دانلود مقاله نهضت های اسلامی

word قابل ویرایش
16 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

نهضت های اسلامی

مقدمه :
با سلام و درود به پیشگاه امام زمان ولی عصر ارواحنا له الفدا با سلام به خدمت شهید عالی قدر عالم ربانی مبارزی فقیه مجاهدی سرافراز مردی از دیار نیکان استاد فرزانه معلمی مهربان مردی از خطه خورشید از دیار مردمانی با صفا و هم جوار امام هشتم که با مبارزه برای دینی و اسلام و ملت خود به درجه رفیع شهادت نایل شده اند مقاله خللاصه نوشته گران بهای ایشان از کتاب نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر از قلم پربار این عالم ربانی است امیدوارم با گسترش سخنان و طرز فکر و جا افتادن افکار ایشان در اذهان عمومی سیر پیشبرد اسلام راستین محقق شود با امید در بکار بردن این افکار در مسیر زندگی

واژه اصلاح
اصلاح یعنی سامان بخشیدن نقطه مقابل افساد است که به معنی نابسامانی ایجاد کردن است . اصلاح و افساد یکی از زوجهای متضاد قرآن است که مکرر در قرآن مطرح می شوند . زوجهای متضاد یعنی آن واژه های اعتقادی و اجتماعی که دو به دو در برابر یک دیگر قرار گرفته اند و به کمک یکدیگر بهتر شناخته می شوند از قبیل توحید و شرک ، ایمان و کفر ، هدایت و ضلالت ، عدل و ظلم ، خیر و شر ، اطاعت و معصیت ، شکر و کفران ، اتحاد و اختلاف ، غیب و شهادت ، علم و جهل ، تقوا و فسوق ، استکبار و استضعاف و غیره .

برخی از این زوجحهای متضاد از آن جهت در کنار یکدیگر مطرح می شوند که یکی باید نفی و طرد شود دیگری جامه تحقق بپوشد اصلاح و افساد از این قبیل است . مورد استعمال اصلاح در قرآن گاهی رابطه میان دو فرد است (اصلاح ذات البین) و گاهی محیط خانوادگی است و گاهی محیط بزرگ اجتماعی است که اکنون مورد بحث ما است و در آیات زیادی مطرح است از این پس ما هرگاه این واژه را به کار ببریم منظور اصلاح در سطح اجتماعی و به عبارت دیگر اصلاح اجتماعی است .

قرآ‹ کریم در مجموع تعبیرات خود پیامبران را مصلحان می خواند چنانکه از بان شعیب پیغمبر می گوید : ان ارید الا الاصلاح ما استطعت و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب
جز اصلاح تا آ]رین حد توانائی منظوری ندارم مومفقیتم جز به دست خدا نیست تنها بر ذات مقدس او توکل می کنم و تنها به سوی او باز خواهم گشت .
و بر عکس ادعای اصلاح منافقین را به شدت تخطئه می کند :

و اذا قیل لهم لا تفسدوا فی الارض قالوا انما نحن مصلحون الا انهم هم المفسدون و لکن لا یشعرون هرگاه به آنها گفته شود در زمین فساد می کند می گویند ما فقط اصلاح گرانیم آگاه باشید که همینها مفسدانند و خود هم به دقت رک نمی کنند .

اصلاح طبی یک روحیه اسلامی است هر مسلمانی به حکم اینکه مسلمان است خواه ناخواه اصلاح طلب و لا اقل طرفدار اصلاح طلبی است . زیرا اصلاح طلبی هم به عنوان یک شان پیامبری در قرآن مطرح است و هم مصداق امر به معروف و نهی از منکر است که از ارکان تعلیمات اجتماعی اسلام است البته هر امر به معروف و نهی از منکر لزوما مصداق اصلاح اجتماعی نیست ولی هر اصلاح اجتماعی مصداق امر به معروف و نهی از منکر هست . پس هر مسلمان آشنا به وظیفه از آن جهت که خود را موظف به امر به معروف و نهی از منکر می داند نسبت به اصلاح اجتماعی حساسیت خاص دارد .

لا اقل هزار سال است که این اندیشه در میان مسلمانان ( ابتدا در اهل تسنن و بعد در شیعه ) راه یافته که در اول هر قرن یک مجدد و احیاء کننده دین ظهور خواهد کرد .

اهل تسنن حدیثی به این مضمون به روایت ابوهریره نقل می کنند : ان الله یبعث لهذه الامه علی راس کل مائه من یجدد لها دینها خداوند در سر هر صد سال مردی برای امت بر می انگیزد که دین او را نوسازی کند و سامان دهد .

هر چند این حدیث از نظر سند اساسی ندارد و از نظر تاریخی هم تایید نمی شود و ما در جای دیگر به نقد این حدیث و این تفکر پرداخته ایم ولی شیوع و رواج و قبول این اندیشه در میان مسلمانان بیانگر این حقیقت است که مسلمانان لااقل در فاصله یک قرن انتظار مصلح یا مصلحان داشته اند و عملا برخی نهضتها را نهضتهای اصلاحی تلقی می کرده اند .

این است که می گوئیم : اصلاح و مصلح و نهضت اصلاحی و تجدد فکر دینی که اخیر مصطلح شده است یک آهنگ آشنا به گوش مسلمانان است .
سید جمال
بدون تردید سلسله جنبان نهضتهای اصلاحی صد ساله اخیر سید جمال الدین اسدآبادی معروف به افغانی است، او بود که بیدار سازی را در کشورهای اسلامی آغاز کرد .درد های اجتماعی مسلمین را با واقع بینی خاص بازگو نمود . راه اصلاح و چاره جوئی را نشان داد .
با این که درباره سید جمال فراوان گفته اند و نوشته می شود ولی راجع به تز اصلاحی او کمتر سخن می رود و یا من کمتر دیده و شنیده ام . به هر حال خوب است بدانیم که سید جمال درد جامعه اسلامی را چه تشخیص می داده و راه چاره را چه می دانسته است و چه راههائی برای وصول به هدفهای اصلاحی خویش انتخاب می کرده است ؟

نهضت سیدجمال هم فکری بود و هم اجتماعی او می خواست رستاخیزی هم در اندیشه مسلمانان به وجود آورد و هم در نظامات زندگی آنها . او در یک شهر و یک کشور حتی در یک قاره توقف نکرد . هر چند وقت در یک کشور به سر می برد . آسیا و اروپ و افریقا را زیر پا گذاشت . در هر کشور با گروههای مختلف در تماس بود همچنانکه نوشته اند در برخی کشورهای اسلامی عملا وارد ارتش شد برای این که تا دل سپاهیان نفوذ نماید .

مسافرت سید به کشورهای مختلف اسلامی و بازدید آنها از نزدیک سبب شد که آن کشورها را از نزدیک بشناسد و ماهیت جریانها و شخصیتهای این کشورها را به دست آورد . همچنانکه جهان پیمائیش و مخصوصا توقف نسبه طولانیش در کشورهای غربی او را به آنچه در جهان پیشرفته می گذشت و به ماهیت تمدن اروپا و نیت سردمداران آن تمدن آشنا ساخت سید جمال در نتیجه تحرک و پویایی هم زمان و جهان خود را شناخت و هم به دردهای کشورهای اسلامی که داعیه علاج آنها را داشت دقیقا آشنا شد .

سید جمال مهمترین و مزمنترین درد جامعه اسلامی را استبداد داخلی و استعمار خارجی تشخیص داد و با این دو به شدت مبارزه کرد . آخر کار هم جان خود را در همین راه از دست داد . او برای مبارزه با این دو عامل فلج کننده ، آگاهی سیاسی و شرکت فعالانه مسلمانان را در سیاست واجب و لازم شمرد ، و برای تحصیل مجد و عظمت از دست رفته مسلمانان و به دست آوردن مقامی در جهان که شایسته آن هستند بازگشت به اسلام نخستین و در حقیقت حلول مجدد روح اسلام واقعی را در کالبد نیمه مرده مسلمانان فوری و حیاتی می دانست . بدعت زدائی و خرافه شوئی را شرط آن بازگشت می شمرد ، اتحاد اسلام را تبلیغ می کرد دستهای مرئی و نامرئی استعمارگران را در نفاق افکنی های مذهری و غیر مذهبی می دید و رو می کرد .

دردهایی که سید جمال در جامعه اسلامی تشخیص داد عبارت بود از :
۱ – استبداد حکام
۲ – جهالت و بی خبری توده مسلمان و عقب ماندن آنها از کاروان علم و تمدن
۳ – جدائی و تفرقه میان مسلمانان به عناوین مذهبی و غیر مذهبی
۵ – نفوذ استعمار غربی

سید برای چاره این دردها و بدبختیها از همه وسائل ممکن : مسافترها، تماس ها ، سخنرانیها ، نشر کتاب ، مجله ، تشکیل حزب و جمعیت ، حتی ورود و خدمت در ارتش بهره جست . در عمر شصت ساله خود ازدواج نکرد و تشکیل عائله نداد . زیرا با وضع غیرثابتی که داشت که هر چندی در کشوری به سر می برد و گاهی در تحصن یا تبعید یا تحت نظر بود نمی توانست مسئولیت تشکیل خانواده را بر عهده گیرد .
شیخ محمد عبده

پس از سید جمال دومین شخصیتی که نامش به عنوان مصلح در جهان تسنن بالخصوص در جامعه عرب برده می شود شیخ محمد عبده شاگرد و مرید سید جمال است . عبده روح خود و زندگی معنوی خود را مدیون سید جمال می دانست .
کواکبی

سومین قهرمان اصلاح درجهان سنی عرب شیخ عبدالرحمان کواکبی است . کواکبی اهل سوریه و صفوی نژاد است . یعنی نسب به شیخ صفی الدین اردبیلی می رساند . با زبان ترکی و فارسی آشنائی داشته و از پیروان سید جمال به شمار می رود . کواکبی در سال ۱۲۱۷ هجری قمری در سوریه به دنیا آمد و بیشترین ایام عمر خود را در همان سوریه گذرانید . اواخر به مصر آمد و چند سالی هم در مصر به سر برد که اجلش فرا رسید و در سال ۱۳۲۰ هجری قمری در سن پنجاه سالگی درگذشت .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 16 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد