مقاله بررسی مؤلفه های اثرگذار بر نگرش کشاورزان نسبت به تعاون و کارگروهی (مورد مطالعه : واحد عمرانی E2 عین خوش ایلام)

word قابل ویرایش
12 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

*** این فایل شامل تعدادی فرمول می باشد و در سایت قابل نمایش نیست ***

بررسی مؤلفه های اثرگذار بر نگرش کشاورزان نسبت به تعاون و کارگروهی (مورد مطالعه : واحد عمرانی E2 عین خوش ایلام)
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی نگرش کشاورزان نسبت به تعاون و کار گروهی و تحلیل سازههای مؤثر بر این نگرش می پردازد تا از این رهگذر بتوان برنامه ریزیهای توسعه تعاونی ها را بهبود بخشید. جامعه آماری پژوهش ، کشاورزان و بهرهبرداران تحت پوشش شبکه ی آبیاری بارانی واحد عمرانی E عین خوش – ایلام بودند (٣۵٠ بهرهبردار) و با استفاده از جدول پاتن ١٨١ بهرهبردار به عنوان نمونه انتخاب شد. ابزار جمع آوری دادهها، پرسش نامه است که محقق تهیه نموده است .. نتایج پژوهش حاکی از آن است ، ۴۶.٩۶ درصد از افراد مورد مطالعه دارای نگرشی مثبت و ۵٣.٠۴ درصد نیز نگرش منفی نسبت به تعاون و کار گروهی دارند.
نتایج تابع تشخیص نشان داد که متغیرهای کنترل رفتار محسوس، هنجارهای ذهنی ، خودکارآمدی عمومی ، درک از سودمندی، آگاهی و شناخت و سطح تحصیلات به ترتیب تعیین کنندههای نگرش کشاورزان نسبت به تعاون و کار گروهی می باشند.. کلیدواژه: تعاون و کار گروهی ، تحلیل ممیزی ، حوزه کرخه – ایلام.

مقدمه
تقریبا نیمی از جمعیت جهان در نواحی روستایی کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند که اکثریت آنها را کشاورزان خردهپا تشکیل داده و معیشت آنان از طریق کشاورزی تأمین می شود و به علت اینکه کارایی فعالیت آنها به دلایل مختلفی از قبیل عدم بکارگیری از فن آوریهای نوین و ماشین های کشاورزی، بسیار پایین است ، تعاون و همکاری می تواند موجب ارتقاء کارایی و بهبود وضعیت اقتصادی آنها شود (آبدیولراهامن و اسمیت ١، ١٩٩۶) .که این تعاون می تواند در قالب شرکت های تعاونی نمود بهتری پیدا کند. از طرفی با نگاهی به تاریخ چگونگی شکل گیری تعاونی های کشورهای توسعه یافته ، اینگونه استنباط می – شود که بسیاری از این کشورها با یاری شرکت های تعاونی ، توانسته اند در تأمین نیازهای اجتماعی و اقتصادی اقشار روستایی ، نقشی اساسی ایفاء کنند که این واقعیت توجه هرچه بیشتر به بخش تعاون را در برنامه ریزیهای توسعه برای برنامه ریزان، نمایان می سازد (پیننلی ٢، ٢٠٠٢).
امروزه تعاون، همیاری، تقویت روح تفکر و مشارکت جمعی از ابزارهای مناسب در برقرار عدالت اجتماعی و توسعه پایدار محسوب می گردد و بخش تعاون با رویکرد اقتصادی- اجتماعی ، تنها بخش اقتصادی است که با تأکید بر ارزش انسانی و تشریک مساعی ، رو به سوی اقتصاد مردمی دارد (فیض آبادی، ١٣٨٨). به عبارت دیگر، این بخش به عنوان یکی از سه بخش اصلی اقتصاد کشور، نقش مهمی در همگرایی کارکردی بخش های خصوصی و دولتی و در نتیجه ، ظرفیت سازی برای توسعه پایدار ملی در ابعاد مختلف ایفا می نماید (شریف زاده و همکاران، ١٣٨٧). از طرفی رویکرد تعاونی یکی از بهترین ساز و کارهای مشارکت نظاممند مردمی در فعالیت های اقتصادی و اجتماعی است که اشتغال و معیشت پایداری برای اقشار آسیب پذیر و کم درآمد ایجاد می کند (شعبانعلی فمی و همکاران، ١٣٨٧). اکنون در تمام دنیا تعاونی ها از عالی ترین مظاهر تجلی ساختار مردم سالاری محسوب می شوند و با پیروی از اصولی ، نظیر: خودیاری، همیاری، مسئولیت پذیری، برابری، انصاف، اتحاد و صداقت که همگی از ارزشهای والای انسانی هستند، در دنیای امروز جایگاه ویژهای را به خود اختصاص دادهاند (اختر محققی ، ١٣٨۵).
با توجه به موارد فوق، به نظر می رسد که تشکیل تعاونی و در کشورهای در حال توسعه ، ضرورتی اجتنابناپذیر باشد. اما در کشور ایران، تجربه چند دهه برنامه ریزی و سیاستگذاری در این زمینه ، خلاف این امر را اثبات می کند. واقعیت این است که در کشور ایران زمینه تعاون و همیاری به صورت عنصری فعال در فرهنگ جامعه امروز نهادینه نشده و جامعه نتوانسته است عنصر تعاون متناسب با شرایط روز را در فرهنگ خود ایجاد و یا احیاء کند و پایدار نگه دارد (نوری و نوری پور، ١٣٩٢). این وضعیت در مناطق محروم و توسعه نیافته کشور بغرنج تر نیز می گردد. برخی مطالعات میدانی (ازکیا، ١٣٧۶، نوری، ١٣٩٠) به این نکته اشاره دارند که در مناطق روستایی یا عشایری کشور نیز فعالیت های گروهی و تعاونی با استقبال چندانی مواجه نیستند.
بنابراین ، مهمترین سؤالی که در اینجا مطرح می شود، این است که کشاورزان و بهرهبرداران تحت پوشش شبکه ی آبیاری بارانی واحد عمرانی E2 عین خوش – ایلام، چه نوع نگرشی نسبت به تعاون و کار گروهی دارند و چه عواملی باعث تفکیک نگرش مثبت و منفی آنها نسبت به تعاون و کار گروهی می شود؟
مطالعات تجربی گذشته
درارتباط با سنجش نگرش کشاورزان نسبت به تعاون و کارگروهی و سازههای مؤثر برآن، مطالعات پژوهشی گوناگونی انجام گرفته شده که به اختصار به برخی از آنها و مطالعات مشابه در این زمینه اشاره شده است .
نوری و نوریپور (١٣٩٢) در پژوهشی با عنوان کاربست پذیری نظریه رفتار برنامه ریزی شده برای پیش بینی پذیرش نظام تعاونی در شهرستان بویراحمد نشان دادند که سازههای نگرش نسبت به تعاون، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری محسوس پیش بینی کننده قصد رفتاری پاسخگویان برای پذیرش نظام تعاونی بوده است . اطهری و علی بیگی (١٣٨٩)، به تحلیل ادراک کشاورزان شهرستان کرمانشاه از تعاون پرداخته اند. بر اساس یافته ها، نمونه های مورد بررسی درک نسبتا خوبی از تعاون و کنش جمعی داشته و روحیه ی تعاون و همکاری برای انجام فعالیت های تعاونی را دارا هستند. همچنین ، سازههای انسجام، اجتماعی ، خویشاوندگرایی ، اعتماد اجتماعی ، درآمد، سابقه ی تعاون و همکاری و نیز آگاهی از ویژگی ها و اصول تعاون ، تبیین کنندهی تغییرات ادراک کشاورزان از تعاون بوده است . شهبازی و قربانی (١٣٨٩)، با مبنا قرار دادن نظریه ی عمل منطقی فیش بین و آیزن (کنش موجه )، عوامل مؤثر بر گرایش دانشجویان دانشگاههای آزاد و دولتی تبریز به عضویت در تعاونی های اشتغالزا را مورد بررسی قرار دادهاد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که بین متغیرهای مستقل (مشارکت اجتماعی ، اعتماد اجتماعی ، انسجام اجتماعی ، ارضای نیازها و ویژگی های فردی) و متغیر وابسته رابطه ی معنی داری وجود دارد. همچنین ، زاهدی و ملکی (١٣٨٧) در پژوهش خود نشان دادند که آگاهی (شناخت ) یکی از مهم ترین عوامل مؤثر در گرایش افراد به سوی تشکیلات و سازمانها است و در صورتی که این آگاهی منفی باشد، باعث گریز از آن خواهد شد.
اوزر و ییلماز (٢٠١١)، با مقایسه ی کاربردی نظریه های عمل منطقی و رفتار برنامه ریزی شده در استفاده از فناوری اطلاعات توسط حسابداران، به این نتیجه رسیدهاند که در صورت داشتن نگرش مثبت هنجارهای ذهنی نسبت به استفاده از فناوری اطلاعات، قصد فرد نیز برای استفاده از فناوری، مثبت بوده و درجه ی قصد نیز متناسب با درجه ی کنترل رفتاری محسوس خواهد بود. طالب و همکاران (٢٠١١)، به بررسی نگرش روستائیان عضو شرکت تعاونی روستایی کوشک هزار واقع در استان فارس نسبت به مشارکت در تعاونی و عوامل تأثیرگذار بر آن پرداخته اند. نتایج مطالعه ی ایشان نشان داد که متغیرهای رضایتمندی از تعاونی ، نگرش نسبت به فعالیت های گروهی ، درآمد و اعتماد فردی و عمومی ، اثر مستقیم و مثبتی بر نگرش روستائیان نسبت به مشارکت در تعاونی های روستایی دارد. با جمع بندی مطالعات انجام شده می توان نتیجه گرفت که در زمینه ی نگرش کشاورزان نسبت به تعاون و کار گروهی ، عوامل بسیاری از جمله درک از سودمندی، اگاهی و شناخت ، هنجارهای ذهنی ، خودکارآمدی عمومی ، کنترل رفتاری محسوس، سن و سطح تحصیلات تأثیرگذار هستند.
روش شناسی
پژوهش حاضر به صورت پیمایشی انجام گرفت و از لحاظ تجزیه و تحلیل عددی دادهها، تحقیقی کمی است . روش پژوهش نیز توصیفی – همبستگی با رویکرد مقایسه ای است . جامعه آماری پژوهش ، کشاورزان و بهرهبرداران تحت پوشش شبکه ی آبیاری بارانی واحد عمرانی E2 عین خوش ایلام می باشند که جمعا ٣۵٠ نفر بودند. برای تعیین حجم نمونه با استفاده از جدول پاتن (٢٠٠٢)،١٨١ نفر به عنوان نمونه ، تعیین شد. برای جمع آوری دادههای مورد نیاز پژوهش برحسب اهداف تحقیق ، پرسش نامه ای که ، شامل ٧ بخش بود و در قالب طیف لیکرت هفت گزینه ای (١- کاملا مخالف ، ٢-خیلی کم ، ٣- کم ، ۴- متوسط ، ۵- زیاد، ۶- خیلی زیاد، ٧- کاملا موافق ) طراحی گردید. همچنین ، به منظور تعیین روایی پرسش نامه از روش اعتبار محتوا استفاده شد که با استفاده از نظرات استادان و متخصصان پس از چند مرحله اصلاح و بازنگری بدست آمد. جهت تعیین پایایی پرسش نامه ، پیش آزمونی (١۵ پرسش نامه ) انجام شد، که ضریب آلفای کرونباخ به دست آمده (٠.۶٧١ تا ٠.٨٢۴)، حاکی از اعتبار بالای پرسش نامه ی طراحی شده است . در پژوهش حاضر به منظور تجزیه و نحلیل دادهها از روشهای آماری توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (آزمون تی مستقل ، تحلیل خوشه ای و تابع تشخیص ) استفاده گردید.. دادهپردازی نیز با استفاده از نرم افزار ٢١ SPSS انجام گرفته است .
سیمای منطقه ی مورد مطالعه
حوزه ی آبریز کرخه بنابر وسعت ، پرآبی و حاصلخیزی اراضی ، از با اهمیت ترین حوزههای آبریز کشور(سومین رودخانه پرآب کشور) محسوب می شود. با اتخاذ سیاست توسعه ی مناطق مرزی عین خوش و فکه از سوی وزارت نیرو، سالانه ۵٠٠ میلیون متر مکعب آب تنظیم شده برای دشت های عباس، عین خوش و فکه اختصاص یافت . این مقدار آب تنظیم شده از سد مخزنی کرخه و از طریق تونل دشت عباس با قطر نهایی ۵.۵ متر, ظرفیت ٨٠ متر مکعب در ثانیه با طول ١.۶ کیلومتر به این دشت ها منتقل خواهد نمود. به نحوی که علاوه بر تأمین آب مورد نیاز اراضی دشت عباس, ٣٣٢۶۵ هکتار خالص اراضی دشت های فکه و عین خوش واقع در جنوب غربی دشت عباس نیز تحت کشت قرار خواهد گرفت . ظرفیت مورد نیاز دشت های عین خوش و فکه از کانال اصلی دشت عباس جمعا ٢.٢٢ متر مکعب برثانیه است .

یافته ها
همانگونه که در بخش های پیشین اشاره شد، هدفهای پژوهش حاضر را می توان در دو بخش عنوان کرد: سنجش نگرش کشاورزان و بهرهبرداران منطقه ی مورد مطالعه نسبت به تعاون و کار گروهی و تحلیل عوامل مؤثر نگرش کشاورزان و بهره – برداران نسبت به تعاون و کار گروهی . یافته های پژوهش نیز بر همین اساس ارائه می گردند.
الف ) ویژگی های فردی و حرفه ای اعضاء
تحلیل توصیفی ویژگی های فردی پاسخگویان نشان می دهد که میانگین سنی اعضای تعاونی های مورد مطالعه ، ۴٩.١۶ سال با انحراف معیار ۶.٨۵ و بیشترین فراوانی سنی در میان افراد مورد مطالعه ۵٢ سال می باشد. همچنین بیشینه ی سنی ٧٠ سال و کمینه ٢٠ سال می باشد. شغل اصلی ۶٨ درصد از افراد مورد مطالعه کشاورزی می باشد. بررسی تحصیلات افراد مورد مطالعه نشان می دهد که ١٧.۶٨ درصد از افراد مورد مطالعه بی سواد، ٣٢.٠۴ درصد سواد خواندن و نوشتن ، ١۴.٣۶ درصد ابتدایی ،
١٢.١۵ درصد راهنمایی ، ١۵.۴٧ درصد دبیرستان و ٨.٢٩ درصد دیپلم و بالاتر هستند. در مجموع میزان تحصیلات ۶۴.٠٩ درصد از افراد مورد مطالعه سطح سواد پائین تر ابتدائی و پایین تر از آن دارند.
سنجش نگرش نسبت به تعاون و کارگروهی
یکی از هدفهای پژوهش حاضر سنجش نگرش کشاورزان نسبت به تعاون و کار گروهی می باشد. که این امر در قالب ١٠ سئوال تنظیم و به صورت کیفی مورد سنجش قرار گرفت . یافته های حاصل از تجمیع نگرش کشاورزان نسبت به تعاون و کار گروهی در جدول ٢، بیانگر وجود تفاوت معنادار میان وضع موجود و حد متوسط (با توجه به دامنه متغیر از یک تا هفت حد متوسط عدد ۴ می باشد) هستند. این تفاوت در سطح یک درصد معنادار برآورد شده است و مبین آن است که میزان نگرش نسبت به تعاون و کار گروهی در میان کشاورزان مورد مطالعه از حد متوسط نزد جامعه نمونه پایین تر است . بتابراین می توان اذعان نمود که نگرش پاسخگویان نسبت به تعاون و کار گروهی در سطح پایینی قرار دارد.

توصیف و دسته بندی نگرش کشاورزان و بهرهبرداران تحت پوشش شبکه ی آبیاری بارانی واحد عمرانی E2 عین خوش- ایلام به دو گروه نگرش منفی و نگرش مثبت بر مبنای تحلیل خوشه ای انجام گردید. همانطور که در جدول ٣ مشاهده می شود نگرش
۵٣.٠۴ درصد از کشاورزان مورد مطالعه نسبت به تعاون و کار گروهی مثبت است . همچنین ۴۶.٩۶ درصد از پاسخ گویان نیز نگرش آنها نسبت به تعاون و کارگروهی منفی بوده است .

مدل پیش بینی کننده سازههای مؤثر بر نگرش نسبت به تعاون و کار گروهی
در این پژوهش به منظور تمایز بین ویژگی های کشاورزان با نگرش مثبت و کشاورزان با نگرش منفی از تحلیل ممیزی بهره گرفته شد. تحلیل ممیزی (تابع تشخیص ) یک روش طبقه بندی است که با ترکیب متغیرها، تابع تشخیص ایجاد می کند و تابع تشخیص نیز با داشتن مشخصات هر فرد جامعه پیش بینی می کند که فرد مورد نظر به کدام گروه تعلق دارد. تحلیل تشخیصی ، ترکیب دو یا چند متغیر مستقل را که به بهترین وجه تفاوت بین دو گروه را تبیین می کند، نشان می دهد. این روند از طریق حداکثر کردن واریانس بین گروهها نسبت به واریانس درون گروهها بر مبنای یک قاعده تصمیم گیری آماری انجام می گیرد.
ترکیب خطی برای تحلیل تشخیصی بر مبنای معادله زیر انجام می گیرد:

در این معادله Z میزان تشخیص و یا میزان تفاوت، W وزن تشخیص و X متغیر مستقل است .
در این پژوهش براساس مدل تحلیل ممیزی، مؤلفه های سن (X١)، سطح تحصیلات بر حسب سال (X٢)، درآمد (X٣)، کنترل رفتار محسوس (X۴)، در از سودمندی (X۵)، آگاهی و شناخت (X۶)، خودکارآمدی عمومی (X٧) و هنجارهای ذهنی (X٨) به عنوان سازههای پیش بینی کننده نگرش کشاورزان نسبت به تعاونی و کار گروهی به ترتیب وارد مدل گردید. نتایج حاصل از واکاوی ممیزی به تابع ممیزی زیر انجامید:

در تحلیل تشخیصی برای سنجیدن کارایی تابع تشخیص ، معمولا از آزمون لامدای ویلکس استفاده می شود. با توجه به جدول ۴ تابع تشخیص در سطح ٠.٠٠٠١ معنی دار است . معنی دار بودن کای اسکور اولین قدم در ارزیابی مدل است .

به منظور تعیین میزان همخوانی بین نمرات ممیزی مربوط به دو گروه کشاورزان با نگرش مثبت و کشاورزان با نگرش منفی ، اقدام به محاسبه رابطه همبستگی کانونیکال (کانونی ) گردید. ضریب همبستگی کانونی معیار دیگری در ارزیابی تابع تشخیص است . در این تابع ضریب همبستگی برابر با ٠.٧۵۶، مجذور این عدد ٠.۵٧٢ است . از این عدد می توان نتیجه گرفت که ۵٧,٢ درصد از واریانس متغیر گروهبندی توسط این مدل که در آن ٨ متغیر مستقل وارد شده است ، تبیین می شود. همچنین شاخص مقدار ویژه معرف نسبت مجموع مربعات تفاوت نمرات ممیزی بین گروهها به مجموع مربعات تفاوت نمرات درون گروه است که برابر ١.٣٣۵ می باشد. یافته های جدول ۵، همبستگی متغیرهای مدل تلفیقی با تابع ممیزی را نیز نشان می دهد. با توجه به این یافته ها، متغیر کنترل رفتار محسوس دارای بیشترین همبستگی با تابع ممیزی است (٠.٩۵٨ =r) و متغیرهای خودکارآمدی عمومی ، هنجارهای ذهنی ، درک از سودمندی، آگاهی و شناخت و سطح تحصیلات به ترتیب در رتبه های بعدی قرار دارند.
افزون بر آن، متغیرهای سن و درآمد همبستگی با تابع ممیزی ندارند (جدول ۵).

همچنین برای تعیین میزان کارایی تابع ممیزی حاصل از مدل تلفیقی و توانایی این مدل در تقسیم بندی صحیح دو گروه کشاورزان با نگرش منفی و کشاورزان با نگرش مثبت ، شاخص درصد صحت گروهبندی محاسبه شد. بر مبنای یافته های جدول ۶، درصد صحت گروهبندی حاصل از مدل تلفیقی برابر با ٩٣.٧٠ می باشد. این یافته بیان کننده این است که مدل، ٨٨.۵۵ درصد کشاورزان با نگرش منفی و کشاورزان با نگرش مثبت را بطور صحیح طبقه بندی و در گروههای واقعی قرار داده است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 12 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد