استوار دانست که به خریدار اجازه می دهد تا کالای مورد نظر خود را به ارزانترین بها با توجه به بودجه خویش انتخاب کنند(دانشپور، سید عبدالهادی١٣٨۶ .).بازار به عنوان نهادی اقتصادی – شهری در دوره ساسانیان در شهرهای بزرگ تولیدی ایران شکل گرفت .در بیشتر شهرهای ایران تا قبل از سلسله ساسانیان بازارهای اولیه شکل گرفتند. اما با توجه به نوع زندگی شهری و

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 8 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد