مقاله تفکر خلاق و انتقادی در حسابداری اسلامی

word قابل ویرایش
17 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
تفاوتهای فکری مذهبی، سیاسی و فرهنگی از مسا ئل تاثیر گذار در اقتصاد غربی و تدوین استانداردهای حسابداری است . این تفاوتهای مبنایی باعث می شود که تکنیکهای حسابداری غربی نتوانند قابلیت اجرایی خوبی در اقتصادها و حسابداری اسلامی داشته باشند. این مقاله با تاکید بر تفکر خلاق و انتقادی سعی دارد به بررسی تفاوت های اساسی در مبانی حسابداری اسلامی با حسابداری غربی به لحاظ تاثیر پذیری آن از اقتصادهای متفاوت در قالب نادیده گرفتن ملاحظات اخلاقی در اقتصاد غربی و استفاده ابزاری از حسابداری در جهت منافع نظام سرمایه داری، مبنای فکری مذهبی متفاوت در اقتصاد غربی در مقابل اقتصاد اسلامی، تاکید برویژگیهای حسابداری اسلامی در جهت پیشبرد عدالت اجتماعی، جلوه تفکر خلاقانه و دید انتقادی حسابداری اسلامی در مقابل ادعاهای نظام سرمایه داری غربی و بررسی نتایج تحقیقات حسابداری اسلامی با رویکردی انتقادی بپردازد
واژه های کلیدی: تفکر خلاق ، تفکر انتقادی، حسابداری اسلامی، حسابداری انتقادی
مقدمه
نقش تفکر خلاق و انتقادی و رویکرد انتقادی در حسابداری مسئله قابل تأملی است . تفکر، در حقیقت شکل پیچیده ای از رفتار انسان و عالی ترین شکل فعالیت عقلی و ذهنی است (شعاری نژاد، ١٣٧٠) .
آنچه امروز، فیلسوفان از تفکر و مباحث مترتب برآن مراد میکنند درحقیقت جانمایه فلسفه تلقی میشود، به نحوی که فلسفه را تفکر ناب می دانند (کلباسی، ١٣٨۵) . تلاش های نظام سرمایه داری غربی به جدایی حسابداری از ملاحظات اخلاقی امری غیرواقع بینانه بنظر میآید که با عنوان حسابداری غیر اخلاقی نه ضروری و نه مطلوب بنظر میرسد، مطرح است (تینکر،٢٠٠۴) تینکر همچنین معتقد است که حسابداری در زمینه ضد سرمایه داری لیبرال ، نقش بهره وری و کنترل برای تضمین و تحمیل انباشت سرمایه و روابط بازار نقش مهمی دارد و علاوه بر این ، سازمان های بین المللی مانندFASB و سازمان تجارت جهانی که قرار است به ایفای نقش در تنظیم سازمان های کسب و کار در جهت منافع عمومی بپردازند، بایداز طریق نهادهای خود در صدد رفع نگرانیها و تنظیم مقرراتی در مورد مسائل زیست محیطی و اجتماعی که از حوزه های حسابداری و امور مالی است باشند. حال سؤال این است که ایدئولوژی غیر اسلامی که عمدتا در تدوین استانداردهای بین المللی حسابداری نقش دارد تا چه حد بر اقتصاد و به تبع آن بر حسابداری اسلامی میتواند تأثیر گذار باشد؟یکی از جنبه های اصلی اسلام برخورداری آن از یک رویکرد جامع به زندگی است ، بطوریکه در این رویکرد جامع به زندگی به افراد و تعادل بر برآورده ساختن هم نیازهای مادی و هم نیازهای معنوی آن ها که تأثیر قابل توجهی در اقتصاد دارد تمرکز خاصی میشود. نظام اقتصادی اسلامی را باید از دیدگاه جامع که شامل درک درستی از مفهوم تلقی خدا، جهان ، زندگی و انسان است بررسی کرد، که این رویکرد همه جانبه ناشی از ماهیت عدالت اجتماعی در اسلام است که بر متمرکز شدن ثروت هشدارمی دهد و چنانچه تمرکز ثروت به وجودآید، عدم تعادل اجتماعی را در پی خواهد داشت و اعضای جامعه متعهد به تسهیل توزیع برابر و عادلانه ثروت از طریق زکات یا گرایش دیگر از ارزش های اسلامی مانند مهربانی، شفقت بین مسلمانان در جامعه می باشند (کاملا، ٢٠٠٨) .
بر همین اساس این مقاله با تأکید بر تفکر خلاق و انتقادی و ارائه تعریفی جامع از تفکر انتقادی از دیگاه جان دیولی که پدر تفکر انتقادی مدرن نامیده می شود (فیشر ٢٠٠١) به بررسی تفاوت های اساسی در حسابداری اسلامی با حسابداری غربی پرداخته و سعی دارد به گزیده ای از تناقضات اثرات استانداردهای بین المللی در اقتصاد اسلامی بپردازد.
روش شناسی تحقیق
روش این تحقیق ، روش شناخت در چارچوب مطالعات کتابخانه ای و از نوع پژوهشهای تئوریک و نظری و مبتنی بر پیشینه تحقیقات مرتبط با موضوع می باشد (حافظ نیا، ١٣٨٩) ، هدف تحقیق ارائه الگویی مفهومی و چارچوبی نظری برای تبیین تفکر خلاق و انتقادی در حسابداری اسلامی است .
در قالب این مقاله سعی میشود به این پرسش که آیا با نگرشی انتقادی و خلاقانه به اید ئولوژی حسابداری غیر اسلامی و تفاوتهای مبنایی اقتصاد و حسابداری غربی با اقتصاد و حسابداری اسلامی و نگرشی خلاقانه به پتانسیل های حسابداری اسلامی در تدوین استانداردهایی همگون با نیازهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی جوامع اسلامی دست یافت ؟
حسابداری بستری برای تفکر انتقادی اسلامی
تاکید اقتصاد غربی بر نادیده گرفتن ملاحظات اخلاقی و جدایی حسابداری از ملاحظات اخلاقی و تلاش های سرمایه داری غربی در استفاده از حسابداری بعنوان صرفا ابزاری در جهت قدرتمندان جامعه (عمدتا صاحبان سهام و اعتبار هندگان که تمرکز ثروت در دست آن هاست ) ، نظیر بکارگیری روش بهای تمام شده کامل در حسابداری نفت و گاز توسط کمیسیون اوراق بهادار (SEC) بر اثر فشارهای سیاسی در کشور امریکا و انتشار استاندارد شماره ٢۵ متعاقب آن (شباهنگ ، ١٣٩٠) از یکسو واز سویی دیگر دید جامع اقتصاد اسلامی از طریق باز کردن امکان یک دستور کار اجتماعی که در آن عدالت اجتماعی، کارکردن با جوامع محلی، از بین بردن فقر، مراقبت از محیط زیست ، پاسخگویی و شفافیت در یک موقعیت مرکزی در اقتصاد و حسابداری را تشکیل میدهد، لزوم تسهیل در توزیع مجدد ثروت از طریق زکات و ممنوعیت بهره در اقتصاد اسلامی و ایجاد عدالت اجتماعی از اثرات دید تفکر انتقادی به نظام سرمایه داری درحسابداری اسلامی است که بر لزوم توجه به نیازهای مادی و اخلاقی تمام گروه های استفاده کننده از گزارشهای حسابداری به یک اندازه تاکید و خواسته های تمام گروه ها مورد توجه قرار میگیرد.
بحث گزارشگری مالی در صنعت نفت وگاز و تاثیر سیاسی و غیر اخلاقی، و متعاقب آن انتشار استاندارد شماره ٢۵ همواره یکی از موضوعهای بحث انگیز در حسابداری مطرح بوده و کانون اختلاف نیز کفایت یا عدم کفایت مدل بهای تمام شده تاریخی برای تهیه و ارائه اطلاعات برای استفاده کنندگان ،به جای استفاده اجباری از روش کوشش های موفق بود. علیرغم نظر سنجیهای انجام شده از تمامی تحلیلگران مالی مرتبط با صنعت نفت وگاز و ترجیح اکثریت قاطع پاسخ دهندگان به استفاده از روش کوششهای موفق ، وتاکید بر کشف ذخایر به جای شناسایی درامد فروش به عنوان با اهمیت ترین رویداد در این صنعت و ناتوانی مدل بهای تمام شده در شناسایی این رویداد،تحت تاثیر عوامل سیاسی کمسیون اوراق بهادار ومتعاقب ان هیات استاندارد امریکا الزام روش ترجیح داده شده را لغو کرد (شباهنگ ،١٣٩٠) . بنابراین حسابداری امروزی با الهام از دید اسلامی میتواند در کمک به شکل گیری یک قالب حسابداری اجتماعی که در آن پاسخگویی خارجی به کسب و کار که شامل وفاداری و شفافیت گزارش مالی کسب و کار و اثرات اجتماعی آن ها نیز باشند را در بر بگیرد (تینکر،٢٠٠۴) .
تبیین تئوریک مطالعات
اصطلاحاتی که معمولا در نظام های آموزشی برای تعیین نوع تفکر به کار میروند، تفکر انتقادی و تفکر خلاق هستند. این دو نوع تفکر را نمیتوان به عنوان فرایندهای شناختی قابل قیاس با تصمیم گیری وحل مسئله در نظر گرفت (مارزانو٨ و دیگران ، ١٩٨٩) . در سال ١٩۶٣ رابرت انیس با نوشتن مقاله ای با عنوان تعریفی از تفکر انتقادی، نقطه عطفی در جنبش تفکر انتقادی به وجود آورد،« تفکر انتقادی، تفکری مستدل و منطقی است که بر تصمیم گیریها در خصوص آنچه میخواهیم انجام دهیم یا باور داشته باشیم ، تمرکز دارد (انیس ٩،١٩٨٧) .
این تعریف انیس از تفکر انتقادی را به اعتباری پرکاربردترین تعریف تفکر انتقادی دانسته اند (فیشر ،٢٠٠١) . ماتولیپمن در تعریفی از تفکر انتقادی چنین بیان میکند: « تفکر انتقادی، تفکری ماهرانه و مسؤلانه است که قضاوت خوب را تسهیل می کند، زیرا الف ̊ متکی بر معیارهایی است ب ̊خود اصلاح است ، ج ̊ به زمینه حساس است (لیپمن ١٠ ١٩٨٨) اما برای داشتن درکی بهتر از تفکرانتقادی به برخی از تعاریف دیگر تفکر انتقادی میپردازیم .
کشش و مهارت داشتن در انجام فعالیت هایی که با نوعی شک گرایی منطقی آمیخته است (مک پک ،١٩٩۶) . رشد پیوسته و منطقی الگوهای استدلال (استال و استال ؛ نقل از خلیل زاده و سلیمان نژاد، ١٣٨٣) ، تفکری منطقی در مورد مسائل پیچیده قابل بحث و اعمالی که مربوط به این مسائل است (سیفرت ، ١٩٩١) .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 17 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد