مقاله تأثیر برنامه ریزی کالبدی معماری بر شکل گیری خانه مقایسه تطبیقی خانه امانیان و ترقی یزد

word قابل ویرایش
19 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده :
در پاسخ به این سوال که برنامه ریزی کالبدی در معماری به چه معناست می توان به زبان ساده چنین گفت : برنامـه ریزی کالبدی یعنی اینکه معمار بتواند سرمایه هایی که عمدتا در معماری از جنس فضا و زمین می باشند را برحسـب نیـاز هر فعالیت به آن اختصاص دهد. شاید یکی از مهمترین مباحث در حوزه معماری و طراحی توجه به همـین موضـوع یعنـی تصمیم گیری برای ساختن و نساختن باشد تا انسان بتواند برحسب نیازی که دارد به تعالی و آرامش برسد.
برنامه ریزی کالبدی در معماری می تواند حاصل عوامل متعددی باشد که در اینجا می توان به دوعامل اصلی اشاره داشت
١- منطق ،قوانین و عدد و رقم
٢-فرهنگ ,آداب ورسوم ،ارزش ها ومعنا
امروزه عدم توجه به دو عامل بالا در برنامه ریزی کالبدی معماری وسرانجام طراحی معماری، باعث بـروز ناهمـاهنگی ها وناهارمونی هایی شده است که می توان در نگاه جامع هم در سیمای شهری و هـم در طراحـی پـلان مشـاهده کـرد.این مقاله سعی دارد تا با برسی تطبیقی در بین دوخانه سنتی در دو دوره زمانی مختلف توجه و اهمیت برنامه ریزی کالبـدی را در معماری و طراحی خانه نشان دهد.روش پژوهش در این تحقیق ابتدا به صورت تحلیل محتوایی به منظـور درک صـحیح از موضوع صورت می پذیرد و در قدم بعدی مطالعات تطبیقی و به صورت همبسته از موضوع بوده تا بتوان به نتیجیه گـری در باب موضوع پرداخت .
واژگان کلیدی:برنامه ریزی کالبدی- معماری-خانه امانیان -خانه ترقی
مقدمه
اهمیت برنامه ریزی کالبدی در معماری زمانی برای یک معمار مشخص می شود که بداند تغییراتی را که در کالبد یک خانه اعمال می کند تا چه حد منجر به تغیرات رفتاری اعضای یک خانه و خانواده و حتی جامعه می شود.
خانه مکانی است که انسان اولین تجربه فضایی را در آن درک می کند.فضایی که اغلب خاطرات او در آن شکل می گیـرد و بدان تعلق فضایی پیدا می کند.همچنین مکانی است که اغلب دستاوردهای انسان درآنجا به دست آمده و می تواند تـا حـد زیادی در رشدو بالندگی و البته هبوط یک انسان و جامعه موثر باشد.فرهنگ و آداب و رسوم عـواملی هسـتند کـه در طـی تاریخ بر معماری خانه ها تاثیر گذاشته اند.تاثیراتی که عمده آن مربوط به برنامه ریزی کالبدی در خانه ها شده است .
اگرچه در معماری خانه های سنتی ما، طراحی به واسطه مدول و پیمون باعث شده است که تغییـرات چنـدانی در برنامـه ریزی فضاها رخ ندهد اما عوامی مانند اقتصاد،اقلیم ،فرهنگ ناشی از هر دوره و حتی تکنولوژی ساخت توانسته تاثیراتی را در برنامه ریزی کالبدی فضاها بگذارد.
درادامه به معرفی خانه های امانیان و ترقی و همچنین الگوی گودال باغچه پرداخته وسپس به مطالعه تطبیقی دوخانه می پردازیم .
عکس ١:توجه به برنامه ریزی کالبدی در خانه مرتاض یزد
عکس ٢:سیمای بافت تاریخی شهر یزد برگرفته از برنامه ریزی کالبدی معماری و شهری
خانه امانیان یزد
موقعیت بنا میدان بعثت
این خانه در خیابان قیام -محله گودال مصلی-کوچه ملاحسن جنب مسجد ملا اسماعیل واقع شده است
تاریخچه بنا
این بنا متعلق به دوره قاجار می باشد
شکل ١:موقعیت خانه امانیان در بافت شهر یزد
مشخصات و خصوصیات بارز بنا
این خانه در محله گودال مصلی و در برزن میرقطب قرار گرفته است .این خانه دارای یـک حیـاط کوچـک در آسـتانه ورود و یک حیاط اصلی از نوع گودال باغچه می باشد.ورودی این خانه از طریق یک راهرو بـه حیـاط نسـبتاکوچک متصـل شده و از آنجا دسترسی به حیاط اصلی و بقیه فضاها صورت می پذیرد.فضاهای خانه در هر چهار جبهه حیاط شکل گرفتـه اند.قسمت ورودی در جبهه جنوب شرقی بنا قرار دارد.در جبهه شمال شرقی بنا تالار بزرگی قرار دارد که در سـمت راسـت آن اتاق بادگیر و در سمت چپ نیز اتاقی شبیه اتاق بادگیر قرار گرفت است .باد گیر این بنـا بـه دلیـل امتـداد یـافتن آن تـا فضـای زیـرزمین ارتفـاع نسـبتا بلنـدی دارد و یکـی از مشخصه های این خانه محسوب می شود.در نیم طبقـه بالا ودر دوسمت تالار گوشواره ها نیـز قـار دارند.عنصـر شاخص در جبهه های شرق و غرب بنااتـاق هـای پـنج دری می باشند.در جبهـه شـرق اتـاق پـنج دری دارای آستانه ورودی می باشد و دسترسـی بـه آن از بـه طـور مستقیم از روبرو و توسط فضای نیمـه بـاز ممکـن مـی باشد این در حالی است که دسترسی اتاق پـنج دری در جبهه غرب توسط دالان های مجاور اتاق امکانپذیر مـی باشد.در جبهه جنوب غربی بنا نیز سه اتـاق وجـود دارد که دوتای آن ها یک دری و اتـاق وسـطی دو دری مـی باشد و مطبخ نسبتا بزرگی در پشت این اتاق ها قرار دارد.
شکل ٢:پلان همکف خانه امانیان یزد
خانه ترقی یزد موقعیت بنا
این خانه در خیابان امام خمینی،محله سهل ابن علی(ع ) کوچه شهید صدوقی جنب خانه رسولیان قرار گرفته است .
تاریخچه بنا
این خانه متعلق به دوره پهلوی می باشد
شکل ٣:موقعیت خانه ترقی در بافت شهر
مشخصات و خصوصیات بارز بنا
خانه ترقی در مرکز محله سهل ابن علی یـزد واقـع شـده اسـت .این خانـه دارای یـک حیـاط و از نـوع گـودال باغچـه مـی باشد.ورودی این خانه از طریق یک هشتی و راهرویی به حیاط متصل می شود،فضاهای خانه در سه جبهه آن شکل گرفتـه اند و هشتی ورودی خانه در گوشه جبهه جنوبی آن قرار گرفته است .
در وسط جبهه جنوبی(قبلی)تالار بزرگی است که دو طرف آن دو اتاق کوچک یک دری قـرار گرفتـه انـد.در جبهـه شـرقی خانه ،اتاق بزرگ و اصلی خانه قرار دارد که باتوجه به نزدیک بودن آن به هشتی ورودی می توان عملکرد مهمانخانه را بـرای آن تصو کرد.این اتاق دارای سقفی با طاق آهنگ است .در نمای بیرونی این اتاق در وسط دری بزرگ و چهارلنگه کـه بـالای ان قوسـی شـکل اسـت وجـود دارد و در دو طـرف آن دو در کوچک دولنگه قرار گرفته است ،در انتهای این جبهه راه پلـه ای وجود دارد و در دوطـرف آن دو در کوچـک دولنگـه قـرار گرفته است ،در انتهای این جبهه راه پله ای وجود دارد که راه اصلی دسترسی به گودال باغچه می باشد
در جبهه غربی بنا سه اتاق قرار گرفته است کـه بـین آن هـا راهرویی وجود دارد.ورود به اتاق ها از داخل همـین راهروهـا میسر می شود.نمای این اتاق ها تاحـدی شـبیه اتـاق جبهـه شرقی خانه است بـه طـوری کـه دو اتـاق کنـاری یـک دری هستند و اتاق وسط ،دری بزرگ همچـون اتـاق بـزرگ جبهـه شرقی دارد
پلان همکف خانه ترقی
الگوی گودال باغچه
بافت شهر یزد نمونه ای ازشکل گیری شهر براساس آب پنهان است .بطوریکه عبور مسیرهای قنات از طبقات زیـرین سطح زمین و نیاز دسترسی به آب سبب بوجود آمدن بافت پیچیده ای شده است “سهولت در امر دسترسی به آب در داخل خود خانه نیز سبب بوجود آمدن فضایی به نام گودال باغچه بوده است .چنین فضایی در برخی از خانه ها به اندازه یک طبقه و در برخی دیگر از خانه ها تادوطبقه عمق دارد.
حیاط های گودال باغچه در پلان به شکل های مربع ،مستطیل و یا هشت ضلعی می باشد.یکی از فضا هـای شـاخص این نوع حیاط حوض خانه است که مشرف به حیاط می باشد.عمدتا فضاهای شکل گرفته در اطـراف حیـاط گـودال باغچـه برای زندگی اهالی خانواده طراحی شده است ،ولی گاهی فضاهای خدماتی نیز در کنار آن دیده می شود.
در اغلب گودال باغچه ها به عکس حیاط های دیگردر وسط حیاط ،حوض آب دیده نمی شود و گاهـا جویهـایی کـه مسیر عبور آب قنات است در آن وجود دارد.معمولا قسمت عمده حیاط گودال باغچه را باغچـه هـای بزرگـی تشـکیل مـی دهند که درختان کاشته شده در آن ها خود را تاحیاط بالا می کشانند و سرسبزی را به آن حیاط نیز می برند.
مطمئنا عوامل بسیاری در پیدایش و شکل گیری حیاط ها به صورت گودال باغچه نیز تاثیر گذار بوده اند که شاید برخـی از آنها برای ما نامعلوم باشد ولی طبق شواهد و مطالعات صورت گرفته در این زمینه می توان به برخـی از ایـن عوامـل اشـاره کرد:
_توپوگرافی زمین ،یا وجود گودال هایی در زمین قبل از ساخت خانه
_وجود خاک مناسب برای کندن در محل احداث خانه (چنان که در محلاتی که دارای خاک سفت و غیر قابل کندن مانند سنگ چلو بوده اند،کمتر ما خانه های گودال باغچه مشاهده می کنیم .)
_دستیابی به آب های زیرزمینی
_ایجاد فضایی خنک با رطوبت مطلوب جهت استفاده در فصول گرم و خشک سال
_تبدیل فضاهای زیرزمین به فضاهایی با نور مناسب و دید به حیاط جهت سکونت
_جداکردن عرصه های بالا و پایین و خصوصی تر کردن فضاهای زیرین خانه

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 19 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد