دانلود مقاله بازشناسی و تحقق ارزشهای پایدار هویت حکمت و هنر اسلامی در خلق اثر تعالیبخش معماری

word قابل ویرایش
9 صفحه
21700 تومان

خلاصه

جنبههاي مختلف هنر اسلامی، از جمله معماري داراي اصول مشترکی هستند که در ساختار، مفاهیم و اجزاي آنها جاري است. این اصول که نشأت گرفته از معرفت و حمکت اسلامی میباشند، با تمام شئون معماري اسلامی عجین بوده و جزئی از هویت آن به شمار میرود؛ هویتی که براي معماري معاصر به سبب هجوم مدرنیته از دنیاي غرب، کمرنگ شده است. هدف از این تحقیق شناخت برخی اصول و مفاهیم ساختاري هنر ایرانی اسلامی از طریق مطالعه تطبیقی وجود حکمت در معماري است تا از این طریق به جستجوي هویت گشمدهي معماري اسلامی پرداخته شود. تاکنون تعاریف گوناگونی به منظور تبیین معماري اسلامی ارائه شدهاند که اغلب جنبههاي مادي و ظاهري موضوع را مورد توجه قرار دادهاند؛ در حالیکه نگرش حکمی به معماري اسلامی، در اصل، نگرشی درونزاست و میتواند موجبات بازتعریف یک معماري اسلامی پیشرو را فراهم آورد. پیشنهاد این تحقیق، رویکرد حکمی به معماري اسلامی بوده و در آن از روش سیستماتیک با ساختار نرماتیو استفاده شده است و به بررسیها بایدهایی جهت تعلقبخشی به هویت معماري اصیل در قالب حکمت و هنر اسلامی پرداخته شده است. بر همین اساس پس از ارزیابی مبانی حکمت هنر اسلامی و محتواي نظري و عملی آن و اصول حاکم در گزارههاي نظري، عملی و آثار حکمت هنري، ماندگاري، پویایی و تجلی حکمت هنر در معماري اسلامی مورد مطالعه قرار گرفته و سپس با بازترسیم افقهاي جدید، چگونگی تحقق هویت حکمت و هنر اسلامی در خلق اثر تعالیبخش معماري بهعنوان هدف اصلی پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفته است.

کلمات کلیدي: بازشناسی و تحقق، هویتبخشی، حکمت و هنر اسلامی، معماري .

1. مقدمه
حاصل قرنها تجربه پیشینیان و بزرگان هنر این سرزمین، یادگارهایی است که امروزه از آن بهعنوان »معماري اسلامی ایران« یاد میشود. بحران هویت و بینظمی فزاینده در سیماي شهرها و بناهاي معاصر، ارزشهاي نهفته در تجارب گذشتگانمان را هر روز بیش از پیش نمایان میسازد. گسست تاریخی روزگار معاصر از سیر تکامل دستاوردهاي پیشکسوتان معماري، موجب تولید فضایی ناخوانا در شهرهاي معاصر گردیده است که این ناخوانایی تا جایی پیشرفته که در روزگار معاصر نمیتوان رابطهاي منطقی با معماري گذشته برقرار نمود، گویی شاهکارهاي معماري ایرانی در جاي دیگر ساخته شده و یا بهوسیله افرادي غیرایرانی برپا گردیده که تا این حد با معماري معاصر ما متضاد و بیگانه میماند. از سوي دیگر گویی زبان طراحی این بناها براي ما غیرقابل درك است که معماري معاصر ما تا این درجه، از شکوه و سازمندي میراثهاي جاودان پدرانمان بیبهره مانده است. پس از گذشت روزگار استیلاي فرهنگ مدرن و رخوت هنرمندان ایرانی، فضایی جدید در عرصهي هنري ترسیم شده است، روزگاري که هنرمندان و فرهیختگان ایرانی و اسلامی با تمام توان در جهت باززندهسازي هویت اسلامی خویش میکوشند تا به کمک آن روزگار شکوه و عظمت خویش را از نو برپا سازند. بازکاوي آموزههاي معنوي پنهان در هنر و معماري اسلامی از اساسیترین گامها در این زمینه به شمار میآید، گذشتهاي که آموزههایش میتواند چراغ راه آیندهاي پرنشاط و فعال گردد.

حکمت معماري اسلامی از جمله مباحثی است که در دورههاي اخیر کمتر مورد توجه قرار گرفته و در مجامع علمی و مدیریتی کمتر به آن توجه شده است. گروهی با تصور اینکه موضوع حکمت معماري اسلامی هیچگونه ارتباط عملی با فرآیند طراحی بنا در معماري اسلامی ندارد، کوشیدهاند آن را در حد داستانها و امثال نقل شده از پیشینیان تفسیر نمایند. در حالی که نگرش حکمی به معماري، مسألهایست که در نخستین گام از فرآیند طراحی آغاز میشود و بسیار پیش از ورود به چنین فضایی لازم است که روح و جان معمار با مفاهیم حکمی و معنوي عجین شود. راه ورود به حکمت معماري اسلامی ایران از منزلگاه اعتقاد و التزام به آموزههایی میگذرد که هرچند زمان زیادي از شکلگیري آنها میگذرد، همواره در فرآیندي پویا تا روزگار معاصر جاودان ماندهاند. این مختصر تلاشی است در تبیین نقش معنویت و سلوك معنوي آموزگاران فرهنگ اسلامی، در نگاه حکمی به معناي معماري اسلامی ایران.

١

دومین همایش ملی پژوهش هاي کاربردي در »مهندسی عمران، معماري و مدیریت شهري«

nd National Conference on Applied Researches in Civil engineering, Architecture and Urban planning٢


یکی از مباحث مرتبط با فلسفه هنر که طی سالهاي اخیر تا حد زیادي روي آنها اتفاق نظر حاصل گردیده تشابهات بین دو حوزه دین و هنر است و این که هر دو حوزه، ناظر به امري متعالیاند. به اعتقاد برخی از اندیشمندان »بعضی از نمونههاي تحققیافتهي هنري ما یا بیان حکمت است مثل معماري مساجد و یا بیان مستقیم عرفان است و حتی این عینیت بخشیدن حمکت ممکن است به وسیله موسیقی باشد.[1] « اینان معتقد به تجلی عینی اسلام در برخی آثار معماري و شهرسازي مکاتبی همچون مکتب اصفهان هستند و عقیده دارند که آثار معماري این مکاتب حاصل فرآیندي است که در نتیجهي آن، اندیشههاي اسلامی و بهخصوص شیعی در بستر سالها تجربه ایرانیان به عالیترین شکل ممکن در عرصه ظهور متجلی گردیده است .[2] لذا مطابق این نظر، کالبد آثار معماري دوران اسلامی (نقشه آشکار آثار)، در واقع تجلی عینی نقشه پنهان آثار است که مترادف است براي محتوا و بطن وو"این دو نقشه در عین استقلال، کاملاً منطبق بر یکدیگر باشند" .[3] در مقابل برخی دیگر اعتقاد به تفکیک کامل اسلام از آثار هنري و معماري دوره اسلامی داشته و تاکید دارند که "فرم و کالبد معماري اسلامی نتیجه قوانین فیزیکی، خصوصیات اقلیمی، آداب و رسوم و کارکردهاي فیزیکی بناهاي مربوط به آنهاست" [4]؛ بهزعم این دسته از متفکران، "هیچ رابطهاي میان هنر اسلامی و اعتقادات اسلامی وجود ندارد" [5] و تنها میتوان گفت که "معماري اسلامی برآیند کوششهاي همهجانبه معماران کشورهاي اسلامی است" [6]، "حتی اگر کالاي تولیدي در خدمت آرمانهاي اسلامی نباشد" .[7] بدین معنی که "در این رویکرد، آنچه اسلامی خوانده میشود اساساً ارتباطی با اسلام ندارد و فرمهاي بصري و خصوصیات مشترك موجود در بناها، با عنوان سلیقه مشترك افراد مورد بررسی قرار میگیرد" .[8] لذا این رویکرد "بازه تعریفی هنر و معماري اسلامی را شامل ابنیه و آثاري میداند که در دوره استیلاي حکمرانان مسلمان برپا شده است" [9] و نه آثاري که مقتبس از اصول و مبانی اسلامی میباشد. بهعبارت دیگر "این رویکرد به دنبال تأویل بناهاي اسلامی به کمک مشخصات سرزمینی است و مفاهیم معنوي و حکمی اسلام را تنها کوششی نافرجام در راه مقدس نشان دادن بناهایی ساده و اولیه میداند که بهزعم ایشان از هیچ تقدسی برخوردار نیست" .[8]

با توجه به مباحث مذکور در تحقیق حاضر ابتدا به ارزیابی مبانی حکمت هنر اسلامی و محتواي نظري و عملی آن پرداخته شده و اصول حاکم در گزارههاي نظري، عملی و آثار حکمت هنري مورد بازبینی قرار گرفته است. سپس ماندگاري، پویایی و تجلی حکمت هنر در معماري اسلامی مورد مطالعه قرار گرفته و با بازترسیم افقهاي جدید، چگونگی تحقق هویت حکمت و هنر اسلامی در خلق اثر تعالیبخش معماري بهعنوان هدف اصلی پژوهش به بار نشسته است.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 21700 تومان در 9 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

دانلود مقاله هویت گرایی در معماری معاصر کشورهای اسلامی

word قابل ویرایش
18 صفحه
21700 تومان
مقدمــه:هویت اســلامی یکی از آرمانهایی اســت که اغلب کشــورهای اسلامی، بخصوص کشورهای اسلامی محدوده غرب آسیا، بیش از هر زمان دیگر بر روی آن تمرکز کرده اند. فعالیت های فرهنگی و سیاسی در سالهای اخیر بیش از هر زمان دیگر بر احیاگرایی و هویت گرایی متمرکز شــده اســت. از این رو مطالعه بر روی هویت اسلامی و گرایش به ه ...

بررسی وبژگیهای هنری و حتی معماری شهر اسلامی

برخی صاحب نظران نیز در برابر »شهراسلامی« قائل به »شهر مسلمانان« هستند. در این رابطه ژانت ابولغاد مینویسد: »شهر مسلمانان، اصطلاحی است که بر »شهراسلامی« ترجیح میدهم، چرا که اشاره اش به شهرهایی است که توسط مسلمانان ساخته شده است، یعنی کسانی که به اسلام اعتقاد دارند نه آن شهری که بطور مجرد »توسط اسلام ساخته شده ا ...

دانلود فایل پاورپوینت تحقق پذیری معماری ایرانی - اسلامی با تأکید بر ایجاد هویت در شهرهای جدید

PowerPoint قابل ویرایش
18 صفحه
23700 تومان
--- پاورپوینت شامل تصاویر میباشد ---- اسلاید 1 : 3- تعریف هویت معماری و شهرسازی: - بازآفرینی و ساماندهی حکیمانه و عادلانه فضای زیست انسان ها، با عناصر طبیعی و مصنوعی. - متناسب با نیازهای مادی انسان ها و بسترسازی نیازهای روحی و سعادت آنها. اسلاید 2 : تحقق‌پذيري هويت اسلامي در شهرهاي قديم و جديد 1- کالبد ...

مقاله الگوهای کالبدی برگرفته از حکمت وهنر ایرانی اسلامی ( نمونه موردی انطباق فضای موسیقایی وکالبد معماری ایرانی )

word قابل ویرایش
12 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
الگوهاي کالبدي برگرفته از حکمت وهنر ایرانی اسلامی( نمونه موردي انطباق فضاي موسیقایی وکالبد معماري ایرانی) چکیده شئون مختلف هنر ایرانی اسلامی، ازجمله معماري و موسیقی سنتی ایرانی، داراي اصول مشترکی هستند که در ساختار، مفاهیم و همینطور در اجزاي آنها جاري و ساري است. این اصول که نشات گرفته از معرفت و حکمت ای ...

مقاله جایگاه حکمت خالده و طبیعت در هویت معماری ایرانی - اسلامی

word قابل ویرایش
12 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
جایگاه حکمت خالده و طبیعت در هویت معماري ایرانی- اسلامی (نمونه موردي: بناهاي بافت سنتی بوشهر) چکیده در یک قرن اخیر، براي رفع بحران ارتباط انسان با طبیعت و خسارات ناشی از آن، راهکارهاي گوناگون با رویکردهاي متفاوت ارائه شدهاست این در حالی است طبیعت عنصري حائز اهمیت و واجد جایگاهی مهم در هویت و فرهنگ ایرانی ...

مقاله مفهوم پایداری در سازههای سنتی ایرانی؛ معماری دوره اسلامی

word قابل ویرایش
19 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
مفهوم پایداری در سازههای سنتی ایرانی؛ معماری دوره اسلامی چکیده: یکی از اصول معماری ایرانی که از رموز مانایی بناهای کهن این سرزمین است؛ آن است که معماران ایرانی همواره میکوشیدند تا درکی آگاهانه و سپس پاسخی خردمندانه برای مسئله پایداری سازهایی در آثارشان داشته باشند. نوشتاری که در ذیل می آید، قصد تأمل و تو ...

مقاله بررسی هویت معماری بازار سنتی بر مبنای ارزشهای معماری ایرانی - اسلامی

word قابل ویرایش
20 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
بررسی هویت معماري بازار سنتی بر مبناي ارزشهاي معماري ایرانی-اسلامی چکیده هنر و معماري ایران از پیشینه اي دیرپا برخوردار بوده و ریشه در باورها، اعتقادات و سنتهاي گذشته مردم این سرزمین دارد. این هنر در دوران اسلامی با الهام گرفتن از اندیشه هاي متعالی دین مبین اسلام و تکیه بر سابقه دیرین خود و استفاده از باوره ...

مقاله تبیین فرایند آفرینش هنری بر مبنای حکمت و فلسفه اسلامی

word قابل ویرایش
15 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
تبيين فرايند آفرينش هنري بر مبناي حکمت و فلسفه اسلامي چکيده موضوع «روند طراحي » يا فرايند آفرينش هنري ، در حوزه پژوهش هاي معماري ، بحثي جذاب و ظاهراً نو پاست . هم اکنون پژوهش هايي با تکيه بر شاخه هاي متنوع علمي چون پديدارشناسي ، روان شناسي ، دانش سايبرنيتيک و ... بدين بحث معطوف شده اند.در اين نوشتار قص ...