مقاله گذری بر چارچوب مفهومی سیستم حسابداری اسلامی

word قابل ویرایش
16 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده :
قوانین حسابداری که در حال حاضر در کشورهای مسلمان تدوین شده است و کماکان اجرا می گردد، با قوانین حسابداری سنتی تفاوت بسزایی دارد که جملگی ریشه در رهنمودهایی دارد که دین مبین اسلام در تجارت و کسب و کار به بشریت ارزانی نموده است . بر همین اساس تفاوت های فکری، مذهبی، سیاسی و فرهنگی باعث ایجاد اختلافات اساسی بین اقتصاد اسلامی و اقتصاد غربی شده است به طوری که این تفاوت های مبنایی، همچنین باعث می شوند که تکنیک های حسابداری غربی نتوانند قابلیت اجرایی خوبی در اقتصاد و حسابداری اسلامی داشته باشند. بنابراین به کارگیری حسابداری جوامع غربی در جوامع اسلامی منجر به بروز ناسازگاری می شود. در این مقاله ابتدا ضرورت مطرح شدن حسابداری اسلامی در کشورهای مسلمان ، مفهوم حسابداری اسلامی و منطق افزودن واژه ارزشی اسلامی به حسابداری، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است . همچنین ، ویژگی ها و اهداف حسابداری اسلامی مطرح و در پایان نیز خصوصیات حسابداری اسلامی، مورد اشاره قرار گرفته است .
واژه های کلیدی: جوامع اسلامی، حسابداری سنتی، حسابداری اسلامی .
١- مقدمه :
با آغاز توسعه وسیع حسابداری در کشورهای اسلامی، مسلمانان فکر و ذهن خود را به تدوین استانداردهای حسابداری مبتنی بر احکام اسلامی، جهت ایفای مسئولیت پاسخگویی و فرآیند گزارشگری و همچنین تأمین نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان مسلمانان معطوف نمودند. در این کشورها، پژوهشگران حسابداری اسلامی ١ دریافتند که اصول و قوانین حسابداری غربی نمی تواند با فرهنگ ، اعتقادات و فعالیت های اقتصادی جوامع اسلامی همخوانی داشته باشد و نمی توان آن را پیاده کرد. لذا به این فکر افتادند تا بر اساس موازین و شرعیات اولا یک تعریف اسلامی از حسابداری را بیان کرده و سپس چارچوبی را برای گزارشگری حسابداری اسلامی تدوین کنند. در این راستا حسابداری اسلامی ، با هدف تأمین نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان در کشورهای اسلامی و همگرایی احکام شریعت اسلامی با استانداردهای حسابداری شکل گرفت .
٢- ضرورت مطرح شدن حسابداری اسلامی
اکثر اقتصاددانان درباره ی این مسئله توافق دارند که ایدئولوژی حاکم بر جامعه ، ارزش های فرهنگی، آداب و رسوم ، اصول و قواعد سلوک، هنجارهای رفتاری، قوانین مصوب و قواعد عرفی، بر نحوه ی عملکرد اقتصاد مؤثرند. همچنین فعالیت های اقتصادی بنگاه – های اقتصادی، از عناصر اعتباری مورد قبول جامعه تأثیر می پذیرند، در واقع این نوع فعالیت ها در چارچوب احکام شریعت شکل می گیرند (صادقی، ۵٣٣١). در این میان ، اقتصاد اسلامی بر پایه شریعت یا قوانین اسلامی است که ناظر به مسایل مادی و معنوی به صورت همزمان می باشد. اصل و اساس شریعت در این است که امنیت و عدالت (اقتصادی- اجتماعی) را برای آحاد جامعه به ارمغان آورد. نظام اقصادی اسلام بر این باور استوار است که هیچ انسانی حق ندارد آنچه را که اساسا آفریده خدا یا ماحصل تلاش دیگری است از آن خود بداند (موسوی، ۵٣٣٢). این قوانین برای برقراری عدالت اجتماعی وضع شده ، و تفاوت های اصلی بین اقتصاد غربی و اقتصاد اسلامی نیز در همین نکته «عدالت اجتماعی» است . بنابراین از آنجا که وجود یک نظام اقتصادی با نام اقتصاد اسلامی متصور است ، در این راستا موضوعی به نام حسابداری اسلامی که همانا توجه به رویکرد اسلامی در حسابداری می باشد، مطرح می شود (حمید، ٢٢٢٢).
٣- حسابداری اسلامی
به اعتقاد حمید و همکاران (۵٩٩٣) اسلام پتانسیلی بالقوه برای تحت تأثیر قرار دادن ساختار، مفاهیم زیر بنایی و مکانیزم های حسابداری در دنیای اسلامی دارد. اسلام به عنوان یک روش زندگی، توجه زیادی به فعالیت های تجاری دارد. خداوند در قرآن راهنمایی های لازم را برای رستگاری انسان در دنیا و آخرت ارائه کرده است . در فعالیت های اقتصادی باید فلاح و رستگاری به عنوان هدف نهایی انتخاب شود و حسابداری هم به عنوان ابزار ارائه اطلاعات در محیط اقتصادی باید با این هدف سازگار باشد.
بنابراین اهداف و خصوصیات حسابداری اسلامی، نه تنها باید موجب ارائه تصویر درست درباره واحد تجاری شود، بلکه باید به گونه – ای باشد که واحد تجاری را به سوی احسان و عدالت تشویق کند.
کریگ و کلارک (۵٩٩٣)، بیان داشتند که ارتباط بین اسلام و حسابداری می تواند یک ارتباط چشمگیر و قابل ملاحظه باشد. این موضوع در حالی است که هافستید در سال ۵٩٩٢ میلادی بیان داشت که در جوامع اسلامی، مذهب به طرز چشمگیری بر روش انجام حسابداری تأثیر می گذارد. بنابراین لازم است که مدل حسابداری خاصی به وجود آید تا بتواند به صورت بهتری نیازهای اطلاعاتی جوامع اسلامی را تأمین نماید (جابرزاده و مختاری، ۵٣٩٩).
زید (۵٩٩٣)، حسابداری اسلامی را فرآیند منظم ثبت معاملات مشروع در دفاتر و اندازه گیری نتایج مالی بر مبنای این معاملات به منظور استفاده در تصمیم گیری معرفی نمود.
الخدش (٢٢٢۵)، حسابداری اسلامی را فرآیند شناسایی، اندازه گیری، گزارشگری مشروعیت فعالیت های مالی که برای تصمیم گیری، محاسبه زکات و محاسبه سود واقعی عملیات سرمایه گذاری اسلامی بر اساس دستورات اسلام معرفی نمود (بزرگ اصل ، .(۵۳۹۳
به طور کلی، حسابداری اسلامی فرآیندی است که اطلاعات مناسبی را برای ذینفعان یک شرکت فراهم می کند و به آن ها اطمینان می بخشد که فعالیت های شرکت در حدود قوانین شرعی اسلام و در جهت اهداف اجتماعی- اقتصادی است و نیز این امکان را فراهم می کند که مسلمانان پاسخگویی خود در برابر خداوند را بسنجند.
۴- منطق افزودن واژه ارزشی اسلامی به حسابداری
برخی از صاحبنظران حسابداری اسلامی، اهداف حسابداری سنتی را برای حسابداری اسلامی مناسب نمی بینند و معتقدند که ما به تعریف مجددی از خود حسابداری در جامعه ی اسلامی نیازمندیم . به اعتقاد این گروه ، اگر قرار باشد که احکام اسلام ارتباطی با استفاده کنندگان مسلمانان داشته باشد لازم است توسعه ی نظریه ی حرفه ی حسابداری از این احکام پیروی کند. چارچوب مفهومی سیستم حسابداری وابسته به غرب ، با شناخت تفاوت بین اصول اخلاقی شخصی توسعه یافته است ، بنابراین با جوامعی که اصول و اخلاقیات آن ها بر تمام جنبه های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی زندگی حکم فرما است (مانند آنچه در جوامع اسلامی وجود دارد)، ارتباط محدودی دارد. توجیه اعمال روش های حسابداری سنتی، در اسلام قابل توجیه نیست ؛ زیرا شواهد کمی وجود دارد که کاری که تاکنون انجام شده است الزاما با اصول اسلامی مطابقت داشته باشد (گمبلینگ و کریم ، ۵٩٩۵). در مقابل ، از سوی دیگر عده ای از محققین که بیشترین طرفداران را دارند ترجیح می دهند که حسابداری همان حسابداری باقی بماند و معتقدند که نیازی به اضافه نمودن واژه اسلامی به آن نیست و بیان نمودند که حسابداری ، اسلامی و غیر اسلامی ندارد بلکه بهتر است به جای کاربرد واژه حسابداری اسلامی از واژه حسابداری معاملات اسلامی استفاده گردد. دکتر موسی بزرگ اصل در کتاب خود تحت عنوان “چالش های حسابداری اسلامی در ایران ” بیان می کند موضوعی که هم اکنون با عنوان حسابداری اسلامی مطرح می گردد، بسیار جوان است و از مبانی استدلال قوی برخوردار نیست ، اگر حسابداری را علم بدانیم مانند علوم دیگر خواهد بود و نمی توان به آن یک واژه ارزشی اضافه کرد. وظیفه حسابداری مالی اطلاع رسانی متناسب با نیازهای استفاده کنندگان است ، نیازهای استفاده کنندگان نیز تابع محیط است پس اگر در کشورهای مسلمان از قوانین قرآن در عمل و بی ریا پیروی شود حسابداری مالی نیز از این امر متأثر می شود، بنابراین دیگر نیازی نیست که درصدد تغییر اسم آن برآییم ، اگر چنین شد باید منتظر شنیدن حسابداری مسیحی و یهودی نیز باشیم .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 16 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد