مقاله بررسی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری شهری

word قابل ویرایش
30 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
امروزه گردشگری، به عنوان یک فرآیند مهم و یک منبع درآمدی ارزشمند برای بسیاری از کشورهای جهان بوده و عاملی در جهت توسعه پایدار شهرها شناخته شده است . توسعه صنعت گردشگری که اقتصاد دانان آن را سومین پدیده اقتصادی پویا و رو به رشد پس از صنعت نفت و خودروسازی می دانند، مستلزم انجام برنامه ریزی و تأمین زیر ساخت های ضروری این صنعت است . وجود جاذبه های متنوع در شهرها چون اماکن تاریخی، فضاهای سبز، مراکز فرهنگی، امکانات ورزشی، تسهیلات مهمان نوازی، مراکز خرید و بازارها و …
جزء پارامترهای مهم شکل گیری گردشگری شهری می باشد. گردشگری شهری یکی از مهم ترین و بهترین راه درآمدزایی گردشگری بوده و با اثراتی که در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی به جای خواهد گذاشت و باعث ایجاد اشتغال ، به جریان انداختن سرمایه های اقتصادی، افزایش تقاضای سفرهای خارجی در اکثر نقاط و به خصوص در شهرها می گردد، می تواند نتایج مثبتی را برای شهر به بار آورد. در این تحقیق سعی شده تا ضمن بر شمردن انواع گردشگری شهری، و بررسی مدل های گردشگری، عناصر و عوامل مؤثر بر گردشگری شهری و تأثیر آن بر توسعه و اقتصاد شهری بیان گردد. لذا این تحقیق به دنبال بررسی این سوال می باشد که : عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری شهری کدامند؟ پاسخگویی به سوال مذکور، با روش کتابخانه ای و بررسی مبانی نظری و پیشینۀ مربوطه صورت گرفته است . یافته ها حاکی از آن است که توجه به صنعت گردشگری شهری به ویژه موضوعاتی نظیر: پیدایش شهرها، شبکه حمل و نقل ، فرهنگ و باورهای دینی و مذهبی، عوامل و محیط طبیعی، امنیت گردشگری، تبلیغات و … می تواند در توسعه گردشگری شهری مؤثر باشد. در این راستا، می توان با برنامه ریزی و تأمین زیرساخت های لازم ، به توسعه صنعت گردشگری شهری کمک نمود.
واژه های کلیدی: گردشگری، گردشگری شهری، صنعت گردشگری

مقدمه
گردشگری و سفرهای درون شهری، نقطه اتصال شهروندان به گذشته تاریخی شهر است و موجب تقویت همبستگی اجتماعی و در نتیجه باعث افزایش حساسیت افکار عمومی نسبت به سرنوشت شهر میشود. توریسم شهری، سال هاست که در شهرهای بزرگ دنیا به مقوله ای درآمدزا تبدیل شده و امروزه نیز در میان شهروندان تمام شهرهای بزرگ ، جایگاه با اهمیتی را به خود اختصاص داده است . یکی از مؤلفه های اصلی گردشگری در کشورهای توسعه یافته ، گردشگری شهری است که در آن گردشگران به عنوان محورهای توسعه این صنعت برای گذران اوقات فراغت خود به شهرهای بزرگ سفر میکنند تا فعالیت های نظام یافته ای را انجام دهند، این فعالیت ها، گستره ای وسیع در کشورهای توسعه یافته دارند.توسعه گردشگری شهری باعث آشتی شهروندان با گذشته و جاذبه های تاریخی شهر خود می شود.
یکی از طرح های مهم در زمینه رشد و توسعه گردشگری، باز زنده سازی صنعت گردشگری با محور گردشگری درون شهری است ، تا در کنار بازیابی جایگاه آثار و فضاهای تاریخی، بتوان این گونه قابلیت ها را در اختیار تمام شهروندان قرار داد. بدیهی است که در صورت بازیابی هویت ایرانی و اسلامی شهرهای بزرگ ایران ، این شهرها میتوانند پذیرای گردشگران مسلمان کشورهای دیگر نیز باشند. به نظر می رسد که نقش گردشگری شهری در رشد و توسعه صنعت گردشگری و به ویژه افزایش نرخ رشد سفرهای همگانی بر کسی پوشیده نباشد. توسعه توریسم شهری، مهم ترین عامل در بستر سازی فرهنگ گردش و گردشگری است . این فرایند خواهد توانست که تاثیر گذارترین عامل بر توسعه این صنعت به شمار آید. بستر سازی جهت توسعه سفرهای همگانی از الزاماتی است که تاثیر با اهمیتی بر افزایش نرخ رشد گردشگری خواهد داشت . حرکت گردشگر در حوزه های سرمایه گذاری شده صنعت گردشگری، باعث تاثیرات شگرف و با اهمیتی بر اقتصاد، اشتغال و اجتماع خواهد شد. حرکت در این حوزه در صورت برخورد مدیرانه و مدبرانه ، باعث تعامل و رشد فرهنگ ها شده و به بازشناسی هویت تاریخی و اجتماعی منجر خواهد شد. شهر یک موجود زنده است ، موجودی که تاثیر متقابل بر شهروندانش می گذارد. شهر، فضایی است که تحرک، تداوم و توسعه از مشخصات بارز آن به شمار می رود و ناگزیر از تحرک و توسعه در فضای مکانی است . ایجاد و توسعه انواع مراکز اقامتی مدرن ، فضاهای تفریحی و سرگرمی، فضاهای خرید بزرگ شهری، موزه ها و مراکز فرهنگی و هنری به ویژه فرهنگ و هنر بومی با هدف توسعه گردشگری، موجب بهره مند شدن ساکنین شهر از این خدمات خواهد بود و رضایت عموم را به همراه خواهد داشت . مسافرت های شهری پله اول توسعه گردشگری است . تا زمانی که به گردشگری شهری بهای لازم داده نشود، توسعه گردشگری داخلی تقریبا به سادگی امکان پذیر نخواهد بود.
فصل اول : کلیات تحقیق
١-١- طرح موضوع و بیان مساله
برای ایجاد یک توسعه همه جانبه و پایدار و همچنین جایگزینی منابع جدید کسب درآمد به جای منابع نفتی ، نیازمند استفاده از تمامی امکانات و قابلیت ها می باشیم . در این راستا توسعه صنعت گردشگری که اقتصاددانان آن را سومین پدیده اقتصادی پویا و روبه رشد پس از صنعت نفت و خودروسازی می دانند، به عنوان نیاز اساسی کشور مطرح می شود. درآمد گردشگری بین المللی در سال ١٩٩٨ بالغ بر ٨% کل درآمدهای صادراتی جهان و ٣٧% صادرات در بخش خدمات را تشکیل داده و با توجه به رشد ۴ تا ۵ درصدی این صنعت در دهه ٩٠، صاحب نظران پیش بینی کرده بودند، اگر رشد گردشگری به همان شکل ادامه یابد، درآمد حاصل از این صنعت در سال ٢٠١٠ به بیش از یک تریلیون دلار و تعداد جهانگردان به بیش از یک میلیارد نفر خواهد رسید (مدهوشی و همکار، ١٣٨٢). رشد سریع این صنعت ، تغییرات اجتماعی، اقتصادی و محیطی فراوانی را به دنبال داشته است و به همین دلیل نیز به یک حوزه مهم مطالعاتی بین پژوهشگران مبدل شده است .
امروزه توسعه گردشکری در تمامی عرصه ها، چه در سطح ملی و منطقه ای و چه در سطح بین المللی مورد توجه برنامه ریزان دولتی و شرکت های خصوصی قرار گرفته است . آگاهی از این که گردشگری منبع درآمدی بسیار مناسب و قابل ملاحظه ای در اختیار یک کشور در زمینه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و … قرار می دهد، باعث شده تا گردشگری مفهوم گسترده ای در ابعاد مختلف پیدا کرده و حتی به عنوان یک صنعت که در قسمت قبل بیان گردید، تلقی شود. این موضوع امروزه در بسیاری از کشورهای جهان به خوبی مشاهده می شود و برخی از این کشورها مانند اسپانیا، ترکیه و چین به درآمد زایی از آن بسیار وابسته اند و سهم زیادی در اقتصادشان بازی می کند. در این میان گردشگری شهری به عنوان یکی از انواع گردشگری و یکی از اثر بخش ترین نوع گردشگری شناخته شده است و اثرات زیاد و قابل توجهی بر درآمد یک منطقه می گذارد. به رغم این که وجود نابرابری در استاندارد زیست محیطی در بین ساکنین یک شهر پدیده جدیدی در هیچ یک از شهرهای جهان نیست ، اما در کشورهای کمتر توسعه یافته به دلیل تفاوت های اجتماعی- اقتصادی و پیدایش سکونت گاه های زیر استاندارد و گسترش شهرنشینی، تفاوت فضایی شهرها تشدید شده است ( عبدی دانشپور، ١٣٧٨).
گردشگری شهری که به عنوان یکی از مهم ترین و بهترین راه درآمدزایی گردشگری شناخته شده است ، احتیاج زیادی به سکونت گاه های استاندارد و فضای مناسب شهری دارد و توسعه گردشگری شهری با ارتقای ابعاد کمی و کیفی با حداکثر بازده یکی از مهم ترین فعالیت های عمده مدیریت اجرایی شهرها در عصر حاضر می باشد و وجود جاذبه های متنوع در شهرها چون اماکن تاریخی، فضاهای سبز، مراکز فزهنگی ، امکانات ورزشی، تسهیلات مهمان نوازی، مراکز خرید و بازارها و … جزء پارامترهای مهم شکل گیری گردشگری شهری می باشند. لذا تأکید بر توسعه فعالیت های عمران گردشگری شهری، نوسازی بافت های تاریخی شهر، بازسازی فضاهای تفریحی در این حوزه با ارائه تسهیلات مناسب ، کمک شایانی به توسعه پایدار شهری می کند که در این پژوهش به عواملی که می تواند بر توسعه گردشگری شهری بیانجامد و می تواند باعث پیشرفت و ترقی در این زمینه ها گردد و به دست اندرکاران در زمینه بهتر سازی فضاهای شهری در راه توسعه گردشگری کمک نماید، پرداخته شده است . هم چنین ، گردشگری با اثراتی که در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و حتی سیاسی به جای خواهد گذاشت و باعث ایجاد اشتغال ، به جریان انداختن سرمایه های اقتصادی ، افزایش تقاضای سفرهای خارجی در اکثر نقاط و به خصوص در شهرها می گردد، می تواند نتایج مثبتی را برای شهر به بار آورد. به دلیل توجه به موارد فوق و توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است که گردشگری شهری در حال حاضر یک نقطه اتکاء برای توسعه در نظر گرفته شده است . در این پژوهش به بررسی عوامل مهم و اثرگذار بر توسعه گردشگری شهری پرداخته شده است . در واقع سؤال اساسی پژوهش چنین طرح شد: عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری شهری کدامند؟
١-٢- ضرورت و اهداف پژوهش
گردشگری دارای اهمیت اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی برای جامعه میزبان و گردشگران است . گرچه هدف گردشگران نمی تواند اقتصادی باشد، ولی تأثیر اجتناب ناپذیر یافته های گردشگران در اصلاح و بهبود شیوه های زندگی و کار خود می تواند ثمرات اقتصادی نیز داشته باشد. به علاوه برخی گردشگران با هدف آموزش به سفر می روند که هدف اقتصادی نیز در آن مستتر است . اهمیت اقتصادی گردشگری در جهان معاصر به اندازه ای قابل توجه است که از آن به عنوان صنعت گردشگری یاد می شود. این صنعت در بردارنده فعالیت های مدیریتی، اجتماعی، صنعتی و تولیدی فراوانی است که موجب اشتغال زایی، کسب درآمد، فروش محصولات و تولیدات می شود. اهمیت گردشگری در دو بعد اقتصادی و اجتماعی قابل توجه است . جنین به نظر می رسد که گردشگری، پدیده ای نو در تاریخ زندگی بشر است ، در حالی که این صنعت یا نهاد، در تاریخ زندگی جمعی ریشه دارد و از دوره های بسیار کهن ، صورت های مختلف گردشگری وجود داشته است (یعقوب زاده ، ١٣٨٨).
این مقوله را باید به عنوان یکی از مهم ترین صنایع توسعه پایدار در هر جامعه ای دانست که از تحرک بالایی در تغییرات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، شهری و محیطی برخوردار است . تمرکز بر جنبه های مختلف صنعت گردشگری، همراه با برنامه های مدیریت محلی و ملی هر جامعه ای نقش بسیار با اهمیتی در فرآیندهای بین المللی و ملی هر جامعه ای می تواند ایفاء کند (فکوهی و شربتیان ، ١٣٩٠). از آنجائی که گردشگری شهری در واقع بخشی از این صنعت توسعه مند و پایدار جهانگردی است که موضوع نسبتا جدیدی است و سابقه طرح آن در محافل علمی به کمتر از دو دهه اخیر می رسد، ولی با توجه به نقش و اهمیتی که این نوع از گردشگری دارد، توانسته بیشترین تمرکز در صنعت گردشگری را به خود بدهد و در واقع بیشتر افراد، گردشگری شهری را گردشگری بنامند. در واقع وجود جاذبه های متنوعی که در شهرها استقرار دارد، در کنار موقعیت مکانی، شکل شناسی شهر، اماکن ساخته شده تاریخی و میراثی، فضاهای سبز، مراکز فرهنگی ( اعم از موزه ها- سالن های تئاتر- جشنواره ها- نمایشگاه های مختلف و …). امکانات ورزشی، فضاها و بخش های سرگرم کننده ، وجود امکانات در بخش مهمان نوازی (رستوران ها- هتل ها و …)، مراکز خرید و بازارها و … جزء پارامترهای مهم شکل گیری گردشگری شهری می باشد (فکوهی و شربتیان ، ١٣٩٠).
با توجه به تمامی عواملی که در توسعه شهری و گسترش فضاهای شهری بیان گردید، اکثر جوامعی که به سمت شهرنشینی و شهرگرایی رشد شتابانی برداشته اند و میل به تمایز زدایی در این عصر را سرلوحه کاری خود قرار داده اند و مرزهای بین کار و فراغت را بر هم زده اند و فراغت را به عنوان یکی از عناصر اساسی و لاینفک لحظه ای زندگی خود بدل کرده اند و خواستار تهییج ، رفع نیاز فراغتی، انعطاف پذیری، لذت بخشی، پویایی، فرار از کار مستمر و خسته کننده در تمام عرصه های مختلف زندگی اش می باشند، باعث گردیده تا شهر اهمیت یافته و مقوله گردشگری شهری توسعه یابد و اهمیت آن بیش از پیش تعریف گردد و حتی می توان گفت که رشد گردشگری شهری به عنوان یک فعالیت اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و روانی برای ساختار مدیریت شهری کلان شهرهای جوامع در حال توسعه و از جمله ایران می تواند پتانسیل خوبی برای توسعه محلی پایدار در عصر حاضر تلقی گردد. این پژوهش برای بازشناسی همین پتانسیل ها و ظرفیت ها است که می تواند علاوه بر توسعه گردشگری، به توسعه شهر نیز بیانجامد.
١-٣- روش تحقیق
چنانکه می دانیم ، گردشگری شهری از مهم ترین و اثر بخش ترین نوع گردشگری است که ابعاد اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی شهرها را تحت تأثیر قرار می دهد. این تحقیق به منظور بررسی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری شهری انجام شده است و به دلیل این که با استفاده از مبانی نظری و تحقیقات و پژوهش های انجام گرفته در این زمینه و مراجعه به منابع کتابخانه ای و اسنادی و استخراج متون گزارشات و مقاله های مرتبط به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته شده است ، لذا پژوهش حاضر در زمره مطالعات کتابخانه ای- اسنادی طبقه بندی می گردد و از نوع تحقیق کاربردی است .
مبانی نظری و پیشینه ی پژوهش
٢-١- تعاریف و مفاهیم
٢-١-١- گردشگری
گردشگری به مجموعه فعالیتی اطلاق می شود که در جریان مسافرت یک گردشگر اتفاق می افتد. این فرآیند شامل هر فعالیتی از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مقصد، اقامت ، بازگشت و حتی یادآوری خاطرات آن نیز می شود. هم چنین فعالیت هایی را که گردشگر به عنوان بخشی از سفر انجام می دهد، نظیر: خرید کالاهای مختلف و تعامل میان میزبان و مهمان را نیز در بر می گیرد. به طور کلی می توان هر گونه فعالیت و فعل و انفعالی را که در جریان سفر یک سیاحت گر اتفاق می افتد، گردشگری تلقی کرد.
٢-١-٢- گردشگری شهری
گردشگری شهری، کنش متقابل گردشگران – میزبان و تولید فضای گردشگری پیرامون سفر به مناطق شهری با انگیزه های متفاوت و بازدید از جاذبه ها و استفاده از تسهیلات و خدمات مربوط به گردشگری است که آثار متفاوتی را در فضای شهری بر جای می نهد (سقایی، ١٣٨٨).
گردشگری شهری یا تفریح شهری، بخشی از گذران اوقات فراغت شهروندان عصر پسامدرنیته است . این نوع صنعت شهری، حد فاصل گذران اوقات فراغت در خانه و خارج از شهر و آبادی می باشد. گردشگری شهری، به آن بخش از گذران اوقات فراغت گفته می شود که در محدوده سکونت شهری شهروندان و فضاهای باز درون شهری از جمله پارک ها، شهربازی ها، مراکز خرید، مراکز فرهنگی و تاریخی و … شکل می گیرد (فکوهی و شربتیان ، ١٣٩٠).
٢-١-٣- صنعت گردشگری
صنعت گردشگری، آمیزه ای از فعالیت های گوناگون ، از حمل و نقل و تغذیه تا اقامت و مدیریت رویدادها است ( روزنامه جام جم ، ١٣٨٩ )، که در جهت خدمت رسانی به گردشگران بصورت زنجیره ای به هم پیوسته ایفای نقش می کنند.
٢-٢- انواع گردشگری
گردشگری انواع مختلفی دارد، برای این منظور بر اساس تقسیم بندی موجود می توان به گردشگری فرهنگی – تاریخی، گردشگری ماجراجویانه ، گردشگری ورزشی، گردشگری درمانی، گردشگری تفریحی، گردشگری نوستالوژیک ، گردشگری روستایی، گردشگری قومی، گردشگری مبتنی بر کسب و کار، گردشگری مذهبی، گردشگری مبتنی بر رویدادها، گردشگری برای دیدار بستگان ، گردشگری الکترونیک و گردشگری شهری، اشاره نمود (یاوری و همکاران ، .( ۸۶ :۱۳۹۰
٢-٣- گردشگری و توسعه شهر
روند نوگرایی یا مدرنیزاسیون که از اواسط قرن هجدهم با تمرکز سرمایه گذاری در شهرها و افزایش جمعیت و ساختار فیزیکی آن ها همراه بود، توسعه شدید شهرنشینی را به دنبال داشت . این روند هر چند مزایا و شرایط رفاهی مناسبی را در شهرها فراهم آورد، اما خود باعث مشکلاتی مانند آلودگی، ازدحام جمعیت و غیره گردید. در چنین فضایی افزایش و توسعه وسایل حمل و نقل ، کاهش ساعات کار و افزایش دستمزدها که حاصل ماشینی شدن زندگی شهری بود، زمینه های گذران اوقات فراغت و روند گریز از محیط های شهری را مهیا نمود. این امر منجر به توسعه شهرنشینی و رشد گردشگری به طور همگام گردید (کاپلان و دیگران ، ٢٠٠۴ ).
شهرها از دو نظر در صنعت گردشگری نقش بلامنازع دارند: از یک سو با تمرکز جمعیت در خود و اضطراب های ناشی از کار و فعالیت در شهر، خود محل صدور گردشگر بوده و از سوی دیگر بعضی از آن ها با داشتن امکانات و جاذبه های تاریخی و توریستی به عنوان مقصد، ایفای نقش می نمایند. به عبارتی گسترش شهرنشینی از علل مهم شکل گیری گردشگری تلقی می گردد. به ویژه به دنبال آشکار شدن پس آیندهای منفی زندگی شهری، برنامه ریزی در زمینه اوقات فراغت در صدر اولویت های شهرها قرار گرفت که این امر منجر به افزایش بیشتر گردشگری گردید (شارپلی، .( ۱۳۸۲
٢-۴- مدل های گردشگری
پیرامون گردشگری و برنامه ریزی برای آن ، از گذشته تا کنون مطالعات بسیاری توسط پژوهشگران و محققان صورت پذیرفته است . به گونه ای که از دهه ١٩٣٠ به بعد گردشگری و تفریح ، سوژه تحقیقات جغرافیایی در آمریکا بوده است . طی دهه ١٩۶٠ میلادی بازبینی های تأثیرگذاری در مورد جغرافیای گردشگری و تفریح انجام گرفته و جغرافیای گردشگری در کمک های اساسی به توسعه محیطی در علوم منطقه ای مطرح گردیده است . مدل های بنیادین گردشگری عبارت اند از:
مدل های نظری که براساس آن سیستم گردشگری کل یا بخشی از کل ترسیم ، پیاده سازی و انطباق داده می شود و می توان آن ها را بر حسب نزدیکی به واقعیت به تقسیمات جزئی تری نیز تبدیل کرد. این مدل ها به سه دسته تقسیم می گردند: « مدل های توصیفی » به توصیف اجزای سیستم گردشگری می پردازند. « مدل های تشریحی » به تشریح ماهیت کارکرد سیستم با و یا بدون در نظر گرفتن روابط معلولی آن ها می پردازند و « مدل های پیش بینی کننده » بر پایه دانش روابط علت و معلولی استوار است .
مدل های عملی، فرآیندی می باشد که مشتمل بر مدل های سنتی، مدل های ذهنی – استنباطی و تئوری سیستم ها است .
باید توجه کرد که بعضی از مدل های پیش بینی کننده حول هر دو محور دور می زنند.
آن مدل هایی را که فقط علت یابی های گرایشی دارند و یا استنباطی هستند ( مانند تکنیک های دلفی، قضاوت های حرفه ای ) می توان آن ها را « تکنیک های فرآیندی » نامید که به توسعه های نظری ارتباطی ندارند. مدل های گردشگری در مورد سیستم های کل و سیستم های خرد در مقیاس های مختلف فضایی اعم از مکان پروژه ، محلی، ناحیه ، ملی یا بین المللی کاربرد دارند. (قاسمی، ١٣٩٠: ٧ ).
علاوه بر این ، مدل های مختلفی نیز برای تشریح بیشتر گردشگری تبیین گردیده است ، که به عنوان مثال می توان به مدل گردشگری باتلر، گان ، لیپر و کاسپار و … اشاره نمود.
٢-۵- پیشینه پژوهش
٢-۵-١- پژوهش های داخلی
موحد و همکاران (١٣٩٠) در پژوهشی با عنوان « بازاریابی گردشگری شهری بر اساس برند یابی » با مدل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP ) با بیان این موضوع که یکی از مهم ترین مقصد هایی که روندهای گردشگری جهان را در دهه های گذشته تحت تأثیر قرار داده ، مراکز شهری است ، معتقدند که جهانگردی امروزه در مقیاس جهانی جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است . به نحوی که اکثر کشورها آن را در برنامه ریزی های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود گنجانده اند و به خاطر مزایای فراوان آن هر کشوری به تبلیغات گسترده ای جهت معرفی جاذبه های خویش دست زده است آنان در پایان چنین نتیجه می گیرند که شهرها معمولا جاذبه های متنوع و بزرگی شامل : موزه ها، بناهای یادبود، سالن های تئاتر، استادیوم های ورزشی، پارک های شهربازی، مراکز خرید، مناطقی با معماری تاریخی، و مکان هایی مربوط به حوادث مهم با افراد مشهور را دارا هستند که گردشگران بسیاری را جذب می کنند. لذا اکثر کشورها نواحی شهری را در برنامه ریزی های اقتصادی، اجتماعی، و فرهنگی خود مورد توجه قرار داده اند و نسبت به بازاریابی گردشگری اقدام کرده اند.
دیناری (١٣٨٩) در تحقیقی با عنوان « گردشگری شهری در ایران و جهان » در رابطه با گردشگری شهری معتقد است که به طور کلی محیط های شهری از دو نظر در صنعت گردشگری اهمیت دارند: از یک سو کانون های شهری به لحاظ تمرکز جمعیت در آن ها و فشارها و خستگی های ناشی از کار و فعالیت به عنوان مبدأ مسافرت های گردشگری محسوب می گردند و از سوی دیگر بعضی از شهرها به علت وجود امکان فعالیت های اقتصادی، سیاسی، ارتباطی، فراغتی، و جاذبه های تاریخی و گردشگری به عنوان مقصد مسافرت های گردشگری برگزیده می شوند. وی در پایان نتیجه می گیرد که گردشگری شهری می تواند در ارتقای فرهنگ ، اقتصاد و سیاست به عنوان عامل پیشرفت یک شهر به حساب آید.
قاسمی (١٣٨٩) در پژوهشی با عنوان « گردشگری به عنوان یک سیستم » که در شهر مشهد انجام داده است ، با بیان این موضوع که مطالعات به عمل آمده مبین این واقعیت است که سیستم گردشگری (عرضه و تقاضا) شهر مشهد، با تأسی از اعتقادات و باورهای مذهبی و فرهنگی مردم ، ساختار سیاسی، اجتماعی، فرهنگی کشور و منابع و توان های طبیعی منطقه به عنوان عوامل محیطی می باشد، معتقد است که در واقع اعتقادات و باورهای مذهبی و فرهنگی مردم (اعتقاد به امامت ، شهادت ، زیارت ، ثواب ، قربت به خدا و … ) موجب خلق فضای جغرافیایی و چشم انداز فرهنگی و موتور محرکه اقتصاد، اجتماع ، فرهنگ و گردشگری مذهبی شهر مشهد شده است . هم چنین همراهی و مساعدت منابع و توان های طبیعی منطقه (منابع آب ، خاک، اقلیم و … ) به نوبه خود بر کیفیت ، اهمیت و اعتبار شهر افزوده است . البته همراهی، پیوند عاطفی و یا حمایت حکومت های سیاسی وقت نیز از جمله عوامل محیطی فرادست مؤثر بر سیستم گردشگری شهر مشهد در طول تاریخ بوده است .
٢-۵-٢- پژوهش های خارجی
کیم و همکاران (٢٠٠۶) رابطه علی بین گسترش گردشگری و رشد اقتصادی را در تایوان آزمایش کرده اند. آن ها با استفاده از پرسش نامه به بررسی این موضوع پرداخته اند تا جهت و علیت بین گسترش گردشگری و رشد اقتصادی را مشخص کنند. نتایج نشان می دهد که یک رابطه تعادلی بلند مدت بین گردشگری و رشد اقتصادی در کشور تایوان وجود دارد و هم چنین رابطه این دو متغیر، یک رابطه علی دو طرفه است . به عبارت دیگر در کشور تایوان ، گردشگری و رشد اقتصادی یک دیگر را تقویت می کنند( محمدزاده و عزیزی، ١٣٨۶: ٧ ).
بالاگونر و کانتاولا (٢٠٠٢) در مطالعه ای به نقش گردشگری در رشد بلند مدت اقتصادی اسپانیا پرداخته اند. فرضیه آن ها مبنی بر این که گردشگری به رشد منجر می شود، با آزمون تأیید شده است . نتایج آن ها نشان می دهد که رشد اقتصادی در اسپانیا، حداقل در سه دهه اخیر به طور محسوس و مشهود، به توسعه پایدار گردشگری بین المللی منجر شده است (ابراهیمی و آل مراد جبدرقی، ١٣٨۶: ۵ ).
٢-۶- تجربیات
درحال حاضر گردشگری به عنوان یکی از بزرگ ترین و متنوع ترین صنایع دنیا مطرح می باشد و رشد سریع آن تغییرات اجتماعی، اقتصادی و محیطی فراوانی را به دنبال داشته است و به همین دلیل نیز به یک حوزه مهم مطالعاتی بین پژوهشگران مبدل شده است . ایران با توجه به امتیازات فراوانی که از نظر آب و هوایی، جاذبه های طبیعی، تاریخ و تمدن کهن ، آثار باستانی و مذهبی، معماری، صنایع دستی، فرهنگی و جغرافیایی دارد، از قابلیت های فراوانی برای تبدیل شدن به قطب گردشگری جهانی برخوردار است . آگاهی از این که گردشگری منبع درآمدی بسیار مناسب و قابل ملاحظه ای در اختیار یک کشور در زمینه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و … قرار می دهد، باعث شده تا گردشگری و توریسم مفهوم گسترده ای در ابعاد مختلف پیدا کرده و حتی به عنوان یک صنعت تلقی شود.
در سال های اخیر، به این صنعت در کشور ما نیز اهمیت داده شده است و تلاش گران این عرصه ، سهم درآمد از محل جذب توریست های داخلی و خارجی را بالا برده اند که همین موضوع در کشور ما که دارای سرزمین چهار فصل و با تمدنی هزار ساله است که از جاذبه های متنوع و منحصر به فرد تاریخی، فرهنگی، طبیعی و … برخوردار است ، می تواند کمک زیادی به اقتصاد و اجتماع نماید.
با توجه به اهمیتی که گردشگری و به خصوص گردشگری شهری دارد و همان گونه که صباغ کرمانی و امیری (١٣٧٩) بیان کرده اند، نقش گردشگری و توریسم در اقتصاد ایران بسیار مهم است و اقتصاد ایران که اتکای شدیدی به درآمدهای حاصل از صادرات نفت دارد و روند حاکم بر متغییرهایی مانند تولید ناخالص ملی، سرمایه گذاری ناخالص ، درآمد سرانه و غیره در سه دهه اخیر اقتصاد ایران به روشنی نشان دهنده این موضوع است . ولی به منظور تنوع بخشیدن به منابع رشد اقتصادی و درآمدهای ارزی و هم چنین ایحاد فرصت های جدید شغلی در کشور، توسعه صنعت گردشگری از اهمیت فراوانی برخوردار است

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 30 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد