مقاله ارزیابی موانع توسعه صنعت گردشگری در شهرستان لردگان

word قابل ویرایش
18 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
با توجه به اینکه شهرستان لردگان یکی از مناطق محروم کشور محسوب می شود و در زمینه گردشگری از پتانسیل های زیادی برخوردار است . می توان با رونق صنعت گردشگری در شهرستان گامی اساسی در جهت توسعه آن برداشت . شهرستان لردگان دارای جاذبه های طبیعی و فرهنگی زیادی است که نیاز به توجه بیشتر برای استفاده بهینه از آنها، جزء موارد ضروری محسوب می شود. بر همین اساس در این تحقیق سعی شده تا با ارزیابی موانع توسعه گردشگری در شهرستان ، علاوه بر شناسایی این موانع و اولویت بندی آنها، راهکارهایی در جهت توسعه صنعت گردشگری ارائه شود. این پژوهش به شیوه پیمایشی انجام شده و جمع آوری اطلاعات با رویکرد کیفی(شامل مشاهده ، مصاحبه حضوری با گردشگران ، مسئولین و افرادی که در نقاط گردشگری زندگی می کنند و مشاهده مشارکت آمیز) و مطالعه کتابخانه ای صورت گرفته است . نتایج تحقیق نشان می دهد که نبود امکانات و خدمات عمومی از جمله پارکینگ ، مسجد، امکانات بهداشتی- درمانی، عدم برنامه ریزی منطقه ای و مردم محور در زمینه مسائل گردشگری، نبود تبلیغات و اطلاع رسانی و روابط عمومی گردشگری، نداشتن دید درآمد زایی از گردشگری نزد مردم و مسئولین ، عدم وجود فرهنگ گردشگر پذیر در سطح مناطق گردشگری و مسیرهای ارتباطی نامناسب و ناهموار از مهمترین موانع و مشکلات صنعت گردشگری در این شهرستان است .
کلمات کلیدی: صنعت گردشگری، موانع توسعه ، شهرستان لردگان
مقدمه
تنوع بخشی به اقتصاد، بالا بردن شاخص های توسعه انسانی، مشکلات ناشی از صنعتی شدن و آلودگی بیش از حد استاندارد شهرها به ویژه کلان شهرها، مهاجرت های روستایی، افزایش بهره وری و کارآیی نیروی انسانی، اشتغال زایی، تعامل فرهنگ ها و گفتمانها، حفظ محیط زیست و در مجموع ، توسعه پایدار از دغدغه هایی است که جهان امروز با آن روبروست . هر کشور در هر سطحی از توسعه در تکاپوی یافتن پاسخ این دغدغه هاست . به استناد تعاریف سازمان جهانی جهانگردی، پیش نیاز توسعه پایدار گردشگری، تلفیق و هماهنگی اهداف اقتصادی و زیست محیطی و نیز اجتماعی و فرهنگی است . این امر متضمن منافع درازمدت جامعه میزبان ، گردشگران مهمان و حفاظت از منابع طبیعی و میراث فرهنگی است . از این نظر، برنامه ریزی و مدیریت گردشگری در واقع فعالیتی فرابخشی است که به رویکردی جامع نگر و هماهنگی بخش های مختلف مرتبط نیاز دارد(حاجیلوئی و قدیری ٢٢:١٣٧٨). در واقع نیمه دوم قرن بیستم را باید عصر صنعت گردشگری نام نهاد(پاپلی یزدی و سقایی ۶:١٣٨۶). به دلیل زیر ساخت های تکنولوژیکی ، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایجاد شده در قرن بیست و یکم ، پدیده گردشگری یک واقعیت اجتناب ناپذیر در رفتار و عمل انسان برای ارضای روح کنجکاوی او خواهد بود. سفر به دیگر نقاط چه به صورت حقیقی و واقعی و چه به صورت مجازی(از طریق فیلم ، ویدئو، سی دی، اینترنت و کتاب ) با انگیزه های مختلفی جزو ملزومات زندگی قرن بیست و یکم و شکل دهنده جریانی است که مرزهای ملی و بین المللی را درنوردیده ، رویکردی فراتر از دولت و ملت خواهد داشت . توجه به صنعت گردشگری بیانگر این واقعیت است که این امر به یک سلسله تاثیرات و تغییرات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و حتی محیطی در هر کشوری می انجامد) ١٩٨٩,Perace(. ایران از نظر وجود آثار تاریخی و فرهنگی در میان ده کشور اول جهان قرار دارد و از نظر جاذبه های اکوتوریسمی و تنوع اقلیمی نیز جزو پنج کشور دنیاست . ولی از این موهبت الهی به نحو مناسبی در راستای سود آوری برای منطقه استفاده نشده است و در این میان در کشور مناطقی وجود دارد که به لحاظ زیبایی و جاذبه های توریستی در حد بسیار مناسبی قرار گرفته اند(زاهدی ١٣٨٧، نصیری زاده و توتونچی ١٣٨٢). حال با توجه به اهمیت صنعت گردشگری در توسعه ملی هر کشوری، در این تحقیق سعی شده به بررسی موانع توسعه صنعت گردشگری در شهرستان لردگان پرداخته شود تا بتوان با شناسایی این موانع و همچنین شناساندن مناطق گردشگری این شهرستان ، در جهت بهبود وضعیت گردشگری راهکارهای مناسبی ارائه داد و از پیامدهای گردشگری استفاده لازم را برده و با ایجاد تنوع در درآمدزایی شهرستان در جهت کاهش مشکلات از جمله : فقر، اشتغال ، درآمد و زیرساخت های لازم گام مهمی را در توسعه مناطق گردشگری شهرستان برداشت .
مبانی نظری تحقیق
اصطلاح توریست از قرن نوزدهم معمول شد. در آن زمان اشراف زادگان فرانسه می بایست برای کسب تحصیلات و کسب تجربه های لازم زندگی اقدام به مسافرت نمایند این جوانان در آن زمان گردشگر نامیده می شدند و بعدها در فرانسه این اصطلاح در مورد کسانی به کار می رفت که برای سرگرمی و وقت گذرانی و گردش به فرانسه سفر می کردند و بعدا با تعمیم بیشتر به کسانی اطلاق می شد که اصولا به این منظور به سفر می رفتند. کم کم کلمه توریست به زبان های دیگر وارد شد و از آن واژه گردشگری بوجود آمد. گردشگری به دلیل بین رشته ای بودن و ارتباط با علوم مختلف ، از دیدگاه افراد مختلف با گرایش های مختلف علمی مورد بررسی قرار گرفته و دارای تعاریف متنوعی است ، ولی در ریشه و مبنا تمامی تعارق دارای نکات کلیدی مشترکی می باشند.
واژه توریسم نخستین بار در سال ١٨١١، در مجله ای انگلیسی به نام اسپورتینگ مگزین (مجله ورزشی) آمد. در آن زمان این لغت معنای مسافرت به منظور تماشای آثار تاریخی و بازدید از مناظر طبیعی برای کسب لذت به کار می رفت (محلاتی٣:١٣٨٠). توریسم (گردشگری) عبارت است از فعالیت یا فعالیت هایی که افراد برای استراحت ، کار و دیگر دلایل به خارج از محیط معمول خویش سفر می کنند و حداقل یک شب و حداکثر برای یک سال به طور متوال در آنجا اقامت می گزینند(سنایی ١٣٧:١٣٧۴). هم اکنون در جهان شهری فزاینده ، تقریبا نیمی از جمعیت کل جهان و بیش از سه – چهارم از جمعیت کشورهای با درآمد بالا در شهرها زندگی می کنند. از طرفی مدیریت شهر و سطوح شهرنشینی و تمایل زیاد الگوی جهانی صنعتی شدن و توسعه اقتصادی از تغییرات قابل توجه و چالش های قرن بیست و یکم می باشد(کهن ٧٨:١٣٨٣). مقوله توریسم را از آن رو صنعت توریسم می نامند که در راستای ایجاد آن می باید صنایعی متحول شده و به کار افتند که مستقیما با گردشگران در ارتباط باشند نظیر: انواع زیر ساخت ها، صنایع ساختمان ، انواع شبکه ارتباطی و صنایع حمل و نقل و تجهیزات پزشکی و درمانی و غیره ، در واقع توریسم بیشتر به عنوان یک سیستم تولیدی مطرح می شود، سیستمی که برای راه اندازی تولید آن باید صنایع عمده ای ایجاد شوند(حیدری و حسین زاده دلیر ۶١:١٣٨٢). راهبردهای توسعه گردشگری مبنای توسعه و مدیریت این صنعت و عنصری اساسی از برنامه ریزی ملی و منطقه ای گردشگری محسوب می شود. برخی از موضوعات اساسی که در تدوین راهبردها باید به آنها توجه نمود به قرار زیر است :
– تعیین سیاست ها و اهداف توسعه به عنوان نهاده های اولیه برای تدوین استراتژی.
– تعیین نوع ، موقعیت و ویژگی های عمده جاذبه های گردشگری در هر کشور یا منطقه .
– تعیین نوع و موقعیت محلهای اقامت موجود و محلهای اقامت پیش بینی شده و سایر تسهیلات گردشگری. – بررسی وضعیت و امکانات حمل و نقل وسایر تاسیسات زیر بنایی نظیر شبکه های آب ، برق ، تلفن ، بهداشت و …در حال و آینده .
– تجزیه و ترکیب کلی منطقه از نظر محیطی، اجتماعی و اقتصادی.
با توجه به مطالب فوق به چند راهبرد توسعه گردشگری که در مناطق مختلف جهان مورد اسفاده قرار گرفته است اشاره می شود: یکی از انواع راهبردهای توسعه ،” ایجاد تفرجگاه (استراحتگاه ) برای جهانگردان ” است . یک تفرجگاه معمولا دامنه وسیعی از خدمات و امکانات گردشگری از جمله امکانات تفریحی و استراحتی را ارائه می کند، کشورهای مختلفی از این نوع راهبرد استفاده نموده اند که از مهمترین آنها می توان از راهبرد توسعه تفرجگاه مکزیک نام برد. از دیگر راهبردهای گردشگری می توان به راهبرد توسعه گردشگری شهری اشاره کرد، شهرها غالبا گستره وسیعی از جاذبه های تاریخی، فرهنگی، بازار، رستورانها، هتل ها و پارک های شهری را شامل می شوند. بسیاری از جاذبه ها تسهیلات رفاهی شهری اساسا برای خدمت به شهروندان توسعه یافته اند، از طرفی شهرها ممکن است دروازه ورود و خروج گردشگران به کشور یا منطقه باشند و به عنوان پایگاهی برای گردشگرانی که به نواحی اطراف شهرها مسافرت می کنند، به حساب آیند. این نوع راهبرد باید به دقت برنامه ریزی شود و احداث هتل ها و سایر تسهیلات گردشگری و جاذبه ها، باید به دقت عمل شود. امروزه احداث یا عمران مجدد برخی از نواحی شهری که در جهت استفاده جهانگردان و اوقات فراغت ساکنان آن ناحیه ها قرار می گیرد، امری متداول است . از دیگر راهبردها می توان به راهبرد” توسعه گردشگری روستایی” مانند آنچه که در کشور سنگال ارائه شده و راهبرد” توسعه گردشگری مذهبی” مانند کشور عربستان اشاره کرد(سازمان جهانی جهانگردی١٣٧٩: صص ٣١-۴٣).
دستیابی به توسعه گردشگری به عواملی نظیر ساختار مناسب سازمانی، برنامه ریزی و آموزش نیروی انسانی، قوانین و مقررات گردشگری و جذب سرمایه وابسته است ( سازمان جهانی جهانگردی۶٠:١٣٧٩). برای ایجاد توسعه پایدار و مناسب صنعت گردشگری وجود یک مدیریت توانا و منسجم و هماهنگی بین بخش دولتی و بخش خصوصی بسیار حائز اهمیت می باشد. دولت معمولا چندین مسئولیت بر عهده دارد از جمله : هماهنگی سیاست ها، برنامه ریزی، تهیه آمار و انجام پژوهش ، تعیین استانداردها و مقررات صنعت گردشگری، ایجاد انگیزه سرمایه گذاری، انجام برخی خدمات بازاریابی، برنامه ریزی و آموزش نیروی انسانی برای گردشگری، ساخت و گسترش تاسیسات زیربنایی. بخش خصوصی نیز مسئول توسعه تجارت و احداث و اداره محل اقامت گردشگران و ارائه تسهیلات و دیگر خدمات گردشگری و بازاریابی برای این اماکن و تسهیلات است (سازمان جهانی جهانگردی۶١:١٣٧٩).
آثار و کارکردهای گردشگری
گسترش گردشگری را نه تنها باید موجب رونق اقتصادی، بلکه باید موجب گسترش روابط بین المللی، همزیستی مسالمت آمیز، استحکام دوستی ها و گسترش صلاح و امنیت جهانی دانست (پاپلی یزدی و سقایی۵:١٣٨۶). به علاوه ، گردشگری در سطح بالای اقتصادی و اجتماعی آن باعث شکوفا شدن ذوق و استعداد و ارتقای آموزش در همه زمینه ها می شود. گردشگری در زمیته اقتصادی، علاوه بر جنبه های مختلف کسب ارز خارجی، انتقال بخشی از قدرت خرید اتباع سایر کشورها به کشور جذب کننده گردشگراست . گردشگری منجر به افزایش تحرک در تولید و توزیع ، ایجاد مشاغل و خدمات گوناگون و کمک به سرعت گردش پول است . در محاسبات اقتصادی گردشگری، به دو ضریب اشاره می شود: ضریب افزایش درآمد و ضریب افزایش اشتغال . ضریب افزایش اشتغال موجب ایجاد مشاغل جدید از طریق گردشگری می شود(پوریا ٧٠:١٣٧۴). در مورد گردشگری، پنج نوع اشتغال نیروی انسانی(نیروی کار و مدیریت ) قابل تفکیک است :
١- اشتغال مربوط به زیر ساخت ها، فرودگاه ، جاده ، امنیت ، بهداشت ،
٢- اشتغال اولیه که عمدتا شامل فعالیت هایی است که برای فراهم آوردن زمینه قبل از انجام سفر یا در حین مسافرت صورت می پذیرد(تورهای مسافرتی و غیره )،
٣- اشتغال در تامین نیازها(هتل داری، حمل و نقل ، رستورانها و غیره )،
۴- اشتغال نرم افزاری(خدمات بیمه ، بانک داری، اینترنت و غیره )،
۵- اشتغال غیر مستقیم که بیشتر با فعالیت های تولیدی جنبی مرتبط است . تاسیسات زیر بنایی و فعالیت در احداث هتل از جمله این اشتغال است (زمانی٣۶:١٣٧٣). در هم تنیدگی فعالیت های اقتصادی حول محور گردشگری با دیگر شاخص های اقتصاد به حدی است که به عنوان مثال رشد اقتصادی موجب رشد گردشگری و افول اقتصادیزموجب افول گردشگری می گردد(پدریان ۶۶:١٣٧۴). به ازای ورود هر گردشگر، ٨ شغل شامل سه شغل مستقیم در هتل ها، آژانس ها و سرویس های میان راهی و ۵ شغل غیر مستقیم رانندگی، خدمات فرودگاهی، صنایع دستی، پشتیبانی و خدمات بهداشتی ایجاد خواهد شد(کارگر .(۲۲۴:۱۳۸۶آثار گردشگری در زمینه توسعه به شرح زیر است :
١- مانند هر فعالیت صادراتی، منبع درآمد و اشتغال می باشد.
٢- زنجیره ای از کل فعالیت های اقتصادی و خدماتی به وجود می آورد.
٣- از چشم اندازهای طبیعی بدون آنکه ماهیت آنها را تغییر دهد، بهره برداری بهینه به عمل می آید.
۴- تقاضا را برای صنایع و هنرهای دستی و فعالیت هایی که نیاز به نیروی کار بیشتری دارند، ارتقا می دهد.
۵- به همان اندازه که گردشگرانی را از خارج فضای اقتصاد ملی جذب می کند، جریان برون زای هزینه ها را به منطقه تزریق کرده ، ضریب تکاثری را افزایش می دهد.
گردشگری به عنوان یک امر فرهنگی در دو سوی جریان گردشگری در یک مکان ، تعامل ها و تبادل ها را سبب می شود و با انسان ها، انگیزه ها، خواسته ها، نیازها و آرزوهای آنها که منبعث از فرهنگ جامعه است ، در ارتباط است . توسعه گردشگری به عنوان یک پدیده فرهنگی موجب می شود فرصت کافی برای تبادل فرهنگی بین گردشگر و جامعه میزبان بوجود آید. به این مبنا آنان می توانند یکدیگر را بهتر درک کرده ، به فرهنگ هم بیشتر احترام بگذارند(پاپلی یزدی و سقایی ٨٩:١٣٨۶).
عوامل موثر بر گردشگری
عوامل بی شماری در توسعه گردشگری نقش دارند. ارتیاط و تعامل بین آنها، توسعه گردشگری را شکل می دهد. سه عامل اصلی در توسعه گردشگری عبارتند از:
گردشگران ، مردم منطقه و ویژگی های مقصد(الوانی و پیروز بخت ١١٢:١٣٨۵). به عبارت دیگر مهمانان ، میزبانان و جاذبه ها، سه عامل
اصلی در توسعه گردشگری اند. ترایب (Tribe١٩٩٧٣٢) عوامل موثر در ساختار گردشگری و چرخه آن را به شرح زیر بیان می دارد:
١- سرمایه و عوامل اقتصادی ٢- عوامل ایدئولوژیک ، سیاسی و روابط بین المللی ٣- عوامل اجتماعی، فرهنگی و دینی ۴- زیر ساخت های امنیتی و انتظامی ۵- عوامل طبیعی ۶- مجموعه میراث فرهنگی ٧- سابقه تاریخی ٨- زیر ساخت های توسعه ای ٩- آموزش ١٠- فناوری.
سه بعد اصلی گردشگری عبارتند از: سرمایه ، مدیریت و فناوری، و دو رکن فرعی، عوامل طبیعی و مجموعه میراث فرهنگی است (پاپلی یزدی و سقایی ۶۴:١٣٨٧). در میان عوامل شکل دهنده ، تشکیلات و ساختار گردشگری و وجود سرمایه از بنیان های ضروری است . فناوری مناسب به عنوان یک زیر ساخت ، جریان گردشگری را متحول می کند. سرمایه عامل تاثیر گذار در روند ممتد گردشگری در پارامترهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است . بر پایه این عوامل ، گردشگری پیرامون ساختار خود شکل می گیرد و از ابعاد مختلفی تحلیل می شود. افزایش ورود گردشگران خارجی به کشور با تجهیز و گسترش برخی از امکانات رابطه مستقیمی دارد. گسترش امکانات رفاهی و زیر بنایی، بهبود بهداشت ، بهبود خطوط ارتباطی از جمله فعالیت هایی است که به بهبود وضعیت گردشگری کمک می کند. در یک نگاه کلی، برخی از عوامل موثر بر توسعه صنعت توریسم و گردشگری عبارتند از:
– وجود امکانات رفاهی و اقامتی مناسب
– امنیت کافی برای گردشگران
– وجود جاده های وسیع و استاندارد بودن آن
– وجود خدمات بهداشتی در مراکز اقامتی و بین جاده ای
– وجود قوانین مناسب برای ورود و خروج گردشگران
– تبلیغات مناسب
– برخورد رفتارهای فرهنگی مناسب (محسنی ١٣٨٨).
موانع توسعه صنعت گردشگری
به طور کلی موانع عمده در اجرای برنامه های توسعه گردشگرس عبارت است از:
الف ) موانع سازمانی و ساختاری: نبود یک سازمان یا وزارتخانه مشخص به عنوان متولی صنعت که در نتیجه وجود سازمان های موازی، باعث ناهماهنگی و تداخل وظایف فراوان می گردد. از طرفی وجود چند سازمان مختلف و عدم تدوین و اجرای یک برنامۀ جامع و یکپارچه برای توسعه گردشگری، این صنعت را با مشکلات عدیده ای روبروه می سازد.
ب ) موانع فرهنگی- اجتماعی: تفاوت های فرهنگی بین مناطق گردشگری و آگاهی کم میزبانان نسبت به نیازها و خواسته های گردشگران و از طرف دیگر عدم آگاهی گردشگران از فرهنگ میزبانان ، ضمن بروز مشکلات عدیده ، مانع عمده ای در گسترش صنعت گردشگری است (١٩٩٨ Prideaux &Master ). اغلب در نقاط و مکان های مختلف ساکنان یک محل یا افراد یک جامعه به علت ناآگاهی یا دیدن برخی اعمال از جهانگردان و همچنین تفاوت فرهنگی بین میزبانان و گردشگران از این صنعت برداشت ناخوشایند و منفی دارند، یا کار کردن در بعضی از مشاغل مربوط به گردشگری از طرف افراد بومی مشاغل سطح پایین تلقی شده و ساکنان بومی حاضر به کار کردن در این مشاغل نیستند(سازمان جهانی جهانگردی٣١۶:١٣٧٩).

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 18 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد