دانلود مقاله عوامل موثر افزایش امنیت اجتماعی وچالش های فراروی آن در پرتو پیشگیری خانواده مدار

word قابل ویرایش
25 صفحه
9700 تومان
97,000 ریال – خرید و دانلود

مقدمه

تابستان-۱۳۹۴شماره -۳۳دوازدهم سال

از مدت ها پیش و در پی گسترش برخی ناهنجاری های اجتماعی همچون اقدامات شرارت بار در برخی صحنه ها و مزاحمت برای نوامیس مردم، وقوع صحنه های خشونت بار و تعرض افراد ماجراجو و شرور، حرکت های سازمان یافته برای گسترش مفاسد اجتماعی و دام گستردن برای کشاندن دختران و پسران جامعه به کام فساد، سرقت های مسلحانه و اباخی نی، اشاعه اعتیاد و قاچاق مواد مخدر، نا امن کردن اماکن تفرحی و بوستان ها و پارک ها برای خانواده ها، پدیده زنان خابانی و … نمودهای تازه ای از فقدان امنیت در جامعه بروز کرده است.

اگر چه ریشه بسیاری از این ناهنجاری ها را باید در مسائل و مشکالتی چون فقر، فساد، تبعیض و شکاف های طبقاتی در بین جزیره های فقر و قطب های ثروت و همچنین پدیده ای چون بیکاری دانست و این انتظار را با تأکید مطرح کرد که دولت و مجلس برای سوزاندن ریشه های این ناهنجاری ها باید برنامه رزی و تالش خود را مضاعف سازد، به نظر می رسد سوزاندن ریشه ها و خشکاندن شاخه های چنین ناهنجاری هایی باید از دوران طفولیت انسان ها آغاز شده و

توسط خانواده ها انجام شود تا در نتیجه این اقدام، جامعه سالمت و امنیت خود را باز یابد. امنیت یک نیاز اجتناب ناپذیر و غیر قابل انکار است و جامعه فاقد امنیت دارای جمعیتی فاقد آرامش

روحی و روانی خواهد بود . امنیت از جمله پدیده های مهم و شایان توجهی است که از نیازها و ضرورت های اساسی و پایه ای فرد و جامعه به شمار می رود و فقدان آن و یا اختالل در آن، پیامدها و بازتاب های نگران کننده و خطرناکی به دنبال دارد و تأمین و مراقبت از آن در فرایند پایایی و پایداری امنیت در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، نظامی و جغرافیایی از مطلوبیت ویژه ای برخوردار است و در همین رابطه دولت ها و نظام های سیاسی، ساالنه بودجه های هنگفتی را هزینه می کنند.یکی از انواع امنیت ها،«امنیت اجتماعی» است که از جایگاه و موقعیت برجسته ای برخوردار بوده ، تولید و تأمین آن و همچنین پایدارسازی آن نیازمند مقدمات و زمینه های نسبتاً پیچیده ای است و آسیب پذیری و زوال آن تحت تأثیر زمینه ها و متغیرهای متفاوتی است که شناخت و معرفت برآنها نیز ضرورتی اساسی دارد.

Archive of SID

۷۷

مفهوم امنیت در طول دهه ها و سال های گذشته و متناسب با پیچیده تر شدن روابط اجتماعی از حالت بسیار اولیه که جنبه های فیزیکی و محسوس داشت خارج شده، ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را نیز در بر گرفته است. عوامل پنهان و غیر فیزیکی امنیت روز به روز اهمیت بیشتری پیدا می کند.

برای فهم امنیت اجتماعی نیاز به آسیب شناسی اجتماعی است که آسیب شناسی اجتماعی را می توان مطالعه خاستگاه اختالل ها، بی نظمی ها و نابسامانی های اجتماعی تعریف کرد در. واقع آسیب شناسی اجتماعی، مطالعه ناهنجاری ها و آسیب های اجتماعی نظیر اعتیاد، طالق، خودکشی، روسپی گری، ولگردی، رشوه خواری، زورگیری، گدای و … همراه با علل و شیوه های پیشگیری و درمان آنها و مطالعه شرایط بیمار گونه و نابسامان است.

منظور از شرایط بیمارگونه اجتماعی، افز ایش بی رویه نا هنجاری ها و کژرفتاری ها در جامعه است. جامعه شناسان ریشه بساری از آنها را در خود جامعه می دانند. وقتی خواسته های فرد با انتظارات جامعه هماهنگ نباشد، نابهنجاری فرد آغاز می شود و در صورت تداوم زمینه کجر وی را پدید می آورد)ستوده،.)۸۶ :۱۳۸۲

در واقع امنیت اجتماعی برگرفته از نظم در اجتماع و به معنای آرامش و انتظام است که به معنای تبعیت تمامی اعضاییک جامعه از هنجارها، ارزش ها و قوانینی است که اساس و قوام جامعه را تشکیلمی دهند و برای ملتزم بودن افراد به قوانین، لزوم درونی شدن هنجارها و قوانین اجتماعی

احساس می شود. و یکی از نهادهای درونی کردن هنجارها نهاد خانواده می باشد.

هدف اصلینای پژوهش، بررسی عوامل مؤثر بر افزایش امنیت اجتماعی و چالش های فراروی آن در پرتو پیشگیری خانواده مدار است. لذا برای دستیابی به این هدف، در ادامه پیشگیری خانواده مدار و رابطه آن با امنیت مورد بررسی قرار می گیرد.

پیشگیری خانواده مدار

عواملموثربرامنیتاجتماعیوچالشهایفرارویآندرپرتوپیشگیریخانوادهمدار

جرم شناسی پیشگری شاخه ای از جرم شناسی کاربردی است که به عواملی خارج از نظام کیفری برای پیشگیری از جرم توجه می کند. به عبارت دیگر، این شاخه به تعیین و شناخت

Archive of SID

۷۸

تابستان-۱۳۹۴شماره -۳۳دوازدهم سال

کارآمدترین عوامل یا وسایل برای تأمین پیشگری از جرم در سطح خرد و کالن می پردازد. پیدایش این شاخه از جرم شناسی، تحولی عظیم در راه مبارزه با بزهکاری است.

پیشگیری دریک معنای عام، عبارت است از تمامی اقداماتی که از وقوع بزه جلوگیری می کند. به عقیده شرمن، هر رویدادی که اعمال شود و نتیجه آن نشان دهد که از نرخ بزهکاری کاسته شده، می تواند پیشگیرانه قلمداد شود )نجفی ابرندآبادی،.)۱۲۲۸:۱۳۷۸ بر مبنایاین تعریف شرمن، عده ای پیشگیری را اعم از پیشگیری کیفری )پیشگیری از جرم از طریق اعمال مجازات ها( و پیشگیری غیرکیفری می دانند.

عده ای دیگر از جرم شناسان )نظیر گسن( با نقد سرکوبی و غیرپیشگیرانه دانستن آن ، پیشگری را به معنایی خاص تعریف می کنند: مجموعه اقدامات غیرکیفری که هدف غایی آن منحصراًیا به صورت جزئی محدود کردن دامنه ارتکاب جرم و غیرممکن، دشوار و کم کردن احتمال وقوع جرم باشد. در همین راستا، یک محقق کانادای در سال ۱۹۹۸ تعریف پیشگری را دارای سه مؤلفه زیر دانست :

هدف اصلی آن تأثیرگذاری بر یکی از عوامل فرایند کیفری است؛ بعد جمعی دارد)پیشگیری دریک محله خاص یا …( ؛ شامل اقدامپیشگیرانه غیرقهرآمیز و غیرکیفری است )همان:.)۱۲۲۹

به این ترتیب می توانیم تعریف آقای کوسن را در سال ۲۰۰۲ مبنا قرار دهیم:

«پیشگری مجموعه اقدام ها و تدابیر غیرقهرآمیز است که با هدف خاص مهار بزهکاری ، کاهش احتمال و وخامت جرم، پیرامون علل جرایم اتخاذ می شود. در این تعریف اقدام پیشگیرانه اقدام غیرقهرآمیزی استهک بر عوامل جرم زا اعمال می شود. در واقع پیشگری مستلزم آن است که ابتدا علت شناسی اولیه از جرم صورت بگیرد» )همان(.

ماده ۱ الیحهپیشگیری از جرمنیز تعریف نسبتاً جامعی ازپیشگیری ارائهکرده است: «پیشبینی، شناسایی و ارزابی خطر وقوع جرم و اتخاذ تدابیر و اقدامات الزم برای ازبین بردن یا کاهش آن ، پیشگری از جرم است.» در مورد انواع پیشگیری تقسیم بندی های متفاوتی از منظر های مختلف صورت گرفته است. این تقسیم بندی ها فراتر از تقسیم بندی های صرف نظری هستند و به جنبه های متنوع مداخالت

Archive of SID

۷۹

پیشگیرانه اشاره دارند. یکی از انواع تقسیم بندی پیشگیری ها، تقسیم آن به وضعی و اجتماعی است. پیشگیری اجتماعی، برخالف پیشگیری وضعی که بر موقعیت جرم زا تمرکز دارد، به مجرم احتمالی و محیط پرامونی او می پردازد. پیشگری اجتماعی خود به دو بخشِرشد مدار و جمعی تقسیم می شود. در پیشگیری اجتماعی، تقویت سازوکارهای خودکنترلی )یا موانع اخالقی( از یکسو، و آموختن مهارت های اجتماعی برای تعامل با دیگران از سوی دیگر، به نوجوانان آموزش داده می شود )نجفی ابرندآبادی،.)۱۲۳۸: ۱۳۷۸

این نوع پیشگری، با هدف قراردادن اصالح فرد و جامعه، منجر به جلوگری از جرم به صورت پایدار و همشگی می شود.این نوع از پیشگیری، برخالف پیشگیری وضعی )که بزه دیده مدار و سیبل مدار است(، مجرم مدار و فردمدار است )همان: .)۱۲۶۱

فرد در ارتباط با محیط های پیرامونی خود متشکل از خانواده، مدرسه، گروه های همساالن، ساختارهای محلی و… روند جامعه پذری را طی می کند. در صورتی که هریک از این محیط ها، کارکرد خود را به درستی انجام ندهد، و یا نقش سازنده آن، تبدیل به نقشی مخرب و منحرفانه شود، مداخله پیشگیرانه اجتماعی انحراف می تواند نقش آفرینی کرده و سازوکارهای مخرب را ترمیم سازد. بدین ترتیب انحراف زودهنگام و قابل ترمیم دوران کودکی به جرم استقرار یافته و )در بعضی مواقع( درونی شده دوران بزرگسالی تبدیل نمی شود.

برنامه های رشد مدار در صدد شناسایی عوامل خطر بزهکاری هستند تا با شناسایی آن ها مانع رشد این عوامل در کودکان و نوجوانان شوند که آنان را مرتکب انحراف، و سپس، جرم نمایند.

پیشگری رشد مدار بیش از آنکه در پی ارائه آموزش های کلی و عمومی در مورد پیشگری از جرم به مردم باشد، بر گروه های از جوانان که عوامل خطر بزهکاری در آنها شناسای شده و در معرض خطر ارتکاب جرم هستند، تمرکز دارد )پیشگری مرحله دوم به جای پیشگیری مرحله اول(.

پیشگیری رشدمدار در صدد شناسایی موارد زیر است:

– عوامل خطریهک می تواند نشانه روی آوردن به بزهکاری در آینده باشد؛
– عوامل حمایتی که می تواند احتمال ارتکاب جرم را کاهش دهد؛

عواملموثربرامنیتاجتماعیوچالشهایفرارویآندرپرتوپیشگیریخانوادهمدار

Archive of SID

۸۰

تابستان-۱۳۹۴شماره -۳۳دوازدهم سال

– عوامل قطع کننده که می تواند نوجوانانای جوانان را از استمرار فعالیت منحرفانه و یا مجرمانه منصرف سازد )ترک تکرار جرم( ۸۳۳(،۲۰۰۷، .)crawford

در نظام های توسعه یافته واپایش جرم، یکدر بازه زمانی درازمدت، مطالعاتی با نام « دوره های جنایی» بر روی نوجوانان منحرف یا جوانان بزهکار انجام می شود که در آن ها شیوه زندگی این افراد در طول سا ل های پس از ارتکاب بزه یا انحراف مورد مطالعه قرار می گیرد. به این ترتیب، پس از گذشت ۱۵ یا ۲۰ سال و زمانی که این افراد به سنین مانسالی می رسند، مشخص می شود که:

*آیا انحراف دوران جوانی، آن ها را به ارتکاب جرم در میانسالی کشانیده یا خیر؟

* چند درصد این افراد از ارتکاب جرم دست کشیده اند؟

* چند درصد به طور اتفاقی و چند درصد گونه های دیگر به ارتکاب جرم پرداخته اند؟ پاسخ به این سئواالت با شناسای دو دسته از عوامل همراه است: عوامل خطر )چه عواملی منجر به

تکرار جرم و استمرار رویه مجرمانه شد( و عوامل حماتی )چه عواملی منجر به قطع ارتکاب جرم شد(. برای مثال مطالعه دوره های جنایی نشان خواهد داد که عواملی نظیر ازدواج، اشتغال، استفاده یا عدم استفاده از مواد مخدر و یا مواد الکلی و …، چه تأثیری بر استمرار یا قطع جرم داشته است. شناسای عوامل خطر و حماتی در دوره های جنایی، امکان مداخله زودهنگام نسبت به کودکان و نوجوانانِ منحرف )یا در معرض خطر انحراف( را فراهم می کند تا برای جلوگیری از ارتکاب جرم

آنان، از الگوهای پیشگیری اجتماعی استفاده شود.

پیشگیری خانواده مدار در واقع یکی از شاخه های پیشگیری رشد مدار می باشد؛ زیرا خانواده یکی از نهادها و عواملی است که می تواند با مداخله در جریان رشد اطفال و نوجوانان تاثیر زیادی بر بازداشتن
آنها از ارتکاب رفتارهای مجرمانه داشته باشد.

نهاد خانواده مانند سایر نهادهای اجتماعی دارای کارکردهای متنوعی در درون خانواده و در بیرون آن یعنی عرصه اجتماعی است. کارکرد نهاد خانواده در درون خانواده، با اثرگذاری بر اعضای خود نقش تعیین کننده ای دارد. به لحاظ اینکه ارتباطات مستقیم و چهره به چهره بین اعضای خانواده وجود دارد، تأثیر و تأثرات متقابل بین اعضاء از عمق و پایداری بیشتری برخوردار است.

Archive of SID

۸۱

خانواده اولین بنگاه جامعه پذیری است که به پرورش عاطفه فرد می پردازد و در آن فرد نسبت به سایر اعضا وابستگی عاطفی پیدا می کند. در این مرحله از جامعه پذیری اولین احساس عضویت در اجتماع طبیعی در خانواده کسب می شود. آنگاه اگر فرد میل به وابستگی عاطفی تعمیم یافته را از نظام شخصیتی کسب کرده باشد همه انسان ها را از خود می داند و در قبال همه احساس تعهد و تکلیف می کند. در چنین فضایی، پرهیز از ناامنی، اذیت و آزار و سلب آزادی دیگران و در مقابل حفظ احترام افراد هم نوع خود و تأمین امنیت اجتماعی آن، از کارکردهای عمیق و ریشه دار خانواده می تواند باشد.

بنابراین، به طور کلی پیشگیری خانواده مدار را می توان به کارگیری اقدامات حمایتی و پیشگیرانه در خانواده به منظور جلوگیری از بزه کار شدن اطفال و نوجوانان تعریف کرد.

امنیت اجتماعی

در تعریف لغوی، امنیت عبارت از «محافظت در مقابل خطر، احساس ایمنی و رهایی از تردید است» )بوزان، )۵۲:۱۳۷۸،در فرهنگ لغت ، امنیت به معنای ایمن شدن، در امان بودن و بدون بیم و هراس بودن آمده است؛ به عنوان مثال در فرهنگ «معین» امنیت به معنای ایمن شدن، در امان بودن

و بی بیمی تعریف شده است، در فرهنگ عمید ایمنی، آرامش و آسودگی ) عمید، .)۲۳۳:۱۳۶۹ امنیت در خود حامل معانی اطمینان، عدم خوف، در امان بودن و نهراسیدن است. یعنی از احساس

امنیت )حاالت و موقعیت های ذهنی( تا ایمنی و اطمینان خارجی )موقعیت های عینی و بیرونی( در این واژه نهفته است )موذن جامی، .)۱۹:۱۳۸۴
امنیت از نظر الرونی مارتین عبارتست از:« تضمین رفاه آنی و از نظر جان مورز، امنیت یعنی رهایی نسبی از تهدیدات زیان بخش» )بوزان، .)۳۱:۱۳۷۸
امنیت از دیدگاه آرنولد ولفرر در معنی فقدان تهدید نسبت به ارزش های مکسوب و از بعد ذهنی آن به معنی فقدان هراس از این که این ارزش ها مورد حمله و تهاجم قرار گیرند، تعریف شده است )افروغ، .)۶۳:۱۳۷۹ این تعریف با توجه به مدنظر قرار دادن مقوله ارزش به تعریف امنیت اجتماعی

نزدیک تر است.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 9700 تومان در 25 صفحه
97,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد