تحقیق در مورد زندگی نامه مهدی اخوان ثالث

word قابل ویرایش
36 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

پیش گفتار
طبق علاقه‌ای که به تاریخ ادبیات داشتم، تحقیقی را شروع کردم. موضوع مورد بررسی و مطالعه، شاعر معاصر «مهدی اخوان ثالث» بود.
در اینجا لازم می‌بینم از آقای «زاور» که زمینه‌ی این مطالعه را فراهم نمودند، تشکر و قدردانی کنم.

مقدمه
موضوع مورد تحقی «مهدی اخوان ثالث» (م.امید) بود. شاعری که در عنفوان جوانی یکی از برجستگان ادب فارسی بود. او شاعری نوپرداز بود. ولی به قول خودش «سوار بر مرکب شهر کهن» بود. سبک او سبک خراسانی بود. نسبت به شعر کلاسیک اهمیّت ویژه‌ای قائل بود.
آثاری به نظم و نثر از این شاعر به جا مانده است. مثل «زمستان، آخر شاهنامه، از این اوستا …» و آثاری به نثر مثل کتاب قدمایی قوالب دیگر و …» این شاعر بزرگ معاصر در شهریور ۱۳۶۹ دار فانی را وداع گفت.

زندگی و سرگذشت شاعر
در سال (۱۳۰۶) یا (۱۳۰۷) در توس متولّد شد. پدرش عطار طبیب و مادرش هم خانه‌دار بود. در بدو تولد یک چشمش باز شده بود و چشم دیگرش را بعد از مدّتها به دنیا گشود.
در سال (۱۳۲۶) به تهران آمد و در ورامین آموزگار شد. بعد از (۲۸ مرداد ۱۳۳۲) و آزادی از زندان کودتاگران در مطبوعات تهران به نویسندگی اشتغال داشت و از آن پس به اداره‌ی رادیو ایران رفت و در آنجا به نوشتن برنامه‌های ادبی و هنری پرداخت.

آخرین کارهای اداری و نویسندگی در تلویزیون ایران بود، چه در تهران و چه در خوزستان. در آخرین سال عمرش سفری چندماهه به کشورهای اروپایی داشت. و در بازگشت پس از زمانی کوتاه زندگی را بدرود گفت. و در توس در جوار آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی، سراینده «شاهنامه» او را به خاک سپردند.

اخوان در قسمتی از زندگی‌نامه خود چنین می‌گوید: «تحصیلاتم در مشهد بود. بعد از اینکه صنعتی آموختم پدرم گفت: که حالا دیگر خودت باید بروی و نانت را در بیاوری. ما هم به تهران رفتیم. دوستان و همکاران ما بعضی‌ها رفتند افسر پلیس شدند. بعضی‌ها هم به شرکت نفت رفتند. ولی من رفتم و معلّم شدم. یک مدرسه‌ای در کریم‌آباد ورامین بود که ما آنجا درس می‌دادیم. در آنجا معلّم ادبیّات بودم …..»
روحش شاد و نامش جاودانه باد!

نظر اخوان راجع به شعر
او می‌گوید: «شعر محصول بی‌تابی، آدم است. در لحظاتی که «شعور نبوت» بر او پرتو انداخته، حاصل بی‌تابی در لحظاتی که آدم در هاله‌ای از «شعور نبوت» قرار گرفته است» در مورد شعر امروز می‌گوید: «و عمومی‌ترین شاخصه‌ی کلی شعر امروز فارسی وضع آشفته و پریشان و درهمی است که دارد. شاید هیچ دوره‌ای از ادوار گذشته را تاریخ ادبیات ما به یاد نداشته باشد که در آن وضع شعر این‌طور پریشان و چندگونگی و دنیای آشفته‌ای را نشان بدهد. حتی در دوره‌ای

که معروف به «بینابین» که شعر ما از سبکی به سبک دیگر تحوّل پیدا می‌کرد. و طبعاً آشفتگی پیدا می‌شد. حتی در این دوره‌ها نیز پراکندگی و هزارشاخه و هزار شعله بودن شعر، تا این حد نبود. چون در دوره‌های گذشته «تحوّل» بود. و آرام و با تأنّی صورت می‌گرفت. و در دو سه نسل که می‌گذشت وضع شعر از حالی به حال دیگر می‌گذشت و به اصطلاح «تحول» شکل می‌گرفت. و تحقق می‌یافت. و می‌دانیم که این تحولات چندان با عمق و اصل ریشه کاری نداشت. مثلاً سبک

خراسانی درطی دو، سه نسل کم کم به سبک عراقی تحوّل می‌یافت.
امّا امروز نه تنها دوره‌ی تحوّل بلکه عصر «انقلاب شعری» را می‌گذرانیم. انقلابی به تمام معنی کلمه. و به هر حال این تغییرات انقلابی، تغییراتی است در تمام جهت کیفی و کمی. و با اعماق و اصول و ریشه‌های عناصر متشکله‌ی «شعر» سر و کار دارد. و از این روست که این آشفتگی و پریشانی به جای طبیعی و لازم است.

از این شاخصه‌ی اصلی و کلی که بگذریم شعر امروز ما عرصه‌ی ارائه‌ی پیشنهادی گوناگون و آزمایش‌های مختلف است. این دوّمین وجه مشخص کننده‌ی شعر زمان ماست. هر گرایشی به جانبی، و هر به اصطلاح و انحرافی، مشکل و شمایل و لحن و هنجار تازه‌ای که در شعر امروز پیدا می‌شود به مثابه‌ی یک پیشنهاد و یک تجربه و آزمایش است به همین دلیل است که وجوه گوناگون و اوضاع و احوال مختلف از افراطی گرفته تا تفریطی یا میانه روی و تعادل و چه وجها، در بازار شعر پیدا می‌شود.

مخصوصاً که بسیاری آدم‌های خام و نایاب و هیچ‌کاره هم اوضاع را شلوغ‌تر و آب را گل‌آلودتر می‌کنند. و از این جهت آشفتگی را بیش و بیشتر می‌سازند. با این همه خط سپر اصلی شعر زنده و پیشرو فارسی کم کم دارد به وضوح مشخص می‌شود. آنچه سلیم و نجیب و هماهنگ یافتن اصل زندگی است می‌ماند. و سر و صداهای زاید و شلوغی‌ها و گل‌آلودگی‌ها می‌خوابد. و به مرور زلالی و صف و پاکی آشکار خواهد شد. دیر نشده است.

جهان‌بینی اخوان
مهدی اخوان ثالث را چاووشی خوان قوافل حسرت و خشم و نفرین و نفرت راوی قصه‌های از یاد رفته و آرزوهای بر باد رفته شاعری که دشمن فریب و وقاحت و تاریکی و دروغ و بدی و انسانی که دوست نجیب و نجابت و روشنی و راستی است. دو اصل متقابل و متضاد که همچون سکّه‌ای سبک بر امواج جوهر روشن «گریه، اندوه، نومیدی، برباد رفتگی و شکست» در شعر او مدام پیدا و پنهان می‌شود و برق می‌زند.

امّا آیا این جوهر روشن موّاج را تنها پس از مقطع تاریخی مرداد سی و دو یا از این بیشتر نیز در شعر او می‌توان دید؟
این درست که مقطع تاریخی مرداد سال ۱۳۳۲ بر فضا و جوهر فکری همه دست‌اندرکاران سالهای سی اثر گذاشته است. امّا میزان تأثیر بر شعر هیچ یک از شاعران آن زمان به اندازه‌ی شعر اخوان مستقیم نیست.
نه «احمد شاملو» که تدریجاً به جهان انسان و انسان جهان و وهنی که بر او می‌رود متوجه شد. و نه نصرت رحمانی که اگر هم از چنین مقطعی نمی‌گذشت چه بسا همچنان در خویشتن خویش فرو می‌افتاد.

امّا امید، از همان ابتدای زندگی شاعری خود، بی‌توجّه آنچنانی به مردم، با ذهنیّتی یأس‌آلود و نومیدوار درگیر بود. و این را می‌توان در آثار «ارغنون» دید. و این نشان فردیّت اوست. اصلی که در سده‌ی پیشینیان نیز می‌توان یافت.

فردیت فردوسی، منوچهری، ناصرخسرو، خیام، نظامی و خاقانی و مولوی و حافظ ….. مهدی اخوان ثالث نیز یکی از همین شاعران منفرد تاریخ شعر ماست. با فردیتی نومیدوار جهان را سیاه نمی‌بیند. اما تاریخ سیاهکار را می‌شناسد. «بدبین» به معنای فلسفی کلمه نیز نیست.
در بحر آن جوش و خروش مبارزات مردمی و امید به فردا و فرداهاست، که تدریجاً آثار یأس و نومیدی و طنز و گریه و شکست و برباد رفتگی در شعر او پیدا است.

آثار اخوان
اولین کتاب او ارغنون بود. البته بعدها این کتاب مختص شد به شعرهای قدمائی مثل (غزل، مثنوی و دوبیتی) و تحت تأثیر شاعران خاصّی هم بوده. کتابهایی که بعداً نوشت (زمستان، آخر شاهنامه، از این اوستا، پاییز در زندان، زندگی می‌گوید، دوزخ اما سرد) بعد هم کتابهای نثر بود که منتشر شد. «کتاب قدمائی قوالب دیگر» کتابی به نام «تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم».
و کتابهای نثر و بدعتها و بدایع نیما یوشیخ، عطا و لقای نیما. مجموعه م

قالات و قصّه‌های، قصّه «درخت پیر و جنگل» و «مرد جن‌زده» و روزنامه‌هایی که اخوان در آن کار می‌کرد، اطلاعات، کیهان، جهان، آژنگ و …..

سبک اخوان
«مهدی اخوان ثالث» کار خود را در آغاز این دوره با شعر به «سبک خراسانی» آغاز کرده بود. با آن که زاده خراسان و دل‌بسته میراث ادب کهن فارسی بود، خیلی زود راه نیما را پیدا کرد و به عنوان یکی از وفادارترین یاران وی با نشر مجموعه‌ی «زمستان» در سال (۱۳۳۵) نشان داد، که به شکل تازه‌ی شعر حماسی و اجتماعی دست یافته است. و در مجموعه‌ی «آخر شاهنامه» روح شعر و شاعری خود را در واپسین سالهای حیات نشان داده. صلابت و سنگینی شعر خراسانی، زبان ادبی و در مجموع تمثیل سرشار او از اشاره‌ها و سنّت‌های حماسی و اساطیری کهن و علاقه‌ی ویژه اخوان به زبان حماسی و فکر فردوسی، سبک شاعری وی را متمایز می‌سازد.
اخوان علاوه بر شعر از همین دوره مهارت خود را در نقّادی با نوعی دید اجتماعی و سیاسی نشان داد. و از نخستین کسانی است که به خوبی به تجزیه و تحلیل شعر نو نیمایی، به‌ویژه از جهت وزن و قالب پرداخت. و بعدها آثاری چند در این زمینه پدید آورد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 36 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد