مقاله نقش صنعت گردشگری روستایی در توسعه روستاهای ایران

word قابل ویرایش
13 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده مقاله:
گردشـــگری روســـتایی در دنیـــای امـــروز یکـــی از بخشـــهای مهـــم فعالیتهـــای اقتصـــادی محســـوب مــی گــردد. ایــن فعالیــت مهــم اقتصــادی از دیــدگاههای مختلفــی مــورد توجــه قــرار گرفتــه اســت .
گردشــگری روســتایی بــه عنــوان یــک فعالیــت تفریحــی اجتمــاعی، در نیمــه دوم قــرن هجــدهم در انگلستان و اروپـا شکل گرفت .
پــیش از آن هــم منــاطق روســتایی بــرای فعالیــت هــای تفریحــی مــورد اســتفاده قــرار مــیگرفتنــد، امــــا شــــرکت در این فعالیت هــــای تفریحــــی محــــدود بــــه اقشار برتـر جامعه بـود.
در قـــرن نـــوزدهم و بیســـتم بـــه دلیـــل توســـعه حمـــل و نقـــل و ســـهولت جابـــه جـــایی، راه یـــابی بـــه روســتاها آســان شــد. رشــد ســریع تقاضــا بــرای گردشــگری روســتایی از ســال ١٩۴۵ آغــاز شــد. در ایــن زمــان گردشــگری روســتایی شــاهد رشــدی چشــمگیر و گردشــگری بــین المللــی نیــز شــاهد رشــد جمعیــت بــود و افــزایش تقاضــا بــرای گردشــگری روســتایی تــا انــدازه ای منجــر بــه توســعه گردشــگری شــد. بعضــی آن رابــه عنــوان بخشــی از بــازار گردشــگری مــی شناســند و عــده ای نیــز آن راسیاســـتی بـــرای توســـعه روســـتایی قلمـــداد مـــی کننـــد. ســـؤال ایـــن اســـت کـــه گردشـــگری روســتایی چــه نقــش و اثــری در توســعه روســتایی و توســعه روســتایی پایــدار دارد؟در دهــه پایــانی قـــرن بیســـتم بســـیاری از برنامـــه ریـــزان اجتمـــاعی ـ اقتصـــادی در کشـــورهای اروپـــایی گردشـــگری راروشــی مطمــئن بــا چشــم انــدازی بســیار روشــن بــرای توســعه روســتاها بــویژه محرومتــرین آنهــا معرفـــی کـــرده انـــد. مطالعـــات انجـــام شـــده در کشـــورهای فرانســـه ، اتـــریش ، ســـوییس ، انگلســـتان ، ایرلنــد، تایلنــد و ژاپــن نشــان مــی دهــد کــه گردشــگری روســتایی بســرعت در اقتصــاد روســتایی رشـــد کـــرده و مکمـــل فعالیتهـــای کشـــاورزی شـــده اســـت . ماهیـــت صـــنعت گردشـــگری ایجـــاد اشــتغال و درامــد، متنــوع ســازی اقتصــاد مشــارکت اجتمــاعی و اســتفاده از منــابع محلــی اســت . از آنجــا کــه بخــش اعظــم مشــکلات عقــب مانــدگی و توســعه نیــافتگی روســتایی نیــز بــه فقــدان ایــن صــنعت برمــی گــردد، گردشــگری روســتایی بــا حــل مســائل و مشــکلات فــوق مــی توانــد بــه توســعه روستایی کمک نماید.
واژگان کلیدی:گردشگری روستایی ، توسعه روستایی، گردشگری پایدار ،توسعه پایدار
گردشگری روستایی:
گردشگری روستایی ، گردشگری کشاورزی ، طبیعت گردی و گردشگری سبز از جمله تعابیر متعددی هستند که به فعالیتهای گردشگری واقع در خارج از شهرها اطلاق م است که برای بهبود زندگی اقتصادی و اجتماعی گروه های خاصی از مردم ( روستاییان فقیر ) طراحی شده است .توسعه پایدار:توسعه پایدار به عنوان فعالیتی شناخته شده است که نه تنها منابع طبیعی و فرهنگی را حفظ کند، بلکه ظرفیت آن را برای ایجاد درآمد و اشتغال افزایش دهد. برای دستیابی به موفقیت در یک جامعه ، گردشگری به بهبود زندگی ساکنین و حفاظت از محیط زیست محلی، طبیعی و فرهنگی برنامه ریزی و مدیریت شود.گردشگری پایدار:گردشگری پایدار نشات گرفته از توسعه پایدار میباشد و لذا با توجه به اینکه توسعه پایدار از اصول و مبانی پیشرفت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در جهان محسوب میشود ی گردد. با این حال گردشگری روستایی میتواند به طور ساده به عنوان مسافرت به نواحی روستایی تعریف شود، اما محققان بر این عقیده اند که موضوع بسیار پیچیده تر از این است .
نمونه های زیادی از انجام فعالیت های گردشگری در نواحی روستایی وجود دارد، از جمله فعالیت های مبتنی بر طبیعت ، جشنواره ها، وقایع میراث ، جاذبه های مبتنی بر جامعه ی بومی، گردشگری کشاورزی، نمایشگاه های
هنری و صنایع دستی ، تئاتر اجتماع محلی و سایر موارد.

به طور کلی گردشگری روستایی از دو جنبه اهمیت دارد، یکی به عنوان یک فعالیت گسترده جهانی و دیگری از نظر تأکید بر آن در سیاست های توسعه منطقه ای و محلی .
بیان مساله :
در شرایطی که قرن بیستم به پایان رسیده است ، هنوز توسعه روستایی با مسائل و چالشهای متعددی مواجه است ، چراکه ، راهبردهای گذشته در زمینه توسعه روستایی موفقیت آمیز نبوده و نتوانسته اند مسائلی همچون فقر، اشتغال ،بهداشت ، امنیت غذایی و پایداری محیط زیست را تأمین کنند، این راهبردها در توزیع منافع حاصل از رشد و توسعه نیزموفق نبوده و سبب ایجاد مشکلات متعددی برای نواحی روستایی شده اند، این مسئله باعث شده است که در سالهای اخیر بار دیگر توسعه روستایی مورد توجه قرار گرفته و نظریه پردازان ، برنامه ریزان و مجریان حکومتی در صدد برآیند تابا ارائه راهکارها و روشهای جدید،ازمعضلات و مسائلی که این نواحی گریبانگیر آن هستند بکاهند.
پتانسیل های گردشگری روستایی در ایران :
هم اکنون بیش از ۵٠ هزار روستا در ایران وجود دارد که اگر بخواهیم این رقم را در قالب حوزه های روستایی ارائه کنیم ، تعداد آن به حدود ٨ هزار حوزه روستایی میرسد. منظور از حوزه روستایی، مجموعه ای روستاست که حداقل حدود ۵ هزار نفر سکنه را پوشش میدهد.در این بین براساس آمارهای موجود حدود ۴٠٠ روستا به عنوان روستای هدف گردشگری در کشور انتخاب شده اند که سرمایه گذاری روی هر یک از این روستاها میتواند در نهایت به توسعه حوزه روستایی منجر شود.
اهداف توریسم روستایی:
یکی از مهمترین اهداف توریسم روستایی افزایش درآمد روستائیان و خانوارهای روستایی می باشد ، که جهت نیل به هدف برنامه ریزی لازم و ضروری می نماید. پیش از این در خصوص چگونگی افزایش درآمد روستائیان از طریق توریسم ، توضیحاتی داده شد. یکی دیگر از اهداف توریسم روستایی ، هدف آموزشی می باشد ، به این ترتیب که یکسری آموزش های حرفه ای برای افراد درگیر در این صنعت عظیم ، اعم از روستائیان و پرسنل نهادها ، مؤسسات و سازمان های فعال ، را تدارک ببیند که البته با توجه به اصول توسعه پایدار ، پایه ریزی و افراد را برای کارهای مدیریتی ، آماده نماید ( ١٩٩۶ ,Unwin). این امر علاوه بر اینکه موجب صرفه جوئی در زمان و اعتبارات می شود ، می تواند سبب افزایش تعداد توریست ها و گردشگران روستایی در هر سال نسبت به سال های قبل شده و بنوبه خود افزایش میزان درآمد خانوارهای روستایی (بعنوان مهمترین هدف توریسم روستایی ) را باعث گردد. از دیگر اهداف توریسم روستایی می توان افزایش میزان مشارکت روستائیان در
سیاست گذاری و سیاست سازی در زمینه هایی از قبیل فراهم کردن امکانات تفریحی و ورزشی ، معرفی سیمای جغرافیایی و طبیعی محل و غیره را نام برد. همچنین قرار دادن اطلاعاتی از قبیل مشاغل ، نهادها و مؤسسات درگیر در صنعت توریسم به صورت مستقیم یا غیر مستقیم ، در اختیار مردم از اهداف دیگر توریسم روستایی محسوب می شود.( Fleisher & ٢٠٠۴ ,Felsentein)
پینا (٢٠٠۴) ، چهار هدف کلی صنعت توریسم روستایی را به این شرح گزارش داده است :
١ – آموزش افراد برای خدمت در توریسم روستایی بر اساس اصول توسعه پایدار
٢ – آماده کردن افراد برای تأسیس و مدیریت صنایع کوچک روستایی
٣ – آماده کردن افراد برای مشارکت در تصمیم گیری در زمینه توسعه صنعت توریسم روستایی
۴ – آموزش افراد درتوسعه فرصت ها ، فعالیتها وتفریحات برای توریست ها بر اساس اصول توسعه پایدار.
مفهوم توریسم روستایی :
توریسم روستایی را می توان جزئی از مجموعه گردشگری و جهانگردی به شمار آورد که در بسیاری از کشورهایی که از جمعیت روستایی بالائی برخوردارند، دارای اهمیت می باشد (مثلا کشور هند که ۶٧ درصد از مردم آن در روستاها زندگی می کنند). توریسم روستایی دارای اشکال متعددی و متنوعی است که این تنوع ارائه تعریفی جامع و کامل از آن را تا حدی دشوار کرده است .
• برخی توریسم روستایی را بعنوان توریسمی که مناطق روستایی را در بر می گیرد تعریف کرده اند (مقصودی و لشگر آرا، ١٣٨٣). البته این تعریف نمی تواند کامل باشد و فعالیت نهادها و ارگانهایی که در این صنعت درگیر هستند را در بر گیرد.
• در جایی دیگر توریسم روستایی را عبارت از مناطق تفریحی -تجاری در روستا که خدماتی را برای گردشگران و توریست ها عرضه می کند ، دانسته اند (١٩٩٩ ,Campbell) .
• عده ای توریسم روستایی را توریسمی که در حومه شهرها٢ اتفاق می افتد ، بیان می کنند ( مهدوی، ١٣٨٢). این تعریف نیز نمی تواند دلچسب باشد و مفهوم توریسم روستایی را بخوبی به مخاطب انتقال دهد.
• کمیسیون جامعه اروپا در سال ١٩٨۶ توریسم روستایی را چنین تعریف کرده است
:(Richard, 1997 & Sharpley ) •
• «توریسم روستایی ، تنها شامل گردشگری کشاورزی نیست ، بلکه همه فعالیت های گردشگری در مناطق روستایی را شامل می شود ».
• مهدوی (١٣٨٢) نیز تعریف زیر را از تورسیم روستایی ارائه داده که می تواند تعریف قابل قبولی برای این مقوله به شمار آید :
« توریسم روستایی به کلیه فعالیت ها و خدماتی که توسط کشاورزان ، مردم و دولت ها و برای تفریح و استراحت گردشگران و همچنین جذب گردشگران در نواحی روستایی صورت می گیرد ، اطلاق می شود و می تواند شامل توریسم کشاورزی ، توریسم مزرعه ، توریسم طبیعی و توریسم فرهنگی شود ».
با تأملی در تعاریف فوق ، می توان اینگونه استدلال کرد که این موضوع نیز مانند سایر مباحث دارای تعریفی که مورد قبول همگان باشد ، نیست ، لذا از جمع بندی تعاریف و مفاهیم توریسم روستایی تعریف زیر ارائه می گردد:
« توریسم روستایی نوعی توریسم است که علاوه بر آنکه مناطق روستایی و محیط پیرامون را در بر[۶]می گیرد ، خدمت رسانی و سرویس دهی ، همچنین عرضه کالا و خدمات به توریست ها را نیز شامل می شود و کلیه فعالیت های موجود در این صنعت را تحت پوشش قرار می دهد و دارای اشکال متنوع و مختلفی است » .
انواع توریسم روستایی :
توریسم روستایی یکی از اشکال متعدد توریسم می باشد. با توجه به ظرفیت های توریستی محلی و اهداف گردشگران ، توریسم روستایی را تقسیم بندی می نمایند. آنچه مسلم است این نکته است که توریسم روستایی شامل یکی از انواع زیر می باشد :
١ – توریسم فرهنگی: مرتبط با فرهنگ ، تاریخ و میراث فرهنگی ، بناها ، تاریخ مردم بومی و .. است (مقصودی و لشگرآرا، ١٣٨٣ ؛ خیاطی، ١٣٨٢ ؛ شریف زاده و مرادنژادی، ١٣٨١).
٢ – توریسم طبیعی : عمدتا جنبه های تفریحی داشته ، دارای آثار اکولوژیکی منفی بسیار کمی است ، در تعامل با جاذبه های اکولوژیکی است (مقصودی و لشگرآرا، ١٣٨٣ ؛ خیاطی، ١٣٨٢ ؛ شریف زاده و مرادنژادی، ١٣٨١).
٣ – توریسم دهکده ١ : به توریسمی که گردشگران در خانوارهای دهکده زندگی می کنند و در فعالیت های روستائیان اعم از اقتصادی و اجتماعی سهیم می شوند ، گفته می شود (مقصودی و لشگر آرا، ١٣٨٣ ؛ ( ١٩٩١ ,Ryan.
۴ – اکو توریسم : بیشتر در تعامل با جاذبه های طبیعی بوده و ضمن نگهداری از منابع طبیعی رفاه و آسایش و ارزشهای اجتماعی مردم را نیز در نظر می گیرد (مقصودی و لشگرآرا، ١٣٨٣؛ خیاطی، ١٣٨٢).
۵ – توریسم کشاورزی یا اگروتوریسم ٢ :گردشگران بدون اینکه آثار مخربی داشته باشند به دیدن کارهای کشاورزی سنتی مشغول و گاها در اینگونه فعالیت ها شرکت می کنند ( مقصودی و لشگرآرا، ١٣٨٣ ؛ خیاطی، ١٣٨٢).

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 13 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد