دانلود مقاله اصول ترویج و آموزش کشاورزی

Word قابل ویرایش
33 صفحه
13000 تومان
130,000 ریال – خرید و دانلود

نام منبع: اصول ترویج و آموزش کشاورزی
مولف: دکتر حسین شعبانعلی‌فمی

فهرست درس
فصل اول. کلیات
فصل دوم. جایگاه ترویج در توسعه کشاورزی
فصل سوم. رهیافتهای گوناگون ترویج کشاورزی
فصل چهارم. آشنایی با روشهای آموزش ترویجی
فصل پنجم. سازمان و مدیریت منابع انسانی در ترویج کشاورزی
فصل ششم. طراحی، ارزشیابی و نظارت برنامههای ترویج کشاورزی
فصل هفتم. فنون نیازسنجی آموزشی و شناخت جامعه روستایی
فصل هشتم. آموزش‌های ترویجی برای زنان روستایی

فصل اول

کلیات

مقدمه
 ترویج کشاورزی بعنوان یک نظام، رهیافتهای گوناگونی را در طول دهه‌های گذشته تجربه کرده است. یافته‌های حاصل از این تجربیات حاکی از آن است که در رهیافت‌های جدید باید به برقراری ارتباط دو سویه و جلب مشارکت مردمی در برنامه‌های ترویج کشاورزی اهمیت بیشتری داده شود و فعالیتهای ترویجی زمینه ساز یاد گیری متقابل مروج ـ کشاورز باشند

واژه ترویج
 واژه ترویج از دو ریشه لاتین مشتق شده است که یکی به معنی خارج و محیط بیرون و دیگری به معنی کش آمدن یا گسترش یافتن است. به عبارتی ترویج نوعی آموزش است که خارج از مرزهای مراکز آموزش رسمی به محیط های روستایی دور و نزدیک گسترش می‌یابد.
 از آنجاییکه هدف اساسی ترویج، آموزش، ایجاد انگیزه و تغییر رفتار مردم است گاهی به این شاخه از علم، آموزش ترویجی اطلاق می‌شود.

مفهوم ترویج
 در یک جمع بندی می‌توان گفت که ترویج کشاورزی یک علم رفتاری است که هدف آن تغییر نگرش و رفتار کشاورزان و تقویت قدرت نو‌آوری و خلاقیت و افزایش دانش آنها برای پذیرش نو‌آوریها و فن‌آوریهای نوین است. ترویج یک رشته علمی است که بصورت رسمی در دانشگاهها تدریس و به دنبال بهبود وضعیت زندگی و حرفه کشاورزان است .

انواع آموزش
 کومبز و احمد آموزش را به سه دسته به شـرح زیر تقسیم می‌کنند:
۱ـ آموزش بدون رسمیت
۲ـ آموزش رسمی
۳- آموزش غیر رسمی

فلسفه آموزش های ترویجی
 بررسی دیدگاههای گوناگون در این رابطه ما را به اصـول و مبانی فلسفه آموزش ترویجی رهنمون می‌سازد که در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌گردد .
 در یک جامعه مردم سالار فرد به عنوان رکن اساسی آن محسوب می‌شود.
 خانه اساس هر تمدنی را تشکیل می‌دهد.
 خانواده نخستین گروهی است که وظیفه تربیت ابناء بشر را به عهده دارد.
 هر تمدن با ثبات بر پایه روابط معقول انسان ها با یکدیگر استوار است.
 ترویج بر پایه مردم سالاری بنا شده است یعنی آنکه ترقی و تعـالی مردم بدست خودشان صورت می‌پذیرد .

 همکاری داوطلبانه و خود یاری در امور ترویجی مورد توجه است، یعنی مردم برای شناسایی و حل مشکلات خود مشارکت فعال دارند.
 برنامه ترویج مبتنی بر تمایلات، ارزشها، خواستها و نیازهای افراد ذینفع پایه‌گذاری می‌گردد.
 ترویج به دنبال ایجاد تحول در طرز فکرها، گرایش ها، عادات و روابط بین انسانها بوده و از وظایف مهم او تشویق مردم در امر فراگیری است.
 ترویج یک کانال ارتباط دو سویه و دو طرفه است که در آن دانش، تجربه و سایر اطلاعات سودمند برای توسعه کشاورزی و روستا جریان دارد.

 ترویج یک فرآیند است که استمرار و تداوم دارد.
 ترویج بر این پایه استوار است که مردم از طریق مشاهده و عمل به امور علاقمند شوند.
 در طراحی و اجرای برنامه های ترویج تاکید موکد بر نیازها و منابع محلی است.
 ترویج از اعمال قدرت و زور برای تغییر در رفتار مردم دوری جسته و در عوض از ایجاد انگیزش و ترغیب و تعلیم استفاده می‌کند.
 ترویج از طریق محول کردن مسئولیت ها به مردم زمینه ترقی و پیشرفت و توانمند سازی آنها را فراهم می‌کند.

اهداف ترویج کشاورزی
 ترویج دارای اهداف متعدد و متنوعی است که به برخی از آنها اشاره می‌شود .
۱- کمک به کشاورزان در تصمیم گیری
۲- ایجاد انگیزه در کشاورزان برای اجرای تصمیم های خود
۳- تغییر رفتار کشاورزان
۴- کمک به کشاورزان برای دستیابی به اهداف
۵- سازماندهی تشکل های مردمی
۶- آموزش کشاورزان

اصول آموزش های ترویجی
 این اصول عبارتند از :
۱- اصل علائق و نیازها
۲- اصل سازمانهای محلی و مردمی
۳- اصل تفاوتهای فرهنگی
۴- اصل تغییر فرهنگی
۵- اصل مشارکت
۶- اصل یادگیری از طریق عمل

نقش ترویج کشاورزی
 بطور خلاصه نقش ترویج فراهم کردن آگاهانه حمایتهای اطلاعاتی و ارتباطی برای آن دسته از روستاییانی است که منـابع طبیـعی تجدید شـونده را مـورد استفاده قـرار می‌دهند.

زمینه فعالیتهای ترویجی
 آموزش های ترویجی در زمینه های گوناگون مرتبط با توسـعه و توانمند سازی روستاییان ارائه می‌شوند. برخی از این زمینه ها عبارتند از:
 افزایش بازدهی تولیدات کشاورزی
 افزایش کار آیی بازار توزیع و مصرف نهاده‌ها و محصولات کشاورزی
 حفاظت، توسعه، احیاء و بهره برداری از منابع طبیعی
 مدیریت بهتر مزرعه و منزل ( ترویج خانه داری )

 بهبود استاندارد زندگی خانوارهای روستایی
 توانمند سازی و آموزش جوانان روستایی
 توسعه مهارت های رهبری
 توسعه اجتماعی و روستایی
 بهبود امور عمومی برای توسعه همه جانبه

کارکردهای نظام ترویج
 به اعتقاد رولینگ ترویج دارای دو کارکرد اساسی است که عبارتنداز: نوآوری فنی و توسعه منابع انسانی۵٫ به زعم وی اکثر نظامهای ترویج به طور کامل درگیر فعالیتهای انتقال نوآوری فنی برای تولید غذا، مواد خام و کالاهای صادراتی هستند، در حالیکه به جنبه‌های توسعه منابع انسانی مانند توسعه اجتماعی و رهبری، سازماندهی و بسیج کشاورزان و ایجاد نهادهای اجتماعی و محلی کمتر توجه می‌نمایند.

کارکرد ترویج
 به هر حال کارکرد اساسی ترویج ایجاد تغییرات مطلوب در رفتار انسان از طریق آموزش است. این تغییرات جنبه های گوناگون رفتار را در بر می‌گیرد که مهمترین آنها عبارتند از :
 تغییر در دانش یا آنچه که مردم می‌دانند. به عنوان مثال کشاورزان با ارقام پر بازده جدید آشنا می‌شوند.
 تغییر در مهارت یا فن انجام کارها. به عنـوان مثال کشاورزان فن کشت و کار ارقام پر بازده را فرا می‌گیرند.
 تغییر در نگرش یا احساس و عکس العمل در مقابل چیزهای خاص. به عنوان مثال کشاورزان از طریق دوره های ترویجی نگرش مطلوبی در مورد عملکرد ارقام پر بازده پیدا می‌کنند.

 تغییر در درک یا فهم کشاورزان. به عنوان مثال کشاورزان اهمیت ارقام پر بازده در افزایش در آمد و باز دهی اقتصادی مزارع خود را درک می‌کنند.
 تغییر در هدف یا مسیر و طریقی را که خود باید در یک دوره زمانی خاص طی کند. به عنوان مثال کشاورزان اهداف کمی و کیفی تولیدات زراعی خود را از طریق پذیرش ارقام پر بازده تغییر داده یا بهبود می‌بخشند.
 تغییر در اقدامات یا عمل. به عنوان مثال کشاورزانی که قبلاً ارقام پر بازده را کشت نمی کردند به این کار مبادرت می‌ورزند.
 تغییر در اعتماد یا خود اتکایی. به عنوان مثال در کشاورزان این حس ایجاد می‌شود که آنها توانایی مدیریت کشت ارقام پر بازده را دارند.

 سیر تکاملی ترویج کشاورزی
الف ـ تاریخچه ترویج کشاورزی در اروپا و آمریکا
ب ـ تاریخچه ترویج کشاورزی در جهان سوم
ج – تاریخچه ترویج کشاورزی در ایران

ج- تاریخچه ترویج کشاورزی در ایران
 ترویج کشاورزی بطور رسمی از سال ۱۳۲۷ (هـ . ش) و فعالیت برنامه اول توسعه کشور فعالیت خود را آغاز کرد. برای اولین بار در برنامه ۷ ساله اول توسعه کشور، فکر ایجاد اداره ای به نام اداره ترویج کشاورزی در وزارت کشاورزی شکل گرفت. در فاصله سالهای ۱۳۲۷ تا ۱۳۳۱ (هـ . ش) با کمک‌های اعتباری برنامه ۷ ساله اول و اداره همکاریهای بین المللی آمریکا در ایران، اساس و بنیان دستگاهی مستقل به نام اداره کل ترویج کشاورزی در وزارت کشاورزی پایه گذاری شد. به دنبال گسترش فعالیتهای ترویجی، اداره ترویج در سال ۱۳۳۸ به سازمان ترویج کشاورزی تبدیل شد.

 بعد از پیروزی انقلاب اسلامی دو وزارتخانه کشاورزی و جهاد سازندگی واحدهای سازمانی تحت عناوین مختلف دایر نمودند که در زمینه ترویج کشاورزی، امور دام و منابع طبیعی فعالیت می‌کردند. پس از ادغام دو وزارتخانه در سال ۱۳۸۱ همه فعالیتهای ترویجی در قالب معاونت ترویج و نظام بهره‌برداری وزارت جهاد کشاورزی متمرکز گردید.

فصل دوم

جایگاه ترویج در توسعه کشاورزی

مقدمه
 ترویج کشاورزی یکی از پیش شرطهای اساسی برای دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی است. ترویج کشاورزی زمانی در این زمینه موفق خواهد بود که سایر عوامل موثر مانند سیاستهای مناسب قیمت‌گذاری خدمات بازاررسانی و بازاریابی و نهاده‌های مورد نیاز فراهم باشند. بنابراین در شرایطی که همه نهاده‌ها فراهم هستند، ترویج بیشترین تأثیر را داشته و با ایفای نقش مکمل خود، فرایند رسیدن به توسعه پایدار کشاورزی را سرعت می‌بخشد.

 به طور کلی ترویج کشاورزی دارای دو هدف اساسی به شرح زیر است:
 انتقال آخرین یافته‌ها و فناوری‌ها به کشاورز برای افزایش بهره‌وری کشاورزی.
 انتقال نیازها و مشکلات زارعین به مراکز تحقیقاتی برای افزایش تناسب تحقیقات کشاورزی با نیازهای جامعه روستایی.

نیاز به ترویج
 نیاز به ترویج از آنجایی مورد توجه است که ما بر این باور هستیم زندگی روستاییان بطور اعم و کشاورزان بطور اخص باید بهبود یابد. در حال حاضر احساس می‌شود که در جامعه روستایی و کشاورزی شکاف عمیقی بین وضع موجود و مطلوب وجود دارد. این شکاف عمدتاً بوسیله کاربرد علوم و فناوری در فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی و از طریق ایجاد تغییرات مناسب در رفتار روستاییان پر می‌شود که در این رابطه ترویج نقش حیاتی ایفا می‌کند.

تأثیر عوامل گوناگون بر ترویج کشاورزی
عوامل بوم‌شناسی
 ترویج کشاورزی بویژه در کشورهای در حال توسعه باید در یک محیط پیچیده، متنوع و مستعد خطر به فعالیت بپردازد. از اینرو است که ترویج باید به تنوع مناطق و حوزه‌های مختلف بوم‌شناسی کشاورزی توجه نموده و متناسب نیازها و مشکلات کشاورزان در هر یک از این مناطق به انتقال فناوری همت گمارد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 13000 تومان در 33 صفحه
130,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد