مقاله اثرات گردشگری مناطق روستایی بر وضعیت اقتصادی مردم

word قابل ویرایش
13 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
بیکاری و کمبود فرصت های شغلی از مشکلات اصلی روستاها، به ویژه در بین جوانان روستایی است . گردشگری روستایی به عنوان یک راهبرد میتواند با برنامه ریزی اصولی و شناسایی مزیت ها و محدودیت های گردشگری روستایی، نقش موثری در توسعه و تنوع بخشی به اقتصاد منطقه ای بر عهده داشته باشد و به عنوان فرصتی مناسب میتواند راهی برای افزایش درآمد، ایجاد اشتغال و کاهش مهاجرت روستاییان در بخش مذکور باشد. گردشگری روستایی دارای پیامدهای مثبت و منفی میباشد، در گردشگری سرمایه گذاری بخش خصوصی و دولتی هر دو لازم است . گردشگری روستایی به عنوان یکی از اشکال گردشگری، فعالیت تفریحی _ اجتماعی محسوب میشود و قابلیت فراوانی در پویایی بخشیدن به توسعه اقتصادی _ اجتماعی از طریق کاهش بیکاری، ایجاد درآمد و ارتقای سطح رفاه جامعه ی محلی و به تبع آن کاستن از چالش های توسعه روستایی دارد. مقاله حاضر که به شیوه اسناد و منابع مکتوب و سایت های اینترنتی و با هدف بررسی اثرات گردشگری مناطق روستایی بر وضعیت اقتصادی مردم انجام گرفته ضمن اشاره به مفاهیم گردشگری روستایی و وضعیت اقتصادی مردم ، موانع و مشکلات در این رابطه را مورد بررسی قرارداده و در این راستا پیشنهاداتی ارائه میدهد.
کلمات کلیدی: گردشگری، گردشگری روستایی، پایداری اقتصادی، اثرات گردشگری
مقدمه
علیرغم نقش ویژه کشاورزی در ساختار اقتصاد کشور و هم چنین پیوند بنیادی آن با حیات بخشی از جمعیت سرزمینی که عمدتا در روستاها ساکن هستند، این بخش با نارساییها و چالش های عدیده ای مواجه است که در دهه های اخیر سبب ناکارآمدسازی تولید و فضای اقتصاد کشاورزی گردیده است (رسولی، ٢۴:١٣٨۶). در حال حاضر بخش کشاورزی از لحاظ جذب نیروی انسانی با مشکلات متعددی روبه رو است و با گذشت زمان این مشکلات افزایش خواهد یافت . عدم توانایی بخش کشاورزی در جذب نیروی انسانی و افزایش جمعیت جویای کار، افزایش تقاضای کار از سوی زنان و کوچک بودن واحدهای زراعی در روستاها باعث فشار بیش ازحد بر زمین شده است (کوپاهی و دربان آستانه ، ۶۶۴:١٣٨١). فقدان تنوع فعالیت های اقتصادی، اتکای صرف به دامداری، سطح تحصیلات پایین روستاییان و بالا بودن بعد خانوار عامل اصلی فقر اقتصادی و اجتماعی روستاییان به شمار می آیند. (شریفی نیا و حاجیلویی، ٧٠:١٣٨٩). فقر روستایی به واسطه فشار بر منابع محیطی و بهره برداری غیراصولی و ناپایدار از این منابع ، موجب تشدید تخریب محیط زیست میشود و بحران های زیست محیطی نیز به واسطه تحلیل و از بین بردن منابع مورد استفاده روستاییان ، بر شدت فقر آنان میافزاید (شریفی نیا و حاجیلویی، ٧٢:١٣٨٩). بیکاری و کمبود فرصت های شغلی از مشکلات اصلی روستاها، به ویژه در بین جوانان روستایی است . کاهش شاغلان در بخش کشاورزی این واقعیت را نشان میدهد که در آینده ، افزایش اشتغال در نواحی روستایی در گرو توسعه ی بخش های صنعت و خدمات است (دادورخانی و همکاران ، ١٧٣:١٣٩٠).
گردشگری، به عنوان یکی از منابع مهم اقتصادی، و عاملی موثر در توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جوامع انسانی محسوب میگردد. گردشگری روستایی به عنوان یک راهبرد میتواند با برنامه ریزی اصولی و شناسایی مزیت ها و محدودیت های گردشگری روستایی، نقش موثری در توسعه و تنوع بخشی به اقتصاد منطقه ای بر عهده داشته باشد (بهرامی، ٢٨:١٣٨٩). گردشگری روستایی علاوه بر گسترش صنعت گردشگری، باعث ورود روش های کشاورزی نوین در نواحی روستایی میشود. اکنون که روستاییان ما با مشکلاتی همچون بیکاری، بهره وری پایین کشاورزی، مهاجرت روزافزون به شهرها و حاشیه نشینی مواجه هستند، توسعه گردشگری روستایی می تواند در جهت رفع این معضللات موثر باشد و باعث تجدید حیات روستاها شود (قبادی و همکاران ، ٩٣:١٣٩١). بنابراین توسعه گردشگری در نواحی روستایی میتواند نقش مهمی در متنوع سازی اقتصاد جوامع روستایی داشته و زمینه ساز توسعه پایدار روستایی باشد، از طرف دیگر وسیله ای برای تحریک رشد اقتصاد ملی از طریق غلبه بر انگاره های توسعه نیافتگی و بهبود استانداردهای زندگی مردم محلی به حساب آید (شریف زاده و مرادی نژاد، ۵٣:١٣٨١). محیط را نمیتوان به حال خود رها کرد و انسان ها نه تنها در برابر یکدیگر بلکه در برابر محیط خود نیز مسئول اند و اگر به محیط آسیب نرسد، مدت های طولانی پایدار خواهد بود (شاه ، ١۶:٢٠٠۵). بنابراین در فرایند برنامه ریزی باید تمامی جوانب گردشگری روستایی مورد ملاحظه قرار گیرد تا از عوامل منفی جلوگیری شود و تاثیرات مثبت عوامل اقتصادی، اجتماعی و محیطی مرتبط با آن افزایش پیدا کند (پیرس ، ۵:١٩٩٩).
تعاریف و مفاهیم گردشگری
گردشگری را مجموعه تعامل هایی میدانند که در فرآیند جذب مهمانداری، بین گردشگران ، سازمان های مسافرتی، دولت های مبدا، دولت های میزبان و مردم محلی برقرار میشود (زاهدی، ۵١:١٣٨۶). گردشگری یک صنعت خدماتی است که شامل تعدادی از ترکیبات مادی و غیرمادی میباشد. عناصر مادی شامل سیستم های حمل و نقل هوایی، راه آهن ، جاده ای، آبی و امروزه فضایی (پذیرایی) مسکن ، غذا، تورها، استراحت ، آرامش ، فرهنگ ، فرار، ماجراجویی و تجربیات جدید و متفاوت میباشد (صدرموسوی، ١٣۵:١٣٨۶).
گردشگری روستایی
گردشگری روستایی عبارت است : از فعالیت ها و گونه های مختلف گردشگری در محیط های مختلف روستایی و پیرامون آن که دربردارنده ی ارزش ها و آثار تاریخی، فرهنگی و طبیعی میباشد (پاپلی یزدی، ٣۴:١٣٨۶). گردشگری روستایی یکی از بخش های جذاب گردشگری است که توسعه سریع آن را میتوان به ویژه از دهه ١٩۵٠ بدین سو جستجو کرد، که در کنار فعالیت های سنتی همچون گردش در خارج شهر و کوهنوردی، رونق یافته است . توسعه گردشگری در مناطق روستایی عنصری اساسی است و یکی از راه های نجات روستاییان از فقر، مهاجرت و مشکلات اجتماعی و اقتصادی به شمار میرود و شامل فعالیت ها و گونه های مختلف گردشگری در محیط های روستایی و پیرامون آنها میشود و نیز دربردارنده ارزش ها و آثار متفاوتی برای محیط زیست روستا اعم از طبیعی و انسانی است (سوتریادس ، ۶:٢٠٠٢). در واقع گردشگری روستایی به عنوان یکی از اشکال گردشگری، فعالیت تفریحی _ اجتماعی محسوب میشود و قابلیت فراوانی در پویایی بخشیدن به توسعه اقتصادی _ اجتماعی از طریق کاهش بیکاری، ایجاد درآمد و ارتقای سطح رفاه جامعه ی محلی و به تبع آن کاستن از چالش های توسعه روستایی دارد (لیو، ١۶١:٢٠٠۶).
عوامل مؤثر در توسعه گردشگری
١.توسعه دانش و فرهنگ عمومی
٢.اصلاح قوانین کار و بهبود شرایط
٣.گسترش شهرنشینی و توسعه ارتباطات و سهولت دسترسی
۴.افزایش جاذبه های مذهبی و اماکن مذهبی
۵.تبلیغات و امکانات و تسهیلات (میرکتولی و مصدق ، ١۴١:١٣٨٩).
گردشگری روستایی و اقتصاد روستایی
توان اشتغال زایی بخش کشاورزی فوق العاده اندک است . همچنین در وضعیت فعلی کشور مشاغل موجود در این بخش اشباع هستند به همین دلیل دربرنامه ریزی به منظور افزایش اشتغال ، بخش هایی باید بیشتر مورد توجه قرار گیرند که کشش تولید اشتغال آنها بالاست (جوان ، ٣۶:١٣٨٠). گردشگری روستایی بعنوان سیاستی برای بازساخت سکونت گاه های روستایی مورد توجه قرار میگیرد که میتوان از اتکا بیش از حد تولیدکنندگان روستایی به کشاورزان است (بخشیزاده ، ٣٨:١٣٨٩). البته گردشگری روستایی راه حل کلی برای همه دردها و مسائل و مشکلات نواحی روستایی نیست اما یکی از شیوه هایی است که ممکن است آثار اقتصادی مهمی داشته باشد و میتواند به کندشدن روند تخلیه روستا و کاهش مهاجرت روستایی کمک کند (افتخاری، ٢۵:١٣٨١). علت اصلی مهاجرت های روستا_ شهری وجود تنگناهای اقتصادی است (مهدوی، ٢۵:١٣٨١). توسعه گردشگری روستایی با عنوان فرصتی مناسب میتواند راهی برای افزایش درآمد، ایجاد اشتغال و کاهش مهاجرت روستاییان در بخش مذکور باشد (یزدانی زنگنه ، ٧٩:١٣٨٨).
پیامدهای مطلوب گردشگری روستایی
١. رونق باغداری سود و زودبازده
٢. ارتقاء سطح فرهنگی (آشنایی با فرهنگ دیگران و احترام به سایر اقوام بازدید کننده و همین طور تقویت روحیه مهمان نوازی آنها)
٣. نقش بازارچه های پیله وری در افزایش سطح درآمد روستاییان
۴. گسترش خدماتی جانبی و ایجاد اشتغال
۵. کاهش مهاجرت های روستایی
۶. رونق صنایع دستی مانند گیوه بافی و غیره
٧. اهتمام بیشتر به فرهنگ های سنتی در برگزاری مراسمات و اعیادهای ملی، مذهبی و غیره (بهرامی، ٢٨:١٣٨٩).
پیامدهای منفی گردشگری روستایی
١.تورم قیمت محلی
٢.مهاجرت نیروی کار به این مناطق
٣.تخریب محیط زیست
۴.تغییر فرهنگ محلی برای تطابق با گردشگری (قادری، ٢۶:١٣٨۵).
جاذبه های گردشگری روستایی
به دو دسته طبیعی و فرهنگی، تاریخی تقسیم میشود که مهم ترین جاذبه های روستا یا دلایلی را که گردشگران جذب روستا میشوند، میتوان به این شرح بیان کرد:
١-گشت و گذار: (گردش در جاده های فرعی و طولانی کوهستانی و پارکهای طبیعی روستا، دوچرخه سواری، اسب سواری
٢- فعالیت های آبی: (ماهیگیری، شنا، مسافرت در رودخانه ( بوسیله قایق های خانه مانند، کرجی، موج سواری روی آب ، مسابقه قایقرانی ، کشتیرانی، انواع دیگر وسایل آبی
٣- فعالیت های هوایی: (هواپیمای سبک وزن ، گلایدر دستی و بالون های هوای گرم )
۴- فعالیت های زمینی: (تنیس ، گلف )
۵- فعالیت های ورزشی: (غارنوردی، صخره نوردی)
۶- فعالیت های مربوط به سلامتی: آب درمانی (میرکتولی، مصدق ، ١۴٣:١٣٨٩).
آثار اقتصادی برنامه ریزی گردشگری در توسعه :
در گردشگری سرمایه گذاری بخش خصوصی و دولتی هر دو لازم است . سازمان جهانی گردشگری پنج محور عمده را برای اندازه گیری آثار اقتصادی برنامه توسعه گردشگری پیشنهاد میکند:
• افزایش در آمد عمومی و دولتی حاصل از صنعت گردشگری
• ارز خارجی حاصل از گردشگری
• اشتغال محلی ایجاد شده توسط گردشگری
• تأثیر ضریب تکاثری
• کمک به در آمدهای دولتی (قادری، ٢٨:١٣٨۵).
عوامل موثر در پایداری اقتصاد روستایی
عامل اصلی پایداری اقتصاد روستایی، توانمندی روستاییان و نظام تولید روستایی در برابر قدرت بازار، چالش های حاصل از تغییر و تحولات بازار و مخاطرات محیطی است .تنوع تولید، ثبات قیمت محصولات ، رشد مداوم تولید، کنترل و مقاومت در برابر عوامل مخرب طبیعی لازمه اقتصاد پایدار است (سانتوس و بارت ، ١٧٩٠:٢٠١٠). اهمیت توسعه روستایی بیشتر به دلیل تاثیر و رابطه آن با رشد اقتصادی و نیز برقراری امنیت اجتماعی است . کشورهایی که از توسعه روستایی برخوردار نیستند، رشد ناهمگون اقتصادی دارند. در واقع از ساختار اقتصادی مناسبی برخوردار نبوده و فاقد عدالت اجتماعیاند (شفقت و همکاران ، ١٨:١٣٨٩). تنوع روش های درآمدزایی در تمام سال برای کسانی که به سایر مکانیسم های کاهش خطرات همچون پس انداز و بیمه دسترسی ندارند (لنجو و لنجو، ۵:٢٠٠١). در صورتیکه گردشگری روستایی به نحوی مناسب برنامه ریزی و مدیریت شود، میتواند خالق یا محرک یک فرآیند توسعه یافته برای حصول به توسعه در نواحی روستایی باشد. یکی از راه های کسب مشتری در مدیریت بازاریابی تاکید بر جذب گردشگران از طریق توجه به تبلیغات شفاهی میباشد (نوری و همکاران ، ٨۶:١٣٩١).

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 13 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد