دانلود مقاله کارآفرینی شرکت همبرگر

word قابل ویرایش
170 صفحه
21700 تومان
217,000 ریال – خرید و دانلود

کارآفرینی شرکت همبرگر

 

همبرگر یکی از فراورده های گوشتی بوده که از طریق فرمولاسیون و اختلاط مواد اولیه مجار حاصل می شود . فرآیند تهیه همبرگر کاملاً ساخته شده ابوده و مهترین مرحله آن آماده سازی مواد و اختلاط آنها می باشد . نکته بسیارمهم در مورد صنایع غذایی و به ویژه همبرگر که دارای مصرف عمومی بوده ، رعایت بهداشت و کنترل کیفیت است.جهت کنترل کیفیت صحیح باید مواد اولیه ، مراحل مختلف فرایند تولید و در نهایت مصول بطور مستمرو مطابقاستاندارد آزمایش و بررسی شوند .
وضعیت محصول از لحاظ ارزش غذائی ، بهداشت و قیمت تمام شده در ارتباط مستقیم با مواد اولیه می باشد ، هر یک از مواد اولیه نقش خاصی درمحصول ایفا نموده ،بنابراین انتخاب نوع و میزان مصرف آن بایستی دقیق انجام شود. ترکیب درصد مواد مصرفی با توجه به حدود استاندارد و نیز سلیقه مصرف کنندگان تعیین می شود .

نحوه انجام صحیح فرایند تهیه همبرگر تا حد زیادی وابسته به انتخاب دستگاه های مناسب و کار آمد است. اصولاً ماشین آلاتی که درصنایع غذایی استفاده شده می بایست از جنس فولاد ضد زنگ بوده ودرطراحی وساخت آن نکات بهداشتی را کاملاً در نظر داشت.
هر واحد تولیدی علاوه بر تجهیزات خط تولید ، نیازمند تاسیسات بنیادی و اولیه ازقبیل آب ، برق ، گرمایش ، سرمایش و … بوده که می بایست متناسب با ظرف یت تولید واحد و تجهیزات خط تولید انتخاب شوند . جهت انجام فرایند تولید و نیز خدمات پشتیبانی نیاز به سالن وساختمان بوده که مساحت آنها با توجه به اصول مهندسی صنایع تعیین می گردد .

(۶-۳) – ماشین آلات و تجهیزات خط تولید :
فرآورده های غذایی دارای مصارف عمومی بوده و کییت بهداشتی و ارگانولپتیکی آنها یکی از مهمترین پارامترهای میزان مصرف آنها می باشد .کیفیت فراورده های غذایی در ارتباط مستقیم با کیفیت مواد اولیه ، فرایند تولید و تجهیزات خط تولید است . علاوه بر انتخاب بهترین روش تولید ومناسبترین مواد اولیه ، انتخاب ماشین آلات مدرن ، کار آمد و بهداشتی موجب می شود که مواد اولیه بطور مناسب با هم مخلوط شده وتماس دست کارگران با این مواد به حداقل ممکن برسد

.
تجهیزات اساسی خط تولید همبرگر شامل گیوتین ، چرخ گوشت ، میکسر ، بلندر، همبرگرزن و بسته بندی واکیوم می باشد . تا چند سال قبل هیچیک از تجهیزات فوق در ایران ساخته نمی شد . منتهی اخیراً تعدادی ازسازندگان داخلی ماشین آلات ، تلاشهایی جهت مشابه سازی بعضی از دستگاهها انجام داده اند . درحال حاضر این نوع دستگاهها بطورعملی بکار گرفته نشده و نمیتوان درموردکیفیت و نیزطول عمرمفید آنها قضاوت نمود.

 

با توجه به توضیحات فوق و نیز اهمیت فوق العاده رعایت نکات بهداشتی در امر تهیه همبرگر و عمومیت مصرف آن لازم است از دستگاههای مدرن و بهداشتی استفاده نمود .
در ادامه بحث دستگاههای پیشنهادی شرکت دانمارکی اینترکول بعنوان نمونه آورده شده است . لازم به تذکر است که این دستگاهها توانایی تولید روزانه دو تن همبرگر را دارند . قیمتهای ارئه شده نیز با توجه به نوسانات بازارهای جهانی با تقریب ۱۰ درصد قابل استفاده می باشند .

البته در موقع انتخاب و خرید نهایی تجهیزات می توان با شرکتهای معتبر دیگر نیز مذاکره نمود و مناسب با تجهیزات و شرایط زمان مورد نظر دستگاهها ی مطلوب را خریداری نمود .
در خاتمه باید متذکر شدکه تجهیزاتی ه تکنولوژی پیچیده ای نداشته و بطور انبوه در ایران ساخته می شود ، از جمله میز قصابی و وچرخهای انتقال گوشت داتخلی درنظر گرفته شده اند .
(۱-۶-۳)- مشخصات فنی ماشین آلات خط تولید :
مشخصات فنی تجهیزات تولید همبرگر متناسب با روش انتخابی – ظرفیت واحد و کاتالوگهای شرکت اینترکول بیان گردیده است .

الف ) گیوتین :
این دستگاه جهت قطعه قطعه کردن گوشتهای منجمد بی استخوان استفاده می شود و دارای ظرفیت و ابعاد گوناگون می باشد ، اندازه گوشتهای قطعه شده به فاصله تیغهای گیوتین از یکدیگر بستگی دارد در ضمن تیغه ها نیز از نوع فولاد ضد زنگ بسیار مقاوم است . ظرفیت گیوتین مورد استفاده در این واحد برابر ۲۵۰-۱۵۰ کیلو گرم درساعت و توان موتور مجهز به گیربکس آن ۵/۴ کیلو وات می باشد .

ب ) چر خ گوشت :
گوشت منجمد با استخوان ابتدا قضابی شده و سپس چرخ می شود . چرخ گوشتهائیکه درصنعت بکار برده می شوند مقاوم بوده و داری چندین تیغه و پنجره هستند. قطر سوراخهای صفحه مشبک چرخ گوشت بین ۱ تا ۲۰میلیمتر می باشد . چرخ گوشتهای ج دید مجهز به تجهیزاتی برای جدا نمودن غضروف و تکه های غیر قابل چرخ شدن هستند .
نکته قابل توجه این است که کلیه قطعات چرخ گوشت باید قابل پیاده کرن باشند تا براحتی بتوان آنهار ا شستشو و ضد عفونی کرد .
با توجه به ظرفیت دو تن در روز تولید همبرگر توان مصرفی آن معادل ۵/۷ کیلو وات بوده و چرخ گوشت مورد نظر مجهز به بالابر می باشد .
ج) میکسر- بلندر:
دستگاه میکسر- بلندر ، به عنوان یکی از مهمترین ماشین آلات خط تولید بحساب می آید . به وسیله این دستگاه خمیرنهایی همبرگر شامل کلیه مواد اولیه گوشتی وغیر گوشتی است ، تهیه می شود . این دستگاه شامل دو قسمت مخلوط کردن مواد اولیه وچرخ مجدد میباشد درقسمت مخلوط کردن یک محفظه یاوان موجود بوده که در ان دو سفت که تیغه های مارپیچی بر وری آن نصب شده ، قرار دارد . قسمت چرخ مجدد نیز د قیقاً شبیه چرخ گوشت عمل می نماید .

آلیاژ مورد استفاده در این دستگاه تماماً از نوع فولاد ضد زنگ بوده و توان موتور آن ۳ کیلو وات می باشد . علت کم بودن توان مورد نیاز این دستگاه نسبت به چرخ گوشت این است که دراین حالت مواد ورودی تا حدی خرد شده اند .

د) همبرگر زن :
همبرگرزن خمیر آماده شده توسط میکسر- بلندر را با توجه به قالب آن به۸ اشکال و اوزان مختلف تبدیل نموده و بطور اتوماتیک توس کاغذ مومی پوشش گذاری می کنند . نحوه کار دستگاه بدین صورت است که خمیر همبرگر درمحفظه ورودی آن ریخته شده و توسسط هوای فشرده و رفت و برگشت یک تیغه بشکل قالب دستگاه در می آید .
ظرفیت دستگاه همبرگر زن مورد استفاده حدود ۶۰-۳۰ قطعه ۱۰۰ گرمی در هر دقیقه و توان مصرفی ان درحدود سه کیلو وات می باشد .

در ضمن دستگاه همبرگر زن دارای یک نوار نقاله متحرک بوده که موجب حرکت قطعات همبرگر می شود .
ه) دستگاه انجماد سریع همبرگر:
با توجه به نقش مهم بسته بندی مناسب در طول مدت نگهداری و شرایط بهداشتی عرضه همبرگر بکارگیری بسته بندی واکیوم امری لازم می باشد . دستگاه مورد استفاده درواحد مورد نظر داری سرعت سریع۲ تا ۳ دور در دقیقه و توان پمپ خلاء آن ۸۵/۱ کیلو وات است .
(۲-۶-۳)- جمعبندی و تعیین قیمت دستگاههای خط تولید همبرگر:
مشخصات فنی تجهیزات و قیمت هر یک در جدول(۶-۳) آورده شده است .
(۳-۶-۳)- نقشه استقرار ماشین آلات در خط تولید :
جایگاه صحیح هریک از دستگاهها با عنایت به چگونگی انجام فرآیندورعایت اصول مهندسی صنایع در زمینه حداقل کارکنان ، سرویس دستگاهها ، اتفاقات ناگهانی ونیز بازدید ازکارخانجات مشابه تعیین گردیده است .
درج جدول
(۷-۳)-مشخصات ماشین آلات و تجهیزات ، تاسیسات عمومی :
عموماً فعالیت ماشین آلات خط تولید ، وابسته به یک سری تاسیسات تجهیزات ووسایل خارجی از خط تولید می باشد . این مجموعه به عنوان پشتیبان و سرویس دهنده تجهیزات خط تولید عمل می نمایند . از جمله تاسیسات مورد نظر می توان آزمایشگاه ، تعمیرگاه ،سیستمهای گرمایش و سرمایش ، آب و برق و … را نام برد . با توجه به اهمیت وجود بعضی از این تجهیزات و تاسیسات در یک واحد تولید همبرگر ، توضیحات فنی و تکمیلی ارائه می گردد .

(۱-۷-۳)- آزمایشگاه :
با توجه به اهمیت کنترل کیفی در واحدهای تولیدی ، آزمایشگاه به عنوان اصلی ترین قسمت کنترل کیفیت عمل می نماید . آزمایشگاههای موجود در واحدهای صنایع غذایی عموماً دارای دو بخش آنالیز سیستم و آزمایشات میکروبی می باشد.
با توجه به حجم تولیدات و انجام آزمایشات میکروبی و شیمیایی بر روی محصول نهایی و مواد اولیه خریداری شده ، وجود حداقل تجهیزات مورد نیاز جهت بخشهای فوق ضروری می باشد .
هزینه تامین تجهیزات مورد نیاز آزمایشگاه با توجه به

قیمتهای جهانی و داخلی دستگاهها حدود ۲۰۰۰۰ دلار و یک میلیون ریال براورد می گردد.

(۲-۷-۳)- تعمیرگاه :
سرویس: نگهداری و تعمیرات تجهیزات و ماشین آلات واحد تولید همبرگر ، ضروری بوده و این امر در تجهیزات موجب جلوگیری از فساد محصول نهایی و بگونه ای مواد اولیه موجود در سردخانه ها می گردد . بنابراین حضوریک نفر تعمیرکاری ماهر با ابزار آلات اولیه ضروری است . تعمیرات اساسی دستگاهها، تجهیزات و تاسیسات توسط کارگاههای بزرگ انجام میشود و وظیفه این قسمت ، فقط انجام تعمیرات ابتدایی ، و نصب و تعویض قطعات می باشد .

هزینه تامین ابزار اولیه و وسایل مورد نیاز تعمیرگاه حدود ۵۰۰ هزار ریال بر اورد می گردد.
(۳-۷-۳)- تاسیسات برق :
در واحد توید همبرگر ، همانند دیگر صنایع برق بعنوان منبع اصلی تغذیه کلیه سیستمها و ماشین آلات می باشد و بنابراین با توجه به توان برق مصرفی هر یک از ماشین آلات و تاسیسات ، میزان برق موردنیاز خط تولید ، کل واجحد و مصرف سالیانه قابل محاسبه می باشد .
الف ) برقمودرنیاز خط تولید :
مشخصات توان برق مصرفی تجهیزات خط تولید در جدول (۷-۳) درج گردیده است .
جدول (۷-۳) – میزان توان برق مصرفی تجهیزات خط تولید
ردیف نام ماشین آلات توان مصرفی ۱ گیوتیس ۴
چرخ گوشت ۹
۳ همبرگر زن ۳
میکسر ۳
بسته بندی واکیوم ۳۳
جمع ۴۵

بنابراین مجموع توان مورد نیاز دستگاههای خط تولید ۵۴ کیلو وات می باشد .
ب ) برق مورد نیاز کل واحد :
علاوه بر خط تولید ، تاسیسات جانبی و همچنین ساختمانها و محوطه کارخانه (جهت مصارف روستایی ) نیز مصرف کننده برق میباشند . هر متر مربع ساختمناها و محوطه به ترتیب نیاز به ۲۰ و ۱۰ وات برق دارند . عمئه ترین تجهیزات تاسیسات که نیاز به برق دارند شامل سردخانه و آزمایشگاه و تاسیسات آب می باشد .

جدول (۸-۳)- برق موردنیاز واحد تولید همبرگر

بخشهای مصرف کننده برق مورد نیاز (کیلو وات )
برق مورد نیاز خط تولید ۵۴
برق مورد نیاز اضافی در حالت ۱۴
ماکزیمم تقاضا (۲۵% خط تولید )
برق مورد نیاز تاسیسات (سردخانه (۵۰) ۵۵
آب (۳۰) و غیره (۲))
روشنایی ساختمانها ۱۱
روشنایی محوطه (*)

جمع ۱۳۴

(*) به دلیل یک کیفیت بودن واحد ۱۵ عدد چراع پایه دار بلند ۷۵۰ واتت در نظر گرفته شده اما توان برق آن منظور نگردیده است .
-بنابراین کل برق مورد نیاز واحد تولید همبرگر حدود ۱۳۵ کیلو وات بر آورد می گردد.
ج) برق مصرفی سالیانه و هزینه آن:
برق مصرفی روزانه واد با توجه به همزمانی ساعت کاری قسمتهای مختلف و همچنین ساعت کاری هر قسمت به صورت فرمول زیر محاسبه میگردد :
(برق محوطه +برق مصرفی +برق مصرفی +برق مصرفی ) ۷۵/.= برق مصرفی ساختمانهادستگاههاتاسیسات روزانه

ضریب ۷۵/۰ به لحاظ منظور نمودن همزمانی عمل دستگاهها منظور گردیده است .
نکته قابل توجه در مورد برق تاسیسات ، این است که علیرغم یک شیفت بودن واحد ، سردخانه های آن در تمام ساعات روشن بوده و بدین لحاظ برق مصرفی مربوط به سردخانه ها ۲۴ ساعته منظور گردیده است :
(۱۰*۱۱+۸*۱۱+۶*۵۴+(۶*۵+۲۲*۵۰) ۷۵/۰ = برق مصرفی روزانه
کیلو وات ساعت ۱۳۱۴ = برق مصرفی روزانه
کیلو وات ساعت ۳۵۴۷۸۰ = ۲۷۰*۱۳۱۴ = برق مصرفی سالیانه
هزینه هر کیلو وات ساعت برق مصرفی ۶ ریال می باشد .
هزار ریال ۲۱۳۰=۶*۳۵۴۷۸۰ = هزینه سالیانه برق

د) تجهیزات مورد نیاز برق رسانی و هزینه های سرمایه گذاری :
هزینه احداث پست برق ، خطوط انتقال و همچنین حق انشعاب برق موردنیاز از قرار هر کیلو وات ۴۰ هزار ریال بر اورد گردیده که با احتساب ۱۳۵ کیلو وات برق مورد نیاز ، حدود ۵۴۰۰ هزار ریال هزینه در بر خواهد داشت .

تجهیزات مربوطبه سردخانه ، میکسر- بلندر و نیز همبرگرزن همواره میبایست مشغول ارباشند در صورت قطع برق محصول و مواد اولیه فاسد شدنی از بین خواهند رفت بنابراین برای تامین برق مودرنیاز دستگاهها در هنگام قطع برق سراسری یک دستگاه دیزل ژنراتور ۶۰ کیلو وات درنظر گرفته می شود . هزینه تامین یک دستگاه دیزل ژنراتور ۶۰ کیلووات باعنایت به نرخنامه های دولتی و سهمیه های ویژه صنایع حدود ۵/۲ میلیون ریال باهزینه نصب بر آورد می گردد . بنابراین کل سرمایه گذاری تاسیسات برق معادل ۵/۷ میلیون ریال خواهد شد .

(۴-۷-۳)- تاسیسات آب :
آب در واحدهای صنایع غذایی به عنوان ماده او لیه ، برای شستشو انتقال حرارت و … مودر استفاده قرار می گیرد و نیازبه ویژگی خاصی نبوده و در حد مشخصات آب آشامیدنی لوله کشی شهری لازم و کافی است .
الف ) میزان آب مورد نیاز خط تولید (شامل فرمولاسیون و شستشو ):

بنابر فرمول ستادبسج اقتصادی ، میزان آب مورد مصرف در فرمول برابر ۲۲% است . با توجه به ظرفیت تولید ۲ تن درروز ، مقدار آب لازم روزانه حدود ۵۰۰ لیتر ، و در یک سال باربر ۱۳۵ متر مکعب می باشد .

مقدار آب لازم جهت عملیات شستشو ، تجهیزات و دستگاههای خط تولید با توجه به واحدهای مشابه باربر ۳ متر مکعب در روز و یا ۵۴۰ متر معب درسال می باشد .
ب ) آب مورد نیاز برای مصارف غیر تولیدی (بهداشتی و فضای سبز) :
میزان آب مورد نیاز بای مصارف غیر تولیدی ، به ازاء هر نفر پرسنل برابر ۳۰۰ لیتر درروز می باشد . از آنجائیکه تعداد پرسنل این واحد ۱۴ نفر درنظر گرفته شده ، مقدار آب لازم برای مصارف غیر تولیدی برابر ۱۱۳۵ متر مکعب درسال می باشد .

جدول (۹-۳) – میزان آب مورد نیاز واحد تولید همبرگر

ردیف مواردمصرف مقدار مصرف مقدار مصرف
روز(متر مکعب) سال(متر مکعب)

خط تولید :
فرمولاسیون ۵/۰ ۱۳۵ شستشوی تجهیزات
و ماشین آلات ۲ ۸۱۰
مصارف غیر تولیدی :
– بهداشتی ، فضای سبز ۵/۴ ۴۲۱۵

آب مصرفی ۸ ۲۱۶۰

ج) تجهیزات مورد نیاز:
آب مورد نیاز در واحد تولید همبرگر، از طریق حفر یک حلقه چاه نیمه عمیق قابل تامین بوده و تجهیزات مورد نیازشامل تاسیسات پمپاژ ، منبع ذخیره هوایی ، سیستم تصفیه فیزیکی ، پمپ کلریناتور ( جهت تزریق کلر و ضد عفونی آب ) می باشد .
هزینه تامین و تجهیز کلیه امکانات تاسیساتی آب با عنایت به فهرست بهای سازمان برنامه و بودجه و نرخهای مورد قبول سازمانهای دولتی حدود ۳ میلیون ریال بر آورد می گردد .
(۵-۷-۳)- تاسیسات سوخت رسانی :

به منظور تامین گرمایش ساختمانهای اداری و سالن تولید ، استحمام کارکنان و نیز شستشوی دستگاها از سیستم گرمایش مرکزی استفاده می شود .
سوخت مورد نیازدیگ آب گرم مربوطه بطور متوسط روزانه ۱۰۰ لیتر گازوئیل می باشد و همچنین یکصد لیتر گازوئیل جهت کامیون سردخانه دار و مینی بوس لازم می باشد . سوخت مورد نیاز وسائط نقلیه شامل یک دستگاه اتومبیل سواری و یک دستگاه وانت ۶۰ لیتر بنزین در نظر گرفته شده ا ست . سوخت ماشینهای حمل و نقل و وسائط نقلیه از جایگاههای فروش شرکت ملی نفت تامین می گردد .برای ذخیره گازوئیل مورد نیاز سیستم گرمایش مرکزی از یک منبع ده هزار لیتری استفاده شده که هزینه خرید ، حمل و نصف آب با توجه به قیمتهای مخلوط (دولتی – آزاد ) حدود ۴۰۰ هزار ریال بر اورد می گردد .

(۶-۷-۳)- تاسیسات بخار:
با توجه به عدم انجام فرایند پخت بر روی محصول نهایی ، بخار مرد نیاز نبوده ، لذا در این ط رتح هیچگونه تاسیسات بخار در نظر گرفته نشده است.
(۷-۷-۳)- تاسیسات هوای فشرده :
تجهیزات خط تولید بصورت نا پیوسته عمل نموده و نیازی به کنترل مرکزی دستگاه ها نمی باشد . بنابراین تاسیسات هوای فشرده برای کنترل ابزار دقیبق در نظر گرفته نمی شود لازم به تذکر است که دستگاه همبرگرزنیاز به هوای فشرده داشته که تجهیزات مربوط به آن بر روی خود دستگاه نصب شده است .

(۸-۷-۳)- تاسیسات رفع آلودگی :
واحد تولید همبرگر ایجاد هیچگونه آلودگی محیط زیست نمی کند برای گرفتن چربی آب حاصل ازشستشوی دستگاهها نیز در مسیر آن چربگیر قرار می دهند .
(۹-۷-۳)- سایر تاسیسات عمومی :
علاوه بر تاسیسات عمومی ذکر شده هر واحد تولید همبرگر نیازبه تاسیسات سردخانه ، سرمایش ، گرمایش و اطفاء حریق داشته که ذیلاً توضیحات مربوط به هر یک از موارد فوق بیان می گردد :
الف ) تاسیسات سردخانه :

به منظور نگهداری مواد اولیه نظیر گوشت، پیازو نیز محصولاتنهایی نیاز به سردخانه زیر صفر می باشد . ظرفیت سردخانه زیر صفر گوشت برای ذخیره حداقل یک هفته (حدود ده تن ) در نظر گرفته می شود . علاوه بر سردخانه ده تنی ذخیره گوشت ، جهت نگهداری محصول همبرگرو پیاز سردخانه زیر صفر مورد نیاز است . سردخانه زیرصفر باید توانایی ایجاد برودتیتا منهای ۲۵ درجه سانتیگراد را داشته باشد .
اساسی ترین نوع آن با کف سنگی و دیواره ها و سقف ایزوله شده بهوسیله پلی اورتان ازورقه های کالوانیزه می باشد .

هزینه های مربوط به هر دو سردخانه ، با توجه به استعلام شرکتهای معتبر سیستمهای برودتی حدود ۲۲۰۰۰ دلار و ۳۰ میلیون ریال بر آورد می گردد.
آب ) تاسیسات گرمایش :
به منظور تامین گرمایش قسمتهای مختلف ، از سیستم گرمایش مرکزی استفاده میشود . سیستم گرمایش مرکزی علاوه بر تامین آب گرم قسمتهای موردنیاز (سرویس بهداشتی و شستشوی دستگاهها…) گرمایش قیمتهای گوناگون را تامین مینماید . هزینه تامین تجهیزات مورد نیاز شامل مشعل ، دیگ ،آب گرم ، منبع دو جداره ، منبع انبساط، رادیاتور و پمپها با عنایت نرخهای شرکتهای تحت پوشش سازمانهای دولتی حدود ۲ میلیون ریال برآورد می شود .

ج) تاسیسات سرمایش :
با استفاده از سیال مبرد سیستم سردخانه ها ، ضمن استفاده از خطوط انتقال و بکارگیری کویل وفن مناسب سرمایش سالن تولید تامین می گردد.
همچنین جهت تامین سرمایش قسمتهای اداری و آزمایشگاه دو دستگاه کولر درنظر گرفته می شود .
مجموع هزینه تجهیزات سرمایش سالن تولید و قسمتهای اداری و آزمایشگاه با توجه به قیمتهای اعلام شده توسط سازمان حمایت مصرف کنندگان حدود ۸۰۰ هزار ریال می باشد.
د) تجهیزات اطفاء حریق:
در یک واحد تولید همبرگر با توجه به نوع مواد اولیه و محصول نهایی و عدم حساسیت آنها در برابر آنس ، به منظور رعایت احتیاط ، باری قسمتهای انبار مواد اولیه ، تاسیسات سردخانه ، آزمایشگاه و سیستم گرمایش مرکزی ، تعدادی کپسول اطفاء حریقه به قیمت ۲۰۰ هزار ریال درنظر گرفته می شود .
ه) باسکول:
به منظور حفظ یک بیلان کلی نسبت به کلیه مواد اولیه ورودی و محصولات نهایی تولیدی یک دستگاه باسکول به ظرفیت یک تن به ارزش ۲۵۰ هزار ریال در نظر گرفته می شود .
(۱۰-۷-۳)- جمع بندی تجهیزات و تاسیسات جانبی:
مشخصات فنی و هزینه تامین هر یک از تاسیسات مورد نیاز واحد تولید همبرگر به تفکیک در جدول (۱۰-۳) آورده شده است .

جدول (۱۰-۳) – فهرست تجهیزات عمومیوتاسیسات واحد تولید همبرگر
ردیف نام تاسیسات وسایل وتجهیزات منبع تامین هزینه موردنیاز
دلار هزار
ریال
۱ آزمایشگاه و تعمیرگاه تجهیزات و لوازم آزمایشگاه کنترل کیفیت و … اروپا، ایران ۲۰۰۰۰ ۱۵۰۰
۲ تاسیسات برق نصب هوایی،خطوط انتقال ، دیزل، ژنراتورو … ایران – ۷۹۰۰
۳ تاسیسات آب چاه نیمه عمیق ، پمپ مخزن هواییو… ایران – ۳ ۰۰۰

۴ تاسیسات سوخت رسانی مخزن دخیره گازوئیل و … ایران – ۲۰۰
۵ تاسیسات سردخانه ظرفیت ده تن، زیر صفر اروپا ،ایران ۲۲۰۰ ۳۰۰۰۰
۶ تجهیزات سرمایش و گرمایش دیگ آب گرم ، کولر و .. ایران – ۳۸۰۰
۷ لوازم اطفاء حریق انواع کپسول دستی ایران – ۳۰۰
۸ باسکول ظرفیت توزیع اتن ایران – ۴۵۰
جمع ۴۲۰۰۰ ۶۳۰۵۰

(۱۱-۷-۳)- وسائط نقلیه :
وسائط مورد نیاز برای انجام وظایف گوناگون با احتساب نرخهای اعلام شده درشرایط معارف اقتصادی شامل وسا یل زیر میباشد :
الف ) مینی بوس:
با توجه به تعداد پرسنل و ضرورت حضوربه موقع کلیه افراد ، وجد یک دستگاه مینی بوس بعنوان سرویس رفت و آمد ، به قمیت ۵ میلیون ریال درنظر گرفته شده است.

ب ) اتومبیل سواری:
از آنجائیکه بخشی از انعقاد قراردادها، جلسات ، مراجعات وپی گیریها ، در حیطه مسئولیت مدیر واحد می باشد ، جهت سهولت در انجام امورمذکور ،وجود یک دستگاه اتومبیل سواری به ارزش ۴/۲ میلیون ریال ضروری می باشد .
ج) وانت :با عنایت به اهمیت تامینبه موقع ملزومات تدارکاتی جهت سهولت و سرعت امورتدارکات ، یک دستگاه وانت بار ۲ تن به قیمت ۵/۲ میلیون ریال جهت مسئول تدارکات درنظر گرفته شده است .
د) کامیون سرخانه دار چهار تنی:
جهت توزیع محصولات توسط شرکت و به دلیل فساد پذیری محصول همبرگر وجود ماشین سردخانه دار ضروری میباشد .خصوصاً آنکه ماشین سردخانه دار موجب افزایش توانایی شرکت درتوزیع محصولات درمحدوده ای وسیعتر،می گردد .و این نقش موثری در بازاریابی ورقابت شرکت درعرضه به موقع و سریع محصول به متقاضیان میباشد . بنابراین با احتساب هزینه های حمل و نقل و فروش کالا وملحوط دانستن کلیه سرمایه گذاریها وهزینه های مربوطه ، قیمت کالای عرضه شده بصورت «عمده فروشی» به عوامل توزیع محاسبه گردیده است .
بر این اساس یک دستگاه ماشین سردخانه دار چهار تنی به

مبلغ ۶ میلیون رایل پیش بینی گردیده است .
(۱۲-۷-۳)- اثاثیه و لوازم اداری :
لوازم اداری مورد نیاز جهت یک واحد تولیدی با مشخصات ذکرشده بسیار محدود بوده و در حد مواردذیل خلاصه می گردد:
-یک خط تلفن خارجی وچند خط داخلی
-ماشین های محاسبه دستی
-اثاثیه و لوازم اداری کارکنان (میزوصندلی ، فایل و …)
کل هزینه تامیناثاثیه ولوازم اداری برای یک واحد کوچک صنعتی با عنایت به حجم کاری معادل دو میلیون ریال مطابق شرایط تامین از تولید کنندگان فعال بر آورد می گردد .
(۸-۳)- محاسبه سطح زیربنا ومساحت زمین :
جهت تهیه محصول بهداشتی وب ا کیفیت مطلوب نیاز به سالن تولید ، انبار، تاسیسات ، تسهیلات رفاهی وبهداشتی مناسب می باشد .
در این واحد به منمظور رعایت مهندسی بهداشت .سالم تولید .انبارها و ساختمان تاسیسات بصورت منسف و بعضا ایزوله شده هستند .
نکته قابل توجه در محاسبه سطح زیر بنا در هر قسمت توجه اکید به سهولت نظافت و شستشو و جلوگیری از ایجاد فضاهای مرده در قسمتهای مختلف بوده که در نهایت با رعایت موارد فوق میتوان موجب بهبود وضعیت بهداشت محیط واحد های مذکور گردید .
(۱-۸-۳)-مساحت سالن تولید:
مبنای محاسبه مساحت سالن تولید بر اساس ابعاد ماشین الات مساحت مواد اولیه ورودی و خروجی مانوراپراتور و ضریب پراکندگی (برای احتساب تردد سایر کارکنان سرویس دستگاهها در نظر گرفتن سوانح غیر مترقه و …) تعیین گردیده است .

(۲-۸-۳)- مساحت انبارها:
انبارهای مورد نیاز در این واحد شامل انبار عادی و سردخانه زیر صفر می باشد، در انبار معمولی ، مواد اولیه غیر قابل فساد شدن از قبیل آرد سویا ، گلوتن ، آرد سوخاری ، ادویه نمک ، پوشش و کارتن بسته بندی نگهداری می گردد .

با توجه به داخلی بودن مواد اولیه ، مبنای محاسبه سطوح مودر نیاز بر اساس ذخیره یک ماهه این مواد در نظر گرفته شده است . از آنجائیکه مقدار آرد سویای مورد نیاز در یک ماه حدود هفت تن می باشد ، با احتساب متوسط حجم و وزن هر کیسه ، فضای مورد نیاز برابر ۱۲ متر مربع می باشد .
همچنین با استفاده از این روش ، سطح مورد نیاز برای آرد سوخاری برابر ۶، کلوتن ۵،ادویه و نمک ۱۵، کاغذ مومی و پوشش بسته بندی و کیوم ،۲ متر مربع بر آورد می گردد.

انبارهای سردخانه یر صفر جهت نگهداری گوشت ،همبرگر و پیاز در نظر گرفته شده است . مطابق استعلام از شرکت صنایع برودتی مساحت یک سردخانه زیر صفر ۱۰ تنی برای نگهداری گوشت حدود ۲۰ متر مربع و سردخانه یر صفر ۱۰ تنی نگهداری پیاز و همبرگر حدوداً ۱۵ متر مربع در نظر گرفته می شود .

لازم به تذکر است که در محاسبه مساحت انبارها علاوه بر میزان ظرفیت ،پارامتهرای همچون ، فضای کا فی جهت بارسی اطراف هر یک از مواد و مسیر مناسب حمل ونقل در محیط انبار نیز در نظر گرفته شده است .

جدول (۱۲-۳)- مساحت انبار و سردخانه ها

نوع انبار سطح زیر بنا (متر مربع)
انبار مواد اولیه ۴۵
غیر قابل فساد
سردخانه زیر صفر جهت ۲۰
ذخیره ۱۰۰ تن گوشت
سردخانه زیر صفر همبرگر و پیاز ۱۵
مساحت کل انبارها عادی و زیر صفر ۸۰

(۳-۸-۳)- مساحت تاسیسات :
با وجود تاسیسات گوناگون جنبی در هر واحد تولید همبرگر، برای هر یک از آنها، نیاز به م کانب با وسعت مناسب می باشد ، که ذیلاً توضیحا آن بیان می گردد.
فضای مورد نیاز جهت آزمایشگاه کنترل کیفیت که مشتمل بر دو قسمت شیمیایی و میکروبیولوژی است ، در حدود ۳۰ متر مربع منظور می شود .

تاسیسات مورد استفاده در کارخانه (اعم از برق ،آب ، تعمیرگاه ، کمپرسور سردخانه ،گرمایش و سوخت و …) مجموعاً ۱۱۵ متر مربع فضای سرپوشیده و ۴۰ متر مربع فضای باز را اشغال می نماید .

جدول (۱۳-۳)- مساحت مور نیاز آزمایشگاه و تاسیسات

نام تاسیسات فضای سرپوشیده فضای باز
(متر مربع) (متر مربع)
آزمایشگاه ۳۰ –
تعمیرگاه ۲۰ –
برق ۲۵ –
آب ۲۰ ۲۰
گرمایش ۳۰ –
کمپرسور سردخانه ۲۰ –
مخزن سوخت – ۲۰
جمع ۱۴۵ ۴۰

(۴-۸-۳)- مساحت ساختمانهای اداری و خدماتی:
مبنای محاسبه مساحت ساختمانها بر اساس تعداد پرسنل و با توجه به ضرایب خاص می باشد .
الف)اتاق مدیریت:

مساحت اتاق مدیریت با توجه به وسعت کافی جهت مراجعه کنندگان و برگزاری جلسات ،حدود ۲۵ متر برای هر یک از پرسنل اداری ح دود ۱۰ متر مربع در نظر گرفته شده است . با احتساب راهروها،دستشویی و توالت و آبدارخانه کل مساحت ساختمان اداری حدود ۷۰ مترمربع برآؤرد میگردد .
ب )تسهیلات رفاهی کارگران:
در واحدهای تولید همبرگر رعایت بهداشت فردی پرسنل منوط به وجود سرویس بهداشتی مناسب از قبیل حمام، رختکن و دستشوی میباشد . لذا بازاء هر یک از پرسنل ، مساحتی برابر یک متر مربع در نظر گرفته شده است .

ج)نماز خانه،و سالن غذا خوری:
بازاء هر یک از پرسنل مساحت مورد نظر برابر یک متر مربع در نظر گرفته شده است.
د)سرایداری به عنوان نگهبانی:
مساحت محیط نگهبانی با توجه به وجود خانواده ، باربر ۴۰ متر مربع منظور گردیده است .
جدول (۱۴-۳)- مساحت ساختمانهای اداری و رفاهی

ساختمان مساحت ،متر مربع
مدیریت و اداری ۷۰
تسهیلات رفاهی کارگران ۱۵
نمازخانه و غذاخوری ۱۵
اتاق نگهبانی و سرایداری ۴۰
جمع ۱۴۰

(۵-۸-۳)- مساحتزمین وعملیات محوطه سازی:
مساحت کل محوطه کارخانه حدود ۵-۳ برابر مساحت ساختانها می باشد که قسمتی از آن به امر فضای سبز، درختکاری ، خیابان کشی ،پارکینگ و نگهداریضایعات، اختصاص خواهد یافت . فضای سبز حدود ۲۰ درصد محوطه ، خیابان کشی و پارکینگ حدود ۳۵ درصد آنرا تشکیل می دهد .
نتایج حاصل از این برآورد ها در جدول (۱۵-۳) خلاصه شده است

.
دیوار کشی اطراف کارخانه بر اساس ارتفاع ۵/۲ متر از سطح زمین و نیم متر مربوط به پیریزی (مجموعاً حدود ۳ متر) محاسبه می گردد.
قسمت جلوی کارخانه از ارتفاع یک متربه بعد نرده کشی خواهد شد

جدول (۱۵-۳ )- مساحت زمین و محوطه سازی

شرح مساحت(متر مربع)
زمین مورد نیاز (*)۱۹۰۰
فضای سبز ۲۹۰
خیابان کشی و پارکینگ ۴۸۰
دیوار کشی ۵۳۰

(*) با توجه به کوچک بودن واحد فوق و عدم ایجاد آلودگی های محیط زیست کل زمین مورد نیاز ، ۳ برابر مساحت ساختمانها در نظر گرفته شده است
(۶-۸-۳)- هزینه عملیات ساختمان سازی و محوطه سازی:
هزینه ساخت هر یک از قسمتهای کارخانه (سالن تولید ، انبارها، ساختمانهای اداری و ..) همچنین هزینه عملیات محوطه سازی با توجه به اصول متداول و مصوبات سازمان برنامه و بودجه تحت نام «فهرست بهای ابنیه » با عنایت به شرایط عادی و نرخهای دولتی تعیین شده است .
با توجه به اینکه صنعت مورد نظر غذایی است لذا می بایست سالنهای تولید و انبار،قابل شستشو بوده و امکانات مورد لزوم این نوع صنایع را داشته باشد بنابراین هزینه ساخت سالن تولید و انبارها نسبت به واحدهای غیر صنعتی مقداری بیشتر است .

در جدول (۱۶-۳)- کلیه هزینه های مربوط به این بخشها درج گردیده است.

شرح مساحت مساحت هزینه کل (هزار ریال)
سالن تولید ۲۱۵ ۴۵۰۰۰ ۹۶۷۵
انبار مواد اولیه ۴۵ ۳۰۰۰۰ ۱۳۵۰

سردخانه ۵۵۰۰۰ ۱۹۲۵
آزمایشگاه ۳۰ ۵۰۰۰۰ ۱۵۰۰
تعمیرگاه و تاسیسات ۱۱۵ ۴۰۰۰۰ ۴۶۰۰
ساختمان اداری ۷۰ ۴۵۰۰۰ ۳۱۵۰
تسهیلات اداری و
خدماتی ۱۵ ۴۵۰۰۰ ۶۷۵
نمازخانه و غذاخوری ۱۵ ۴۵۰۰۰ ۶۷۵
نگهبانی(سرایداری) ۴۰ ۴۵۰۰۰ ۱۸۰۰
جمع ۲۵۳۵۰
(۶-۸-۳)- راهنمای نقشه جانمایی واحد تولید همبرگر:
۱- نگهبانی وسرایداری
۲- ساخمان اداری
۳- نمازخانه و ناهار خوری
۴- پارکینگ
۵- انبار مواد اولیه
۶- تاسیسات گرمایش
۷- ساختمانهای رفاهی
۸- تعمیرگاه
۹- تاسیسات برق و ژنراتور
۱۰- تاسیسات آب
۱۱- آزمایشگاه
۱۲- سال ن تولید
۱۳- سردخانه
درج نمودارصفحه ۷۱

(۹-۳)- نیروی انسانی مورد نیاز:
صنعت همبرگر سازی علیرغم عدم پیچیدگی تجهیزات و ماشین آلا ، و فرآنید تولید بطور نسبی نیازمند نیروی انسانی ماهر و با تجربه می باشد . ذیلاً توضیحات مربوط به هر یک از مشاغل موردنیاز یک واحد کوچک تولید همبرگر بیان می شود :
(۱-۹-۳)- مدیر عاملی:
مدیر عامل بعنوان مسئول اصلی واحد، مسئولیت برنامه ریزی ، سازماندهی ، کنترل ، عملکرد وتصمیم گیری را به عهده دارد .
(۲-۹-۳)-مسئول فنی:
درهر واحد تولید همبرگر، وجودیک نفر مسئول فنی که حداقل دارای لیسانس در یکی از رشته های صنایع غذایی ، دامپزشکی وتغذیه باشد ضروری می باشد . مسئول فنی در حقیقت بعنوان نماینده وزارت بهداشت و درمان ومسئول برنامه ریزی و نظارت در تولید محصولی مطابق با شرایط بهداشتی می باشد .

لذا ضروری است مسئول فنی با آموزش پرسنلی و نظارت دقیق در کلیه موارد ، از خرید مواد اولیه تا توزیع محصول موجبات تولید محصول سالم را فراهم آورد . به دلیل کوچکی واحد همبرگر، مسئولیت آزمایشگاه نیز بعهده مسئول فنی می باشد .

(۳-۹-۳)-تکنیسین خط تولید :
مسئول هماهنگی و اجرائی برنامه تولید بعهده تکنسین خط تولید می باشد . در واقع تکنسین خط تولید رابط مسئول فنی و کارگران خط تولید است .
(۴-۹-۳)- پرسنل تولید :
برای انجام وظایف انبارداری (یک نفر) ، قصابی (یک نفر) توزین ، فرمولایون ومیکسر(دو نفر) همبرگرزن (یک نفر) ، انجماد بسته بندی (یک نفر) ، مجموعاً ۶ نفر کارگرماهرو نیمه ماهر مورد نیاز است .
(۵-۹-۳)- تعمیرگاه و تاسیسات :
با توجه به انجام تعمیرات مقدماتی ماشین آلات و تاسیسات خط تولید ، یک نفر تکنسین ماهر مورد نیاز است .
(۶-۹-۳)- پرسنل اداری:
جهت انجام امور پرسنلی، مالی وتدارکات با توجه به تعداد پرسنل واحد و میزان تدارکات مورد نیاز ، دو نفر در نظر گرفته شده است دو نفرپرسنل مذکور تحت نظر مستفیم مدیر عامل انجام وظیفه می نمایند .
(۷-۹-۳)- پرسنل خدماتی:
برای انجام امور خدمات ، همچون آبدارخانه ، نگهبانی (سرایداری) و راننده توزیع محصولات ، ۳ نفر در نظر گرفته شده است .

به دلیل یک شیفت بودن واحد ، راننده مینی بوس در تدارکات واحد نیز فعالیت میکند .
جمع بندی تعداد پرسنل مورد نیاز، همراه با متوسط حقوق ماهانه ارائه گردیده است .مبنای محاسبه حقوق سالیانه بر اساس ۱۴ ماه درسال و ۲۳ درصد (۲%+۲۱%) هزینه بیمه سهم کارفرما درنظر گرفته شده است .
حقوق ماهیانه پرسنل بر اساس قوانین وزارت کار و اجتماعی تعیین شده است . لازم به تذکر است که مطابق تبصره های سازمان تامین اجتماعی به پرسنلی که ماهیانه بیش از یک صد و بیست هزار ریال حقوق دریافت می کنند بیمه تعلق نمیگیرد منتهی بعلت عدم لزوم چنین دقتی در این مرحله از محاسبات ازاعمال اینگونه تبصره ها صرفنظر شده است .

– اجاق گلدال
– مجموعه تجهیزات هضم و تقطیر گلدال
– کوره
– دستگاه سنجش اسیدیته (پ- هاش متر)
– پلیت مخصوص اندازه گیری رطوبت
– دستگاه سوکسله و کارتوس
– دسیکاتور
– مخلوط کن (آسیاب برقی)
– دستگاه آب مقطر گیری
– ترازوی آنالینیک با حساسیت یکصدم گرم
ب) تجهیزات مورد نیاز آزمایشهای میکروبی :
برای انجام آزمایشات میکروبیولوژی به حداقل تجهیزات زیر نیاز است :
– اتو کلاو
– فوق
– گرمخانه (اینکوباتور)
– بن ماری
– میکروسکوپ
– جار بی خوازی
– کلنی شمار
– میکسر یاهاون جسمی

مواد اولیه و افزودنی :
کیفیت تمام محصولات غذایی به ویژه فراورده های گوشتی درارتباط با نوع و مییزان مواد اولیه آن می باشد .آگاهی از مشخصات مواد اولیه مصرفی نقش مهمی در جهت تهیه محصولی با کیفیت بر تر و نیز جانشینی مواد رقیب با یکدیگر دارد .
مواد اولیه مصرفی در تهیه همبرگر شامل گوشت ،آب ،آرد سویا،کلوتن ، آرد سوخاری،ادویه و چاشنیها و نمک بوده که توضیحات اجمالی پیرامون هر یک از این مواد در ادامه بحث آورد ه شده است .
گوشت :
گوشت عبارتست از مجموعه بافتهای عضلانی ،پیوندی ،چربی و استخوانی که از لاشه حیوان ذبج شده به دست می آید . گوشت مصرفی در همبرگر بعنوان یکی از مواد اولیه اصلی و تامین کننده عمده پروتئین آن میباشد گوشت مورد استفاده از نوع قرمز بوده و اغلب به صورت گوشت منجمد گاو و یا گوساله است . گوشت به دو سکل لاشه منجمد و کارتنی تحویل کارخانه های همبرگر سازی می شود . نوع لاشه به دلیل داشتن استخوان و غضروف دارای مقداری ضایعات است . میزان ضایعات این نوع گوشت از طرف سازمان گوشت کشور ۲۰ درصد در نظر گرفته میشود . اما نوع کارتنی منجمد به دلیل عدم دارا بودن استخوان ، در صورت اعمال روش صحیح آماده سازی فاقدضایعات و افت وزنی می باشد .

از آنجائیکه اغلب گوشت تحویلی به کارخانجات از نوع لاشه بوده و در ضمن قیمت گوشت خالص درهر دو نوع یکسان میباشد لذا در محاسبه گوشت موئرد نیاز گوشت لاشه در در نظر گرفته میشود (۳-۵-۲)-آب:
حدود ۵۰-۶۰در صد وزن همبرگر را رطوبت تشکیل میدهد اب موجود در محصول نهایی بواسطه رطوبت هر یک از مواد داولیه مصرفی به اضافه سویای خیس خورده میباشد . استفاده از اب در فرمولاسیون بعلت انحلال و اختلاط مناسب رمواد اولیه بوده و در ضمن موجب تردی محصول میشود .کاهش قیمت تمام شده از مهمترین فاکتور های اقتصادی افزودن اب میباشد.

سویا:
لوبیای سویا پس از استخراج روغن اندارای در صد زیادی پروتئین میباشد که پس از اماده سازی بعنوان ارد سویا به واحد های تولید فراوردههای گوشتی عرضه میگردد .ارد سویا با توجه به دارا بودن حدود ۵۰-۴۰درصد پروتئین بعنوان یک عامل افزاینده میزان پروتئین محسوب میگردد. علاوه بر این به سبب ظرفیت بالای جذب اب ارد سویا (۲تا۵/۲برابروزن سویا)درایجاد بافت مناسب همبرگر مؤثر میباشد .

با توجه به بستهبندی سویای تحویلی به کارخانه و نحوه استفاده از ان ضایعات این ماده و سایر مواد پر کننده نا چیز میباشد.
گلوتن :
گلوتن نوعی پروتئین گیاهی است که علاوه بر بالا بردن میزان پروتئین همبرگر، موجب افزایش قوام و جذب آب در محصول می گردد . پودر کلوتن مورد استفاده در صنعت همبرگر سازی ، ضمن جذب آب موجب سهولت و ثبات کل پذیری قالبهای همبرگر می شود .
ادویه جات و چاشنیها:
یکی از مهمترین خصوصیات ارگانولپتیکی همبگر ، طعم و مزه آن می باشد ، برای تهیه محصولی ، با طعم ومزه مطلوب از انواع مختلف طعم دهنده های طبیعی استفاده می شود عمده ترین طعم دهنده های مصرفی در همبرگر سازی عبارتند از : نمک ،فلفل (قرمز ،سبز، سیاه) ، خردل و گشنیز
ضایعات مربوط به ادویه جات و چاشنیها ناچیز می باشد .

مواد موردئ برای بسته بندی همبرگر:
برای جلوگیری از چسبیدن همبرگرها به یکدیگر و نیز نفوذ چربی و رطوبت از پوششهای مومی استفاده میشود .پوشش مصرفی از نوع کاغذ کرانت ۴۰ و ۵۰ و۶۰ گرمی بود که برای عدم جذب اب اغشته به مواد پارافینی شده است .بسته بندی همبرگر به صورت واکیوم بوده و درهر بسته ۱۰-۵ همبرگر قرار داده میشود این عمل از رشد میکرو وارکانیسمهای هواری در مدت نگه داری و حمل ونقل جلوگیری میکند .پوشش پلاستیکی مورد استفاده از جنس پلی اتیلن بلی امد بوده وبنام تجارتی امیلون عرضه میگردد.برای سهولت حمل و نقل ونگه داری بسته های فوق الذکر در کارتن قرار داده میشود.با توجه به حساسیت بسیار زیاد دستگاه نسبت به میزان پارافین پوشهای کاغذی ضایعات این ماد ه بطور متوسط حدود ۵در صد در نظر گرفته میشود میزان کاغذ مورد نیاز برای یک تن محصول با احتساب ضایعات حدود ۲۰ کیلو گرم میباشد .

ضایعات مربوط به پوشش بسته بندی خلا نا چیز و حدود ۲ در صد در نظر گرفته میشود .
بسته ها به صورت مکعبی ۱۰*۱۲ سانتیمتر مربع میباشد.میزان پلاستیک مرد نیاز برای بسته بندی ۵۰۰ تن محصول با احتساب ضایعات حدود ۱۰۰کیلوگرم میباشد.
کارتن بصورت اماده خریداری شده و معمولا ضایعاتی ندارد . هر کارتن گنجایش ۲۰ کیلوگرم محصول را داراست .لازم به ذکر است که اعداد و ارقام با در نظر گرفتن عملکرد واهد هایذ مشابه و نظر متخصصین صنعت همبرگر سازی استنتاج شده است.
میزان مواد اولیه مورد نیاز و قیمت انها :
برای تعیین میزان مورد نیاز از فرمولاسیونه پیشنهادی ستاد بسیج اقتصادی استفاده میشود فرمولاسیون ستاد بسیج با فرمول استاندارد مغایرت داشته منتهی با توجه به محدودیت گوشت کشور و توزیع دان توسط سازمان گوشت در حال حاضر کارخانجات همبرگر سازی از این فرمول استفاده میکنند.
برای اشنایی با نحوه محاسبه مواد مورد نیاز محاسبات مربوط به تعیین گوشت توضیح داده میشود .
در صد ۴۶= ترکیب در صد گوشت در فرمولاسیون نهایی محصول
تن۲۲۰=۴۶%*۵۰۰ = میزالن گوشت مورد نیاز برای تهیه ۵۰۰تن همبرگر
تن ۵/۲۸۷ = ۲۳۰ =میزان گوشت لاشه مورد نیاز با احتساب ۲۰درصد ضایعات بنابر این گوشت مورد نیاز سالیانه واحد همبرگر سازی با ظرفیت ۵۰۰ تن در سال حدود ۲۹۰ تن در سال براورد میشود .میزان مواد اولیه مورد نیاز و قیمت هر یک در جدول صفحهبعد خلاصه شده است .تمام مواد به استسنای پوشش بسته بندی واکیوم در داخل تهیه میشود.
لازم به ذکر است که قیمت مواد داخلی از مراکز توزیع و نیز واحد های م

وجود استعلام شده و قیمت مواد خارجی از نشریه معتبر chemical marketing repairter استخراج شده است…
در مورد مواد داخلی مبنای نحاسبات قیمت های استعلام شده از طرف سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولید کنندگان در تاریخ خرداد ماه ۱۳۶۸ میباشد علت این امر انست که در حال حاضر تغییراتنی در سیستم تهیه و توزیع و نیز قیمت هایی هنوز تثبیت شده اند .
در ضمن از انجائیکه بیش از ۹۰در صد هزینه های تولید همبرگر مربوط به هزینه های متغیران میباشد لذا قیمت محصول بطور کامل به قیمت مواد اولیه ان وابسته بوده و هر گونه تغییری در قیمت ان ها مستقیما در قیمت محصول نهایی منعکس خواهد شد.

همبرگر یکی از فراورده های گوشتی بوده که از طریق فرمولاسیون و اختلاط مواد اولیه مجار حاصل می شود . فرآیند تهیه همبرگر کاملاً ساخته شده ابوده و مهترین مرحله آن آماده سازی مواد و اختلاط آنها می باشد . نکته بسیارمهم در مورد صنایع غذایی و به ویژه همبرگر که دارای مصرف عمومی بوده ، رعایت بهداشت و کنترل کیفیت است.جهت کنترل کیفیت صحیح باید مواد اولیه ، مراحل مختلف فرایند تولید و در نهایت مصول بطور مستمرو مطابق استاندارد آزمایش و بررسی شوند .

وضعیت محصول از لحاظ ارزش غذائی ، بهداشت و قیمت تمام شده در ارتباط مستقیم با مواد اولیه می باشد ، هر یک از مواد اولیه نقش خاصی درمحصول ایفا نموده ،بنابراین انتخاب نوع و میزان مصرف آن بایستی دقیق انجام شود. ترکیب درصد مواد مصرفی با توجه به حدود استاندارد و نیز سلیقه مصرف کنندگان تعیین می شود .

نحوه انجام صحیح فرایند تهیه همبرگر تا حد زیادی وابسته به انتخاب دستگاه های مناسب و کار آمد است. اصولاً ماشین آلاتی که درصنایع غذایی استفاده شده می بایست از جنس فولاد ضد زنگ بوده ودرطراحی وساخت آن نکات بهداشتی را کاملاً در نظر داشت.
هر واحد تولیدی علاوه بر تجهیزات خط تولید ، نیازمند تاسیسات بنیادی و اولیه ازقبیل آب ، برق ، گرمایش ، سرمایش و … بوده که می بایست متناسب با ظرف یت تولید واحد و تجهیزات خط تولید انتخاب شوند . جهت انجام فرایند تولید و نیز خدمات پشتیبانی نیاز به سالن وساختمان بوده که مساحت آنها با توجه به اصول مهندسی صنایع تعیین می گردد .

 

ماشین آلات و تجهیزات خط تولید :
فرآورده های غذایی دارای مصارف عمومی بوده و کییت بهداشتی و ارگانولپتیکی آنها یکی از مهمترین پارامترهای میزان مصرف آنها می باشد .کیفیت فراورده های غذایی در ارتباط مستقیم با کیفیت مواد اولیه ، فرایند تولید و تجهیزات خط تولید است . علاوه بر انتخاب بهترین روش تولید ومناسبترین مواد اولیه ، انتخاب ماشین آلات مدرن ، کار آمد و بهداشتی موجب می شود که مواد اولیه بطور مناسب با هم مخلوط شده وتماس دست کارگران با این مواد به حداقل ممکن برسد .

تجهیزات اساسی خط تولید همبرگر شامل گیوتین ، چرخ گوشت ، میکسر ، بلندر، همبرگرزن و بسته بندی واکیوم می باشد . تا چند سال قبل هیچیک از تجهیزات فوق در ایران ساخته نمی شد . منتهی اخیراً تعدادی ازسازندگان داخلی ماشین آلات ، تلاشهایی جهت مشابه سازی بعضی از دستگاهها انجام داده اند . درحال حاضر این نوع دستگاهها بطورعملی بکار گرفته نشده و نمیتوان درموردکیفیت و نیزطول عمرمفید آنها قضاوت نمود

.
با توجه به توضیحت فوق و نیز اهمیت فوق العاده رعایت نکات بهداشتی در امر تهیه همبرگر و عمومیت مصرف آن لازم است از دستگاههای مدرن و بهداشتی استفاده نمود .
در ادامه بحث دستگاههای پیشنهادی شرکت دانمارکی اینترکول بعنوان نمونه آورده شده است . لازم به تذکر است که این دستگاهها توانایی تولید روزانه دو تن همبرگر را دارند . قیمتهای ارئه شده نیز با توجه به نوسانات بازارهای جهانی با تقریب ۱۰ درصد قابل استفاده می باشند .
البته در موقع انتخاب و خرید نهایی تجهیزات می توان با شرکتهای معتبر دیگر نیز مذاکره نمود و مناسب با تجهیزات و شرایط زمان مورد نظر دستگاهها ی مطلوب را خریداری نمود .

در خاتمه باید متذکر شدکه تجهیزاتی ه تکنولوژی پیچیده ای نداشته و بطور انبوه در ایران ساخته می شود ، از جمله میز قصابی و وچرخهای انتقال گوشت داتخلی درنظر گرفته شده اند .
مشخصات فنی ماشین آلات خط تولید :
مشخصات فنی تجهیزات تولید همبرگر متناسب با روش انتخابی – ظرفیت واحد و کاتالوگهای شرکت اینترکول بیان گردیده است .
الف ) گیوتین :
این دستگاه جهت قطعه قطعه کردن گوشتهای منجمد بی استخوان استفاده می شود و دارای ظرفیت و ابعاد گوناگون می باشد ، اندازه گوشتهای قطعه شده به فاصله تیغهای گیوتین از یکدیگر بستگی دارد در ضمن تیغه ها نیز از نوع فولاد ضد زنگ بسیار مقاوم است . ظرفیت گیوتین مورد استفاده در این واحد برابر ۲۵۰-۱۵۰ کیلو گرم درساعت و توان موتور مجهز به گیربکس آن ۵/۴ کیلو وات می باشد .

ب ) چر خ گوشت :
گوشت منجمد با استخوان ابتدا قضابی شده و سپس چرخ می شود . چرخ گوشتهائیکه درصنعت بکار برده می شوند مقاوم بوده و داری چندین تیغه و پنجره هستند. قطر سوراخهای صفحه مشبک چرخ گوشت بین ۱ تا ۲۰میلیمتر می باشد . چرخ گوشتهای ج دید مجهز به تجهیزاتی برای جدا نمودن غضروف و تکه های غیر قابل چرخ شدن هستند .

نکته قابل توجه این است که کلیه قطعات چرخ گوشت باید قابل پیاده کرن باشند تا براحتی بتوان آنهار ا شستشو و ضد عفونی کرد .
با توجه به ظرفیت دو تن در روز تولید همبرگر توان مصرفی آن معادل ۵/۷ کیلو وات بوده و چرخ گوشت مورد نظر مجهز به بالابر می باشد .

ج) میکسر- بلندر:
دستگاه میکسر- بلندر ، به عنوان یکی از مهمترین ماشین آلات خط تولید بحساب می آید . به وسیله این دستگاه خمیرنهایی همبرگر شامل کلیه مواد اولیه گوشتی وغیر گوشتی است ، تهیه می شود . این دستگاه شامل دو قسمت مخلوط کردن مواد اولیه وچرخ مجدد میباشد درقسمت مخلوط کردن یک محفظه یاوان موجود بوده که در ان دو سفت که تیغه های مارپیچی بر وری آن نصب شده ، قرار دارد . قسمت چرخ مجدد نیز د قیقاً شبیه چرخ گوشت عمل می نماید .
آلیاژ مورد استفاده در این دستگاه تماماً از نوع فولاد ضد زنگ بوده و توان موتور آن ۳ کیلو وات می باشد . علت کم بودن توان مورد نیاز این دستگاه نسبت به چرخ گوشت این است که دراین حالت مواد ورودی تا حدی خرد شده اند .

د) همبرگر زن :
همبرگرزن خمیر آماده شده توسط میکسر- بلندر را با توجه به قالب آن به۸ اشکال و اوزان مختلف تبدیل نموده و بطور اتوماتیک توس کاغذ مومی پوشش گذاری می کنند . نحوه کار دستگاه بدین صورت است که خمیر همبرگر درمحفظه ورودی آن ریخته شده و توسسط هوای فشرده و رفت و برگشت یک تیغه بشکل قالب دستگاه در می آید .
ظرفیت دستگاه همبرگر زن مورد استفاده حدود ۶۰-۳۰ قطعه ۱۰۰ گرمی در هر دقیقه و توان مصرفی ان درحدود سه کیلو وات می باشد .

 

در ضمن دستگاه همبرگر زن دارای یک نوار نقاله متحرک بوده که موجب حرکت قطعات همبرگر می شود .
ه) دستگاه انجماد سریع همبرگر:
با توجه به نقش مهم بسته بندی مناسب در طول مدت نگهداری و شرایط بهداشتی عرضه همبرگر بکارگیری بسته بندی واکیوم امری لازم می باشد . دستگاه مورد استفاده درواحد مورد نظر داری سرعت سریع۲ تا ۳ دور در دقیقه و توان پمپ خلاء آن ۸۵/۱ کیلو وات است .

جمع بندی و تعیین قیمت دستگاههای خط تولید همبرگر:
مشخصات فنی تجهیزات و قیمت هر یک در جدول(۶-۳) آورده شده است .
نقشه استقرار ماشین آلات در خط تولید :
جایگاه صحیح هریک از دستگاهها با عنایت به چگونگی انجام فرآیندورعایت اصول مهندسی صنایع در زمینه حداقل کارکنان ، سرویس دستگاهها ، اتفاقات ناگهانی ونیز بازدید ازکارخانجات مشابه تعیین گردیده است .

مشخصات ماشین آلات و تجهیزات ، تاسیسات عمومی :
عموماً فعالیت ماشین آلات خط تولید ، وابسته به یک سری تاسیسات تجهیزات ووسایل خارجی از خط تولید می باشد . این مجموعه به عنوان پشتیبان و سرویس دهنده تجهیزات خط تولید عمل می نمایند . از جمله تاسیسات مورد نظر می توان آزمایشگاه ، تعمیرگاه ،سیستمهای گرمایش و سرمایش ، آب و برق و … را نام برد . با توجه به اهمیت وجود بعضی از این تجهیزات و تاسیسات در یک واحد تولید همبرگر ، توضیحات فنی و تکمیلی ارائه می گردد .

آزمایشگاه :
با توجه به اهمیت کنترل کیفی در واحدهای تولیدی ، آزمایشگاه به عنوان اصلی ترین قسمت کنترل کیفیت عمل می نماید . آزمایشگاههای موجود در واحدهای صنایع غذایی عموماً دارای دو بخش آنالیز سیستم و آزمایشات میکروبی می باشد.
با توجه به حجم تولیدات و انجام آزمایشات میکروبی و شیمیایی بر روی محصول نهایی و مواد اولیه خریداری شده ، وجود حداقل تجهیزات مورد نیاز جهت بخشهای فوق ضروری می باشد .
هزینه تامین تجهیزات مورد نیاز آزمایشگاه با توجه به قیمتهای جهانی و داخلی دستگاهها حدود ۲۰۰۰۰ دلار و یک میلیون ریال براورد می گردد.
تعمیرگاه :
سرویس: نگهداری و تعمیرات تجهیزات و ماشین آلات واحد تولید همبرگر، ضروری بوده و این امر در تجهیزات موجب جلوگیری از فساد محصول نهایی و بگونه ای مواد اولیه موجود در سردخانه ها می گردد . بنابراین حضوریک نفر تعمیرکاری ماهر با ابزار آلات اولیه ضروری است . تعمیرات اساسی دستگاهها، تجهیزات و تاسیسات توسط کارگاههای بزرگ انجام میشود و وظیفه این قسمت ، فقط انجام تعمیرات ابتدایی ، و نصب و تعویض قطعات می باشد .
هزینه تامین ابزار اولیه و وسایل مورد نیاز تعمیرگاه حدود ۵۰۰ هزار ریال بر اورد می گردد.
تاسیسات برق :
در واحد توید همبرگر ، همانند دیگر صنایع برق بعنوان منبع اصلی تغذیه کلیه سیستمها و ماشین آلات می باشد و بنابراین با توجه به توان برق مصرفی هر یک از ماشین آلات و تاسیسات ، میزان برق موردنیاز خط تولید ، کل واجحد و مصرف سالیانه قابل محاسبه می باشد .
الف ) برق مودرنیاز خط تولید :
مشخصات توان برق مصرفی تجهیزات خط تولید در جدول (۷-۳) درج گردیده است .

بنابراین مجموع توان مورد نیاز دستگاههای خط تولید ۵۴ کیلو وات می باشد .
ب ) برق مورد نیاز کل واحد :
علاوه بر خط تولید ، تاسیسات جانبی و همچنین ساختمانها و محوطه کارخانه (جهت مصارف روستایی ) نیز مصرف کننده برق میباشند . هر متر مربع ساختمناها و محوطه به ترتیب نیاز به ۲۰ و ۱۰ وات برق دارند . عمئه ترین تجهیزات تاسیسات که نیاز به برق دارند شامل سردخانه و آزمایشگاه و تاسیسات آب می باشد .

 

(*) به دلیل یک کیفیت بودن واحد ۱۵ عدد چراع پایه دار بلند ۷۵۰ واتت در نظر گرفته شده اما توان برق آن منظور نگردیده است .
-بنابراین کل برق مورد نیاز واحد تولید همبرگر حدود ۱۳۵ کیلو وات بر آورد می گردد.
ج) برق مصرفی سالیانه و هزینه آن:
برق مصرفی روزانه واد با توجه به همزمانی ساعت کاری قسمتهای مختلف و همچنین ساعت کاری هر قسمت به صورت فرمول زیر محاسبه میگردد :
(برق محوطه +برق مصرفی +برق مصرفی +برق مصرفی ) ۷۵/.= برق مصرفی ساختمانها دستگاهها تاسیسات روزانه ضریب ۷۵/۰ به لحاظ منظور نمودن همزمانی عمل دستگاهها منظور گردیده است .
نکته قابل توجه در مورد برق تاسیسات ، این است که علیرغم یک شیفت بودن واحد ، سردخانه های آن در تمام ساعات روشن بوده و بدین لحاظ برق مصرفی مربوط به سردخانه ها ۲۴ ساعته منظور گردیده است :
(۱۰*۱۱+۸*۱۱+۶*۵۴+(۶*۵+۲۲*۵۰) ۷۵/۰ = برق مصرفی روزانه
کیلو وات ساعت ۱۳۱۴ = برق مصرفی روزانه
کیلو وات ساعت ۳۵۴۷۸۰ = ۲۷۰*۱۳۱۴ = برق مصرفی سالیانه
هزینه هر کیلو وات ساعت برق مصرفی ۶ ریال می باشد .
هزار ریال ۲۱۳۰=۶*۳۵۴۷۸۰ = هزینه سالیانه برق
د) تجهیزات مورد نیاز برق رسانی و هزینه های سرمایه گذاری :
هزینه احداث پست برق ، خطوط انتقال و همچنین حق انشعاب برق موردنیاز از قرار هر کیلو وات ۴۰ هزار ریال بر اورد گردیده که با احتساب ۱۳۵ کیلو وات برق مورد نیاز ، حدود ۵۴۰۰ هزار ریال هزینه در بر خواهد داشت .
تجهیزات مربوطبه سردخانه ، میکسر- بلندر و نیز همبرگرزن همواره میبایست مشغول ارباشند در صورت قطع برق محصول و مواد اولیه فاسد شدنی از بین خواهند رفت بنابراین برای تامین برق مودرنیاز دستگاهها در هنگام قطع برق سراسری یک دستگاه دیزل ژنراتور ۶۰ کیلو وات درنظر گرفته می شود . هزینه تامین یک دستگاه دیزل ژنراتور ۶۰ کیلووات باعنایت به نرخنامه های دولتی و سهمیه های ویژه صنایع حدود ۵/۲ میلیون ریال باهزینه نصب بر آورد می گردد . بنابراین کل سرمایه گذاری تاسیسات برق معادل ۵/۷ میلیون ریال خواهد شد .
تاسیسات آب :
آب در واحدهای صنایع غذایی به عنوان ماده او لیه ، برای شستشو انتقال حرارت و … مودر استفاده قرار می گیرد و نیازبه ویژگی خاصی نبوده و در حد مشخصات آب آشامیدنی لوله کشی شهری لازم و کافی است .
الف ) میزان آب مورد نیاز خط تولید (شامل فرمولاسیون و شستشو ):
بنابر فرمول ستادبسج اقتصادی ، میزان آب مورد مصرف در فرمول برابر ۲۲% است . با توجه به ظرفیت تولید ۲ تن درروز ، مقدار آب لازم روزانه حدود ۵۰۰ لیتر ، و در یک سال باربر ۱۳۵ متر مکعب می باشد .

مقدار آب لازم جهت عملیات شستشو ، تجهیزات و دستگاههای خط تولید با توجه به واحدهای مشابه باربر ۳ متر مکعب در روز و یا ۵۴۰ متر معب درسال می باشد .
ب ) آب مورد نیاز برای مصارف غیر تولیدی (بهداشتی و فضای سبز) :
میزان آب مورد نیاز بای مصارف غیر تولیدی ، به ازاء هر نفر پرسنل برابر ۳۰۰ لیتر درروز می باشد . از آنجائیکه تعداد پرسنل این واحد ۱۴ نفر درنظر گرفته شده ، مقدار آب لازم برای مصارف غیر تولیدی برابر ۱۱۳۵ متر مکعب درسال می باشد .

ج) تجهیزات مورد نیاز:
آب مورد نیاز در واحد تولید همبرگر، از طریق حفر یک حلقه چاه نیمه عمیق قابل تامین بوده و تجهیزات مورد نیازشامل تاسیسات پمپاژ ، منبع ذخیره هوایی ، سیستم تصفیه فیزیکی ، پمپ کلریناتور ( جهت تزریق کلر و ضد عفونی آب ) می باشد .
هزینه تامین و تجهیز کلیه امکانات تاسیساتی آب با عنایت به فهرست بهای سازمان برنامه و بودجه و نرخهای مورد قبول سازمانهای دولتی حدود ۳ میلیون ریال بر آورد می گردد .
تاسیسات سوخت رسانی :
به منظور تامین گرمایش ساختمانهای اداری و سالن تولید ، استحمام کارکنان و نیز شستشوی دستگاها از سیستم گرمایش مرکزی استفاده می شود .
سوخت مورد نیازدیگ آب گرم مربوطه بطور متوسط روزانه ۱۰۰ لیتر گازوئیل می باشد و همچنین یکصد لیتر گازوئیل جهت کامیون سردخانه دار و مینی بوس لازم می باشد . سوخت مورد نیاز وسائط نقلیه شامل یک دستگاه اتومبیل سواری و یک دستگاه وانت ۶۰ لیتر بنزین در نظر گرفته

شده ا ست . سوخت ماشینهای حمل و نقل و وسائط نقلیه از جایگاههای فروش شرکت ملی نفت تامین می گردد .برای ذخیره گازوئیل مورد نیاز سیستم گرمایش مرکزی از یک منبع ده هزار لیتری استفاده شده که هزینه خرید ، حمل و نصف آب با توجه به قیمتهای مخلوط (دولتی – آزاد ) حدود ۴۰۰ هزار ریال بر اورد می گردد .
(۶-۷-۳)- تاسیسات بخار:
با توجه به عدم انجام فرایند پخت بر روی محصول نهایی ، بخار مرد نیاز نبوده ، لذا در این ط رتح هیچگونه تاسیسات بخار در نظر گرفته نشده است.

تاسیسات هوای فشرده :
تجهیزات خط تولید بصورت نا پیوسته عمل نموده و نیازی به کنترل مرکزی دستگاه ها نمی باشد . بنابراین تاسیسات هوای فشرده برای کنترل ابزار دقیبق در نظر گرفته نمی شود لازم به تذکر است که دستگاه همبرگرزنیاز به هوای فشرده داشته که تجهیزات مربوط به آن بر روی خود دستگاه نصب شده است .
تاسیسات رفع آلودگی :
واحد تولید همبرگر ایجاد هیچگونه آلودگی محیط زیست نمی کند برای گرفتن چربی آب حاصل ازشستشوی دستگاهها نیز در مسیر آن چربگیر قرار می دهند .
سایر تاسیسات عمومی :
علاوه بر تاسیسات عمومی ذکر شده هر واحد تولید همبرگر نیازبه تاسیسات سردخانه ، سرمایش ، گرمایش و اطفاء حریق داشته که ذیلاً توضیحات مربوط به هر یک از موارد فوق بیان می گردد :
الف ) تاسیسات سردخانه :
به منظور نگهداری مواد اولیه نظیر گوشت، پیازو نیز محصولاتنهایی نیاز به سردخانه زیر صفر می باشد . ظرفیت سردخانه زیر صفر گوشت برای ذخیره حداقل یک هفته (حدود ده تن ) در نظر گرفته می شود . علاوه بر سردخانه ده تنی ذخیره گوشت ، جهت نگهداری محصول همبرگرو پیاز سردخانه زیر صفر مورد نیاز است . سردخانه زیرصفر باید توانایی ایجاد برودتیتا منهای ۲۵ درجه سانتیگراد را داشته باشد

.
اساسی ترین نوع آن با کف سنگی و دیواره ها و سقف ایزوله شده بهوسیله پلی اورتان ازورقه های کالوانیزه می باشد .
هزینه های مربوط به هر دو سردخانه ، با توجه به استعلام شرکتهای معتبر سیستمهای برودتی حدود ۲۲۰۰۰ دلار و ۳۰ میلیون ریال بر آورد می گردد.
ب ) تاسیسات گرمایش :
به منظور تامین گرمایش قسمتهای مختلف ، از سیستم گرمایش مرکزی استفاده میشود . سیستم گرمایش مرکزی علاوه بر تامین آب گرم قسمتهای موردنیاز (سرویس بهداشتی و شستشوی دستگاهها…) گرمایش قیمتهای گوناگون را تامین مینماید . هزینه تامین تجهیزات مورد نیاز شامل مشعل ، دیگ ،آب گرم ، منبع دو جداره ، منبع انبساط، رادیاتور و پمپها با عنایت نرخهای شرکتهای تحت پوشش سازمانهای دولتی حدود ۲ میلیون ریال برآورد می شود .

ج) تاسیسات سرمایش :
با استفاده از سیال مبرد سیستم سردخانه ها ، ضمن استفاده از خطوط انتقال و بکارگیری کویل وفن مناسب سرمایش سالن تولید تامین می گردد.
همچنین جهت تامین سرمایش قسمتهای اداری و آزمایشگاه دو دستگاه کولر درنظر گرفته می شود .
مجموع هزینه تجهیزات سرمایش سالن تولید و قسمتهای اداری و آزمایشگاه با توجه به قیمتهای اعلام شده توسط سازمان حمایت مصرف کنندگان حدود ۸۰۰ هزار ریال می باشد.
د) تجهیزات اطفاء حریق:
در یک واحد تولید همبرگر با توجه به نوع مواد اولیه و محصول نهایی و عدم حساسیت آنها در برابر آنس ، به منظور رعایت احتیاط ، باری قسمتهای انبار مواد اولیه ، تاسیسات سردخانه ، آزمایشگاه و سیستم گرمایش مرکزی ، تعدادی کپسول اطفاء حریقه به قیمت ۲۰۰ هزار ریال درنظر گرفته می شود .

ه) باسکول:
به منظور حفظ یک بیلان کلی نسبت به کلیه مواد اولیه ورودی و محصولات نهایی تولیدی یک دستگاه باسکول به ظرفیت یک تن به ارزش ۲۵۰ هزار ریال در نظر گرفته می شود .
جمع بندی تجهیزات و تاسیسات جانبی:
مشخصات فنی و هزینه تامین هر یک از تاسیسات مورد نیاز واحد تولید همبرگر به تفکیک در جدول (۱۰-۳) آورده شده است .
وسائط نقلیه :
وسائط مورد نیاز برای انجام وظایف گوناگون با احتساب نرخهای اعلام شده درشرایط معارف اقتصادی شامل وسا یل زیر میباشد :
الف ) مینی بوس:
با توجه به تعداد پرسنل و ضرورت حضوربه موقع کلیه افراد ، وجد یک دستگاه مینی بوس بعنوان سرویس رفت و آمد ، به قمیت ۵ میلیون ریال درنظر گرفته شده است.
ب ) اتومبیل سواری:
از آنجائیکه بخشی از انعقاد قراردادها، جلسات ، مراجعات وپی گیریها ، در حیطه مسئولیت مدیر واحد می باشد ، جهت سهولت در انجام امورمذکور ،وجود یک دستگاه اتومبیل سواری به ارزش ۴/۲ میلیون ریال ضروری می باشد .

 

ج) وانت :با عنایت به اهمیت تامینبه موقع ملزومات تدارکاتی جهت سهولت و سرعت امورتدارکات ، یک دستگاه وانت بار ۲ تن به قیمت ۵/۲ میلیون ریال جهت مسئول تدارکات درنظر گرفته شده است .
د) کامیون سرخانه دار چهار تنی:
جهت توزیع محصولات توسط شرکت و به دلیل فساد پذیری محصول همبرگر وجود ماشین سردخانه دار ضروری میباشد .خصوصاً آنکه ماشین سردخانه دار موجب افزایش توانایی شرکت درتوزیع محصولات درمحدوده ای وسیعتر،می گردد .و این نقش موثری در بازاریابی ورقابت شرکت درعرضه به موقع و سریع محصول به متقاضیان میباشد . بنابراین با احتساب هزینه های حمل و نقل و فروش کالا وملحوط دانستن کلیه سرمایه گذاریها وهزینه های مربوطه ، قیمت کالای عرضه شده بصورت «عمده فروشی» به عوامل توزیع محاسبه گردیده است .
بر این اساس یک دستگاه ماشین سردخانه دار چهار تنی به مبلغ ۶ میلیون رایل پیش بینی گردیده است .
اثاثیه و لوازم اداری :
لوازم اداری مورد نیاز جهت یک واحد تولیدی با مشخصات ذکرشده بسیار محدود بوده و در حد مواردذیل خلاصه می گردد:
-یک خط تلفن خارجی وچند خط داخلی
-ماشین های محاسبه دستی
-اثاثیه و لوازم اداری کارکنان (میزوصندلی ، فایل و …)

کل هزینه تامیناثاثیه ولوازم اداری برای یک واحد کوچک صنعتی با عنایت به حجم کاری معادل دو میلیون ریال مطابق شرایط تامین از تولید کنندگان فعال بر آورد می گردد .
محاسبه سطح زیربنا ومساحت زمین :
جهت تهیه محصول بهداشتی وب ا کیفیت مطلوب نیاز به سالن تولید ، انبار، تاسیسات ، تسهیلات رفاهی وبهداشتی مناسب می باشد .
در این واحد به منمظور رعایت مهندسی بهدا

ت .سالم تولید .انبارها و ساختمان تاسیسات بصورت منسف و بعضا ایزوله شده هستند .
نکته قابل توجه در محاسبه سطح زیر بنا در هر قسمت توجه اکید به سهولت نظافت و شستشو و جلوگیری از ایجاد فضاهای مرده در قسمتهای مختلف بوده که در نهایت با رعایت موارد فوق میتوان موجب بهبود وضعیت بهداشت محیط واحد های مذکور گردید .
مساحت سالن تولید:
مبنای محاسبه مساحت سالن تولید بر اساس ابعاد ماشین الات مساحت مواد اولیه ورودی و خروجی مانوراپراتور و ضریب پراکندگی (برای احتساب تردد سایر کارکنان سرویس دستگاهها در نظر گرفتن سوانح غیر مترقه و …) تعیین گردیده است .
مساحت انبارها:
انبارهای مورد نیاز در این واحد شامل انبار عادی و سردخانه زیر صفر می باشد، در انبار معمولی ، مواد اولیه غیر قابل فساد شدن از قبیل آرد سویا ، گلوتن ، آرد سوخاری ، ادویه نمک ، پوشش و کارتن بسته بندی نگهداری می گردد .

با توجه به داخلی بودن مواد اولیه ، مبنای محاسبه سطوح مودر نیاز بر اساس ذخیره یک ماهه این مواد در نظر گرفته شده است . از آنجائیکه مقدار آرد سویای مورد نیاز در یک ماه حدود هفت تن می باشد ، با احتساب متوسط حجم و وزن هر کیسه ، فضای مورد نیاز برابر ۱۲ متر مربع می باشد .
همچنین با استفاده از این روش ، سطح مورد نیاز برای آرد سوخاری برابر ۶، کلوتن ۵،ادویه و نمک ۱۵، کاغذ مومی و پوشش بسته بندی و کیوم ،۲ متر مربع بر آورد می گردد.

انبارهای سردخانه یر صفر جهت نگهداری گوشت ،همبرگر و پیاز در نظر گرفته شده است . مطابق استعلام از شرکت صنایع برودتی مساحت یک سردخانه زیر صفر ۱۰ تنی برای نگهداری گوشت حدود ۲۰ متر مربع و سردخانه یر صفر ۱۰ تنی نگهداری پیاز و همبرگر حدوداً ۱۵ متر مربع در نظر گرفته می شود .

لازم به تذکر است که در محاسبه مساحت انبارها علاوه بر میزان ظرفیت ،پارامتهرای همچون ، فضای کا فی جهت بارسی اطراف هر یک از مواد و مسیر مناسب حمل ونقل در محیط انبار نیز در نظر گرفته شده است .

مساحت تاسیسات :
با وجود تاسیسات گوناگون جنبی در هر واحد تولید همبرگر، برای هر یک از آنها، نیاز به م کانب با وسعت مناسب می باشد ، که ذیلاً توضیحا آن بیان می گردد.
فضای مورد نیاز جهت آزمایشگاه کنترل کیفیت که مشتمل بر دو قسمت شیمیایی و میکروبیولوژی است ، در حدود ۳۰ متر مربع منظور می شود .

تاسیسات مورد استفاده در کارخانه (اعم از برق ،آب ، تعمیرگاه ، کمپرسور سردخانه ،گرمایش و سوخت و …) مجموعاً ۱۱۵ متر مربع فضای سرپوشیده و ۴۰ متر مربع فضای باز را اشغال می نماید .
مساحت ساختمانهای اداری و خدماتی:
مبنای محاسبه مساحت ساختمانها بر اساس تعداد پرسنل و با توجه به ضرایب خاص می باشد .
الف)اتاق مدیریت:
مساحت اتاق مدیریت با توجه به وسعت کافی جهت مراجعه کنندگان و برگزاری جلسات ،حدود ۲۵ متر برای هر یک از پرسنل اداری ح دود ۱۰ متر مربع در نظر گرفته شده است . با احتساب راهروها،دستشویی و توالت و آبدارخانه کل مساحت ساختمان اداری حدود ۷۰ مترمربع برآؤرد میگردد .

ب )تسهیلات رفاهی کارگران:
در واحدهای تولید همبرگر رعایت بهداشت فردی پرسنل منوط به وجود سرویس بهداشتی مناسب از قبیل حمام، رختکن و دستشوی میباشد . لذا بازاء هر یک از پرسنل ، مساحتی برابر یک متر مربع در نظر گرفته شده است .

ج)نماز خانه،و سالن غذا خوری:
بازاء هر یک از پرسنل مساحت مورد نظر برابر یک متر مربع در نظر گرفته شده است.
د)سرایداری به عنوان نگهبانی:
مساحت محیط نگهبانی با توجه به وجود خانواده ، باربر ۴۰ متر مربع منظور گردیده است .
مساحت زمین وعملیات محوطه سازی:
مساحت کل محوطه کارخانه حدود ۵-۳ برابر مساحت ساختانها می باشد که قسمتی از آن به امر فضای سبز، درختکاری ، خیابان کشی ،پارکینگ و نگهداریضایعات، اختصاص خواهد یافت . فضای سبز حدود ۲۰ درصد محوطه ، خیابان کشی و پارکینگ حدود ۳۵ درصد آنرا تشکیل می دهد .
نتایج حاصل از این برآورد ها در جدول (۱۵-۳) خلاصه شده است .

دیوار کشی اطراف کارخانه بر اساس ارتفاع ۵/۲ متر از سطح زمین و نیم متر مربوط به پیریزی (مجموعاً حدود ۳ متر) محاسبه می گردد.
قسمت جلوی کارخانه از ارتفاع یک متربه بعد نرده کشی خواهد شد
(*) با توجه به کوچک بودن واحد فوق و عدم ایجاد آلودگی های محیط زیست کل زمین مورد نیاز ، ۳ برابر مساحت ساختمانها در نظر گرفته شده است

هزینه عملیات ساختمان سازی و محوطه سازی:
هزینه ساخت هر یک از قسمتهای کارخانه (سالن تولید ، انبارها، ساختمانهای اداری و ..) همچنین هزینه عملیات محوطه سازی با توجه به اصول متداول و مصوبات سازمان برنامه و بودجه تحت نام «فهرست بهای ابنیه » با عنایت به شرایط عادی و نرخهای دولتی تعیین شده است .
با توجه به اینکه صنعت مورد نظر غذایی است لذا می بایست سالنهای تولید و انبار،قابل شستشو بوده و امکانات مورد لزوم این نوع صنایع را داشته باشد بنابراین هزینه ساخت سالن تولید و انبارها نسبت به واحدهای غیر صنعتی مقداری بیشتر است .

راهنمای نقشه جانمایی واحد تولید همبرگر:
۱۴- نگهبانی وسرایداری
۱۵- ساخمان اداری
۱۶- نمازخانه و ناهار خوری
۱۷- پارکینگ
۱۸- انبار مواد اولیه
۱۹- تاسیسات گرمایش
۲۰- ساختمانهای رفاهی
۲۱- تعمیرگاه
۲۲- تاسیسات برق و ژنراتور
۲۳- تاسیسات آب
۲۴- آزمایشگاه
۲۵- سال ن تولید
۲۶- سردخانه

نیروی انسانی مورد نیاز:
صنعت همبرگر سازی علیرغم عدم پیچیدگی تجهیزات و ماشین آلا ، و فرآنید تولید بطور نسبی نیازمند نیروی انسانی ماهر و با تجربه می باشد . ذیلاً توضیحات مربوط به هر یک از مشاغل موردنیاز یک واحد کوچک تولید همبرگر بیان می شود :
مدیر عاملی:
مدیر عامل بعنوان مسئول اصلی واحد، مسئولیت برنامه ریزی ، سازماندهی ، کنترل ، عملکرد وتصمیم گیری را به عهده دارد .

مسئول فنی:
درهر واحد تولید همبرگر، وجودیک نفر مسئول فنی که حداقل دارای لیسانس در یکی از رشته های صنایع غذایی ، دامپزشکی وتغذیه باشد ضروری می باشد . مسئول فنی در حقیقت بعنوان نماینده وزارت بهداشت و درمان ومسئول برنامه ریزی و نظارت در تولید محصولی مطابق با شرایط بهداشتی می باشد .

لذا ضروری است مسئول فنی با آموزش پرسنلی و نظارت دقیق در کلیه موارد ، از خرید مواد اولیه تا توزیع محصول موجبات تولید محصول سالم را فراهم آورد . به دلیل کوچکی واحد همبرگر، مسئولیت آزمایشگاه نیز بعهده مسئول فنی می باشد .
تکنیسین خط تولید :
مسئول هماهنگی و اجرائی برنامه تولید بعهده تکنسین خط تولید می باشد . در واقع تکنسین خط تولید رابط مسئول فنی و کارگران خط تولید است .

پرسنل تولید :
برای انجام وظایف انبارداری (یک نفر) ، قصابی (یک نفر) توزین ، فرمولایون ومیکسر(دو نفر) همبرگرزن (یک نفر) ، انجماد بسته بندی (یک نفر) ، مجموعاً ۶ نفر کارگرماهرو نیمه ماهر مورد نیاز است .
تعمیرگاه و تاسیسات :
با توجه به انجام تعمیرات مقدماتی ماشین آلات و تاسیسات خط تولید ، یک نفر تکنسین ماهر مورد نیاز است .

پرسنل اداری:
جهت انجام امور پرسنلی، مالی وتدارکات با توجه به تعداد پرسنل واحد و میزان تدارکات مورد نیاز ، دو نفر در نظر گرفته شده است دو نفرپرسنل مذکور تحت نظر مستفیم مدیر عامل انجام وظیفه می نمایند .
پرسنل خدماتی:
برای انجام امور خدمات ، همچون آبدارخانه ، نگهبانی (سرایداری) و راننده توزیع محصولات ، ۳ نفر در نظر گرفته شده است .
به دلیل یک شیفت بودن واحد ، راننده مینی بوس در تدارکات واحد نیز فعالیت میکند .
جمع بندی تعداد پرسنل مورد نیاز، همراه با متوسط حقوق ماهانه ارائه گردیده است .مبنای محاسبه حقوق سالیانه بر اساس ۱۴ ماه درسال و ۲۳ درصد (۲%+۲۱%) هزینه بیمه سهم کارفرما درنظر گرفته شده است .

حقوق ماهیانه پرسنل بر اساس قوانین وزارت کار و اجتماعی تعیین شده است . لازم به تذکر است که مطابق تبصره های سازمان تامین اجتماعی به پرسنلی که ماهیانه بیش از یک صد و بیست هزار ریال حقوق دریافت می کنند بیمه تعلق نمیگیرد منتهی بعلت عدم لزوم چنین دقتی در این مرحله از محاسبات ازاعمال اینگونه تبصره ها صرفنظر شده است .
کانونهای مصرف و کالای رقیب
با توجه به ارزش غذایی مواد پروتئینی و سهولت آمادگی مصرف فرآورده های گوشتی فرآیند شده، همبرگر به عنوان یک غذای نیمه آماده ، بنابر ضرورت جامعه شهری و موقعیتهای گوناگون افراد از لحاظ فرصت و وسایل آماده سازی غذا ، به عنوان یک وعده غذایی در واحد کوچک خانواده ها ، کلیه رستورانهای شهری ، بین شهری، مؤسسات آموزشی ، ورزشی و… مورد استفاده قرار می گیرد.

 

بیشترین گروههای سنی مصرف کننده این محصول، اغلب گروه سنی نوجوانان و جوانان می باشند.
محصولات رقیب و جانشین همبرگر:
از جمله فرآورده های گوشتی آماده که به عنوان مواد پروتئینی در کنار همبرگر به مصرف می رسد ، می توان انواع گوناگون محصولات سوسیس ، کالباس ، کباب لقمه و … را نام برد.
از عوامل مؤثر در حذف یا برتری همبرگر در صحنه رقابت با دیگر محصولات، علاوه بر قیمت و پسند ذائقه عمومی مصرف کنندگان مناطق مختلف، نوسانات کمبود و یا افزایش دیگر فرآورده ها در بازار مصرف می باشد بطور مثال، در صورت افزایش تولید سوسیس و کالباس وارائه آن با قیمت مناسب یا افزایش قیمت گوشت در مقاطع خاص ، تا حدود زیادی در جانشینی و رقابت با همبرگر مورد مؤثر می باشند.
علاوه بر موارد فوق، محصول همبرگر به دلیل عدم پیچیدگی فرآیند از طرف افراد غیرمجاز، بدون رعایت استانداردهای لازمه و با کیفیت پائین در حد وسیعی تولید و به بازار عرضه می گردد.
ورود این قبیل تولیدات ، بعضاً موجب پیدایش زمینه منفی در مورد این محصول ، بین مصرف کنندگان می شود.
با بررسی های انجام شده برروی شاخصهای کیفی و کمی همبرگر و دیگر فرآورده های رقیب آن، به منظور سهولت در مقایسه بین آنها در جدول شماره ۳-۴ از اعداد و ارقام به عنوان شاخص مقایسه استفاده شده است. امتیاز های داده شده به هر پارامتر به شرح زیر می باشد:
عالی (۱۰-۹) ، خوب (۸-۶) ، متوسط (۵-۳) ، ضعیف (۳-۰)

جدول ۳-۴ مقایسه کمی و کیفی بعضی از فرآورده های پروتئینی رقیب با همبرگر
فرآورده های رقیب
شاخص و
درصد اهمیت آن انواع سوسیس و کالباس گوشت قرمز همبرگر سوسیس ماهی کنسرو ماهی
عمومیت مصرف ۸
(۲/۱) ۴
(۶/۰) ۲
(۳/۰) ۱
(۱۵/۰)
قیمت ۸
(۶/۱) ۹
(۸/۱) ۸
(۶/۱) ۳
(۶/۰)
پیچیدگی فرآیند ۵
(۵/۰) (*)۸
(۸/۰) ۴
(۴/۰) ۳
(۳/۰)
سرمایه لازم برای احداث کارخانه ۸
(۲/۱) (**)۹
(۳۵/۱) ۷
(۰۵/۱) ۲
(۳/۰)
سهولت دسترسی به مواد اولیه ۶
(۹/۰) ۶
(۹/۰) ۹
(۳۵/۱) ۹
(۳۵/۱)
مدت ماندگاری ۴
(۴/۰) ۳
(۳/۰) ۲
(۲/۰) ۱۰
(۱)
قابلیت صادرات ۴
(۴/۰) (***)۰
(۰) ۲
(۲/۰) ۱۰
(۱)
جمع ۲/۶ ۷۵/۵ ۱/۵ ۷/۴

(*) در این ردیف امتیاز داده شده براین اساس است که هرچقدر پیچیدگی فرآیند کمتر باشد امتیاز بیشتری داده می شود.
(**) در ردیف سرمایه لازم، چون سرمایه اولیه احداث کمتر است، امتیاز بالایی داده شده است.
(***) از آنجائیکه گوشت همبرگر مخلوطی از گوشت تازه و دیگر مواد بوده و هیچگونه عملیات پخت دادن از آن انجام نمی شود و در ضمن استفاده از نگهدارنده ها نیز در آن غیرمجاز است لذا نگهداری آن برای مدت طولانی بسیار مشکل بوده و به همین دلیل صادرات آن نیز معمول نمی باشد.

بررسی بازار و قیمت فروش
به طور کلی به واسطه افزایش جمعیت شهرنشین و بنابر موقعیتهای شغلی و اجتماعی موجود در شهرها، نیاز به محصولات غذایی آماده رو به تصاعد می باشد. علاوه بر نیاز تأمین نوع مواد غذایی مردم جامعه نیز از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد. که دراین رابطه تأمین مواد پروتئینی وگوشتی ، به شدت ضروری بوده است. از جمله محصولات گوشتی مورد مصرف در بین بعضی از اقشار مردم، محصول همبرگر می باشد. این محصول از آنجائیکه ماده غذایی نیمه آماده ای است، در همه فروشگاهها ی عرضه گننده غذای آماده ، رستورانهای شهری وبین شهری، مؤسسات آموزشی ورزشی، اداری، تولیدی ، سربازخانه ها و… قابل عرضه می باشد.

در شرایط فعلی حدود ۱۷ کارخانه با مجموع ظرفیت سالانه ۱۳ هزار تن در حال تولید و حدود ۶ کارخانه با ظرفیت ۴۸۰۰ تن دارای پروانه تأسیس و ۱۳ واحد دارای موافقت اصولی در تولید همبرگر می باشند.
همچنین تعداد واحدهایی که به تولید سوسیس، کالباس و همبرگر به طور مشترک اشتغال داشته ۶ واحد و حدود ۲۰ واحد از این نوع نیز دارای موافقت اصولی می باشند.
اکثرکارخانجات فعال، به خاطر کمبود مواد اولیه، پائین تر از ظرفیت اسمی خود در حال تولید می باشند و معمولاً محصول تولیدی خود را در مقایسه با فرآورده های سوسیس و کالباس، به علت پائین بودن کیفیت و عدم مقدار مناسب گوشت و… با روند کندتری به فروش می رسانند و علاوه بر شهرهای بزرگ در شهرهای کوچکتر ، و مناطق مسافرتی کشور نیز به فروش می رسانند.

براین اساس ، جهت برآورد وضعیت حجم و پتانسیل تولید همبرگر در سال ۱۳۷۲ ، با احتساب ۷۵% از ظرفیت اسمی پروانه های تأسیس و ۵۰% ظرفیت اسمی موافقت اصولی و چنانچه ۱۰% کل ظرفیت کارخانجات دارای موافقت تولید کننده سوسیس ، کالباس ، همبرگر را به تولید همبرگر اختصاص داد، رقمی حدود ۱۰۰۰ تن در سال می باشد که تا حدود زیادی بازار مصرف را پوشش می دهد و با توجه به احداث این واحدها در نقاط مختلف کشور، پیش بینی می شود از لحاظ تأمین این فرآورده کمبودی موجود نباشد.
نکته مهم جهت رونق تولید همبرگر، برخورداری از کیفیت، به کارگیری فرمول استاندارد و عرضه به موقع با بسته بندی مناسب و قیمت متعادل می باشد.
قیمت فروش:
قیمت فروش همبرگر، متأثر از عوامل متعددی همچون ، میزان عرضه و تقاضا ، هزینه های متغیر تولید، نحوه قیمت گذاری و نظارت می باشد. قیمت تمام شده همبرگر، به طور عمده متأثر از هزینه های متغیر بوده که در این مجموعه هزینه مواد اولیه عمده ترین عامل می باشد.
گوشت به عنوان ماده اولیه اصلی در تولید همبرگر به صورت سهمیه و به قیمت دولتی به واحدهای تولیدی تحویل داده می شود. دیگر مواد اولیه مورد مصرف ، شامل کلونس ، سویا، … با توجه به نظارت دولت در شرح گذاری آنها، می توان آنها را با قیمت دولتی محاسبه نمود.

به منظور مقایسه قیمت نهایی محصول همبرگر، با دیگر محصولات گوشتی قابل رقابت با آنها در جدول ۴-۴ نرخهای اعلام شده از سوی سازمان حمایت از مصرف کننده و تولید کننده مورخ خرداد ماه ۱۳۶۸ ارائه شده است.
نکته قابل توجه این است که ، در صورت هرگونه افزایش قیمت گوشت، سویا، کلوتن ، مواد بسته بندی و … مستقیماً قیمت هنبرگر افزایش پیدا می کند.

جدول ۴-۴ قیمت مقایسه ای همبرگر با دیگر فرآورده های گوشتی
ردیف نوع محصول واحد قیمت فروش کارخانه (ریال) قیمت عمده فروشی (ریال) قیمت برای مصرف کننده (ریال)
۱ همبرگر مخصوص کیلوگرم ۷۶۰ ۷۸۰ ۸۵۰
۲ گوشت (طرح توزیع سازمان گوشت) کیلوگرم – – ۷۵۰
۳ سوسیس و کالباس معمولی کیلوگرم ۷۰۰ ۷۱۸ ۷۸۰
۴ سوسیس آلمانی کیلوگرم ۸۰۰ ۸۲۰ ۸۹۰
۵ مارتادلا کیلوگرم ۸۳۰ ۸۵۵ ۹۳۵
۶ کالباس خشک کیلوگرم ۱۳۴۵ ۱۳۸۰ ۱۴۷۰
۷ کالباس لیونز کیلوگرم ۱۳۴۵ ۱۳۸۰ ۱۴۷۰

قیمت کالاهای رقیب براساس نوع مواد اولیه و میزان استفاده از هر یک ، به ویژه گوشت، تعیین شده است. در ضمن پیچیدگی فرآیند و دستگاههای خط تولید نیز در قیمت نهایی محصول منظور شده است.

ظرفیت و سرمایه تولید:
برای حضور مؤثر در بازار فروش محصولات و نیز رقابت با سایر تولید کنندگان می بایست واحد دارای ظرفیت مناسب باشد. برای تعیین مناسب ترین ظرفیت، مشخص نمودن جایگاه صنعت مربوطه و نیز در نظر گرفتن حداقل ظرفیت اقتصادی ضروری است . دوعامل فوق فقط محدوده ظرفیت تولیدی را معین نموده و دیدگاه دقیقی پیرامون ظرفیت تولید هر یک از محصولات ارائه نمی نماید

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 21700 تومان در 170 صفحه
217,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد