دانلود مقاله اولویت بندی قطبهای گردشگری استان کرمانشاه براساس پتانسیل مناطق نمونهی گردشگری با استفاده از روش تصمیمگیری چند معیارهی تاپسیس

word قابل ویرایش
20 صفحه
5700 تومان

منابع

احمدی، فضلاله؛ نصیریانی، خدیجه و اباذری، پروانـه. .(۱۳۸۷) تکنیک دلفی: ابـزاری در تحقیـق، مجلـهی ایرانـی آموزش در علوم پزشکی، دورهی نوزدهم، شمارهی ۱، صص. .۱۷۵-۱۸۵

افتخاری، عبدالرضا؛ پورطاهر، مهدی و مهدویان، فاطمـه. .(۱۳۹۰) اولویتبندی ظرفیتهـای گردشـگری منـاطق روستایی شهرستان نیر، جغرافیا و توسعه، شمارهی ۲۴، صص. .۲۳-۳۸

بدری، سید علی و یاری حصاری، ارسطو .(۱۳۸۸) انتخاب مناطق نمونـه گردشـگری بـا اسـتفاده از روشAHP

نمونه ی موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد، فصلنامهی تحقیقـات جغرافیـایی، دورهی ۲۳ شـمارهی ۹۵، صص. .۵۵-۸۴

بیگی فیروزی، اله یار. .(۱۳۹۰) تدوین استراتژی توسعه صنعت گردشگری استان لرستان بـر اسـاس تحلیـل

SWOT و فرآیند تحلیل شبکهای (ANP)، پایـاننامـهی کارشناسـی ارشـد رشـتهی مـدیریت بازرگـانی ـ مدیریت تحول، به راهنمایی دکتر مهدی کاظمی، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

مقدمه

صنعت گردشگری یکی از پدیدههای قرن حاضر است که بعد از صنعت نفـت و خودروسـازی، سـومین صـنعت مهم جهان شمرده میشود و علاوهبر فقرزدایی، عدالتگستری و اشتغالزایی، درآمد بالایی را ایجاد کرده اسـت (یاوری و همکاران، (۱۳۸۹، بهگونهای که سازمان گردشگری در بیانیهی مانیل، گردشـگری را نیـاز اساسـی در هزارهی سوم معرفی کرده است (تقوایی و صفرآبادی،(۱۳۹۰ و پیشبینی میشـود کـه در سـال ۲۰۲۰ تعـداد گردشگران به ۱/۵میلیارد برسد .(Shaw & Williams , 2004) این امر نیازمند وجود مـدیریت تخصصـی بـرای درک همه ظرفیتهای آن است .(Weaver, 2006) بهگفتهای این فعالیت در چند دههی اخیر، سهم عمـدهای در توسعهی منطقهای و ناحیهای کشورها داشته است (شماعی و موسیوند،.(۱۳۹۰ اغلب کشورهایی که از ایـن مزیت بهلحاظ موقعیت مکانی و داشتههای طبیعی و فرهنگی برخوردارند، آن را در برنامـههـای توسـعهی ملـی خود گنجاندهاند تا از این طریق بتوانند فرآیند توسعهی ملی خود را تکامـل بخشـند (ضـرغام و حـاجی محمـد امینی، .(۱۳۹۰ بر ایـن اسـاس بـرای تنـوع بخشـیدن بـه منـابع رشـد اقتصـادی و درآمـدهای ارزی و ایجـاد فرصتهای شغلی جدید، توسعهی صنعت گردشگری در کشـور اهمیـت شـایانی دارد؛ چـرا کـه ایـران از نظـر جاذبههای گردشگری، جزء ده کشور برتر جهان و از حیث تمدنی، در دستهی پنج کشـور تمـدنی جهـان قـرار دارد. این امر نشاندهندهی جاذبههای متنوع و منحصر بهفرد تاریخی، مذهبی، فرهنگی و طبیعیِ کشور اسـت (طیبی و همکاران، .(۱۳۸۶ بر اساس آخرین آماری که سازمان میـراث فرهنگـی و گردشـگری ایـران در سـال ۱۳۸۹ اعلام کرده است، تنها تعداد ۳ میلیون و ۱۲۱ هزار و ۲۸۱ گردشـگر وارد کشـور شـده اسـت و در بـین ۱۸۵ کشور، رتبهی ۱۳۳ را بهدست آورده است (سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشـگری۱، .(۱۳۹۰ این در حالی است که براساس سند چشمانداز در افق ۱۴۰۴، جذب گردشگر در ایران باید ۱/۵ درصد و درآمـد آن، ۲ درصد رشد داشته و پذیرای ۲۰ میلیون گردشگر بـا درآمـدی حـدود ۲۵ میلیـارد دلار باشـد (قلـیزاده، .(۱۳۸۹ بنابراین باید توجه کرد که توسعه و بالندگی این صنعت در کشور، سبب ترکیب و بهکارگیری همزمان منابع داخلی و خارجی، منابع اجتماعی، اقتصادی، اثرات زیستمحیطی و فرهنگی میشـود و بـا فـراهم آوردن فرصتی راهبردی، به اقتصاد محلی تنوع بخشیده، موجب اشتغالزایی، ایجاد درآمد و افـزایش ارزش منـابع وارد شونده به محیط محلی میشود (صفاخواه، .(۱۳۸۹ با این دیدگاه یکی از مباحث مهم و اساسی در برنامهریـزی گردشگری، تعیین جایگاه و وضعیت موجود این صنعت در یـک منطقـه اسـت .(Jamrozy, 2007) ایـن امـر بـا ارزیابی مناطق گردشگری و شناسایی مناطق مستعد امکانپذیر است؛ چرا که این مرحله مـیتوانـد خـطمشـی توسعه و برنامههای آیندهی گردشگری را ترسیم کنـد .(Nelson et al., 2002) از ایـن رو بـا توجـه بـه مسـائل

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱٫ www.ichto.ir

اولویتبندی قطبهای گردشگری استان کرمانشاه براساس….. ۷۷

مطرح شده در زمینهی گردشگری، یکی از طرحهای ایجاد شده در کشور، تلاش برای شناسایی مناطق مستعد گردشگری و برنامهریزی و ایجاد مناطق نمونهی گردشگری بوده است که بر اسـاس امکـانسـنجیهـای انجـام گرفته در کشور، بیش از ۱۰۰۰ منطقهی نمونهی گردشگری شناسایی شده است که سهم استان کرمانشـاه ۵۰ منطقهی نمونهی گردشگری است که با توسعهی این مناطق، میتـوان شـاهد توسـعهی گردشـگری در اسـتان باشیم. بنابراین پژوهش حاضر بر آن است تابر اساس توانِ ۵۰ منطقهی نمونهی گردشگری در استان بـا توجـه به شاخصهای تعیین شده و روش تصمیمگیری چند معیاره تاپسیس قطبهای گردشگری آن را اولویتبنـدی و توان گردشگری این قطبها را ارزیابی کند. این رتبهبندی میتواند از یک سو بـه گردشـگران بـرای انتخـاب مقاصـد گردشـگری و از سـوی دیگـر، بـه برنامـهریــزان گردشـگری و مـدیریتهـای مـرتبط در ایـن زمینــه و سرمایهگذاران گردشگری کمک شایانی کند.

پیشینهی پژوهش

نگاهی به پژوهشهای انجام شده در زمینهی گردشگری، نشان میدهـد بحـث منـاطق نمونـهی گردشـگری و تأثیر این مناطق از ابعاد تازهی گردشگری است. در ادامه به برخی از مطالعـات خـارجی در ایـن زمینـه اشـاره میشود:

بوکلی (۱۹۹۹) در پژوهشی برای هر منطقـهی جغرافیـایی، ظرفیـتبـرد گردشـگری تعریـف کـرده و بـه رتبهبندی مناطق بر اساس ظرفیت برد میپردازد .(Papageorgiou & Brotherton, 1999)

سنچز و همکاران (۲۰۰۰) برای تعیـین ویژگـیهـای گردشـگری در مقاصـد گردشـگری کوبـای ترکیـه، شاخصهای ترکیبی اقتصادی و اجتماعی را بهکار گرفتـه و در خصـوص مسـائل بنیـادی عـدالت اجتمـاعی و توسعهی اجتماعی در موضوعهای گردشگری، به اهداف دولتها در تعیین راهبردها اشـاره کـردهانـد (تـوکلی و همکاران، .(۱۳۸۹

گیل مور(۲۰۰۲) ۱ در پژوهشی به این نتایج دست یافت که حفظ، نگهداری، مرمت، توجه بیشتر به جاذبه-های گردشگری، تأکید بر معماری سنتی در ساخت اماکن گردشگری و ایجاد زیرساختهای مناسب، میتوانـد منجر به افزایش ورود گردشگران و توسعهی مناطق گردشگری شود.
کاستلانی و سال(۲۰۰۹) ۲ در پژوهشی بـه ارائـهی راهبردهـای توسـعهی گردشـگری در منـاطق ویـژهی گردشگری پرداختهاند.

در زمینه مناطق نمونهی گردشگری در کشور مطالعات داخلی نیز انجـام گرفتـه کـه بـهطـور خلاصـه در جدول شمارهی ۱ ارائه شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱٫ Gilmore 2. Kastlani & Sal

۸۷ جغرافیا و پایداری محیط، سال دوم، شماره ۴، پاییز ۱۳۹۱

جدول .۱ پژوهشهای ارائه شده در خصوص مناطق نمونهی گردشگری در کشور

ردیف عنوان

۱ انتخاب مناطق نمونهی گردشگری با استفاده از روشAHP (نمونهی موردی: استان کهگیلویه

و بویراحمد)

۲ سطحبندی مقصدهای گردشگری: واکاوی مفهومی نو در برنامهریزی فضایی گردشگری

۳ برنامهریزی راهبردی توسعهی گردشگری منطقهی نمونهی گردشگری دیمه

۴ بررسی و اولویتبندی مناطق نمونهی گردشگری بهمنظور سرمایهگذاری در استان سمنان،

۵ تأثیر مناطق نمونهی گردشگری در محرومیتزدایی از دیدگاه اجتماعـات محلـی (مطالعـهی

موردی: منطقه اورامان تخت کردستان)

۶ اولویتبندی ظرفیتهای گردشگری مناطق روستایی شهرستان نیر

۷ رتبهبندی مناطق نمونهی گردشگری استان چهارمحال و بختیاری با استفاده از تکنیکAHP

۸ ارزیابی توانمندیهای ژئومورفوتوریسمی لندفرمهـا براسـاس روش پرالونـگ (مـورد مطالعـه:

منطقهی نمونهی گردشگری بیستون)

۹ ارزیابی و اولویتبندی جاذبههای اکوتوریسم روستاهای هدف گردشگری استان چهار محال و

بختیاری

نویسنده

بدری و یاری حصاری

(۱۳۸۸)

ضیایی و شجاعی((۱۳۸۹ رعنایی (۱۳۸۹) صفاه خواه (۱۳۸۹)

توکلی و همکاران (۱۳۸۹)

افتخاری و همکاران((۱۳۹۰

رنجبر دستنانی (۱۳۹۰)

فتوحی و همکاران((۱۳۹۱

رحیمی و رنجبردستنانی

(۱۳۹۱)

وجه تمایز پژوهش حاضر با پژوهشهای صورت گرفته ارزیابی قطبهای گردشـگری اسـتان کرمانشـاه بـا توجه به توان مناطق نمونهی گردشگری اسـت کـه بـر ایـن اسـاس، قطـبهـای گردشـگری اسـتان کرمانشـاه اولویتبندی و توان گردشگری هر کدام از قطبهای گردشگری سطحبندی شده است.

مفاهیم و مبانی نظری

• گردشگر و گردشگری: گردشگر به کسی گفته میشود که به مکانی غیـر از محـل سـکونت سـفر کـرده و هدفش مقاصد کاری یا استفاده از اوقات فراغـت باشـد و مخـارج او در مقصـد، از درآمـدی کـه در محـل
سکونت بهدست آورده پرداخت شود. تعریف فوق تعریف کمابیش جـامعی اسـت کـه شـامل همـهی انـواع گردشگری میشود (موسایی، .(۱۶ :۱۳۹۰ همچنین براساس تعریفی که سازمان جهانی گردشـگری۱ ارائـه کرده است، گردشگری مجموعه فعالیت هایی است که فرد در مسافرت و در مکانی خارج از محـیط عـادی خود انجام می دهد. این مسافرت بیش از یک سال طول نمی کشد و هدف تفریح، تجارت یـا فعالیـتهـای دیگر است (رنجبریان و زاهدی، .(۱۲-۱۱ :۱۳۸۸

• توسعهی گردشگری: عبارتست از گسترش این صنعت و جذب گردشگران به یـک منطقـه بـا اسـتفاده از منابع موجود، بهطوری که همافزایی کامل میان عناصر گردشگری بهوجود آید و مزیتهـای بـالقوه توسـعه

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱٫ World Tourism Organization

اولویتبندی قطبهای گردشگری استان کرمانشاه براساس….. ۷۹

گردشگری از جنبههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تحقق یابد (الـوانی و پیـروز بخـت، :۱۳۸۵ .(۱۱۶ عوامل بی شماری در توسعهی گردشگری نقش دارند و ارتباط و تعامـل بـین آنهـا توسـعه را شـکل می دهد. اما سه عامل عمده و اصلی در توسعهی گردشگری عبارتند از: گردشگران، مردم منطقـه و ویژگـی مقصد. میزان انطباق و همپوشی این سه عامل، منطقهای را بهوجود میآورد کـه در آن، توسـعه هـمبافتـه تحقق مییابد ( بیگی فیروزی،.(۱۳۹۰

• مناطق نمونهی گردشگری: مناطق نمونهی گردشگری به محدودهی جغرافیایی اطلاق میشود کـه در آن، یک یا چند یا مجموعهای از جاذبههای تاریخی، طبیعی و فرهنگی وجود دارد و وجود آنها، انگیزهای بـرای سفر و اقامت گردشگران خواهد بود. بهگفتهای، مناطق نمونهی گردشگری منطقه یا منـاطقی هسـتند کـه در جوار جاذبههای تاریخی، فرهنگی، مذهبی، طبیعی و گردشگری قرار دارند که بهمنظور ارائهی خـدمات به گردشگران توسط بخش غیردولتی تأسیس و اداره میشوند (محمودی نژاد و بمانیان، .(۳۶۷ : ۱۳۸۸ بـر اساس نتایج مطالعات پایـه، منـاطق نمونـهی گردشـگری، فرصـت سـرمایهگـذاری قابـل عرضـهای بـرای سرمایهگذاران داخلی و خارجی خواهند بود. در منـاطق نمونـهی گردشـگری بـا حفـظ قـوانین و مقـررات محیط زیست و مناطق طبیعی و سازگار با محـیط، مـیتـوان انـواع موضـوعات و تأسیسـات گردشـگری و خدمات وابسته را ایجاد کرد (سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اسـتان گـیلان، .(۱۳۹۰ علاوهبر موارد مذکور، برخی از ویژگیهای مناطق نمونهی گردشگری در شکل شمارهی ۱ ارائه شده است.

شکل.۱ ویژگی مناطق نمونهی گردشگری

(تقی زاده، ( ۱۳۹۱

• تقسیمبندی مناطق نمونهی گردشگری: بر اساس نتایج مطالعـات پایـه، منـاطق نمونـهی گردشـگری در چهار سطح زیر تقسیم میشوند:

۰۸ جغرافیا و پایداری محیط، سال دوم، شماره ۴، پاییز ۱۳۹۱

الف) مناطق نمونهی گردشگری بین المللی: منطقهای است که با هدف جذب گردشگران خارجی طراحـی و تجهیز میشود و حداقل مساحت آن ۳۰۰ هکتار است.

ب) مناطق نمونهی گردشگری ملی: منطقه ای است که با هدف جذب گردشـگران ایرانـی از سراسـر کشـور طراحی و تجهیز میشود و حداقل مساحت آن ۱۰۰ هکتار است.

ج) مناطق نمونهی گردشگری استانی: منطقهای است کـه بـا هـدف جـذب گردشـگران اسـتانی طراحـی و تجهیز میشود و حداقل مساحت آن ۵۰ هکتار است.

د) مناطق نمونهی گردشگری محلی: منطقهای است که با هدف جذب گردشگران یک یـا چنـد شهرسـتان طراحی و تجهیز میشود و حداقل مساحت آن ۳۰ هکتار است (افتخاری و همکاران، .(۱۳۹۰

• روش دلفی: یکی از روشهای کسب دانش گروهی مورد استفاده، روش دلفـی اسـت کـه فرآینـدی دارای

ساختاری برای پیشبینی و کمک به تصمیمگیری طی مراحل پیمایشی، جمعآوری اطلاعـات و درنهایـت، اجماع گروهی است (احمـدی و همکـاران، .(۱۳۸۷ ایـن روش را داکلـی و هلمـر۱ در سـال ۱۹۶۴ معرفـی کردند. در روش دلفی، افراد هیچگاه بهصورت گروهی در یک جلسه و دور یک میز جمع نمیشوند. رئـیس گروه تمام ایدههای پیشنهادی را برای تکتک اعضا ارسال مـیکنـد و از آنهـا مـیخواهـد کـه نسـبت بـه ایدههای پیشنهادی دیگران فکر کنند و اگر ایدهی جدیدی به نظرشان میرسد به آن بیفزایند. ایـن عمـل چندین بار تکرار میشود تا درنهایت اتفاق آرا بهدست آید (خدابخش علیایی،.(۱۳۹۰ بنا بر نظـر برکهـوف در شرایط آرمانی، حتی گروههای چهـار نفـره هـم مـیتواننـد عملکـرد مناسـبی داشـته باشـند (سـرور و همکاران، .(۱۳۸۹ هدف از روش دلفی، جمعآوری اطلاعات و نظرات از حضار و کارشناسان بـرای تسـهیل فرایند حل مشکل تصمیمگیری و برنامهریزی است. بر این اساس مهمترین اجزا و عناصر اصـلی ایـن روش عبارتند از: پرسشنامه، سؤالهای پرسشنامه و کارشناسان (حکمت نیا و موسوی، .(۳۳۳ -۳۲۵ : ۱۳۹۰

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 20 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد