دانلود مقاله آموزش و پرورش و مشارکت

word قابل ویرایش
32 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

آموزش و پرورش و مشارکت

مقدمه:
توسعه و تعمیق مشارکت از اهم مباحث تعلیم و تربیت معاصر است. بدون تردید آگاهی از نظریات مردم، دانشمندان و دست اندرکاران آموزش و پرورش زمینه را برای ارتقاء مشارکت و نظارت مردم در آموزش و پرورش هموار می سازد.

رسیدن به این مهم مستلزم آن است که مدیران، مجریان و دست اندرکاران جهت بهینه سازی تصمیمات و بهبود روش ها و برخورداری از بالاترین بهره وری در ابعاد مادی و معنوی، ضمن بهره گیری از اطلاعات و تجربیات شخصی، خود را از تجربیات ، ابتکارات و عملکرد دیگر نظام های آموزشی کشورهای مختلف که

سیستم مشابه دارند و توفیقاتی یافته اند بی نیاز ندارند. شکی نیست که تفاوت های فرهنگی ، تاریخی، اجتماعی، اعتقادی و جغرافیایی ملت های مختلف، نظام های آموزش و پرورش متفاوتی را به وجود می آورد و اقتباس یک ساختار، برنامه محتوی و سازمان ویا روش تربیتی از یک کشور بدون توجه به فرهنگ ارزش ها و نیازهای اجتماعی و اقتصادی مربوط به آن اشتباه بزرگی است که می تواند یکی از عوامل تهدید کننده در جهت انحراف نظام شورایی آموزش و پرورش باشد و باید توجه داشت که کسب تجربه ها و یافته های دیگران با تقلید کورکورانه متفاوت است و عاقلانه ترین منش، استفاده از بهره برداری از تجربه های دیگران است.

“ اصل آمدن پیغمبر برای آموزش و پرورش بوده است” امام خمینی (ره)
مفهوم آموزش و پرورش
از آموزش و پرورش تعاریف و تعابیر زیادی شده است. آموزش و پرورش ساز و کار رسمی جامعه برای حفظ و انتقال فرهنگ است. در این مفهوم آموزش و پرورش فراگردی است که به واسطه آن مجموعه اعتقادات، ارزش ها، هنجارها، دانش و مهارت های جامعه به نسل جدید منتقل می گردد.
ارسطو هدف و نهایت آموزش و پرورش را فهمیدن و اندیشیدن می داند.
افلاطون می گوید از راه تربیت درست، شهروندان باید مردمانی خردمند و منطقی بار آیند آن گاه آنان بی درنگ همه چیزها را به روشنی خواهند دید.
سقراط می گوید آموزش و پرورش باید دانش هایی را که موجب شکوفا شدن قدرت تفکر انسان می شود در اختیار وی قرار دهد، وی بر این باور است که آگاهی به راستی، عمل کردن به راستی در پی می آورد.
آموزش و پرورش باید فراگرد باشد که انسان را از هر وضعی که دارد به وضعی دیگر برتر بالا برد و «بودن های» محدود را به «شدن های» نامحدود مبدل می سازد.
تعریف مشارکت:
مک گریگو بر این باور است که «مشارکت فرآیندی است با تفویض اختیار که با معنای اساسی آن تفاوت اندکی دارد. در حقیقت مشارکت موردی خاص از تفویض اختیار است که زیر دستان با توجه به مسئولیت خود حق کنترل و انتخاب بیشتری به دست می آورند».

فرهنگ مشارکت:
مشارکت از دیر باز یکی از ابزارهای مهم زندگی انسانی و همواره رو به تکامل بوده است. کانون خانواده بر پایه مشارکت استوار است و هدف های آن از راه مشارکت آسانتر به دست می آید. ادیان الهی و مذاهب گوناگون، مشارکت را زمینه ای برای کوشش های عبادی و سیاسی پیروان خود می دانند و آن را ابزار نیرومند اداری و سیاسی تلقی می کنند.
در روابط انسانی سازمان ها نیز مشارکت وسیله مناسبی برای برانگیختن افزایش کارآیی کارکنان و تغییر وضع موجود است در مشارکت به فرآیند سهیم شدن افراد در کارها توجه می شود تا همکاری و همیاری برای همه ممکن شود.
آموزش و پروش بنا به رسالت خود فرهنگ ساز مشارکت نیز هست لذا توجه به مشارکت و مدیریت مشارکتی را باید ابتدا از درون خود آغاز کند و سرانجام آن را در جامعه و نهاد های آن گسترش دهد.

مزایای مشارکت:
هرگاه مردم فرصت بیان اندیشه های خود را بیابند و در تصمیمی که بر سرنوشت آنان اثر می گذارد شرکت جویند، به آفرینندگی و نوآفرینی بیشتر روی می آورند و به پذیرش مسئولیت بیشتر دلبسته تر می شوند.
 کیفیت کار بهبود وکاستی های آن، اندک اندک کاهش می یابد.
 فضای دلپذیری برای رشد و بالندگی فردی پدیدار می گردد و مردم برای بالا بردن دانش و تخصص خود به کوشش می پردازند.
 مردم به پذیرش دگرگونی رغبت نشان می دهند و از تحول و تغییر بیم و هراس به خود راه نمی دهند.
 از میزان نظارت و سرپرستی کاسته می شود هر کس به نظارت در کار خود متعهد می گردد.
 مشارکت مردم را به قبول مسئولیت تشویق و ترغیب می نماید.
 عامه مردم در تعیین سرنوشت سیاستی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خویش دخالت و نقش پیدا می کنند.
 از تمرکز و تراکم در مرکز کشور جلوگیری خواهد شد.
 زمینه برای حذف تشکیلات غیر ضروری و استفاده از پشتوانه مردمی آماده تر می گردد.
 افزایش میزان بازدهی و درآمد ملی
 سپردن سرنوشت مردم به دست خودشان عاملی است در جهت گسستن از سیستم استبدادی

آشنایی با سیستم آموزش و پرورش بریتانیا:
انگلستان در غرب قاره اروپا و از چهار ایالت به نام های «انگلند» «اسکاتلند» «ویلز» و «ایرلند شمالی» تشکیل شده که این ایالت ها در امور داخلی خود از استقلال و خود مختاری نسبی برخوردارند . آموزش و پرورش در انگلستان به شیوه غیر متمرکز اداره می شود و اختیارات اداره آموزش و پرورش رابین دولت مرکزی، مقامات آموزش و پرورش محلی و کادر آموزش تقسیم نموده اند که این نظام بر سه اصل مهم تأکید دارد.
۱- اصل تفویض اختیار به مقامات آموزش و پرورش نواحی و مناطق
۲- تشویق و ترغیب موسسات و نهادهای داوطلب جهت سرمایه گذاری در آموزش و پرورش
۳- عدم تحمیل نظرها و پرهیز از دخالت دولت مرکزی در خصوص مواردی چون، نحوه اداره آموزش و پرورش مناطق، برنامه ریزی تحصیلی، شیوه تدریس، استخدام معلم و…

نظام شورایی در آموزش و پرورش انگلستان:
آموزش و پرورش انگلستان به شیوه غیر متمرکز اداره می شود و یکی از مهمترین نهاد نظام شورایی در این کشور وجود انجمن های محلی است که اعضاء آن توسط مردم انتخاب می شوند. آنان در اداره امور مربوط به منطقه خود نقش مهمی را ایفا می کنند. به طور کلی اعضای انجمن ها به کمیته هایی تقسیم می شوند و هر کمیته مسئول رسیدگی به یکی از مسایل عمده شهری می باشد. اعضاء کمیته آموزش و پرورش متشکل از افراد صاحب نظر در امر آموزش و پرورش و نیز از اعضای انجمن محلی است. کمیسیون فوق مسئولیت تعیین رئیس آموزش و پرورش منطقه را پس از کسب موافقت وزیر آموزش و پرورش به عهده دارد.

هیات های مدیره مدارس و سرپرستان و وظایف آنان:
هیأت مدیره و هیأت سرپرستان مسئولیت اداره امور مدارس را با مشورت و همکاری مدیر واحد آموزش بعهده دارند. اعضای هیأت مذکور در مدارس دولتی توسط مقامات محلی آموزش و پرورش تعیین می شوند ولی در مدارس آزاد بیشتر توسط موسسان یا شخص موسس انتخاب می شود. وظایف آنان را می توان در مواردی چون استخدام معلم و کارکنان مدرسه، نظارت بر اجرای درست امور آموزش در مدرسه، اختصاص اعتبار جهت تعمیر یا احداث کلاس جدید از محل بودجه در مدرسه و … خلاصه نمود.

همکاری مردم و سایر نهادها با آموزش و پرورش در انگلستان:
با توجه به نظام غیر متمرکز در سیستم آموزش و پرورش این کشور، حضور مردم و همکاری آنان با آموزش و پرورش از ویژگی خاص برخوردار است. در انگلستان فدراسیون ها و انجمن های ملی متعددی برای ایجاد تسهیلات به منظور اطلاع رسانی به مردم و نمایندگان آنها فعالیت می کنند. مردم انگلستان ضمن برخورداری از حق رأی و نظر در امور آموشی ( از طریق هیأت ها و انجمن های محلی و کمیسیون آموزش و پرورش) در امر تعلیم و تربیت فرزندان خود حضور جدی و نقش موثری دارند. مثلاً همه والدین حق دارند بعنوان سرپرست اولیاء در رأی گیری شرکت نموده و به فرد مورد نظرشان رأی بدهند. در این نهادهای سیاست گذاری افرادی که به عنوان سرپرست اولیاء انتخاب می شوند، همان وظایف و مسئولیت های سایر سرپرستان را دار می باشند.
هیأت های فوق (مدیره و سرپرستان) هر ساله جلسه ای با حضور اولیاء دانش اموزان برگزار کرده و درباره تصمیمات مورد نظر آنان ، رأی گیری و اگر موضوعی به تصویب برسد مورد توجه و بررسی هیأت ها قرار می گیرد.
همکاری مردم در امر آموزش و پرورش به گونه ای است که حدود ۵۰ درصد هزینه های سرمایه ای و جاری از کمک های مردمی و نهادهای محلی تأمین می شود که به برخی از آن ها در ذیل اشاره می نماییم.
الف: اختصاص بخشی از مالیات بر درآمد مردم ناشی از خرید و فروش املاک، مواد مصرفی، مسافرت ها ، درآمدهای گردشگری، درآمد حاصل از معادن و صنایع، بنگاههای حمل و نقل و درآمهای حاصل از ارایه خدمات عمومی و کشاورزی و… به امر آموزش و پرورش ناحیه با همکاری شهرداریهای محل.
ب: سرمایه گذاری خصوصی صاحبان حرف و صنایع همراه با ایجاد و راه اندازی مراکز آموزش فنی و حرفه ای.
ج: هدایا و موقوفات و درآمدهای ناشی از آن ها نیز یکی از راههای همکاری مردم در امر آموزش و پروش انگلستان است.
تمرکز زدایی در امر آموزش و پرورش در انگلستان سبب توسعه بیشتر مشارکت و همکاری مردم در امر آموزش و پرورش و حل وفصل مسایل و مشکلات با دست توانمند مردم است آن هم با به کارگیری نیروهای محلی و بهره مندی از امکانات منطقه ای و محلی و در عمل زمینه بروز خلاقیت ها، ابتکارات فردی و گسترش بیشتر اعتماد عمومی مردم در همه عرصه ها را فراهم نموده است.

مدیریت در آموزش و پرورش آمریکا:
در آمریکا تمایل عمومی بر این بوده است که دولت مرکزی در چگونگی اداره سازمانهای آموزش و پرورش دخالت نکنند. بدین لحاظ نظام آموزش در این کشور، نظامی کاملاً غیر متمرکز است.
در آمریکا وزارت خانه مستقلی به عنوان وزارت آموزش و پروش وجود ندارد. بلکه وزارتخانه ای تحت عنوان بهداشت و آموزش و پرورش عهده دار این مسئولیت می باشد. وزیر مربوطه وظایف خود را در زمینه آموزش و پرورش به کمک مدیر کل آموزش و پرورش که منتخب رئیس جمهور است انجام می دهد.
اداره کل آموزش و پرورش مرکزی زیر نظر این مدیر کل وظایف ذیل را انجام می دهد.
۱- نظارت در مصرف اعتباراتی که از طرف دولت مرکزی به ایالت ها اعطاء می شود.
۲- کمک به توسعه برنامه تحقیقات تربیتی و راهنمایی مسولان آموزش و پرورش
۳- کمک به تعلیم و تربیت سربازانی که در جنگ شرکت داشته اند
۴- نظارت و کمک به تعلیم و تربیت بومی ها
۵- جمع آوری و انتشار و تجزیه و تحلیل آمار و اطلاعات تربیتی

اداره آموزش و پرورش ایالت:
در هر ایالت قوه مقننه محلی، خط مشی عمومی آموزش و پرورش و میزان مالیات و عوارض ضروری برای ادارات مرکزی را معیین می کنند.
اداره آموزش و پرورش در هر ایالت بعهده شورایی است که معمولاً از طرف مردم انتخاب می شود و سعی بر این است که افراد بصیر و مطلع و مورد قبول مردم را برای عضویت شورا انتخاب کنند.
حدود وظایف شواری آموزش و پرورش ایالت:
۱- انتخاب رئیس آموزش و پرورش
۲- تصویب برنامه های آموزشی و کتاب های درسی
۳- بررسی و تصویب بودجه آموزش و پرورش
۴- بررسی لوایح آموزشی
۵- تعیین هدف ها و مفاد آموزش و پرورش
۶- تعیین شرایط استخدام
۷- کمک به انتخاب معلمین و انتخاب رؤسای مدارس
۸- استقراض از بانک ها و موسسات و افراد به منظور احداث ساختمان آموزشگاهها
۹- همکاری با رؤسای آموزش و پرورش برای تمهید و تجهیز وسایل آموزش و پرورش
۱۰- بررسی و ارزشیابی امور اداری و تعلیماتی حوزه فرهنگی

اداره اموزش و پرورش در شهرها
در حال حاضر ۳۰ هزار حوزه آموزشی در سرتاسر ایالات متحده وجود دارد. تمام حوزه های آموزشی کوچک و بزرگ دارای شورای آموزش و پرورش است اکثریت اعضاء شوراها انتخابی هستند و مستقیماً از طرف مردم انتخاب می شوند به جز افراد خاصی مانند فرماندار شهرستان و ایالات که عضو انتخابی شوار محسوب می شوند.

اهم اختیارات شوراهای محلی:
۱- انتخاب رئیس آموزش و پرورش با موافقت رئیس آموزش ایالت
۲- وضع عوارض محلی (آموزشی و عمرانی)
۳- تنظیم و تصویب بودجه آموزش محلی
۴- انتصاب و عزل معلمان و نظارت بر کار آنها
۵- تنظیم برنامه تحصیلات

گرایش به خود گردانی در مدیریت مدارس:
در سالهای اخیر، گرایش به خود گردانی مدیریت مدارس در پاره ای از محافل سیاسی و تربیتی آمریکا بازتاب پیدا کرده و باور بر این است که دادن اختیار تخصیص منابع به مدارس، انگیزه نیرومندی برای اثر بخش کردن مدارس و بهبود شرایط آموزشی و یادگیری است که در چنین مواردی پیدایش نیروهای خلاق و بروز ابتکار عمل در سطح مدرسه دیده خواهد شد.

تأمین هزینه های آموزش:
هزینه های آموزش در تمام سطوح به وسیله دولت فدرال و دولت های محلی تأمین می گردد. با این حال بنیادها، اشخاص حقیقی و حقوقی ، ایالت ها را در این خصوص یاری می دهند. قسمتی از هزینه های آموزشی از دریافت شهریه تأمین می گردد، ضمن اینکه مبلغ قابل ملاحظه ای از محل مالیات های ایالات و نیز حوزه ها تأمین می شود.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 32 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد