مقاله در مورد تفکر سیستمی

word قابل ویرایش
6 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

تفکر سیستمی

تفکر سیستمی :
از ابتدای تاریخ دو نوع نگرش نسبت به پدیده ها رایج بوده است . به کلامی دیگر دانشمندان و صاحبنظران جوامع هر پدیده ای را به دو شیوه متفاوت مورد توجه خویش قرار می دادند . این دو نوع نگرش عبارت بودند از :
الف – نگرش تجزیه گرا یا مکانیستی
ب – نگرش کل گرا یا سیستمی
هر دو نگرش ریشه در تمدنهای باستانی دارند و در زمانهای مختلف مورد استفاده قرار گرفته و از منافع خود جامعه بشری را بهره مند ساخته اند . نگرش نوع نخست یا تجزیه گرا برخاسته از اندیشه فلاسفه یونان باستان است . هر پدیده ای را ابتدا به اجزای کوچکتر تقسیم می نماید و می خواهد با مطالعه رفتار هر یک از اجزاء به رفتار پدیده اصلی دست یابد . به عبارتی رفتار پدیده اصلی را حاصل جمع رفتار اجزای آن می داند . رنه دکارت فیلسوف فرانسوی( ۱۵۹۶ تا ۱۶۵۰ ) که خود از طرفداران و بنیانگذاران این نظریه است اصولی را برای آن وضع نموده است .دکارت می گوید شخص در برخورد با هر پدیده ای باید از اصول زیر پیروی کند :
۱- تنها چیزی را بپذیرد که برایش حقیقتی روشن باشد .
۲- هر مسأله را حتی الامکان به اجزاء و عناصر کوچکتر تجزیه کند .
۳- کار خود را با بررسی ساده ترین عنصر آغاز نماید سپس به تدریج و با شیوه ای منظم به مطالعه عناصر پیچیده تر پردازد . تا سرانجام به ویژگیهای پدیده اصلی پی ببرد یا دلایل رفتار خاص آن پدیده را دریابد .
نگرش تجزیه گرا در قرن هفدهم نگرشی فراگیر بود ، د ر بسیاری از رشته های علوم طبیعی فیزیک ، شیمی و دیگر رشته های علمی بکار گرفته شد و پیروزیهای چشمگیری را در زمینه علوم برای انسان به ارمغان آورد و منشاء کشفهای تازه ای شد .
نظریه سیستمها :
نظریه سیستمها در سال ۱۹۴۰ بوسیله برتالنفی Von Bertalanffy) (Ludwig مطرح شد. برتالنفی مخالف تقلیل گرایی بود و نظریه خود را تحت عنوان نظریه سیستم های عام (General Systems theory ) منتشر کرد .

عوامل کلیدی در تعریف سیستم

وقتی کلمه (سیستم) دربارۀ عملیات بازرگانی بکار برده می شود، گروهی از اجراء که با خواص مشترک و به منظور دستیابی به اهداف مشترکی گرد آمده اند را مشخص می سازدو عوامل کلیدی این تعریف به شرح زیر توضیح داده خواهد شد.
قصد مشترک برای دستیابی به یک هدف»: یک سیستم برای دستیبای به یک یا چند هدف طراحی شده است. تمام اجزاء بجای دستیابی به اهداف مجزای هر جزء ، برای دستیابی به ا هداف سیستم فعالیت می کنند.
ویژگی های سیستم ها

مفهوم سیستم، شامل مفاهیمی مانند کل گرایی، نظم، به هم پیوستگی، اهداف و تعامل است که رفتار یک سیستم را تشکیل می دهد. هر یک از این مفاهیم به هم وابسته هستند، به گونه ای که تعریف یکی از مستقل از دیگری نیست.
ویژگیهای سیستم را می توان در موارد زیر خلاصه نمود:
۱) هر سیستم حداقل از دو جزء تشکیل می شود.
۲) هر جزء حداقل با یک جزء از مجموعه ی اجزای سیستم، در ارتباط و تعامل می باشد (تعامل و وابستگی بین اجزاء)
۳) هر گونه تغییری در هر یک از اجزای سیستم، من

جر به تغییر (هر چند ناچیز) در کل مجموعه ی سیستم می گردد. (یکپارچگی).
۴) مجموعه ی اجزای سیستم خصوصیاتی متفاوت از تک تک اجزای سیستم دارا می باشند. (کل گرایی)
۵) همه اجزای سیستم هدف واحدی را دنبال می کنند (هدف جو بودن)
۶) اجزای سیستم به گونه ای منظم فعالیت می نمایند.(نظم گرایی)
۷) همه سیستم ها دارای مرز معین و مشخصی (فیزیکی و ملموس یا غیرفیزیکی و نامحسوس) می باشند.

جزیره ای شدن سیستم :
هنگامی که سیستمهای فرعی ( زیر سیستمها ) ارتباط متقابل خود را از دست می دهند و سیستم به زیر سیستمهای خود تجزیه می شود ، می گویند سیستم جزیره ای شده است در مجموع می توان گفت جزیره ای شدن الزاماً به ناپایداری سیستم و زیر سیستمهایش منجر نمی شود اما عموماً ناپایداری سیستم از مرحله جزیره ای شدن می گذرد . بازخورد یا پس خورند :
بازخورد یا پس خورند یکی از مکانیسمهایی است که در اغلب سیستمها بگونه ای موجود است . ترموستاتها ساده ترین دستگاههای مکانیکی هستند که با مکانیسم بازخورد عمل می کنند . ترموستاتها با افزایش یا کاهش حوادث اقدام به قطع یا وصل دستگاه می نمایند .
نظریه عمومی سیسستم ها

منشأو نحوه ی شکل گیری :
هدف انجمن پژوهشی سیستمهای عمومی توسعه ی آ ن دسته از سیستمهای نظری است که در بیش از یک بخش سنتی دانش، کاربرد دارند : و وظایف عمده ی آن عبارتند از :
۱٫ انتقال یافته های یک حوزه ی علمی به حوزه های دیگر، از طریق بررسی و مطالعه ی شباهتها و میزان همانندی مفاهیم، قوانین، و مدلهای مورد استفاده در رشته های متفاوت علمی؛
۲٫ تشویق به ایجاد و طراحی مدلهای نظری، در حوزه هایی که فاقد تعداد کافی مدل هستند؛

۳٫ به حداقل رساندن تکرار و دوباره کاری در مطلاعات و تلاشهای نظریدر حوزه های علمی گوناگون؛
۴٫ ایجاد وحدت در میان علوم، از طریق بهبود ارتباطات میان متخصصان علوم گوناگون (بلوبرگ، سادور سکی ویودین، ۱۹۷۷، ص ۱۶۲).
نظریه ی عمومی سیستمها در یک مفهوم ارگانیک و بیولوژیک که معمولاً «انقلاب ارگانیک» نامیده می شود، ریشه دارد. بر تالا نفی این مفهوم را در عبارات ذیل خلا صه کرده است:
«بر خلاف پدیده های فیز یکی، مانند جاذبه و الکتریسیته، پدیده ی حیات فقط در «موجودیتهای منحصر به فرد » به نام«ارگانیسم» یافت می شود. هر ارگانیسم یک سیستم است؛ بدین معنی که اجزاء و فراگردهای آن

در تعاملی طرفینی، نظمی پویا دارند» (برتالا نفی ۱۹۵۰، ص ۲۸۰).
چگونه سیستمی بیندیشیم ؟
شرط ورود به دنیای سیستم آمادگی ذهنی است . برای اینکه سیستمی بیندیشیم باید چارچوبهای ذهنی خود را به کناری بگذاریم و بی تعصب نسبت به شیوه ها و روشهای از قبل آزموده خود آماده پذیرفتن نوع تازه ای از تفکر و اندیشه بشویم . غالباً ذهن ما را اندیشه های آشنا پر کرده است شاید به دلیل تکرار نوع خاصی از تفکر ، به درستی یا نادرستی آن فکر نکنیم و شاید ترک نوع خاصی از اندیشه و عمل به سادگی میسر نباشد ، اما برای سیستمی اندیشیدن برداشتن این گام ضروری است . نمونه های بسیاری از تصمیم ها را در جامعه خود می بینیم که به سبب سیستمی نیندیشیدن حادث شده و هزینه ها و خسارات جبران ناپذیری را بر جامعه تحمیل کرده است . ایجاد و ادامه رشته های تحصیلی در دانشگاهها بی توجه به نیاز بخشهای مختلف اقتصادی و اجتماعی ، اقداماتی که به رشد بی رویه جمعیت منجر شد و منابع هنگفتی از جامعه صرف این رشد جمعیت شده و بعد از این نیز خواهد شد . دو نمونه ساده از عدم تفکر سیستمی در جامعه ماست . تجزیه گرایی در یک جامعه بی آنکه به تأثیر هر فعالیت در کل مجموعه و سایر اجزاء توجه گردد سبب می شود منابع عظیمی بی نتیجه تلف شود و فرصتهای بسیاری از دست برود
زبان شبیه سازی Q- GERT
این زبان برای مدل سازی شبکه و خصوصا تحلیل سیستم ها ی صف مناسب است این زبان را پریتسکر در طی دهه ۱۹۶۵ ساخت GERTعلامت اختصاری برای تکنیک ارزیابی و بازنگری با استفاده از نمودار است . تفاوت عمده بین Q- GERT و GERT در این است که Q- GERT توانایی وارد نمودن خدمت دهندگان و صف ها را در مدل شبکه دارد . علاوه بر این به استفاده کننده (کاربر) امکان می دهد که مسیر نهاد های خاصی را در طول جریان سیستم پیگیری کند از زبان هایی که در این قسمت معرفی شد Q- GERT ساده ترین زبان شبیه سازی برای کاربران است .

برنامه ریزی پروژه با PERT/CPM
تکنیک ارزیابی برنامه و بازنگری آن (PERT) و روش مسیر بحرانی (CPM) دو تکنیک کاملا مرتبط و نزدیک به هم می‌باشند که برای مانیتورینگ یا نظارت پیشرفت پروژه‌های بزرگ کاربرد دارند. یکی از قسمتهای کلیدی PERT/CPM محاسبه مسیر بحرانی می‌باشد. یعنی آنکه، مشخص‌سازی زیرمجموعه‌فعالیتهایی که می‌بایست فورا بعنوان برنامه اجرا گشته تا آنکه یک پروژه در وقت مقرر خود پایان پذیرد…
PERT به هنگامی که توسعه یافت و در مدیریت توسعه سیستم موشک بالستیک ناوگان ستاره قطبی برای نیروی دریایی ایالات متحده بکار گرفته شد بعنوان یک سیستم مشهور معروفیت حاصل نمود. اهمیت این پروژه در این نکته بود که ۱۸ ماه زودتر از برنامه اعلامی پایان پذیرفته و بودجه تخصیص یافته به آن نیز اضافه نگردید. تقریبا در زمان مشابه با این پروژه، شرکت دوپونت از CPM جهت مدیریت ساخت و تعمیر دستگاههای تولیدی خود استفاده می‌نمود…
سایبرنتیک :
سایبرنتیک که علم ارتباطات و کنترل نیز نامیده می شود ، مبنایی برای « مدل سیستمهای زنده » است . برخی آن را علم ارتباط انسان و ماشین و برخی علم سازماندهی ثمر بخش می دانند. ویژگیهای سیستمهای سایبرنتیک را می توان در پیچیدگی ، پویایی ، وابستگی به دیگر سیستمها ، باز بودنو احتمال گرا بودن آنها جستجو کرد . بسیاری مدل سایبرنتیک را پایه ای برای همه فعالیتهای آگاه و ناآگاه کنترل شده ، پایدار و … قرار می دهند .
در جدول زیر دو تفکر مکانیستی و سیستمی با هم مقایسه شده اند :
تفکر مکانیستی تفکر سیستمی
۱٫ پدیده مورد نظر را به اجزاء ان تجزیه کن
۲٫ رفتار و ویژگی های هر جزء را بطور جداگانه شناسایی کن
۳٫ تعاریفی را که از شناخت اجزاء بدست آورده ای ، با یکدیگر ترکیب کن تا تعرف کل را بدست آوری ۱٫ سیستم بزرگتری را که پدیده مورد نظر تو جزئی از آن است ، شناسایی کن
۲٫ رفتار کل مجموعه را بشناس
۳٫ رفتار پدیده مورد نظر را در مفهوم نقش یا کارکرد آن

در قالب سیستم بزرگتر تعریف کن
در تفکر مکانیستی در تفکر سیستمی
۱٫ سیستم را از پیرامونش جدا می سازیم و تنها به شناسایی و تعریف عوامل و اجزاء آن می پردازیم ۱٫ سیستم را درون محیطش بررسی می کنیم
۲٫ اهمیت روابط متقابل اجزاء را بررسی می کنیم ۲٫ آثار ناشی از روابط متقابل اجزاء را

می بینیم
۳٫ هدف ما روشن ساختن جزئیات است ۳٫ هدف اصلی ما درک کل سیستم است
۴٫ هر بار تنها یک متغیر را تغییر می دهیم ۴٫ هر بار چند متغیر مختلف را با هم تغییر می دهیم
۵٫ سیستم را مجزا و مستقل از زمان می بینیم ۵٫ سیستم را در زمان واقعی بررسی می نماییم
۶٫ نتیجه کار بررسی ما برنامه ریزی جزء به جزء فعالیت هاست ۶٫ نتیجه کار ما برنامه ریزی مجموعه با در نظر گرفتن کل هدفهاست
۷٫ جزئیات را می شناسیم ، هدفها کاملا روشن نیستند ۷٫ هدفها کاملا روشنند و شناخت دقیق جزئیات مطرح نیست

فهرست منابع ومآخذ :
Site:www.itemporl.ir
1- رضائیان ،علی-تجزیه وتحلیل وطراحی سیستمهاوروشها-سمت

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 6 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد